4. Sprawiedliwość społeczna jako zasada udziału członków wspólnoty w dobru wspólnym
6. Co wiem i umiem, jeżeli matura byłaby z tego modułu
R1RMfgjJfWhA8
Na zdjęciu grupa ludzi trzymająca się za ręce.
Na zdjęciu grupa ludzi trzymająca się za ręce.
Dobro wspólne
Źródło: domena publiczna.
Indywidualizm i kolektywizm w aspekcie psychospołecznym i instytucjonalnym
Twoje cele
Porównasz społeczeństwa o kolektywistycznej i indywidualistycznej kulturze.
Wyjaśnisz najbardziej charakterystyczne cechy społeczeństw kolektywistycznych i indywidualistycznych oraz wskażesz przykłady takich społeczeństw.
Przeanalizujesz konsekwencje kultury kolektywistycznej i indywidualistycznej dla zachowania jednostki funkcjonującej w takiej kulturze.
bg‑gray2
Dychotomia indywidualizm – kolektywizm to jedno z najistotniejszych zagadnień analizy kulturowej współczesnych społeczeństw. Indywidualizm kładzie nacisk na cele i prawa poszczególnych jednostek. Kolektywizm koncentruje się na celach grupowych, na tym, co jest najlepsze dla grupy jako całości i relacjach pomiędzy jej członkami.
Cechy kultur kolektywistycznych
Członkowie społeczeństw kolektywistycznych kierują się celami grupy, z łatwością poświęcają indywidualne korzyści lub pochwały na rzecz uznania i uhonorowania sukcesu zespołu, którego są częścią. Bycie wyróżnianym na tle grupy może być dla takiej osoby wręcz krępujące. Niezwykle istotne w takich społeczeństwach są długofalowe relacje.
R1LZLHJ5POJRB
Prezentacja.
Źródło: Englishsquare.pl sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
1
Ćwiczenie 1
Zapoznaj się ze źródłami i wykonaj polecenie.
Źródło I
1
Môri Motonari, 1497–1571
Motonari Mōri, szesnastowieczny japoński właściciel ziemski, miał trzech synów: Takamoto Mōri, Motoharu Kikkawę i Takakage Kobayakawę, których zachęcał do współpracy dla dobra rodu Mōri. Legenda mówi, że pewnego dnia wezwał ich do siebie i wręczył każdemu z nich strzałę, po czym polecił im je złamać. Kiedy już to zrobili, Motonari wyjął kolejne trzy strzały i kazał synom złamać wszystkie trzy naraz. Kiedy okazało się, że nie potrafią tego dokonać, Motonari pouczył ich, że pojedynczą strzałę złamać łatwo, ale trzech trzymanych razem nic nie ruszy.
CART5 Źródło: Môri Motonari, 1497–1571, dostępny w internecie: samurai-archives.com [dostęp 20.02.2020].
Źródło II
1
Ustawa z dnia 23 maja 1991 r. o rozwiązywaniu sporów zbiorowych
Art. 1.
Spór zbiorowy pracowników z pracodawcą lub pracodawcami może dotyczyć warunków pracy, płac lub świadczeń socjalnych oraz praw i wolności związkowych pracowników lub innych grup, którym przysługuje prawo zrzeszania się w związkach zawodowych.
Art. 2.
1. Prawa i interesy zbiorowe pracowników wskazane w art. 1 są reprezentowane przez związki zawodowe.
CART6 Źródło: Ustawa z dnia 23 maja 1991 r. o rozwiązywaniu sporów zbiorowych, dostępny w internecie: prawo.sejm.gov.pl [dostęp 20.02.2020].
R1aDOjcRfGkCh
Wyjaśnij, w jaki sposób myśl wyrażona w legendzie o trzech strzałach i synach Motonariego znajduje odzwierciedlenie w przytoczonych regulacjach prawnych. (Uzupełnij).
Zastanów się, po co prawo gwarantuje pracownikom możliwość zrzeszania się i wstępowania w spory zbiorowe.
Ustawa o rozwiązywaniu sporów zbiorowych gwarantuje pracownikom – stronie potencjalnie słabszej w sporach zbiorowych – możliwość zrzeszania się i wspólnego występowania w konflikcie z pracodawcą. Pojedynczego „buntującego się” pracownika pracodawca mógłby po prostu zwolnić, złamać jak pojedynczą strzałę. Wielu pracowników wspólnie zajmujących to samo stanowisko nie może zlekceważyć, bo trudno mu ich złamać (jak trzy połączone strzały).
Cechy kultur indywidualistycznych
Typowy przedstawiciel społeczeństwa indywidualistycznego motywowany jest osobistymi nagrodami i korzyściami, ustala cele swojego działania, mając na uwadze przede wszystkim własne potrzeby. Sprawdzi się w profesjach pozostawiających pracownikom znaczny zakres autonomii, w których współpraca w zespole znajduje się na dalszym planie.
R1MBTG3ZX5L32
Prezentacja.
Źródło: Englishsquare.pl sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
1
Ćwiczenie 2
Zapoznaj się z wykresem i wykonaj polecenie.
R1QYrBPeBMemW
Wykres skumulowany. Jak Pan(i) myśli, czy ludzie w Polsce na ogół:. Lista elementów:
1. zestaw danych:
Stwierdzenie: szanują własność publiczną
tak: 29
nie: 64
trudno powiedzieć: 7
2. zestaw danych:
Stwierdzenie: są skłonni do kompromisów – potrafią ograniczyć swoje potrzeby – tak, by uwzględnić interesy innych
tak: 32
nie: 59
trudno powiedzieć: 9
3. zestaw danych:
Stwierdzenie: uczciwie płacą podatki
tak: 35
nie: 56
trudno powiedzieć: 9
4. zestaw danych:
Stwierdzenie: przestrzegają prawa
tak: 39
nie: 54
trudno powiedzieć: 7
5. zestaw danych:
Stwierdzenie: potrafią się dogadać, zrobić coś wspólnie
tak: 46
nie: 46
trudno powiedzieć: 8
Wykres skumulowany. Jak Pan(i) myśli, czy ludzie w Polsce na ogół:. Lista elementów:
1. zestaw danych:
Stwierdzenie: szanują własność publiczną
tak: 29
nie: 64
trudno powiedzieć: 7
2. zestaw danych:
Stwierdzenie: są skłonni do kompromisów – potrafią ograniczyć swoje potrzeby – tak, by uwzględnić interesy innych
tak: 32
nie: 59
trudno powiedzieć: 9
3. zestaw danych:
Stwierdzenie: uczciwie płacą podatki
tak: 35
nie: 56
trudno powiedzieć: 9
4. zestaw danych:
Stwierdzenie: przestrzegają prawa
tak: 39
nie: 54
trudno powiedzieć: 7
5. zestaw danych:
Stwierdzenie: potrafią się dogadać, zrobić coś wspólnie
tak: 46
nie: 46
trudno powiedzieć: 8
Wynik w % odpowiedzi. Oprac. na podst.: CBOS, O dobrach wspólnych i moralności publicznej, Komunikat z badań BS/155/2012, cbos.pl [dostęp: 31.03.2021 r.]
RLxDdbk6ucW8M
Rozstrzygnięcie: (Wybierz: tak, nie) Uzasadnienie: (Uzupełnij).
Zastanów się, czy zachowania, jakie zdaniem respondentów są udziałem Polaków, świadczą o ich dbałości o dobro wspólne czy raczej o prywatny interes.
Rozstrzygnięcie: nie. Przykładowe uzasadnienia:
Większość respondentów (59%) uważa, że Polacy nie są skłonni do kompromisów i uwzględniania interesów innych niż własne.
Większość respondentów (56%) uważa, że Polacy nieuczciwie płacą podatki, a więc nie chcą poświęcać części zarobionych przez siebie pieniędzy na rzecz wspólnego dobra.
Większość respondentów (54%) uważa, że Polacy nie przestrzegają prawa, a więc nie są skłonni dostosowywać się do norm ustalonych i akceptowanych przez większość.
Większość respondentów (64%) uważa, że Polacy nie szanują własności publicznej, a więc wspólnej i służącej całej grupie.
Kolektywizm a indywidualizm
Z kolektywistycznego punktu widzenia ludzi uważa się za „dobrych”, jeśli są hojni, pomocni, można na nich polegać i są wrażliwi na potrzeby innych, zdolni do poświęceń. W kulturach indywidualistycznych „wartościowy” człowiek to taki, który jest silny, daje sobie ze wszystkim radę sam, jest asertywny, niezależny.
Zamieszczony poniżej film przybliży Ci różnice między kolektywizmem a indywidualizmem.
R1d7nroT5zqG0
Film nawiązujący do treści materiału Indywidualizm i kolektywizm.
Film nawiązujący do treści materiału Indywidualizm i kolektywizm.
Źródło: Englishsquare.pl sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
Źródło: Englishsquare.pl sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
Film nawiązujący do treści materiału Indywidualizm i kolektywizm.
11
Ćwiczenie 3
RKkuwgUst9Qfg
Wymyśl pytanie na kartkówkę związane z tematem materiału.
Wymyśl pytanie na kartkówkę związane z tematem materiału.
W trakcie oglądania filmu skoncentruj się na podawanych przez profesora cechach zachowania się ludzi w określonej kulturze, w odniesieniu do zagadnień podanych do porównania.
Indywidualizm występuje w kulturach zachodnich takich jak USA a kolektywizm w kulturach azjatyckich, m.in. w Chinach, Wietnamie, Korei. Relacje jednostki względem grupy w indywidualizmie charakteryzują się przekonaniem, że to jednostka jest ważniejsza a w kolektywizmie, że grupa. W indywidualizmie decyzje o przyszłości dzieci takich jak edukacja czy małżeństwo podejmują one same a w kolektywizmie decydują rodzice.
1
Ćwiczenie 3
R1XTqhsdbpLNP
(Uzupełnij).
W trakcie oglądania filmu skoncentruj się na podawanych przez profesora cechach zachowania się ludzi w określonej kulturze, w odniesieniu do zagadnień podanych do porównania.
Indywidualizm występuje w kulturach zachodnich takich jak USA a kolektywizm w kulturach azjatyckich, m.in. w Chinach, Wietnamie, Korei. Relacje jednostki względem grupy w indywidualizmie charakteryzują się przekonaniem, że to jednostka jest ważniejsza a w kolektywizmie, że grupa. W indywidualizmie decyzje o przyszłości dzieci takich jak edukacja czy małżeństwo podejmują one same a w kolektywizmie decydują rodzice.
1
Ćwiczenie 4
R2ES29QF6BQ91
Wskaż, co świadczy o tym, że polskie społeczeństwo jest kolektywistyczne. (Uzupełnij).
Zwróć uwagę jaka wartość o charakterze kolektywistycznym jest ważna dla społeczeństwa polskiego.
O tym, że polskie społeczeństwo jest kolektywistyczne świadczy przywiązanie do rodziny.
1
Ćwiczenie 5
R1H47FCLLQ5C6
Wskaż, co świadczy o tym, że polskie społeczeństwo jest indywidualistyczne. (Uzupełnij).
Zastanów się, które cechy charakterystyczne dla społeczeństw indywidualistycznych możemy przypisać Polakom.
O tym, że jesteśmy społeczeństwem indywidualistycznym świadczy fakt, że podróżujemy, zmieniamy miejsce zamieszkania, oraz grupy do których należymy.
1
Ćwiczenie 6
R1DG5GGJRFDAT
W filmie mowa jest o reklamowym haśle firmy L’Oreal „Jesteś tego warta!” jako o sloganie skierowanym do kobiet w społeczeństwach indywidualistycznych. Przedstaw, jakim hasłem powinna promować się firma L’Oreal w społeczeństwach kolektywistycznych. Podaj inne przykłady sloganów odwołujących się do jednego lub drugiego z omawianych społeczeństw. Wymyśl odpowiedniki haseł reklamowych dla tych samych produktów, ale przeznaczonych na rynek o odmiennym charakterze społeczeństwa. (Uzupełnij).
Oglądając film zwróć uwagę jakie hasła reklamowe przemawiają do odbiorcy o cechach kolektywistycznych,
Twoja odpowiedź będzie prawidłowa jeżeli w haśle reklamowym zwrócić uwagę na wartości grupowe np.: Wszechstronny i pojemny - to wszystko czego potrzebuje twoja rodzina.
W odróżnieniu od kultur indywidualistycznych w kulturach kolektywistycznych podkreśla się znaczenie społeczności, wspólnoty, mniejsze znaczenie przywiązując do praw i trosk poszczególnych osób. Jedność ważniejsza jest od indywidualnej tożsamości, bezinteresowność od niezależności.
1
Ćwiczenie 7
W pewnym eksperymencie grupę Amerykanów i Japończyków poproszono o wybranie długopisu. Większość długopisów była jednakowa, tylko kilka wyróżniało się kolorem i kształtem. Większość Amerykanów wybrała niepowtarzalne długopisy. Japończycy znacznie częściej wybierali typowe długopisy, których było dużo.
RKWQ0zBqS59oA
Rozstrzygnięcie: (Wybierz: tak, nie)
Uzasadnienie: (Uzupełnij).
Pamiętaj, by w uzasadnieniu odwołać się do motywacji każdej z grup etnicznych, nie tylko jednej z nich.
Rozstrzygnięcie: tak Uzasadnienie: Amerykanie chcieli się wyróżniać wśród pozostałych członków grupy. Japończycy przedkładali harmonię w grupie i obawiali się obrazić innych, więc pozostawili „wyjątkowe” długopisy dla innych.
Podczas gdy w kulturach kolektywistycznych ludzie w trudnych dla siebie chwilach zwracają się o pomoc do rodziny i przyjaciół, w kulturach indywidualistycznych jednostka najczęściej musi radzić sobie ze wszystkim sama. Oczekuje się, że powinna samodzielnie rozwiązywać swoje problemy i osiągać cele, nie spodziewając się wsparcia swojego otoczenia, a w przypadku porażek sama podnosić się z upadku.
1
Ćwiczenie 8
Podczas sprawdzianu kolega z klasy prosi o „pomoc” – chce przepisać rozwiązanie jednego z zadań. Wskaż, która z możliwych reakcji jest bardziej prawdopodobna ze strony osoby wychowywanej w kulturze kolektywistycznej, a która ze strony osoby wychowywanej w kulturze indywidualistycznej. Uzasadnij swoje wybory.
RmF3Rc7Kv3hRb
1. Poproszony o „pomoc” pozwala przepisać rozwiązanie. Możliwe odpowiedzi: 1. kolektywizm, 2. indywidualizm
RHTyKp0iodGwu
Uzasadnienie: (Uzupełnij).
RcS2YlTSdhwqA
2. Poproszony o „pomoc” odmawia udostępnienia rozwiązania. Możliwe odpowiedzi: 1. kolektywizm, 2. indywidualizm
RuleyLF7842ds
Uzasadnienie: (Uzupełnij).
Zastanów się, jakie motywacje kierują osobami, które decydują się „pomóc” koledze w takich okolicznościach, niezależnie od uwarunkowań kulturowych.
Zastanów się, jakie motywacje kierują osobami, które decydują się nie „pomagać” koledze w takich okolicznościach, niezależnie od uwarunkowań kulturowych.
Uzasadnienie – przykładowe odpowiedzi: a) sukces wszystkich jest ważniejszy niż indywidualny; b) relacja jest ważniejsza niż sukces; c) jeśli ktoś bliski potrzebuje pomocy, pomagasz.
Uzasadnienie – przykładowe odpowiedzi: a) przekonanie, że każdy powinien zostać oceniony za własną pracę; b) chęć odniesienia sukcesu większego niż inni; c) własna uczciwość ważniejsza niż relacja z innymi.
Wychowanie i funkcjonowanie w kulturze indywidualistycznej lub kolektywistycznej ma ogromny wpływ na zachowania jednostki – jej postrzeganie samego siebie, związki czy poziom konformizmu.
To czy mamy cechy indywidualistyczne czy kolektywistyczne może wpływać na wiele aspektów funkcjonowania społeczeństwa – to jak ludzie robią zakupy, uczą się, prowadzą interesy. Na przykład pracownicy żyjący w kulturze kolektywistycznej mogą dążyć do poświęcenia własnego szczęścia dla większego dobra grupy. Z kolei osoby z kultur indywidualistycznych mogą czuć, że ich dobrobyt i cele mają większą wagę.
Osoby wywodzące się z kultur indywidualistycznych będą najprawdopodobniej opisywać siebie, odwołując się do własnych cech osobowości (np. „jestem mądry, zabawny, wysportowany i przyjazny”), podczas gdy osoby wywodzące się z kultur kolektywistycznych najpewniej opisywać się będą w kontekście więzi społecznych, jakie tworzą, i ról społecznych, jakie odgrywają (np. „jestem dobrym synem, muzułmaninem, lojalnym przyjacielem”).
Ćwiczenie 9
R1ARqxkm3OiRc
Przeanalizuj porady dla managerów, dotyczące zarządzania organizacją, z punktu widzenia kolektywizmu i indywidualizmu, a następnie pogrupuj w zestawy sugestii, jakie skierowałbyś do managera organizacji w Wenezueli oraz Wielkiej Brytanii. Wenezuela Możliwe odpowiedzi: 1. Wskazana dbałość o małą fluktuację kadr i mobilność załogi., 2. Trzeba być przygotowanym na dużą fluktuację kadr i mobilność załogi., 3. Należy wyszukać przodowników pracy, rekordzistów i kandydatów do specjalnych wyróżnień., 4. Zalecane wyznaczenie celów nadrzędnych, które wszyscy mogą osiągnąć., 5. Należy chwalić całą grupę i unikać faworyzowania jednostki., 6. Dobrze jest starać się łączyć osobowości z autorytetami w grupie., 7. Należy próbować dostosować potrzeby jednostek do potrzeb organizacji., 8. Zalecane jest dawanie ludziom swobody wykazania się indywidualną inicjatywą. Wielka Brytania Możliwe odpowiedzi: 1. Wskazana dbałość o małą fluktuację kadr i mobilność załogi., 2. Trzeba być przygotowanym na dużą fluktuację kadr i mobilność załogi., 3. Należy wyszukać przodowników pracy, rekordzistów i kandydatów do specjalnych wyróżnień., 4. Zalecane wyznaczenie celów nadrzędnych, które wszyscy mogą osiągnąć., 5. Należy chwalić całą grupę i unikać faworyzowania jednostki., 6. Dobrze jest starać się łączyć osobowości z autorytetami w grupie., 7. Należy próbować dostosować potrzeby jednostek do potrzeb organizacji., 8. Zalecane jest dawanie ludziom swobody wykazania się indywidualną inicjatywą.
Przeanalizuj porady dla managerów, dotyczące zarządzania organizacją, z punktu widzenia kolektywizmu i indywidualizmu, a następnie pogrupuj w zestawy sugestii, jakie skierowałbyś do managera organizacji w Wenezueli oraz Wielkiej Brytanii. Wenezuela Możliwe odpowiedzi: 1. Wskazana dbałość o małą fluktuację kadr i mobilność załogi., 2. Trzeba być przygotowanym na dużą fluktuację kadr i mobilność załogi., 3. Należy wyszukać przodowników pracy, rekordzistów i kandydatów do specjalnych wyróżnień., 4. Zalecane wyznaczenie celów nadrzędnych, które wszyscy mogą osiągnąć., 5. Należy chwalić całą grupę i unikać faworyzowania jednostki., 6. Dobrze jest starać się łączyć osobowości z autorytetami w grupie., 7. Należy próbować dostosować potrzeby jednostek do potrzeb organizacji., 8. Zalecane jest dawanie ludziom swobody wykazania się indywidualną inicjatywą. Wielka Brytania Możliwe odpowiedzi: 1. Wskazana dbałość o małą fluktuację kadr i mobilność załogi., 2. Trzeba być przygotowanym na dużą fluktuację kadr i mobilność załogi., 3. Należy wyszukać przodowników pracy, rekordzistów i kandydatów do specjalnych wyróżnień., 4. Zalecane wyznaczenie celów nadrzędnych, które wszyscy mogą osiągnąć., 5. Należy chwalić całą grupę i unikać faworyzowania jednostki., 6. Dobrze jest starać się łączyć osobowości z autorytetami w grupie., 7. Należy próbować dostosować potrzeby jednostek do potrzeb organizacji., 8. Zalecane jest dawanie ludziom swobody wykazania się indywidualną inicjatywą.
Kultury kolektywistyczne cechują się mniejszą tzw. mobilnością relacyjną niż kultury indywidualistyczne. Oznacza to, że w społeczeństwach kolektywistycznych ludzie tworzą trwalsze i bardziej stabilne związki. Związki te najczęściej powstają na podstawie pokrewieństwa i bliskości geograficznej, nie zaś wskutek samodzielnego wyboru. Budowanie związków z osobami spoza najbliższych kręgów jest w kulturach kolektywistycznych trudne choćby dlatego, że niełatwo spotkać takie nowe osoby. Obcy w społeczeństwach kolektywistycznych najczęściej pozostają obcymi. Harmonijne funkcjonowanie w określonych związkach interpersonalnych jest niezwykle ważne dla osób wywodzących się z kultur kolektywistycznych – związki te są z założenia długotrwałe, więc motywacja do dbania o jakość takich relacji jest silniejsza. Paradoksalnie może to też jednak oznaczać, że ludzie w społeczeństwach indywidualistycznych muszą dokładać większych starań o jakość relacji, jakie nawiązują, ich trwanie uzależnione jest bowiem od tej jakości.
Ćwiczenie 10
R1E4ZXcYz9x50
Dopasuj powiedzenia i przysłowia do kultury, której mentalność lepiej oddają. Kolektywizm Możliwe odpowiedzi: 1. „Ręka rękę myje”., 2. „Umiesz liczyć, licz na siebie”., 3. „Z kim przestajesz, takim się stajesz”., 4. „Lepszy na wolności kąsek lada jaki niźli w niewoli przysmaki”., 5. „Kto pierwszy, ten lepszy”., 6. „Nie czyń bliźniemu, co tobie niemiłe”., 7. „Kto nie pracuje, ten nie je”., 8. „Jeśli wejdziesz między wrony, musisz krakać jak i one”., 9. „Lepiej nosić niż prosić”., 10. „Prawdziwego przyjaciela poznaje się w biedzie”., 11. „Sam sobie sterem, żeglarzem, okrętem”., 12. „Zgoda buduje, niezgoda rujnuje”., 13. „Każdy jest kowalem własnego losu”., 14. „Każda pliszka swój ogonek chwali”., 15. „Każdy sobie rzepkę skrobie”., 16. „Czyja kosa pierwsza, tego miedza szersza”., 17. „Kruk krukowi oka nie wykole”., 18. „Co dwie głowy, to nie jedna”. Indywidualizm Możliwe odpowiedzi: 1. „Ręka rękę myje”., 2. „Umiesz liczyć, licz na siebie”., 3. „Z kim przestajesz, takim się stajesz”., 4. „Lepszy na wolności kąsek lada jaki niźli w niewoli przysmaki”., 5. „Kto pierwszy, ten lepszy”., 6. „Nie czyń bliźniemu, co tobie niemiłe”., 7. „Kto nie pracuje, ten nie je”., 8. „Jeśli wejdziesz między wrony, musisz krakać jak i one”., 9. „Lepiej nosić niż prosić”., 10. „Prawdziwego przyjaciela poznaje się w biedzie”., 11. „Sam sobie sterem, żeglarzem, okrętem”., 12. „Zgoda buduje, niezgoda rujnuje”., 13. „Każdy jest kowalem własnego losu”., 14. „Każda pliszka swój ogonek chwali”., 15. „Każdy sobie rzepkę skrobie”., 16. „Czyja kosa pierwsza, tego miedza szersza”., 17. „Kruk krukowi oka nie wykole”., 18. „Co dwie głowy, to nie jedna”.
Dopasuj powiedzenia i przysłowia do kultury, której mentalność lepiej oddają. Kolektywizm Możliwe odpowiedzi: 1. „Ręka rękę myje”., 2. „Umiesz liczyć, licz na siebie”., 3. „Z kim przestajesz, takim się stajesz”., 4. „Lepszy na wolności kąsek lada jaki niźli w niewoli przysmaki”., 5. „Kto pierwszy, ten lepszy”., 6. „Nie czyń bliźniemu, co tobie niemiłe”., 7. „Kto nie pracuje, ten nie je”., 8. „Jeśli wejdziesz między wrony, musisz krakać jak i one”., 9. „Lepiej nosić niż prosić”., 10. „Prawdziwego przyjaciela poznaje się w biedzie”., 11. „Sam sobie sterem, żeglarzem, okrętem”., 12. „Zgoda buduje, niezgoda rujnuje”., 13. „Każdy jest kowalem własnego losu”., 14. „Każda pliszka swój ogonek chwali”., 15. „Każdy sobie rzepkę skrobie”., 16. „Czyja kosa pierwsza, tego miedza szersza”., 17. „Kruk krukowi oka nie wykole”., 18. „Co dwie głowy, to nie jedna”. Indywidualizm Możliwe odpowiedzi: 1. „Ręka rękę myje”., 2. „Umiesz liczyć, licz na siebie”., 3. „Z kim przestajesz, takim się stajesz”., 4. „Lepszy na wolności kąsek lada jaki niźli w niewoli przysmaki”., 5. „Kto pierwszy, ten lepszy”., 6. „Nie czyń bliźniemu, co tobie niemiłe”., 7. „Kto nie pracuje, ten nie je”., 8. „Jeśli wejdziesz między wrony, musisz krakać jak i one”., 9. „Lepiej nosić niż prosić”., 10. „Prawdziwego przyjaciela poznaje się w biedzie”., 11. „Sam sobie sterem, żeglarzem, okrętem”., 12. „Zgoda buduje, niezgoda rujnuje”., 13. „Każdy jest kowalem własnego losu”., 14. „Każda pliszka swój ogonek chwali”., 15. „Każdy sobie rzepkę skrobie”., 16. „Czyja kosa pierwsza, tego miedza szersza”., 17. „Kruk krukowi oka nie wykole”., 18. „Co dwie głowy, to nie jedna”.
Podsumowanie
Powyższe wzorce, indywidualistyczny i kolektywistyczny, znajdują odbicie w różnych sferach funkcjonowania człowieka. Często też przyjmują postać określonych zachowań.
Sednem indywidualizmu jest pogląd, że jednostka ma prawo do własnych wyborów przy formułowaniu celów, przekonań i sposobów zachowania i nie musi brać pod uwagę interesów ani nacisków grup społecznych, w których funkcjonuje. Indywidualizm charakteryzuje kultury Zachodu.
Istotą kolektywizmu jest natomiast podporządkowanie się kolektywowi, który określa, co powinno być ważne dla jednostki. W tym przypadku grupa zawsze ma rację. W zamian za to daje jednostce poczucie bezpieczeństwa. Kolektywizm jest widoczny w krajach azjatyckich oraz w słabo rozwiniętych i zaliczanych do globalnego Południa (np. Gwatemala czy Wenezuela).
1
Ćwiczenie 11
Zapoznaj się z tekstem i wykonaj ćwiczenie.
1
Agnieszka Cybal-Michalska „Indywidualistyczne” vs „kolektywistyczne” orientacje normatywne młodzieży akademickiej
W celu zbadania indywidualistycznej vs kolektywistycznej tendencji jednostkowej badanej grupy młodzieży akademickiej wykorzystano zmodyfikowaną przez W. Daaba skalę zaangażowania społecznego J.F Crandalla. Składa się ona z zestawu dziesięciu par kryterialnych, z czego jedna – elegancki‑taktowny ma charakter buforowy. W każdej parze znajduje się cecha związana z orientacją kolektywistyczną i orientacją indywidualistyczną (…) Prośba do respondentów, precyzująca kryterium wyboru przymiotników, brzmiała następująco: „Poniżej znajduje się 10 par cech, które mogą charakteryzować ludzi. Wszystkie te cechy uznawane są za dobre. Proszę jednak w każdej parze podkreślić tę cechę, która Pana/Pani zdaniem jest cenniejsza, która sprawia, że mógłby Pan/mogłaby Pani ocenić człowieka, który posiada tę cechę jako bardziej wartościowego”.
CART4 Źródło: Agnieszka Cybal-Michalska, „Indywidualistyczne” vs „kolektywistyczne” orientacje normatywne młodzieży akademickiej, dostępny w internecie: repozytorium.amu.edu.pl [dostęp 20.07.2020].
R1KtySwM2acUV
Wyjaśnij, czy badana młodzież akademicka jest nastawiona bardziej na indywidualizm czy kolektywizm. (Uzupełnij).
Kolektywizm nastawiony jest na wspólnotę i relacje z innymi ludźmi. Które z powyższych cech to odzwierciedlają?
Młodzież jest raczej nastawiona na kolektywizm niż indywidualizm, ponieważ częściej wskazuje na cechy zaliczane do kolektywizmu.
Ćwiczenie 12
RhLqnCodhBsXn
Wśród poniższych przykładów wskaż zachowania, rozwiązania i działania bardziej charakterystyczne dla kultur kolektywistycznych i te bardziej charakterystyczne dla kultur indywidualistycznych. kolektywizm Możliwe odpowiedzi: 1. zamawianie w restauracji całego dzbanka lemoniady dla wszystkich przy stoliku do podziału, 2. motywowanie pracowników przez zachęcanie do pobicia dotychczasowego rekordu produkcji, 3. prywatna służba zdrowia, 4. samodzielny wybór różnych napojów podczas posiłku w restauracji, 5. państwowa służba zdrowia, 6. wybieranie pracownika miesiąca jako element motywacji pracowników indywidualizm Możliwe odpowiedzi: 1. zamawianie w restauracji całego dzbanka lemoniady dla wszystkich przy stoliku do podziału, 2. motywowanie pracowników przez zachęcanie do pobicia dotychczasowego rekordu produkcji, 3. prywatna służba zdrowia, 4. samodzielny wybór różnych napojów podczas posiłku w restauracji, 5. państwowa służba zdrowia, 6. wybieranie pracownika miesiąca jako element motywacji pracowników
Wśród poniższych przykładów wskaż zachowania, rozwiązania i działania bardziej charakterystyczne dla kultur kolektywistycznych i te bardziej charakterystyczne dla kultur indywidualistycznych. kolektywizm Możliwe odpowiedzi: 1. zamawianie w restauracji całego dzbanka lemoniady dla wszystkich przy stoliku do podziału, 2. motywowanie pracowników przez zachęcanie do pobicia dotychczasowego rekordu produkcji, 3. prywatna służba zdrowia, 4. samodzielny wybór różnych napojów podczas posiłku w restauracji, 5. państwowa służba zdrowia, 6. wybieranie pracownika miesiąca jako element motywacji pracowników indywidualizm Możliwe odpowiedzi: 1. zamawianie w restauracji całego dzbanka lemoniady dla wszystkich przy stoliku do podziału, 2. motywowanie pracowników przez zachęcanie do pobicia dotychczasowego rekordu produkcji, 3. prywatna służba zdrowia, 4. samodzielny wybór różnych napojów podczas posiłku w restauracji, 5. państwowa służba zdrowia, 6. wybieranie pracownika miesiąca jako element motywacji pracowników
1
Ćwiczenie 13
RSltLydfNdwya
Wykorzystując tę myśl: „Jeśli chcesz iść szybko, idź sam. Jeśli chcesz zajść daleko, idźcie razem”, wskaż, czego mogą się od siebie wzajemnie nauczyć przedstawiciele kultur kolektywistycznych i indywidualistycznych. (Uzupełnij).
Zastanów się, na czym polegają deficyty obu kultur w odniesieniu do umiejętności osiągania celów i w jaki sposób mogłyby skorzystać, stosując podejście alternatywne.
Przedstawiciele kultury kolektywistycznej mogliby bardziej docenić fakt, że rywalizacja (iść szybko, tzn. szybciej niż inni) może być ważnym czynnikiem motywacyjnym, pozwalającym osiągać niedościgłe dotąd cele. Przedstawiciele kultur indywidualistycznych mogliby skorzystać na umiejętności współpracy, dzięki której w pewnych okolicznościach również można osiągać więcej niż w pojedynkę.
Słownik
dychotomia
dychotomia
podział na dwie części, wzajemnie się wykluczające i uzupełniające do całości
indywidualizm
indywidualizm
zasada, zgodnie z którą jednostka jest najważniejszym dobrem
kolektywizm
kolektywizm
zasada, według której grupy i zbiorowości są podstawowymi jednostkami społecznymi
konformizm
konformizm
zmiana zachowania pod naciskiem faktycznym lub wyobrażonym innych osób; podporządkowanie zasadom, regułom obowiązującym w zbiorowościach lub w całym społeczeństwie
kultura
kultura
całokształt duchowego i materialnego dorobku społeczeństwa
nonkonformizm
nonkonformizm
postawa krytyczna wobec zasad, zachowań i norm społecznych, grupowych, przeciwstawiająca im własny system wartości
normy społeczne
normy społeczne
względnie trwały, przyjęty w danej grupie społecznej sposób właściwego zachowania w danej sytuacji
