Społeczności i wspólnoty
Polityka państwa polskiego wobec mniejszości narodowych i etnicznych oraz społeczności posługującej się językiem regionalnym
Przedstawisz prawa mniejszości narodowych i etnicznych oraz społeczności posługującej się językiem regionalnym w Rzeczypospolitej Polskiej.
Przeanalizujesz stan przestrzegania praw mniejszości narodowych i etnicznych w Rzeczypospolitej Polskiej.
Prawa mniejszości narodowych należą do kategorii praw człowieka. Ich przestrzeganie oznacza konieczność zapewnienia każdej grupie narodowościowej prawa do utrzymania własnej odrębności – kulturowej, językowej czy religijnej. Wiąże się to z zakazem dyskryminacji osób ze względu na ich przynależność narodową lub etniczną, a także brakiem polityki asymilacyjnej w odniesieniu do takich grup. Prawa mniejszości odgrywają szczególną rolę w Europie. Takie organizacje, jak Rada Europy, Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie czy Unia Europejska, poświęcają im dużo uwagi. Rzeczpospolita Polska wobec mniejszości narodowych prowadzi własną politykę, która jest zgodna ze standardami międzynarodowymi.
Sytuacja prawna mniejszości etnicznych i narodowych w Rzeczypospolitej Polskiej
W Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz w ustawach i traktatach międzynarodowych zagwarantowane są liczne prawa, które przysługują mniejszościom narodowymmniejszościom narodowym i etnicznymetnicznym w Polsce.
Edukacja
Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.Art. 35
1. Rzeczpospolita Polska zapewnia obywatelom polskim należącym do mniejszości narodowych i etnicznych wolność zachowania i rozwoju własnego języka, zachowania obyczajów i tradycji oraz rozwoju własnej kultury.
Źródło: Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., dostępny w internecie: prawo.sejm.gov.pl [dostęp 19.06.2020].
Realizacja tego prawa odbywa się dzięki bezpłatnej nauce języka, własnej historii, kultury czy geografii (Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty art. 13.1). Mniejszości narodowe i etniczne oraz społeczność kaszubska korzystają ze zwiększonej, w stosunku do ogółu szkół, subwencji oświatowej.
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków i sposobu wykonywania przez przedszkola, szkoły i placówki publiczne zadań umożliwiających podtrzymywanie poczucia tożsamości narodowej, etnicznej i językowej uczniów należących do mniejszości narodowych i etnicznych oraz społeczności posługującej się językiem regionalnym4. 1. Nauka języka mniejszości lub języka regionalnego w szkołach może być organizowana:
1) w formie dodatkowej nauki języka mniejszości lub języka regionalnego;
2) przez prowadzenie zajęć edukacyjnych w dwóch językach: języku polskim i języku mniejszości lub języku regionalnym;
3) przez prowadzenie zajęć edukacyjnych w języku mniejszości lub języku regionalnym.Źródło: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków i sposobu wykonywania przez przedszkola, szkoły i placówki publiczne zadań umożliwiających podtrzymywanie poczucia tożsamości narodowej, etnicznej i językowej uczniów należących do mniejszości narodowych i etnicznych oraz społeczności posługującej się językiem regionalnym, dostępny w internecie: isap.sejm.gov.pl [dostęp 19.06.2020].
Organizuje ją dyrektor szkoły na wniosek składany przez rodziców ucznia, w terminie do 20 września każdego roku szkolnego. Złożenie wniosku przez rodziców oznacza, że przez cały okres nauki w danej szkole uczeń objęty będzie nauką języka mniejszości, a prowadzone w szkole zajęcia zaliczone zostaną do obowiązkowych zajęć edukacyjnych ucznia. Możliwe jest złożenie oświadczenia o rezygnacji z nauki języka mniejszości.
- 1. zestaw danych:
- Rok szkolny: Przedszkole
- 2009/2010: 20
- 2010/2011: 27
- 2011/2012: 29
- 2012/2013: 40
- 2013/2014: 22
- 2014/2015: 38
- 2015/2016: 29
- 2016/2017: 36
- 2017/2018: 20
- 2. zestaw danych:
- Rok szkolny: Szkoła podstawowa
- 2009/2010: 182
- 2010/2011: 197
- 2011/2012: 231
- 2012/2013: 253
- 2013/2014: 277
- 2014/2015: 291
- 2015/2016: 305
- 2016/2017: 318
- 2017/2018: 330
- 3. zestaw danych:
- Rok szkolny: Gimnazjum
- 2009/2010: 52
- 2010/2011: 60
- 2011/2012: 82
- 2012/2013: 92
- 2013/2014: 103
- 2014/2015: 112
- 2015/2016: 116
- 2016/2017: 124
- 2017/2018: 122
- 4. zestaw danych:
- Rok szkolny: Liceum
- 2009/2010: 5
- 2010/2011: 5
- 2011/2012: 7
- 2012/2013: 9
- 2013/2014: 11
- 2014/2015: 10
- 2015/2016: 13
- 2016/2017: 14
- 2017/2018: 14
- 5. zestaw danych:
- Rok szkolny: Inne szkoły średnie
- 2009/2010: 0
- 2010/2011: 0
- 2011/2012: 2
- 2012/2013: 2
- 2013/2014: 13
- 2014/2015: 15
- 2015/2016: 21
- 2016/2017: 21
- 2017/2018: 21
- 6. zestaw danych:
- Rok szkolny: Szkoła specjalna
- 2009/2010: 0
- 2010/2011: 0
- 2011/2012: 0
- 2012/2013: 0
- 2013/2014: 0
- 2014/2015: 1
- 2015/2016: 1
- 2016/2017: 1
- 2017/2018: 1
Zapoznaj się z tekstem i wykonaj polecenie.
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświatyArt. 44 zzd
(…)
8. Absolwent szkoły lub oddziału z nauczaniem języka danej mniejszości narodowej nie może wybrać języka danej mniejszości narodowej na egzaminie maturalnym z języka obcego nowożytnego jako przedmiotu obowiązkowegoArt. 44 zzf
1. Absolwent szkoły lub oddziału z językiem nauczania mniejszości narodowej, mniejszości etnicznej lub z językiem regionalnym, w których zajęcia są prowadzone w tych językach, oraz absolwent szkoły lub oddziału dwujęzycznego, w których język mniejszości narodowej, mniejszości etnicznej lub język regionalny jest drugim językiem nauczania, może zdawać na egzaminie maturalnym przedmioty w języku polskim lub – z wyjątkiem języka polskiego oraz treści dotyczących historii Polski i geografii Polski – w języku danej mniejszości narodowej, mniejszości etnicznej lub języku regionalnym.
(…)Źródło: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, dostępny w internecie: isap.sejm.gov.pl [dostęp 19.06.2020].
Zapoznaj się z tekstem i wykonaj polecenie.
Informacja Rzecznika Praw Obywatelskich na temat skarg i wniosków dotyczących mniejszości narodowych i etnicznych, które wpłynęły do Biura RPO w latach 2016–2018Zdaniem skarżących, rosnąca liczba migrantów z Ukrainy wymusza jednak wypracowanie nowych rozwiązań, które umożliwiłyby dzieciom z tego państwa naukę języka ojczystego, razem z obywatelami polskimi narodowości ukraińskiej. Wspólna nauka służyłaby wzajemnej integracji, a także, co jest szczególnie ważne, pozwalała na wykorzystanie w pracy z cudzoziemcami dorobku placówek oświatowych i dotychczasowych osiągnięć nauczycieli uczących na co dzień dzieci należące do mniejszości ukraińskiej.
Odpowiedź Ministerstwa:
Obie grupy uczniów mają zagwarantowane prawo do wyrażenia woli podtrzymywania swojej tożsamości narodowej i językowej, ale z uwagi na odmienne zasady organizacji tego nauczania, a także różny sposób jego finansowania, nie można tych grup objąć wspólną nauką.
Źródło: Informacja Rzecznika Praw Obywatelskich na temat skarg i wniosków dotyczących mniejszości narodowych i etnicznych, które wpłynęły do Biura RPO w latach 2016–2018, dostępny w internecie: rpo.gov.pl [dostęp 19.06.2020].
Stowarzyszenia, szkoły i instytucje kulturalne i religijne
Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.Art. 35
2. Mniejszości narodowe i etniczne mają prawo do tworzenia własnych instytucji edukacyjnych, kulturalnych i instytucji służących ochronie tożsamości religijnej oraz do uczestnictwa w rozstrzyganiu spraw dotyczących ich tożsamości kulturowej.
Źródło: Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., dostępny w internecie: prawo.sejm.gov.pl [dostęp 19.06.2020].
Art. 1 ustawy Prawo o stowarzyszeniach stanowi, że obywatele polscy realizują prawo zrzeszania się w stowarzyszeniach, które w zakresie swoich celów statutowych mogą reprezentować interesy zbiorowe swoich członków wobec organów władzy publicznej. Od momentu wejścia w życie tej ustawy w 1989 r. zarejestrowało się około 150 nowych stowarzyszeń mniejszości.
Kolejnym krokiem dającym nowe możliwości działania organizacji mniejszości było wprowadzenie Ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie z dnia 24 kwietnia 2003 r. (Dz.U 2010 nr 234 poz. 1536), która jako jedną ze sfer zadań publicznych wymienia działalności na rzecz mniejszości narodowych i etnicznych oraz języka regionalnego i działalności na rzecz integracji cudzoziemców. Na tej podstawie rokrocznie przyznawane są przez samorządy dotacje na projekty służące ochronie praw mniejszości.
Religia
W myśl art. 53 Konstytucji RP każdemu zapewnia się wolność sumienia i religii. Wyniki sondażu przeprowadzonego wśród mniejszościowych kościołów i związków wyznaniowych na temat nauczania ich religii (w szkole lub poza nią) wskazują, że 58,3% z nich prowadzi lekcje religii dla dzieci i młodzieży swojego wyznania. Zgodnie z przepisami kościoły i związki wyznaniowe, organizując samodzielnie lekcje religii, mają możliwość wystąpienia o bezpłatne udostępnienie do tego celu sal lekcyjnych, choć nie jest to praktyka powszechna.
Prawo do swobodnego posługiwania się językiem mniejszości w życiu prywatnym i publicznie
Na podstawie art. 9 ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnymjęzyku regionalnym, przed organami gminy, obok języka urzędowego, jako język pomocniczy może być używany język mniejszości. Dotyczy to jednak tylko gmin, w których liczba mieszkańców należących do mniejszości jest nie mniejsza niż 20% i które zostały wpisane do Urzędowego Rejestru Gmin.
Zapoznaj się z tekstem i wykonaj polecenie.
Ustawa z dnia 6 stycznia 2005 r. o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnymArt. 3
Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1) mniejszościach – rozumie się przez to mniejszości narodowe i etniczne, o których mowa w art. 2;
2) języku mniejszości – rozumie się przez to własny język mniejszości narodowej lub etnicznej, o których mowa w art. 2; (…)Art. 7.1
Osoby należące do mniejszości mają prawo do używania i pisowni swoich imion i nazwisk zgodnie z zasadami pisowni języka mniejszości, w szczególności do rejestracji w aktach stanu cywilnego i dokumentach tożsamości.
Źródło: Ustawa z dnia 6 stycznia 2005 r. o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym, dostępny w internecie: isap.sejm.gov.pl [dostęp 19.04.2020].
Prawo dostępu do publicznych środków masowego przekazu
Do zadań publicznej radiofonii i telewizji, wynikających z art. 21 ust. 2 pkt 9 ustawy o radiofonii i telewizji, należy uwzględnianie potrzeb mniejszości poprzez emitowanie programów informacyjnych w językach mniejszości narodowych i etnicznych oraz w językach regionalnych. Zadania te realizują regionalne oddziały TVP oraz lokalne radia publiczne. Na tworzenie i rozpowszechnianie programów regionalnych wydano w 2018 r. łącznie 192 077 000 zł, w tym na produkcję audycji dla mniejszości narodowych i etnicznych oraz społeczności posługującej się językiem regionalnym 802 000 zł.
Prawie wszystkie czasopisma mniejszości narodowych i etnicznych oraz społeczności posługującej się językiem regionalnym dotowane są z budżetu państwa przez ministra właściwego do spraw wyznań religijnych oraz mniejszości narodowych i etnicznych. W roku 2016 wydawnictw tych było 41. Niektóre mniejszości wydają więcej niż jedno czasopismo. Ogólna kwota w budżecie ministra spraw wewnętrznych i administracji, przeznaczona na ich ukazywanie się, w 2016 r. wyniosła 3.415.290 zł.
Zakaz dyskryminacji z uwagi na pochodzenie narodowe, etniczne i wyznanie
Zakaz ten wynika z wielu ustaw i traktatów międzynarodowych. Obciążony jest karą pozbawienia wolności do lat dwóch na podstawie ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Art. 196, 256, 257).
- 1. zestaw danych:
- rok: 2015 r,
- Liczba stwierdzonych przestępstw z nienawiści: 791
- 2. zestaw danych:
- rok: 2016 r,
- Liczba stwierdzonych przestępstw z nienawiści: 765
- 3. zestaw danych:
- rok: 2017 r,
- Liczba stwierdzonych przestępstw z nienawiści: 726
Oprac. na podst. Policjanci podsumowują 2017 rok, statystyka.policja.pl [online, dostęp 20.07.2020].
Jak wynika z badania przeprowadzonego na zlecenie Biura Rzecznika Praw Obywatelskich, jedynie 5% przestępstw z nienawiści jest zgłaszanych na policję przez pokrzywdzonego lub inną osobę. Rodzaj tych przestępstw zmienia się. Od 2016 r. to muzułmanie oraz osoby utożsamiane przez sprawców z tym właśnie wyznaniem najczęściej byli podmiotem ataków motywowanych uprzedzeniami. W porównaniu do roku 2015 liczba ta wzrosła prawie dwukrotnie, do 363. Tendencja utrzymywała się też w 2017 r.
Zapoznaj się z tekstem, a następnie wykonaj polecenie.
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karnyArt. 158
§ 1. Kto bierze udział w bójce lub pobiciu, w którym naraża się człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo nastąpienie skutku określonego w art. 156 § 1 lub w art. 157 § 1, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.(…) Art. 256
§ 1. Kto publicznie propaguje faszystowski lub inny totalitarny ustrój państwa lub nawołuje do nienawiści na tle różnic narodowościowych, etnicznych, rasowych, wyznaniowych albo ze względu na bezwyznaniowość, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.Źródło: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny, dostępny w internecie: prawo.sejm.gov.pl [dostęp 13.05.2020].
Przywileje wyborcze dla komitetów wyborczych organizacji mniejszości
Zgodnie z art. 196 i art. 197 Ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy w podziale mandatów w okręgach wyborczych uwzględnia się wyłącznie listy kandydatów na posłów tych komitetów wyborczych, których listy otrzymały co najmniej 5% (i co najmniej 8% dla koalicji) ważnie oddanych głosów w skali kraju. Jednak komitety wyborcze utworzone przez wyborców zrzeszonych w zarejestrowanych organizacjach mniejszości narodowych mogą korzystać ze zwolnienia z tego warunku.
Zapoznaj się z materiałem źródłowym i wykonaj polecenie.
Rok wyborów | Liczba oddanych głosów w wyborach do sejmu | Poparcie procentowe w skali kraju (sejm) | Liczba otrzymanych mandatów w sejmie | Liczba otrzymanych mandatów w senacie |
|---|---|---|---|---|
1991 | 132 059 | 1,18 | 7 | 1 |
1993 | 60 770 | 0,44 | 3 | 1 |
1997 | 51 027 | 0,39 | 2 | 0 |
2001 | 47 230 | 0,36 | 2 | 0 |
2005 | 34 469 | 0,29 | 2 | 0 |
2007 | 32 462 | 0,2 | 1 | 0 |
2011 | 28 014 | 0,19 | 1 | 0 |
2015 | 27 530 | 0,18 | 1 | 0 |
2019 | 32 094 | 0,17 | 1 | 0 |
Indeks górny Źródło: Wybory w Polsce, dostępny w internecie: pl.wikipedia.org [dostęp 6.07.2020 r.]. Indeks górny koniecŹródło: Wybory w Polsce, dostępny w internecie: pl.wikipedia.org [dostęp 6.07.2020 r.].
Równość w dostępie do zatrudnienia
Gwarancje przestrzegania zasady niedyskryminacji w stosunkach pracy zawarte zostały w przepisach art. 18 [3d] Kodeksu pracy oraz ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U z 2016 r. poz. 645). Niższy poziom zatrudnienia to duży problem mniejszości romskiej w Polsce.
Ustawodawstwo międzynarodowe obowiązujące w RP
Rzeczpospolita Polska przestrzega też wielu aktów prawa międzynarodowego poświęconego prawom mniejszości narodowych. Do najważniejszych należą:
Zapoznaj się z tekstem, a następnie wykonaj polecenie.
Konwencja Ramowa o ochronie mniejszości narodowych, sporządzona w Strasburgu dnia 1 lutego 1995 r.Artykuł 10
1. Strony zobowiązują się uznać, że każda osoba należąca do mniejszości narodowej ma prawo do swobodnego używania, bez jakiejkolwiek ingerencji, jego/jej języka mniejszości, zarówno prywatnie, jak i publicznie, ustnie oraz pisemnie.
2. Na obszarach zamieszkałych tradycyjnie lub w znaczącej ilości przez osoby należące do mniejszości narodowej, o ile osoby te tego sobie zażyczą, i tam, gdzie takie życzenie odpowiada rzeczywistym potrzebom, Strony będą starać się zapewnić, na tyle, na ile to możliwe, warunki, które umożliwią używanie języka mniejszości w stosunkach pomiędzy tymi osobami a organami administracyjnymi.Źródło: Konwencja Ramowa o ochronie mniejszości narodowych, sporządzona w Strasburgu dnia 1 lutego 1995 r., dostępny w internecie: isap.sejm.gov.pl [dostęp 11.10.2021].
Podsumowanie
W Rzeczypospolitej Polskiej mniejszości narodowe i etniczne mają bardzo dobre warunki do rozwoju, zagwarantowane licznymi aktami międzynarodowymi oraz Konstytucją RP i prawem wewnętrznym. Mimo to najczęściej dostrzeganym powodem dyskryminacji w Polsce jest pochodzenie etniczne i narodowość. W badaniach przeprowadzonych na zlecenie Rzecznika Praw Obywatelskich w 2018 r. odpowiedź tę wskazało aż 49% badanych. Jednak tylko 5% przepadków takiej dyskryminacji zostało zgłoszonych na policję. Dlatego zgodnie z art. 35 Konstytucji RP mniejszości w Rzeczpospolitej Polskiej są pod szczególną ochroną. Każda z nich potrzebuje wsparcia państwa do zachowania odrębnej tożsamości, kultury i tradycji oraz rozwoju własnego języka. Poszczególne prawa, w tym wyborcze, wynikają z szeregu aktów prawnych czy traktatów międzynarodowych.
Zapoznaj się z tekstem i wykonaj polecenie.
Informacja Rzecznika Praw Obywatelskich na temat skarg i wniosków dotyczących mniejszości narodowych i etnicznych, które wpłynęły do Biura RPO w latach 2016–2018W 2016 r. Rzecznik Praw Obywatelskich otrzymał informacje o trudnościach w nauczaniu języków mniejszości narodowych i etnicznych, a także historii, geografii i kultury mniejszości, wynikających z ograniczonego dostępu do podręczników i materiałów edukacyjnych z tych przedmiotów, dostosowanych do aktualnej podstawy programowej. (…). Ten sam, powtarzający się od wielu lat problem w zapewnianiu uczniom dostępu do materiałów niezbędnych do nauki języka mniejszości, zgłaszany był ponadto w skargach kierowanych bezpośrednio do Rzecznika przez organizacje mniejszości ukraińskiej.
Odpowiedź Ministerstwa:
Informacje przekazane Rzecznikowi przez resort edukacji potwierdziły, że w przypadku podręczników do nauki języka ukraińskiego nie został przyjęty żaden plan wydawniczy, a organizacje mniejszości ukraińskiej, z przyczyn finansowych, we własnym zakresie nie są w stanie takich podręczników przygotować.
Źródło: Informacja Rzecznika Praw Obywatelskich na temat skarg i wniosków dotyczących mniejszości narodowych i etnicznych, które wpłynęły do Biura RPO w latach 2016–2018, dostępny w internecie: rpo.gov.pl [dostęp 19.06.2020].
Zapoznaj się z tekstem i wykonaj polecenie.
Stanowisko KRRiT w sprawie audycji dla mniejszości narodowych i etnicznych oraz społeczności posługującej się językiem polskim w publicznej radiofonii i telewizjiKrajowa Rada Radiofonii i Telewizji wprowadziła definicję audycji adresowanych do mniejszości narodowych i etnicznych. Audycje powinny spełniać łącznie poniższe warunki:
być w całości poświęcone problematyce dotyczącej mniejszości;
umożliwiać przedstawicielom mniejszości nie tylko wzięcie udziału, ale także mówienie o sobie i o swoich sprawach;
wyraźnym adresatem tego rodzaju audycji powinna być konkretna mniejszość narodowa lub etniczna, czy społeczność posługująca się językiem regionalnym;
być realizowane w języku mniejszości;
być redagowane przez zespół złożony z przedstawicieli zainteresowanej mniejszości.
Źródło: Stanowisko KRRiT w sprawie audycji dla mniejszości narodowych i etnicznych oraz społeczności posługującej się językiem polskim w publicznej radiofonii i telewizji, dostępny w internecie: krrit.gov.pl [dostęp 19.04.2020].
(O. TVP Szczecin):
11‑minutowa audycja adresowana do mniejszości narodowych i etnicznych Pomorza Zachodniego, nadawana dwa razy w tygodniu w języku polskim. Możliwe odpowiedzi: Tak, Nie. Głos Litwinów Polskich
(O. TVP Białystok):
20‑minutowa audycja informacyjno‑publicystyczna tworzona przez przedstawicieli mniejszości w języku litewskim. Możliwe odpowiedzi: Tak, Nie. Deutsche Welle
(Radio Olsztyn):
audycja publicystyczna poświęcona problemom mniejszości niemieckiej Warmii i Mazur, redagowana przez Stowarzyszenie Mniejszości Niemieckiej w języku niemieckim. Możliwe odpowiedzi: Tak, Nie. Tatarskie Wieści
(O. TVP Białystok):
audycja podejmująca tematykę życia społecznego i kulturalnego, redagowana w mieszanym zespole polsko‑tatarskim w języku polskim. Możliwe odpowiedzi: Tak, Nie
Słownik
działania na rzecz poprawy ważnych aspektów życia społecznego osób należących do mniejszości, w szczególności warunków bytowych oraz dostępu do systemu oświaty, rynku pracy, systemu zabezpieczenia społecznego, a także opieki zdrowotnej
język tradycyjnie używany na terytorium danego państwa przez jego obywateli, którzy stanowią grupę liczebnie mniejszą od reszty ludności tego państwa, i różniący się od oficjalnego języka tego państwa; zgodnie z ustawą jedynym takim językiem w Polsce jest język kaszubski, należący do grupy lechickiej, obecnie używany przez ok. 100 tys. osób (Ustawa z dnia 6 stycznia 2005 r. o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym, art. 19)
grupa ludności danego państwa różniąca się od większości obywateli swoją przynależnością narodową, językową, wyznaniową czy rasową
mniejszość mieszkająca na terenie Polski składająca się z polskich obywateli, identyfikująca się z jakimś innym państwem i jego kulturą; (Ustawa z dnia 6 stycznia 2005 r. ustawa o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym, art. 2)
mniejszość mieszkająca na terenie Polski, składająca się z polskich obywateli, nieidentyfikująca się z jakimś innym państwem i jego kulturą; (Ustawa z dnia 6 stycznia 2005 r. o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym, art. 2)