R1VEXENr2hmWe
Zdjęcie przedstawia maszerujący ulicą tłum ludzi. Czoło pochodu trzyma transparent z angielskim napisem: Marsz dla nauki.

Społeczeństwo obywatelskie

Marsz dla nauki, Waszyngton 2017. Protestujący zmierzają w stronę Kapitolu
Źródło: Becker1999, licencja: CC BY 2.0.

Status prawny stowarzyszeń, fundacji i organizacji pożytku publicznego w Rzeczypospolitej Polskiej

Twoje cele
  • Zdefiniujesz pojęcia: organizacja pozarządowa, organizacja pożytku publicznego i organizacja non‑profit, i wskażesz, co je różni.

  • Przeanalizujesz, status prawny organizacji pozarządowych.

  • Scharakteryzujesz rolę, jaką pełnią organizacje pozarządowe w budowaniu społeczeństwa obywatelskiego w Polsce.

bg‑gray2

Dolnośląskie Stowarzyszenie na rzecz Autyzmu rozpoczęło prace nad budową ośrodka terapeutycznego dla swoich podopiecznych. Inna organizacja, Nidzicka Fundacja Rozwoju „Nida”, od 2000 roku prowadzi program English Teaching – inicjuje i wspiera działania na rzecz promocji języka angielskiego oraz poprawy poziomu jego nauczania wśród dzieci i młodzieży z małych miast i wsi. Działalność stowarzyszeń i fundacji może przybierać różne formy.

Pojęcia, które mogą się mylić

Organizacje pozarządoweorganizacja pozarządowaOrganizacje pozarządowe (NGO, z ang. non‑government organisation) często nazywane są również organizacjami pożytku publicznegoorganizacja pożytku publicznego (OPP)organizacjami pożytku publicznego, organizacjami społecznymi lub organizacjami non‑profit. Nie wszystkie te pojęcia znaczą jednak to samo.

Organizacje pozarządowe

Pojęcie organizacji pozarządowej zdefiniowano w ustawie z dnia 24 kwietnia 2003 roku o działalności pożytku publicznego i o wolontariaciewolontariuszwolontariacie (Dz.U. z 2018 r. poz. 450).

Ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie

Artykuł 3

2. Organizacjami pozarządowymi są:

1) niebędące jednostkami sektora finansów publicznych w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych lub przedsiębiorstwami, instytutami badawczymi, bankami i spółkami prawa handlowego będącymi państwowymi lub samorządowymi osobami prawnymi,

2) niedziałające w celu osiągnięcia zysku – osoby prawne lub jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, którym odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, w tym fundacjestowarzyszenia, z zastrzeżeniem ust. 4.

CART11 Źródło: Ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, dostępny w internecie: isap.sejm.gov.pl [dostęp 9.08.2020].
RsM6nKz4Mqodf
Ćwiczenie 1
Zgodnie z Ustawą o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie określone zostały 33 dziedziny zadań publicznych, jakimi mogą zajmować się organizacje pozarządowe i na które mogą pozyskać dotację od jednostek samorządu terytorialnego lub ministerstw. Uzupełnij tekst, aby określić obszar działania wymienionych organizacji, który dominuje w ich działalności. Możliwe odpowiedzi: 1. promocja Rzeczypospolitej Polskiej za granica, 2. Upowszechnianie i ochrona wolności i praw człowieka oraz swobód obywatelskich, 3. Działań wspomagających rozwój demokracji, 4. Zadania w zakresie kultury, sztuki, ochrony dóbr kultury i dziedzictwa narodowego, 5. Działalność na rzecz osób niepełnosprawnych ,6. Ochron i promocja zdrowia, 7. Działalność na rzecz kombatantów i osób represjonowanych, 8. Upowszechniania i ochrony praw konsumenta, 9. Wspierania i upowszechniania kultury fizycznej. Polska Fundacja Narodowa – {promocja Rzeczypospolitej Polskiej za granicą} Sieć Obywatelska Watchdog Polska – (uzupełnij) a także (uzupełnij) Stowarzyszenie Kultury Teatralnej „Pieśń Kozła” – (uzupełnij) Polski Związek Niewidomych – (uzupełnij) Fundacja Rozwoju Kardiochirurgii im. prof. Zbigniewa Religi – (uzupełnij)

Organizacje pożytku publicznego (OPP)

W tej samej ustawie określono również, jakie warunki musi spełnić organizacja, by stać się organizacją pożytku publicznego (OPP). Może nią być zarówno organizacja pozarządowa, jak i np. spółdzielnia socjalna, klub sportowy czy koła łowieckie. Muszą one jednak spełniać łącznie wymagania opisane w art. 20 oraz art. 22 ust. 1.

Wymagania wobec OPP

RSuWIkUqWqKiG
Grafika przedstawia puszkę, do której wpadają symbole jednego procenta. Jest to ilustracja interaktywna, na której znajdują się następujące informacje: 1. Prowadzenie działalność pożytku publicznego na rzecz ogółu społeczności lub określonej grupy podmiotów, pod warunkiem że grupa ta jest wyodrębniona ze względu na szczególnie trudną sytuację życiową lub materialną w stosunku do społeczeństwa. 2. Prowadzenie działalności gospodarczej wyłącznie jako dodatkowej w stosunku do działalności pożytku publicznego. 3. Przeznaczanie nadwyżki przychodów nad kosztami na działalność statutową. 4. Określony w statucie kolegialny organ kontroli lub nadzoru, niezależny od organu zarządu. 5. Członkowie zarządu nie byli skazani prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe. 6. Zgodnie z ustawą OPP podlega ograniczeniom w dysponowaniu swoim majątkiem: nie może np. udzielać pożyczek swoim członkom lub pracownikom, przekazywać im swojego majątku. 7. Organizacja pozarządowa oraz inne podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 pkt 1 i 4 (np. spółdzielnie socjalne, kluby sportowe) mogą uzyskać status OPP pod warunkiem, że działalność pożytku publicznego jest przez nie prowadzona w sposób nieprzerwany przez co najmniej 2 lata.
Wymagania wobec OPP
Źródło: Englishsquare.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

OPP muszą dodatkowo co roku składać sprawozdania finansowe i merytoryczne ze swojej działalności. Są one dostępne na stronie internetowej Narodowego Instytutu Wolności. Spełnienie tych wymogów nie jest łatwe, ale dzięki temu co roku możesz zasilić konto takiej organizacji przekazując 1% swojego podatku.

Ćwiczenie 2
Zapoznaj się z fragmentem Ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Następnie wykonaj zadanie.
Zapoznaj się z fragmentem Ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Następnie wykonaj zadanie.

Źródło I

RPNqkxMKUnITQ
Źródło: Fundacja Na ratunek dzieciom z chorobą nowotworową, domena publiczna.

Źródło II

1
Ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie

Art. 20
1. Organizacją pożytku publicznego może być organizacja pozarządowa oraz podmiot wymieniony w art. 3 ust. 3 pkt 1 i 4, z zastrzeżeniem art. 21, która spełnia łącznie następujące wymagania:
1) prowadzi działalność pożytku publicznego na rzecz ogółu społeczności lub określonej grupy podmiotów, pod warunkiem że grupa ta jest wyodrębniona ze względu na szczególnie trudną sytuację życiową lub materialną w stosunku do społeczeństwa;
2) może prowadzić działalność gospodarczą wyłącznie jako dodatkową w stosunku do działalności pożytku publicznego;
3) nadwyżkę przychodów nad kosztami przeznacza na działalność, o której mowa w pkt 1;
4) ma statutowy kolegialny organ kontroli lub nadzoru, odrębny od organu zarządzającego i niepodlegający mu w zakresie wykonywania kontroli wewnętrznej lub nadzoru, przy czym członkowie organu kontroli lub nadzoru:
a) nie mogą być członkami organu zarządzającego ani pozostawać z nimi w związku małżeńskim, we wspólnym pożyciu, w stosunku pokrewieństwa, powinowactwa lub podległości służbowej, (…)
c) mogą otrzymywać z tytułu pełnienia funkcji w takim organie zwrot uzasadnionych kosztów lub wynagrodzenie (…)
5) członkowie organu zarządzającego nie byli skazani prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe;
6) statut lub inne akty wewnętrzne organizacji pozarządowych oraz podmiotów wymienionych w art. 3 ust. 3 pkt 1 i 4, zabraniają:
a) udzielania pożyczek lub zabezpieczania zobowiązań majątkiem organizacji w stosunku do jej członków, członków organów lub pracowników oraz osób, z którymi członkowie, członkowie organów oraz pracownicy organizacji pozostają w związku małżeńskim, we wspólnym pożyciu albo w stosunku pokrewieństwa lub powinowactwa w linii prostej, pokrewieństwa lub powinowactwa w linii bocznej do drugiego stopnia albo są związani z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli, zwanych dalej „osobami bliskimi”,
b) przekazywania ich majątku na rzecz ich członków, członków organów lub pracowników oraz ich osób bliskich, na zasadach innych niż w stosunku do osób trzecich, w szczególności, jeżeli przekazanie to następuje bezpłatnie lub na preferencyjnych warunkach, (…)

CART11 Źródło: Ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, dostępny w internecie: isap.sejm.gov.pl [dostęp 9.08.2020].
RR39nAXdX6zwY1
Na podstawie przytoczonych materiałów źródłowych wskaż, co z cała pewnością można powiedzieć o organizacji. Zaznacz właściwe odpowiedzi. Możliwe odpowiedzi: 1. organizacja działa co najmniej dwa lata, 2. jest to organizacja pożytku publicznego, 3. nie ma organu nadzoru, 4. członkowie zarządu tej fundacji nigdy nie byli karani za jakiekolwiek przestępstwo, 5. fundacja działa na rzecz grupy o szczególnie trudnej sytuacji życiowej lub materialnej, 6. członkowie zarządu i komisji rewizyjnej fundacji są od siebie niezależni i nie są spokrewnieni, 7. fundacja nie przekazuje bezpłatnie swojego majątku członkom zarządu, 8. fundacja działa wyłącznie lokalnie

Organizacje non‑profit

Organizacje non‑profit to wszystkie organizacje, które działają nie dla osiągnięcia zysku. Są to nie tylko stowarzyszenia i fundacje, ale również podmioty wyznaniowe, organizacje przyparafialne, organizacje samorządu gospodarczego i zawodowego. Każda organizacja pozarządowa musi być organizacją non‑profit. Oznacza to, że wszystkie środki finansowe, także te te pochodzące ze sprzedaży towarów i usług, muszą być przeznaczane na działalność statutową.

Ćwiczenie 3

Zapoznaj się z tekstem i wykonaj ćwiczenie.

1
Ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie

Art. 33

1. Majątek stowarzyszenia powstaje ze składek członkowskich, darowizn, spadków, zapisów, dochodów z własnej działalności, dochodów z majątku stowarzyszenia oraz z ofiarności publicznej. (…)

Art. 34

Stowarzyszenie może prowadzić działalność gospodarczą, według ogólnych zasad określonych w odrębnych przepisach. Dochód z działalności gospodarczej stowarzyszenia służy realizacji celów statutowych i nie może być przeznaczony do podziału między jego członków.

Art. 35

Stowarzyszenie może otrzymywać dotację według zasad określonych w odrębnych przepisach.

CART11 Źródło: Ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, dostępny w internecie: isap.sejm.gov.pl [dostęp 9.08.2020].
RnWe4J7MDyas2
Przyporządkuj przykłady pozyskiwania środków do rodzaju majątku stowarzyszenia. dochody z własnej działalności Możliwe odpowiedzi: 1. dorocznie wpłaty w wysokości 50 zł dokonywane przez wszystkich członków zgodnie ze statutem, 2. 40 000 zł przekazane Fundacji Anny Dymnej przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego na Festiwal Twórczości Teatralno‑Muzycznej Osób Niepełnosprawnych Intelektualnie „Albertiana", 3. sprzedaż książek o historii zamku Książ w Wałbrzychu wydanych przez Fundację Księżnej Daisy von Pless, 4. 2000 zł przekazane stowarzyszeniu przez urząd gminy w celu zorganizowania półkolonii dla dzieci, 5. wynajem pomieszczeń stowarzyszenia na spotkania klubu żeglarskiego, 6. 5 zł wrzucone do puszki podczas kwesty prowadzonej przez stowarzyszenie na rzecz chorych zwierząt, 7. sprzedaż wykonanych przez podopiecznych ozdób świątecznych, 8. meble biurowe i drukarka przekazane stowarzyszeniu przez firmę zmieniającą swoją siedzibę składki członkowskie Możliwe odpowiedzi: 1. dorocznie wpłaty w wysokości 50 zł dokonywane przez wszystkich członków zgodnie ze statutem, 2. 40 000 zł przekazane Fundacji Anny Dymnej przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego na Festiwal Twórczości Teatralno‑Muzycznej Osób Niepełnosprawnych Intelektualnie „Albertiana", 3. sprzedaż książek o historii zamku Książ w Wałbrzychu wydanych przez Fundację Księżnej Daisy von Pless, 4. 2000 zł przekazane stowarzyszeniu przez urząd gminy w celu zorganizowania półkolonii dla dzieci, 5. wynajem pomieszczeń stowarzyszenia na spotkania klubu żeglarskiego, 6. 5 zł wrzucone do puszki podczas kwesty prowadzonej przez stowarzyszenie na rzecz chorych zwierząt, 7. sprzedaż wykonanych przez podopiecznych ozdób świątecznych, 8. meble biurowe i drukarka przekazane stowarzyszeniu przez firmę zmieniającą swoją siedzibę darowizna Możliwe odpowiedzi: 1. dorocznie wpłaty w wysokości 50 zł dokonywane przez wszystkich członków zgodnie ze statutem, 2. 40 000 zł przekazane Fundacji Anny Dymnej przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego na Festiwal Twórczości Teatralno‑Muzycznej Osób Niepełnosprawnych Intelektualnie „Albertiana", 3. sprzedaż książek o historii zamku Książ w Wałbrzychu wydanych przez Fundację Księżnej Daisy von Pless, 4. 2000 zł przekazane stowarzyszeniu przez urząd gminy w celu zorganizowania półkolonii dla dzieci, 5. wynajem pomieszczeń stowarzyszenia na spotkania klubu żeglarskiego, 6. 5 zł wrzucone do puszki podczas kwesty prowadzonej przez stowarzyszenie na rzecz chorych zwierząt, 7. sprzedaż wykonanych przez podopiecznych ozdób świątecznych, 8. meble biurowe i drukarka przekazane stowarzyszeniu przez firmę zmieniającą swoją siedzibę ofiarność publiczna Możliwe odpowiedzi: 1. dorocznie wpłaty w wysokości 50 zł dokonywane przez wszystkich członków zgodnie ze statutem, 2. 40 000 zł przekazane Fundacji Anny Dymnej przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego na Festiwal Twórczości Teatralno‑Muzycznej Osób Niepełnosprawnych Intelektualnie „Albertiana", 3. sprzedaż książek o historii zamku Książ w Wałbrzychu wydanych przez Fundację Księżnej Daisy von Pless, 4. 2000 zł przekazane stowarzyszeniu przez urząd gminy w celu zorganizowania półkolonii dla dzieci, 5. wynajem pomieszczeń stowarzyszenia na spotkania klubu żeglarskiego, 6. 5 zł wrzucone do puszki podczas kwesty prowadzonej przez stowarzyszenie na rzecz chorych zwierząt, 7. sprzedaż wykonanych przez podopiecznych ozdób świątecznych, 8. meble biurowe i drukarka przekazane stowarzyszeniu przez firmę zmieniającą swoją siedzibę dochody z majątku stowarzyszenia Możliwe odpowiedzi: 1. dorocznie wpłaty w wysokości 50 zł dokonywane przez wszystkich członków zgodnie ze statutem, 2. 40 000 zł przekazane Fundacji Anny Dymnej przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego na Festiwal Twórczości Teatralno‑Muzycznej Osób Niepełnosprawnych Intelektualnie „Albertiana", 3. sprzedaż książek o historii zamku Książ w Wałbrzychu wydanych przez Fundację Księżnej Daisy von Pless, 4. 2000 zł przekazane stowarzyszeniu przez urząd gminy w celu zorganizowania półkolonii dla dzieci, 5. wynajem pomieszczeń stowarzyszenia na spotkania klubu żeglarskiego, 6. 5 zł wrzucone do puszki podczas kwesty prowadzonej przez stowarzyszenie na rzecz chorych zwierząt, 7. sprzedaż wykonanych przez podopiecznych ozdób świątecznych, 8. meble biurowe i drukarka przekazane stowarzyszeniu przez firmę zmieniającą swoją siedzibę dotacja Możliwe odpowiedzi: 1. dorocznie wpłaty w wysokości 50 zł dokonywane przez wszystkich członków zgodnie ze statutem, 2. 40 000 zł przekazane Fundacji Anny Dymnej przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego na Festiwal Twórczości Teatralno‑Muzycznej Osób Niepełnosprawnych Intelektualnie „Albertiana", 3. sprzedaż książek o historii zamku Książ w Wałbrzychu wydanych przez Fundację Księżnej Daisy von Pless, 4. 2000 zł przekazane stowarzyszeniu przez urząd gminy w celu zorganizowania półkolonii dla dzieci, 5. wynajem pomieszczeń stowarzyszenia na spotkania klubu żeglarskiego, 6. 5 zł wrzucone do puszki podczas kwesty prowadzonej przez stowarzyszenie na rzecz chorych zwierząt, 7. sprzedaż wykonanych przez podopiecznych ozdób świątecznych, 8. meble biurowe i drukarka przekazane stowarzyszeniu przez firmę zmieniającą swoją siedzibę

Organizacja pozarządowa a organizacja społeczna

Organizacja społeczna jest pojęciem szerszym niż organizacja pozarządowa, np. związek zawodowy czy spółdzielnia mieszkaniowa są organizacjami społecznymi, lecz nie są to organizacje pozarządowe.

Kto może założyć organizację pozarządową?

Założycielem fundacji (fundatorem) może być:

  • każdy pełnoletni obywatel, niekoniecznie polski (np. założycielem Fundacji Batorego jest George Soros),

  • osoba prawna, czyli np. firma (Fundacja Medicover, Fundacja PGE „Energia z Serca”) albo szkoła.

Aby założyć fundację, trzeba przeznaczyć na ten cel majątek, przepisy nie określają jednak jego wysokości. Do założenia fundacji wystarczy jedna osoba, choć oczywiście założycieli może być wielu.

Do założenia stowarzyszenia zarejestrowanego w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS) konieczne jest co najmniej siedem osób fizycznych obywatelstwa polskiego. Cudzoziemcy nie mają prawa do zakładania stowarzyszeń, ale mogą się w nich zrzeszać. Do założenia stowarzyszenia zwykłego wystarczą tylko trzy osoby, które zrzeszają się w określonym celu – realizacji misji organizacji. Osoby prawne mogą być tylko członkami wspierającymi stowarzyszenia.

RpyptyjyFJYTq1
Ilustracja zatytułowana "Ludzie w organizacjach pozarządowych", przedstawia grupę dyskutujących ludzi. Zamieszczono na niej następujące informacje: 1. Członkowie i członkinie Są to osoby zrzeszone w stowarzyszeniach – fundacje nie mogą mieć członków. W 2018 roku przeciętne stowarzyszenie zrzeszało 30 osób, a dokładnie połowa z nich to były kobiety. Spośród 30 osób jedynie 10 członków i członkiń jest aktywnych, tzn. naprawdę włącza się w życie organizacji, 2. Władze organizacji W przypadku stowarzyszenia są to:– walne zebranie członków i członkiń,– zarząd,– organ kontroli wewnętrznej – komisja rewizyjna.W fundacjach jedynym obowiązkowym organem jest zarząd. 3. Wolontariusze i wolontariuszki Są to osoby, które dobrowolnie i bez wynagrodzenia działają na rzecz danej organizacji. W 2018 roku 63% organizacji korzystało z pracy wolontariuszy. Ustawa o pożytku publicznym i o wolontariacie w art. 42–46 reguluje warunki korzystania ze świadczeń wolontariuszy. Organizacja nie wypłaca wolontariuszowi wynagrodzenia, ma jednak obowiązek:– zawrzeć porozumienie z wolontariuszem określające rodzaj pracy, jaki ma wykonać: ustne lub w formie pisemnej, jeśli wolontariat trwa ponad 30 dni;– wydać pisemne zaświadczenie potwierdzające wykonywaną przez wolontariusza pracę;–pokryć koszty podróży służbowych i diet wolontariusza w ramach jego pracy;–zapewnić wolontariuszowi środki ochrony osobistej (np. ubranie robocze);–informować wolontariusza o ryzyku dla zdrowia i bezpieczeństwa związanym z wykonywanymi zadaniami i zadbać o jego bezpieczeństwo;–zapewnić ubezpieczenie od następstw nieszczęśliwych wypadków wolontariuszowi, który wykonuje świadczenia przez okres nie dłuższy niż 30 dni. 4. Pracownicy organizacji pozarządowych W 2018 roku co najmniej jedną osobę zatrudniało 37% wszystkich organizacji. Osoby te pracowały co najmniej raz w tygodniu. W 19% organizacji co najmniej jedna osoba była zatrudniona na umowę o pracę. Opłacany zespół pracowników organizacji to przeciętnie trzy osoby, w tym 59% stanowią kobiety. Są takie dziedziny działania organizacji, w których kobiet jest jeszcze więcej, np. związanych z opieką, czyli ochroną zdrowia, edukacją i wychowaniem.
Ludzie w organizacjach pozarządowych
Źródło: Englishsquare.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
Ćwiczenie 4

Zapoznaj się z tekstami, a następnie wykonaj zadanie.

1

Art. 2

1. Fundacje mogą ustanawiać osoby fizyczne niezależnie od ich obywatelstwa i miejsca zamieszkania bądź osoby prawne mające siedziby w Polsce lub za granicą.
(…)

Art. 3
(…)
2. W oświadczeniu woli o ustanowieniu fundacji fundator powinien wskazać cel fundacji oraz składniki majątkowe przeznaczone na jego realizację.
3. Składnikami majątkowymi, o których mowa w ust. 2, mogą być pieniądze, papiery wartościowe, a także oddane fundacji na własność rzeczy ruchome i nieruchomości.

1
Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach

Art. 2
(…)
3. Stowarzyszenie opiera działalność na pracy społecznej swoich członków. Do prowadzenia swych spraw stowarzyszenie może zatrudniać pracowników, w tym swoich członków. (…)

Art. 9
Osoby w liczbie co najmniej siedmiu, zamierzające założyć stowarzyszenie, uchwalają statut stowarzyszenia oraz wybierają komitet założycielski albo władze stowarzyszenia.

CART19 Źródło: Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach, dostępny w internecie: isap.sejm.gov.pl [dostęp 21.09.2020].
RkCbA0IYHeKe721
Poniżej przedstawiono kilka sytuacji, w których osoby, grupy osób lub firmy chcą założyć organizację pozarządową. Na podstawie zapisów ustaw Prawo o fundacjach oraz Prawo o stowarzyszeniach rozstrzygnij, czy mogą to zrobić. Prawo o fundacjach Art. 2.1. Fundacje mogą ustanawiać osoby fizyczne niezależnie od ich obywatelstwa i miejsca zamieszkania bądź osoby prawne mające siedziby w Polsce lub za granicą. Art. 3. 2. W oświadczeniu woli o ustanowieniu fundacji fundator powinien wskazać cel fundacji oraz składniki majątkowe przeznaczone na jego realizację. 3. Składnikami majątkowymi, o których mowa w ust. 2, mogą być pieniądze, papiery wartościowe, a także oddane fundacji na własność rzeczy ruchome i nieruchomości.Prawo o stowarzyszeniach Art. 2.3. Stowarzyszenie opiera działalność na pracy społecznej swoich członków.Art. 9. Osoby w liczbie co najmniej siedmiu, zamierzające założyć stowarzyszenie, uchwalają statut stowarzyszenia oraz wybierają komitet założycielski albo władze stowarzyszenia. Czy mogą to zrobić? Zaznacz właściwe odpowiedzi. 1. Dziesięciu sąsiadów z małej miejscowości postanowiło założyć fundację, która zajmować się będzie ratowaniem lokalnego zrujnowanego dworu. Zebrali już 5000 zł i chcą je przeznaczyć na fundusz założycielski fundacji. 2. Trzech znajomych, których łączy miłość do zwierząt, chce założyć stowarzyszenie rejestrowe, które zajmie się pomocą osieroconym kotom. 3. Cztery firmy z branży spożywczej postanowiły założyć fundację, która zajmie się dożywianiem dzieci w lokalnej szkole. Przekazały na ten cel dwie hale magazynowe oraz chłodnie, która ma służyć do składowania żywności. 4. Emerytowany profesor medycyny p. Jacobs z Hamburga chce założyć fundację rozwoju pediatrii w Polsce. 5. Dziesięcioro studentów i studentek pedagogiki Uniwersytetu Wrocławskiego chciałoby założyć stowarzyszenie zajmujące się organizacją półkolonii i zabaw dla dzieci. Nie mają na razie na ten cel żadnych środków finansowych.
Ćwiczenie 5

Zapoznaj się z tekstem i wykonaj ćwiczenie.

1
Ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie

Art. 45

1. Korzystający ma obowiązek:
1) informować wolontariusza o ryzyku dla zdrowia i bezpieczeństwa związanym z wykonywanymi świadczeniami oraz o zasadach ochrony przed zagrożeniami;
2) zapewnić wolontariuszowi (…) bezpieczne i higieniczne warunki wykonywania przez niego świadczeń (…);
3) pokrywać (…) koszty podróży służbowych i diet.

2. Korzystający może pokrywać (…) także inne niezbędne koszty ponoszone przez wolontariusza, związane z wykonywaniem świadczeń na rzecz korzystającego.

3. Korzystający może pokrywać koszty szkoleń wolontariuszy w zakresie wykonywanych przez nich świadczeń określonych w porozumieniu (…).

Art. 46

1. Wolontariuszowi mogą przysługiwać świadczenia zdrowotne na zasadach przewidzianych w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

2. Wolontariuszowi przysługuje zaopatrzenie z tytułu wypadku przy wykonywaniu świadczeń, o których mowa w art. 42, na podstawie odrębnych przepisów, z zastrzeżeniem ust. 3.

3. Wolontariuszowi, który wykonuje świadczenia przez okres nie dłuższy niż 30 dni, korzystający zobowiązany jest zapewnić ubezpieczenie od następstw nieszczęśliwych wypadków.

4. Jeżeli porozumienie zawarte między korzystającym a wolontariuszem dotyczy delegowania wolontariusza do wykonywania świadczeń na terytorium innego państwa, na obszarze którego trwa konflikt zbrojny, wystąpiła klęska żywiołowa lub katastrofa naturalna, korzystający jest obowiązany zapewnić wolontariuszowi ubezpieczenie od następstw nieszczęśliwych wypadków oraz ubezpieczenie kosztów leczenia podczas pobytu za granicą, jeżeli kosztów tych nie pokrywa się z innego tytułu (…).

6. Korzystający może zapewnić wolontariuszowi ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej, w zakresie wykonywanych świadczeń.

CART11 Źródło: Ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, dostępny w internecie: isap.sejm.gov.pl [dostęp 9.08.2020].
RpjQ9N7JcVp6H
Wybierz prawidłową odpowiedź. Czy wolontariuszowi przysługuje odszkodowanie? (Wybierz: tak, nie). Uzasadnienie (Uzupełnij).
R1Q9Oj0nFPcJf
Zaznacz odpowiedź, która jest najbliższa twojej. Przekonaj się, czy jest poprawna. Możliwe odpowiedzi: 1. Tak, ponieważ organizacja musi zapewnić wolontariuszowi ubezpieczenie od następstw nieszczęśliwych wypadków (NNW). Mówi o tym art. 46, ust. 3., 2. Tak, ponieważ należy mu zapewnić ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej (art. 56 ust. 3)., 3. Nie, ponieważ zgodnie z art. 45 korzystający nie ma takiego obowiązku.

Ile zarabiają pracownicy organizacji?

Nie jest tajemnicą, że w organizacjach pozarządowych zarabia się dużo mniej niż w firmach. Przeciętne miesięczne wynagrodzenie w wymiarze 40 godzin w tygodniu wynosiło w 2018 roku 3000 zł brutto.

Płaca ta różni się w zależności od miejsca: od ok. 1200 zł na wsi do ok. 4000 zł w organizacjach zarejestrowanych w największych miastach w Polsce. Przeciętne wynagrodzenie w organizacjach pozarządowych na wsiach jest więc znacznie poniżej minimalnego wynagrodzenia płatnego na podstawie umowy o pracę, która w 2018 roku wynosiła 2100 zł brutto.

Jednakże możliwość spełniania swoich pasji, pomoc potrzebującym sprawia, że wielu pracowników organizacji pozarządowych traktuje swoją pracę w kategoriach misji społecznej, a nie tylko zarobku.

Ćwiczenie 6

Zapoznaj się z tekstem i wykonaj ćwiczenie.

1
Beata Charycka, Marta Gumkowska Kondycja organizacji pozarządowych. Raport z badań 2018

Jak zatrudniają organizacje?
Co najmniej jednego stałego pracownika bądź pracowniczkę (lub ich zespół) ma 37% wszystkich organizacji (chodzi o osoby pracujące co najmniej raz w tygodniu). Przeciętnie w organizacji pracują 3 osoby. W 19% organizacji co najmniej jedna osoba jest zatrudniona na umowę o pracę, w kolejnych 18% organizacji jest osoba lub osoby pracujące regularnie, ale żadna z nich nie jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę.

Jak wygląda wolontariat w organizacjach?
63% organizacji angażuje wolontariuszy i wolontariuszki, przeciętnie jest to 6 osób rocznie. Połowa z nich, a więc 3 osoby, działa regularnie, co najmniej raz w miesiącu.

Kim są pracownicy i pracowniczki organizacji?
Płatny zespół organizacji to przeciętnie 3 osoby, w tym 59% to kobiety. Można więc powiedzieć, że płatny personel organizacji to przeciętnie dwie kobiety i jeden mężczyzna. Są takie dziedziny działania organizacji, które cechuje jeszcze większy stopień „feminizacji” zespołów pracowniczych – jest to przede wszystkim ochrona zdrowia, a w dalszej kolejności usługi socjalne, edukacja i wychowanie oraz kultura i sztuka.

CART20 Źródło: Beata Charycka, Marta Gumkowska, Kondycja organizacji pozarządowych. Raport z badań 2018, dostępny w internecie: fakty.ngo.pl [dostęp 18.03.2020].
R1KErZR3WSVF2
Na podstawie danych z tekstu odpowiedz na pytania? 1. Jaki procent NGO zatrudnia przynajmniej jedną osobę?, 2. Ile procent organizacji zatrudnia etatowego pracownika (na podstawie umowy o pracę)?, 3. Jaki procent organizacji korzystało z pomocy wolontariuszy?, 4. Jaki procent pracowników organizacji pozarządowych to kobiety?
RDKIKBBnbWhve
Na podstawie danych z tekstu wstaw właściwe sformułowania w puste luki. Jaki procent NGO zatrudnia przynajmniej jedną osobę? 1. 59, 2. 19, 3. 37, 4. 63
Ile procent organizacji zatrudnia etatowego pracownika (na podstawie umowy o pracę)? 1. 59, 2. 19, 3. 37, 4. 63
Jaki procent organizacji korzystało z pomocy wolontariuszy? 1. 59, 2. 19, 3. 37, 4. 63
Jaki procent pracowników organizacji pozarządowych to kobiety? 1. 59, 2. 19, 3. 37, 4. 63

Z kim współpracują organizacje pozarządowe?

Organizacje dla realizacji swojej misji współpracują właściwie ze wszystkimi możliwymi podmiotami. Współpraca ta ma różnorodny charakter i może polegać na:

  • realizacji wspólnych projektów,

  • wsparciu finansowym (sponsoring),

  • promocji działań,

  • wzajemnej wymianie informacji.

Najważniejszym partnerem stowarzyszeń i fundacji są inne polskie organizacje pozarządowe, lokalna społeczność, samorząd lokalny (gminny, powiatowy, wojewódzki), w dalszej kolejności media lokalne, publiczne szkoły i przedszkola, lokalne firmy, instytucje kultury.

Polecenie 1

Według badania CBOS‑u z 2020 r. 84% ankietowanych ufa Wielkiej Orkiestrze Świątecznej Pomocy jako instytucji i organizacji życia publicznego, stawiając ją tym samym na pierwszym miejscu – na kolejnych uplasowały się wojsko, NATO i CaritasIndeks górny 1. Zapoznaj się ze spacerem i dowiedz więcej o działalności tej organizacji, a następnie wykonaj zadania.

R1SfUnhRtgHpE1
Spacer wirtualny poświęcony jest organizacji pozarządowej, Wielkiej Orkiestrze Świątecznej Pomocy. Zwiedzanie zaczynamy od widoku Warszawy nocą. Ukazane jest centrum miasta i okolice Pałacu Kultury i Nauki. Przy Pałacu, na niebie i nad budynkami widoczne są rozbłyski licznych, kolorowych fajerwerków. Opis: Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy nie jest największą polską organizacją pozarządową, ale raz do roku porywa miliony Polaków do wspólnej akcji – zbiórki funduszy na cele medyczne. Stanowi fenomen na skalę światową. Zapoznaj się z działalnością tej organizacji. 1. Fundacja. Opis: Fundacja Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy to organizacja o charakterze charytatywnym i filantropijnym. Oznacza to, że jej praca skoncentrowana jest na działaniach dobroczynnych wynikających z płynącej z potrzeby serca bezinteresownej chęci pomocy tym, którym takie wsparcie jest potrzebne. Zdjęcie przedstawia duży budynek. Wyświetlone jest na czerwone serce, a nim napis Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy. Źródło: Starostwo powiatowe w Kole podświetlone motywem WOŚP, MemicznyJanusz, pl.wikipedia.org, CC BY‑SA 4.0. 2. Pomysł. Opis: Pomysł na stworzenie Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy zrodził się w głowie Jurka Owsiaka, prowadzącego na początku lat 90. audycję „Brum” w radiowej „Trójce” oraz program telewizyjny „Róbta co chceta”. Z zaprzyjaźnionymi muzykami zorganizował wówczas koncert charytatywny, któremu towarzyszyły licytacje oraz zbiórki pieniędzy w całej Polsce, a dochód przeznaczono na rzecz dzieci z wrodzonymi wadami serca. Pomysł organizowania corocznych finałów Orkiestry szybko podbił serca Polaków na całym świecie i na stałe wpisała się w polską kulturę. Zdjęcie przedstawia dojrzałego mężczyznę o okrągłej twarzy. Mężczyzna ma krótkie, siwiejące włosy. Nosi okulary w pomarańczowej oprawce. Ubrany jest w podkoszulek. W prawej dłoni trzyma przed ustami mikrofon z napisem: owsiaknet.pl. Źródło: Jerzy Owsiak (2013), Ralf Lotys (Sicherlich), pl.wikipedia.org, CC BY 3.0. 3. Cel. Opis: Z czasem poszerzyły się zarówno metody działania WOŚP, jak i jej cel, którym zgodnie ze statutem fundacji jest „działalność w zakresie ochrony zdrowia polegająca na ratowaniu życia chorych osób, w szczególności dzieci, i działanie na rzecz poprawy stanu ich zdrowia, jak również na działaniu na rzecz promocji zdrowia i profilaktyki zdrowotnej”. Przez 30 lat grania Orkiestrze udało się zebrać na ten cel ponad miliard złotych, a w zakupiony przez nią sprzęt medyczny wyposażone są szpitale w całym kraju. Zdjęcie przedstawia warszawską ulicę i kilka wieżowców. Na jednym z nich znajduje się zrobiony ze świateł napis WOŚP i symbol serca. Źródło: Biurowiec Rondo 1 podczas XXIV Finału WOŚP w Warszawie (2016), Adrian Grycuk, pl.wikipedia.org, CC BY‑SA 3.0 pl. 4. Status organizacji pożytku publicznego. Opis: Fundacja ma status organizacji pożytku publicznego, z czym wiąże się możliwość otrzymywania 1% podatku dochodowego od osób fizycznych, zwolnienie z różnorodnych podatków oraz opłat skarbowych i sądowych, a także prawo do nieodpłatnego informowania o jej działalności przez środki masowego przekazu. Wielkiej Orkiestrze Świątecznej Pomocy osoba fizyczna może również przekazać darowiznę, którą odliczy od swojego dochodu, zmniejszając podstawę opodatkowania. Grafika przedstawia kwoty przekazane WOŚP z jednego procenta podatku w latach 2005‑2020. 2005 rok 394204,13 zł; 2006 rok 939033,69 zł; 2007 rok 1232839,07 zł; 2008 rok 3211120,46 zł; 2009 rok 4473931,18 zł; 2010 rok 3579850,86 zł; 2011 rok 3589534,52 zł; 2012 rok 3415033, 55 zł; 2013 329316,67 zł; 2014 rok 3722648,88 zł; 2015 rok 3240471,31 zł; 2016 rok 4160235,07 zł; 2017 rok 7410799,25 zł; 2018 rok 8764075,23 zł; 2019 rok 13709936,47 zł; 2020 rok 17290765,82 zł. Źródło: Jak rosła kwota przekazywana z 1% podatku na WOŚP?, OlgaZawada, pl.wikipedia.org, CC BY‑SA 4.0. 5. Obowiązek sprawozdawczości. Opis: Jako organizacja pożytku publicznego Fundacja WOŚP ma obowiązek sprawozdawczości, czyli informowania, na co zostały wydane pieniądze przekazane przez darczyńców. Podlega także kontroli Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej. Rozliczenia finansowe fundacja publikuje na swojej stronie internetowej, dzięki czemu każdy zainteresowany może się z nimi zapoznać. Zdjęcie przedstawia mur, na którym zawieszony jest okrągły kaseton. W jego środku znajduje się czerwone serce z napisem Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy. Serce otoczone jest promieniami w kolorach tęczy i napisem: Fundacja dziękuje wszystkim darczyńcom za pomoc w zakupie sprzętu. Źródło: Kaseton na fasadzie Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego im. prof. Witolda Orłowskiego CMKP przy ul. Czerniakowskiej 231 w Warszawie, w którym znajduje się sprzęt zakupiony przez WOŚP, Adrian Grycuk, pl.wikipedia.org, CC BY‑SA 3.0 PL. 6. Czerwone serduszko WOŚP. Opis: Od samego początku działania WOŚP jej nieodłącznym symbolem i znakiem rozpoznawczym jest czerwone serduszko z białym napisem. Noszą je wszyscy wolontariusze, otrzymują je darczyńcy, umieszczane jest ono także na sprzęcie szpitalnym zakupionym ze środków fundacji. Symbol ten wpisał się trwale w świadomość Polaków – kojarzy się z wielkimi dziełami, których dokonanie jest możliwe dzięki dobrej woli i współpracy społeczeństwa. Zdjęcie przedstawia rynek łódzkiego kompleksu, Manufaktury. Znajdują się tutaj duże plakaty z czerwonymi sercami z napisem Wielka Orkiestra świątecznej pomocy. Źródło: XXVI Finał Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy, Łódź 14 stycznia 2018; Manufaktura, Zorro2212, pl.wikipedia.org, CC BY‑SA 4.0. 7. Uliczna kwesta. Opis: Najważniejszą formą zbiórki WOŚP pozostaje tradycyjna uliczna kwesta prowadzona przez niezliczonych wolontariuszy w całej Polsce i na świecie, którzy przez cały dzień finału zbierają pieniądze do puszek. Wolontariuszem WOŚP może zostać każdy, wystarczy zarejestrować się w internetowej bazie, a potem w lokalnym sztabie. Kwestować mogą również osoby niepełnoletnie, jeśli wyrazi na to zgodę ich opiekun prawny. Zdjęcie przedstawia dwie nastoletnie dziewczyny ubrane w zimowe kurtki, z czapkami na głowach. Jedna z dziewczyn trzyma w dłoniach puszkę z czerwonym sercem i napisem Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy dziewiętnasty finał. Druga z dziewczyn trzyma kartkę z samoprzylepnymi, czerwonymi serduszkami z napisem Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy. Dziewczyny kwestują na ulicy. Źródło: Wolontariuszki WOŚP w Sanoku (2011), Silar, pl.wikipedia.org, CC BY‑SA 4.0. 8. Wydarzenie „Światełko do nieba”. Opis: To coroczne, tradycyjne zwieńczenie wielkiego finału. Ma formę iluminacji, które odbywają się jednocześnie we wszystkich miastach w Polsce. Symboliczne znaczenie tej nieodłącznej finałowej tradycji jest takie, że biegnące ku niebu światło wysyła „pozytywną energię w stronę Dobrych Aniołów”. Zdjęcie przedstawia wybuchający na białoróżowo fajerwerk. Widoczny jest intensywny rozbłysk. Źródło: Światełko do nieba WOŚP 2012 r. Kalisz, Piotr Zdrowicki, pl.wikipedia.org, CC BY‑SA 3.0. 9. Finał Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy. Opis: Najbardziej znaną formą aktywności Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy jest coroczny wielki finał. Przez cały dzień prowadzona jest przez wolontariuszy zbiórka publiczna na terenie całej Polski, a także poza jej granicami. W zamian za datek każdy darczyńca otrzymuje charakterystyczne serduszko. Odbywają się też koncerty i inne wydarzenia oraz aukcje internetowe. Celem jest zebranie jak największej kwoty pieniędzy, a przy okazji pobicie rekordu z poprzedniego roku. W akcję angażują się artyści, sportowcy, dziennikarze, a także różnego rodzaju instytucje. W 2022 r. odbył się już 30. Finał WOŚP. Zdjęcie przedstawia panoramę Warszawy nocą. Na niebie widoczny jest rozbłyskujący na różowo fajerwerk. Źródło: Światełko do Nieba podczas XXV Finału WOŚP w Toruniu (2017), Mateuszgdynia, pl.wikipedia.org, CC BY‑SA 4.0. 10. Uhonorowanie działalności WOŚP. Opis: Na mapie Polski jest już ponad 30 miejsc, którym nadano nazwę nawiązującą do działalności fundacji. Najliczniejsze wśród nich są ronda i oddziały szpitalne, a także mosty, murale i place. Nadawanie tym obiektom imienia Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy to inicjatywa lokalnych społeczności mająca na celu uhonorowanie działalności WOŚP oraz okazanie wdzięczności wolontariuszom i darczyńcom. Zdjęcie przedstawia rondo. Na znajdującej się na jego środku wyspie ustawiona jest tabliczka z napisem: Rondo Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy. Obok napisu znajduje się czerwone serce z napisem WOŚP. Źródło: Rondo WOŚP w Skarżysku Kamiennej, Jakub T. Jankiewicz, pl.wikipedia.org, CC BY‑SA 4.0.
Źródło: Englishsquare.pl sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
Polecenie 2
RrornQbZE6vo5
Wymyśl pytanie na kartkówkę związane z tematem materiału.
1
Polecenie 3

Stwórz własną mapę myśli, za pomocą której uporządkujesz swoją wiedzę na temat organizacji pozarządowych. Weź pod uwagę m.in. podział NGO, kto pracuje w tych organizacjach, kto nimi kieruje, skąd NGO mają pieniądze na swoją działalność, na podstawie jakich dokumentów działają.

RvtOlM435kC4G1
Mapa myśli. Lista elementów: Nazwa kategorii: organizacje społeczneElementy należące do kategorii organizacje społeczneNazwa kategorii: organizacje pozarządowe (NGO)Nazwa kategorii: kościoły i związki wyznanioweNazwa kategorii: koła łowieckieNazwa kategorii: kluby sportoweKoniec elementów należących do kategorii organizacje społeczne
Źródło: Englishsquare.pl sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
RT7ayBM9SE3nk
(Uzupełnij).

Podsumowanie

Uniwersalna definicja organizacji pozarządowych (NGO) w Polsce wynika z Ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego. Definiuje ona organizację pozarządową jako taką, która nie jest jednostką sektora finansów publicznych w rozumieniu przepisów o finansach publicznych, niedziałającą w celu osiągnięcia zysku. Do tego typu organizacji zaliczamy fundacje i stowarzyszenia. Organizacje pozarządowe są nazywane trzecim sektorem, po sektorze publicznym i rynkowym. Ich podstawowym zadaniem jest działanie w interesie publicznym. Mogą one funkcjonować dzięki konstytucyjnemu umocowaniu wolności zrzeszania się.

RwWK07WnNpPHV
Ćwiczenie 7
Na podstawie dostępnych źródeł, m.in. wykazu organizacji pożytku publicznego, przyporządkuj wymienione podmioty do określonego typu organizacji. Weź pod uwagę to, że mogą one należeć do kilku kategorii. Możliwe typy: organizacja pozarządowa, organizacja pożytku publicznego, organizacja społeczna. Podmioty: Koło Łowieckie Czarny Bór, Stowarzyszenie Jastrzębski Klub Brydża Sportowego, Klub Sportowy Gliwice Lions, Spółdzielnia Mieszkaniowa Cichy Kącik we Wrocławiu, Stowarzyszenie Inicjatyw Twórczych KOD_KROWA
R778nOsUDuNe0
Ćwiczenie 8
Odpowiedz na pytanie: Czy znasz fundacje i stowarzyszenia? Na podstawie własnej wiedzy lub informacji znalezionych na stronach internetowych organizacji określl dla każdej organizacji jej rodzaj, rok powstania, jej najbardziej znane inicjatywy oraz to, na rzecz jakiej grupy pracuje. Organizacje: 1. WOŚP, 2. Polskie Towarzystwo Turystyczno‑Krajoznawcze, 3. Polska Akcja Humanitarna.

Słownik

członek organizacji
członek organizacji

osoba należąca do organizacji posiadająca określone prawa i obowiązki

fundacja
fundacja

organizacja ustanowiona aktem notarialnym lub testamentem przez fundatora (osobę lub firmę) dla realizacji zgodnych z podstawowymi interesami Rzeczypospolitej Polskiej celów społecznie lub gospodarczo użytecznych

misja organizacji
misja organizacji

główny powód powstania organizacji zapisany w jej statucie

NGO
NGO

skrót od angielskiego non governmental organization, któremu w języku polskim odpowiada określenie organizacja pozarządowa

organizacja pozarządowa
organizacja pozarządowa

organizacja, która nie działa dla osiągnięcia zysku i nie jest jednostką sektora finansów publicznych

organizacja pożytku publicznego (OPP)
organizacja pożytku publicznego (OPP)

termin wprowadzony 1 stycznia 2004 r. przepisami ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie; organizacja pozarządowa, na której rzecz można przekazać co roku 1% podatku dochodowego, zwolniona z niektórych opłat (np. skarbowych), ma możliwość bezpłatnego informowania o swojej działalności w ramach czasu antenowego w telewizji publicznej i radiu; otrzymanie przez organizację statusu OPP jest obwarowane wieloma warunkami i dodatkowymi obowiązkami

statut organizacji pozarządowej
statut organizacji pozarządowej

akt prawny regulujący jej zadania, strukturę organizacyjną i sposób działania (określający obszar jej działalności statutowej)

stowarzyszenie
stowarzyszenie

dobrowolne, samorządne, trwałe zrzeszenie o celach niezarobkowych. Stowarzyszenie opiera działalność na pracy społecznej swoich członków. Składa się z minimum 7 członków (stowarzyszenie rejestrowe) lub 3 członków (stowarzyszenie zwykłe)

wolontariusz
wolontariusz

osoba, która wykonuje dobrowolną praca na rzecz m.in. organizacji pozarządowych, organizacji kościelnych czy administracji publicznej wykonywana bez wynagrodzenia

RyvBYShHL1m6E
(Uzupełnij).