Zdjęcie przedstawia makietę miasta, a na niej zaznaczone: 1. Koloseum, czyli amfiteatr Flawiuszów Wybudowany za Wespazjana i Tytusa, najbardziej znana budowla rzymska. Mógł pomieścić 50 tys. widzów. Obwód Koloseum wynosi 527 m, wysokość 50 m. Był wybudowany na planie owalu, z czterema kondygnacjami, systemem korytarzy, schodów i wentylacji. Arena była otoczona metalowym ogrodzeniem, aby chronić publiczność przed furią dzikich i wygłodzonych zwierząt. Odbywały się tu także przedstawienia historycznych bitew, oblężeń, a nawet bitew morskich. W przypadku niepogody nad budowlą rozpinano ogromną płócienną osłonę (velarium), która chroniła widzów przed słońcem i deszczem. Na zdjęciu wnętrze Koloseum. opis alternatywny, 2. Kolos Nerona, olbrzymich rozmiarów posąg Nerona stylizowanego na Heliosa, boga słońca. Miał 35 m wysokości i był wykonany z brązu. Stał w pobliżu Koloseum, właśnie od kolosalnego posągu zaczerpnął swą nazwę amfiteatr Flawiuszów. Nie znamy okoliczności jego zniszczenia. Na zdjęciu rekonstrukcja posągu na podstawie zachowanych monet. opis alternatywny, 3. Świątynia Wenus i Romy. Była to najprawdopodobniej największa z rzymskich świątyń, wybudowana w porządku korynckim. Powstała na polecenie Hadriana na wielkiej betonowej platformie o wymiarach 145x100 m. Na początku IV w. została spłonęła, ale odbudowano ją w pierwotnej formie zaraz po zniszczeniu. Uległa zniszczeniu w trzęsieniu ziemi w IX w. Na zdjęciu pozostałości świątyni. 4. Forum Romanum - plac rozciągający się pomiędzy wzgórzami Kapitolu, Palatynu i Eskwilinu. Został wybrukowany i osuszony (w tym celu wykopano kanał cloaca maxima) w VI w. p.n.e. Był wielokrotnie przebudowany. W czasach cesarstwa stał się miejscem demonstrowania przepychu cesarskiego, celem procesji, które z antycznej Via Sacra (Świętej Drogi) wspinały się do świątyni Jowisza na Kapitolu. Na forum znajdowały się m.in. Comitium - siedziba najdawniejszych zgromadzeń ludowych; Curia – miejsce obrad senatu; świątynie Saturna, Wespazjana i Zgody; potężny łuk triumfalny Septymiusza Sewera oraz dwie duże bazyliki: Basilica Iulia i Basilica Aemilia. Na zdjęciu pozostałości forum z widokiem na łuk Septymiusza Sewera. 5. Świątynia Jowisza Kapitolińskiego „Wzniesiona w południowej części Kapitolu [wzgórza]; wg tradycji budowę zapoczątkowali ostatni królowie Rzymu, dedykował ją konsul Marcus Horatius. Świątynia […] na wysokim podium (62,25x53,30 m) ze schodami od frontu, z głębokim przedsionkiem, wspartym na 3 rzędach po 6 kolumn i kolumnadą wzdłuż bocznych ścian oraz z trójdzielną cellą. W środkowym pomieszczeniu znajdowało się sanktuarium Jowisza Najlepszego Największego (Jupiter Optimus Maximus), w bocznych – Junony i Minerwy. Przy budowie zatrudniono etruskich artystów. Po pożarze w 83 p.n.e. została odbudowana przez Sullę, który zatrudnił etruski gliniany posąg Jupitera posągiem chryzelefantynowym [ze złota i kości słoniowej], wg pierwowzoru Zeusa Olimpijskiego. Ponowna przebudowa nastąpiła w czasach Flawiuszów [69‑96 n.e.]. Świątynia była centrum religijnym, odgrywała ważną rolę w życiu polityczno‑społecznym miasta. Przetrwała do VI w., całkowicie zniszczona w średniowieczu, popadła w zapomnienie”. Na ilustracji model świątyni.[Hasło Jowisza Kapitolińskiego świątynia, w: Słownik kultury antycznej, red. R. Kulesza, Warszawa 2012, s. 245], 6. Forum Trajana Było to największe i najmłodsze forum z wybudowanych przez cesarzy. Miało 300 metrów długości i 185 metrów szerokości. Aby mogło powstać, wyrównano całe wzgórze między Kwirynałem i Kapitolem. Na środku placu znajdował się olbrzymi konny posąg Trajana. Do forum przylegała bazylika Ulpia, za nią dwie biblioteki ze zbiorami w języku greckim i łacińskim, a także kolumna Trajana. Kolumna zachowała się do naszych czasów: ma wysokość 30 m i średnicę 3,7 m, jest pokryta w całości płaskorzeźbionym fryzem marmurowym, przedstawiającym podbój Dacji. To właśnie z łupów zdobytych na Dakach Trajan wybudował forum i kolumnę. W środku kolumny znajdują się kręte schody, prowadzące aż na jej szczyt, gdzie w starożytności był umieszczony posąg cesarza wykonany z brązu. W podstawie kolumny były umieszczone prochy Trajana. Na pierwszej ilustracji plan forum: tak wyglądało forum w czasach starożytnych; na drugiej kolumna Trajana, która w starożytności była kolorowa. 7. Teatr Pompejusza Był to pierwszy stały teatr w Rzymie, inaczej zwany teatrem marmurowym. Został wzniesiony przez Pompejusza w 61 r. p.n.e. Widownia, która miała 150 m średnicy, mogła pomieścić 12 tys. ludzi. Do teatru przylegał dziedziniec otoczony portykami (wystawiano w nich dzieła sztuki), w której znajdowała się sala senatu, gdzie w 44 r. p.n.e. został zabity Juliusz Cezar. Na ilustracji widać rekonstrukcję teatru i dziedzińca w 3D. 8. Circus Maximus Odbywały się w nim wyścigi rydwanów. Cyrk stanowiła arena o kształcie wydłużonego prostokąta z trybunami mogącymi pomieścić w IV w. n.e. około 180 tys. ludzi. Tor wyścigu przedzielony był wzdłuż osi podłużnej niewielkim murem, wokół którego odbywały się wyścigi: 7 okrążeń na trasie o łącznej długości 3500 metrów. Na murku umieszczony był obelisk egipski, siedem wielkich jaj z drewna i delfiny z brązu, których opuszczenie oznaczało zakończenie wyścigu. Na ilustracji pozostałości po cyrku. 9. Termy Karakalli zostały wzniesione przez cesarza w latach 211‑216, największe w Rzymie i najlepiej zachowane do naszych czasów. Zajmowały obszar na planie prostokąta o wymiarach 337x328 m. Mieściło się w nich jednocześnie 10 tys. osób. Na zdjęciu pozostałości term. opis alternatywny, 10. Templum divi Claudii Świątynia ubóstwionego Klaudiusza wybudowana po jego śmierci w 54 r. Powstała na platformie w kształcie prostokąta o wymiarach 200x180 m. Na ilustracji komputerowa rekonstrukcja budowli. opis alternatywny, 11. Wielka szkoła (łac. Ludus Magnus) Największa szkoła gladiatorów w Rzymie wybudowana na polecenie cesarza Domicjana, a później przebudowana w czasach Trajana. Miała widownię, na której pojawiali się Rzymianie śledzący walki treningowe. Widownia mogła pomieścić 3 tys. widzów. Na zdjęciu pozostałości szkoły, w tle ruiny Koloseum. 12. Panteon Jedna z najbardziej znanych rzymskich budowli. Postawiona na zlecenie cesarza Hadriana. Przez wielki portyk, złożony z 18 najwyższych w Rzymie kolumn, wykonanych z różowego i szarego egipskiego granitu, wchodzi się do ogromnej okrągłej sali. Nad nią wznosi się kopuła, której średnica jest równa wysokości całej budowli i wynosi 43,2 metra. W kopule znajduje się oculus, przez który wpada deszcz, odprowadzany na zewnątrz budowli. Wokół okrągłej sali otwierają się nisze z posągami bogów. Kopuła jest arcydziełem rzymskiej architektury. O ciężarze ponad 5 tys. ton była największa na świecie. Na zdjęciu obecne wnętrze.