Enzymy - katalizatory reakcji metabolicznych
Eksperymentuj i odkrywaj
Zaplanujesz i przeprowadzisz doświadczenie badające wpływ temperatury i pH na aktywność katalazy i proteinazy
Enzymy są biokatalizatorami, których aktywność zależy od warunków środowiska, takich jak temperatura i pH. Każdy enzym działa optymalnie w określonym zakresie tych czynników, a ich zmiana może wpływać na szybkość reakcji lub prowadzić do denaturacji białka. W poniższych doświadczeniach zostanie zbadany wpływ temperatury na aktywność katalazy oraz wpływ pH na działanie proteinazy.
Wpływ temperatury na aktywność katalazy w komórkach bulwy ziemniaka
Komórki bulwy ziemniaka zawierają katalazę, która katalizuje rozkład HIndeks dolny 22OIndeks dolny 22 (wody utlenionej) do wody oraz wolnego tlenu. Wydzielanie pęcherzyków tlenu widoczne jest w postaci piany.
Przeprowadź doświadczenie w laboratorium. Rozwiąż problem badawczy i postaw hipotezę. W formularzu zapisz swoje wyniki, a następnie sformułuj wnioski.
Problem badawczy:
Wpływ temperatury na aktywność katalazy w komórkach bulwy ziemniaka.
Materiał biologiczny:
bulwa ziemniaka.
Odczynniki:
3% nadtlenek wodoru (HIndeks dolny 22OIndeks dolny 22);
woda destylowana.
Sprzęt laboratoryjny:
nóż;
moździerz z pistelem;
probówki;
stojak na probówki;
pipeta Pasteura;
łaźnia wodna;
wanienka z lodem.

Zasób interaktywny dostępny pod adresem https://zpe.gov.pl/a/D7MKX4CQM
Zapoznaj się z opisem doświadczenia przeprowadzonego w laboratorium. Na tej podstawie rozwiąż problem badawczy i postaw hipotezę. W formularzu zapisz swoje wyniki, a następnie sformułuj wnioski.
Problem badawczy:
Wpływ temperatury na aktywność katalazy w komórkach bulwy ziemniaka.
Materiał biologiczny:
bulwa ziemniaka.
Odczynniki:
3% nadtlenek wodoru (H indeks dolny 2 O indeks dolny 2);
woda destylowana.
Sprzęt laboratoryjny:
nóż;
moździerz z pistelem;
probówki;
stojak na probówki;
pipeta Pasteura;
łaźnia wodna;
wanienka z lodem.
Na planszy do przeprowadzania doświadczeń widoczny jest szary blat z naczyniami laboratoryjnymi oraz plastrem bulwy ziemniaka. Na jasnej powierzchni znajduje się miska z moździerzem, skalpel, łyżeczka, pisak do podpisywania próbek, woda utleniona w butelce, stojak z trzema wąskimi, długimi probówkami, zlewka z wodą destylowaną, zlewka z pięcioma pipetami, szalka Petriego z płaskim plastrem wyciętym z ziemniaka oraz przyrząd laboratoryjny – łaźnia wodna z wyświetlaczem, który wyświetla temperaturę 100 stopni Celsjusza. Po kliknięciu na skalpel plaster ziemniaka znajdujący się w szalce Petriego zostaje pokrojony na mniejsze cząstki. Kawałki ziemniaka zostają przesypane do miski i zmiażdżone moździerzem na miazgę. Kolejno za pomocą łyżeczki pulpa ziemniaczana zostaje przełożona do zlewki z wodą destylowaną, a roztwór ten przelany do trzech próbówek podpisanych jako: próba kontrolna, próba podgrzewana, próba schłodzona. Próbówka z napisem próba podgrzewana zostaje umieszczona w kąpieli wodnej w temperaturze 100 stopni Celsjusza, próbówka z napisem próba schłodzona zostaje umieszczona w pojemniku z lodem – obie na czas 10 sekund. Do wszystkich tych próbówek zostaje dodana niewielka ilość 3% wody utlenionej. Poziom płynu w probówce, która była przechowywana w temperaturze pokojowej wzrasta, płyn pieni się. Poziom płynu w probówce przechowywanej w lodzie nieznacznie wzrasta i powstaje niewielka ilość piany, a poziom płynu w probówce, która znajdowała się w wysokiej temperaturze nie zmienia się.
Wpływ pH na aktywność proteinazy
Miąższ ananasa zawiera enzym proteolityczny zwany bromeliną, należący do grupy proteinaz. Bromelina rozkłada białka na mniejsze fragmenty, czyli peptydy i aminokwasy. Właśnie dlatego ananas może utrudniać tężenie galaretki lub powodować lekkie podrażnienie języka po zjedzeniu świeżego owocu.
Przeprowadź doświadczenie w laboratorium. Rozwiąż problem badawczy i postaw hipotezę. W formularzu zapisz swoje wyniki, a następnie sformułuj wnioski.
Problem badawczy:
Wpływ pH na aktywność proteinazy w miąższu owocu ananasa.
Materiał biologiczny:
miąższ owocu ananasa.
Odczynniki:
2M roztwór wodorotlenku sodu;
2M roztwór kwasu solnego;
woda destylowana;
żelatyna.
Sprzęt laboratoryjny:
mikser;
czajnik;
probówki;
stojak na probówki;
pipety Pasteura;
bagietki szklane;
łyżka;
zlewka;
marker;
wanienka z lodem;
papierki wskaźnikowe.

Zasób interaktywny dostępny pod adresem https://zpe.gov.pl/a/D7MKX4CQM
Przeprowadź doświadczenie w laboratorium. Rozwiąż problem badawczy i postaw hipotezę. W formularzu zapisz swoje wyniki, a następnie sformułuj wnioski.
Problem badawczy:
Wpływ pH na aktywność proteinazy w miąższu owocu ananasa.
Materiał biologiczny:
· miąższ owocu ananasa.
· Odczynniki:
· 2M roztwór kwasu solnego;
· 2M roztwór wodorotlenku sodu;
· woda destylowana;
· żelatyna.
Sprzęt laboratoryjny:
· mikser;
· czajnik;
· probówki;
· stojak na probówki;
· pipety Pasteura;
· bagietki szklane;
· łyżka;
· zlewka;
· marker;
· wanienka z lodem;
· papierki wskaźnikowe.
Na panelu do przeprowadzenia doświadczenia znajduje się napis: wpływ pH na aktywność proteinazy zawartej w komórkach owocu ananasa. Pod spodem widoczne jest prostokątne pole z napisem: Rozpocznij eksperyment. Po kliknięciu na nie pojawia się blat laboratoryjny z zegarem, czajnikiem elektrycznym, mikserem, zlewką laboratoryjną, szalką z kawałkami pokrojonego ananasa, pęseta, łyżką, pisakiem do podpisywania próbek, pojemnikiem z lodem, pojemnikiem z pipetami, torebką papierową z żelatyną, kolbą stożkową, stojakiem z trzema probówkami, pojemnikiem z papierkami lakmusowymi oraz trzema butelkami z napisami: H indeks dolny 2 O, 2M HCl, 2M NaOH. Fragmenty ananasa z podstawki zostają przeniesione do miksera, w którym są rozdrobnione na papkę. Za pomocą pipety papka ananasowa zostaje przemieszczona do stojących na stojaku probówek. Probówki są podpisane: kontrola, kwas, zasada. Do probówki z napisem kontrola zostaje zakroplona woda, do probówki z napisem kwas: kwas solny, a do probówki z napisem zasada: wodorotlenek sodu. W każdej z tych probówek zostaje zamoczony papierek kontrolny sprawdzający pH powstałego roztworu. W przypadku próbki z wodą papierek ma kolor żółty, czyli odczyn jest umiarkowanie kwaśny, posiada pH ok. 3,5; w przypadku próbki z kwasem papierek jest czerwony, czyli posiada pH około 0, natomiast w przypadku próbki z zasadą pH wynosi około 9. Następnie w czajniku zostaje zagotowana woda i dodana do zlewki, a kolejno rozpuszczona w niej zostaje żelatyna. Roztwór ten po 20 minutach jest dodany do każdej z probówek: zarówno do kontrolnej, jak i zawierającej kwas oraz zasadę. Po dodaniu wody z żelatyną w probówkach należy zamieszać. Wszystkie trzy roztwory zostają umieszczony w pojemniku z lodem. Jedynie roztwór z płynem kontrolnym zachowuje stan ciekły, w pozostałych przypadkach żelatyna działa na roztwór i powstaje żel.
Szczegóły doświadczenia 1
Owoc ananasa zawiera enzym bromelinę, który należy do klasy enzymów proteolitycznych – katalizujących hydrolizę wiązań peptydowych w białkach.
Szczegóły doświadczenia 2
Żelatyna jest rozpuszczalnym białkiem zwierzęcym, wykorzystywanym m. in. w przemyśle spożywczym jako środek żelujący.
Szczegóły doświadczenia 3
Sok z ananasa ma pH ok. 3,5, więc próba kontrolna ma odczyn umiarkowanie kwaśny.