R17AS274PRCK6
Zdjęcie przedstawia animację: siatkę wielokątów w wymiarze 3D - metalową konstrukcję. To fragmentu statku kosmicznego z filmu pod tytułem "Marsjanin".

I_P_W11_M01 Wprowadzenie do grafiki 3D

Siatka wielokątów statku kosmicznego z filmu Marsjanin
Źródło: Źródło: Twentieth Century Fox 2015.

Program Blender

Istnieje sporo aplikacji przeznaczonych do tworzenia grafiki 3D. Wiele z nich ma bardzo konkretne zastosowania, np. przygotowanie modeli do druku 3D, projekty architektoniczne, gry lub animacje. Programy te wyposażone są we własne interfejsy i metodologie pracy, ale podstawy ich obsługi są wspólne. Opanowanie jednego z nich znacznie ułatwi późniejszą naukę kolejnego.

Poznajmy bliżej program Blender. Jest to darmowe oprogramowanie rozwijane przez samych użytkowników. Powstało jako alternatywa dla bardzo drogich aplikacji komercyjnych. Program umożliwia modelowanie, animację, przeprowadzanie symulacji i wiele innych. Jest bardzo popularny, stąd w internecie z łatwością znaleźć można wielu pasjonatów dzielących się swoją wiedzą, udostępniających tutoriale i modele.

W momencie opracowywania tego e‑materiału program nie miał pełnej polskiej wersji językowej, dlatego użyto angielskiej terminologii i polskich tłumaczeń (jeśli przetłumaczenie danego terminu było możliwe).

Edytory

Interfejs programu Blender złożony jest z Edytorów (ang. Editors). Na poniższym obrazku widocznych jest pięć Edytorów, które zobaczysz po uruchomieniu programu. Zaznaczono je kolorami.

RDfQG6nfyfHeG
Wygląd głównego okna programu Blendera
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
  • Kolorem zielonym zaznaczono Menu. To podstawowy pasek, który prawie zawsze znajduje się na ekranie w tym, czy innym obszarze.

  • Kolorem czerwonym zaznaczono 3D View, a więc trójwymiarowy widok sceny. To twoja przestrzeń robocza, gdzie odbywa się większa część pracy nad modelem.

  • Kolorem niebieskim oznaczono Outliner. To lista obiektów widocznych na scenie. Stąd możesz je zaznaczać, ukrywać i ponownie pokazywać.

  • Kolorem fioletowym zaznaczono Properties Editor, a więc edytor ustawień. Poszczególne zakładki tego Edytora pozwalają na zmianę ustawień zarówno wskazanego obiektu, jak i całej sceny;

  • Kolorem żółtym zaznaczono Timeliner, czyli linię czasu. To Edytor przydatny w tworzeniu animacji.

R4cmbVBc4aj4O
Wygląd menu zmiany edytora
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Blender różni się od pozostałych programów 3D tym, że kształt jego interfejsu zależy w całości od preferencji użytkownika. Sami możemy zdecydować, jaki Edytor gdzie wyświetlić. Dokonujemy tego, klikając na rozwijaną listę w lewym górnym rogu Edytora i wybierając interesującą nas pozycję.

Manipulacje w Blenderze

Wiemy już, czym są podstawowe manipulacje, czyli przesuwanie, skalowanie i obracanie. A tak działają one w programie Blender:

RLu4uTT2jNIHw
Animacja: Manipulacje w Blenderze. Zaprezentowano przesuwanie obiektu - sześcianu, obracanie, powiększanie i pomniejszanie.

Usuwanie

Zanim rozpoczniemy pracę, warto pozbyć się sześcianu, który program domyślnie tworzy w każdym nowym pliku. Aby usunąć obiekt, klikamy go, a następnie wciskamy klawisz X lub Delete na klawiaturze. Potwierdzamy chęć usunięcia obiektu.

Ri355CeMlBURC
Potwierdzanie usunięcia obiektu w programie Blender
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Bryły podstawowe

Pracę nad modelem możemy rozpocząć od utworzenia bryły podstawowej (ang. primitives). W programie Blender mamy do wyboru następujące bryły:

RStZ6t0PJM9pH1
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
  • Plane (płaszczyzna),

  • Cube (sześcian),

  • Circle (okrąg),

  • UV SphereIco Sphere (obie to kule, a różnice między nimi na razie pominiemy),

  • Cylinder (walec),

  • Cone (stożek),

  • Torus (bryła powstała przez obrót okręgu wokół prostej leżącej w płaszczyźnie tego okręgu i nieprzecinającej go. Wyobrażeniem może być opona lub pączek z dziurką).

RLYY6AojAd8RU1
Kursor w programie Blender

Zacznijmy od umieszczenia kursora w miejscu, gdzie chcemy utworzyć kształt. Dokonamy tego klikając prawym przyciskiem myszy.

Poniższy film pokazuje, jak dodawać bryły podstawowe.

R1EDGNjWVejhL
Nagranie filmowe: dodawanie brył podstawowych (primitives) w Blenderze.

Wiemy już, jak stworzyć i manipulować bryłami podstawowymi. Możemy teraz przejść do ćwiczeń.

Słownik

wielokąt (face, polygon)
wielokąt (face, polygon)

pojedyncza ściana modelu; łączy ze sobą co najmniej trzy wierzchołki i krawędzie, odbija światło i rzuca cienie

siatka (mesh)
siatka (mesh)

siatka wielokątów tworząca kształt

wierzchołek (vertex)
wierzchołek (vertex)

pojedynczy punkt w przestrzeni; od niego wychodzą i w nim łączą się krawędzie

krawędź (edge)
krawędź (edge)

odcinek łączący ze sobą dwa wierzchołki

bryły podstawowe (primitives)
bryły podstawowe (primitives)

predefiniowane geometryczne kształty stanowiące bazę do dalszego modelowania