RcYvZesDmXD83
Zdjęcie przedsatwia karty koloru karo ułożone w wachlarz: waleta, damę, króla i asa.

Rachunek prawdopodobieństwa

Źródło: dostępny w internecie: picabay.com, domena publiczna.

4. Klasyczna definicja prawdopodobieństwa

Prawdopodobnie w karty grywali już Chińczycy w X wieku. Karty do gry powstały z przeniesienia na papier notacji używanej w grze w kości.

Do Europy karty trafiły mniej więcej w XIV. Początkowo sporządzano je ręcznie, więc były bardzo drogie.

W Polsce gra w karty szybko się rozprzestrzeniła. W XI w. na rynkach można było spotkać kartowników, czyli kramarzy sprzedających tylko karty. Obecnie karty straciły na popularności, ale w tradycji szkolnej, ciągle w modzie są zadania, w których należy obliczyć prawdopodobieństwo wylosowania z talii danego zestawu kart.

RL0AE3DBSa4AO
Georges de La Tour
Oszust z asem karo (1636-1638)

W tym materiale również rozwiążemy takie zadania, skorzystamy przy tym z klasycznej definicji prawdopodobieństwa. Klasyczne definicja prawdopodobieństwa obejmuje tylko przypadki, gdy rozważane zdarzenia są jednakowo prawdopodobne i jest ich skończona liczba. Takie założenie przyjmowano automatycznie w początkach rozwoju rachunku prawdopodobieństwa, niestety często prowadziło to do błędnych rozwiązań. Sytuacje oparte na założeniach klasycznej definicji prawdopodobieństwa rzadko występują w realnym świecie. Jednak ich rozważanie rozwija umiejętność logicznego myślenia i jest bazą do prowadzenia bardziej złożonych operacji matematycznych, np. w obliczeniach statystycznych.

Twoje cele
  • Sformułujesz własną definicję prawdopodobieństwa.

  • Rozpoznasz zdarzenia jednakowo prawdopodobne.

  • Określisz zbiór zdarzeń sprzyjających zajściu danego zdarzenia.

  • Obliczysz prawdopodobieństwo zdarzenia, korzystając z klasycznej definicji prawdopodobieństwa.

Obserwacje wyników gier losowych doprowadziły do formułowania pierwszych stwierdzeń i wniosków dotyczących szans wygranej. Odpowiedzią na interesujące graczy zjawiska, była definicja prawdopodobieństwa (zwana dzisiaj klasyczną), sformułowana przez osiemnastowiecznego francuskiego matematyka, fizyka, astronoma i geodetę Pierra Simona de Laplace’a

Klasyczna definicja prawdopodobieństwa
Definicja: Klasyczna definicja prawdopodobieństwa

Niech Ω będzie skończonym zbiorem wszystkich możliwych zdarzeń elementarnych jednakowo prawdopodobnych.

Prawdopodobieństwem zajścia zdarzenia AΩ nazywamy liczbę:

PA=AΩ.

Z klasycznej definicji prawdopodobieństwa wynika więc, że prawdopodobieństwo zajścia zdarzenia AΩ jest równe ilorazowi liczby zdarzeń elementarnych sprzyjających zdarzeniu A do liczby wszystkich zdarzeń elementarnych należących do zbioru Ω.

Definicja ta zakłada więc, że wszystkie zdarzenia elementarne wzajemnie się wykluczają, a ich wystąpienia są równie możliwe.

Podsumowując – w klasycznym schemacie obliczania prawdopodobieństwa zakłada się więc, że:

  • zbiór wszystkich zdarzeń elementarnych jest zbiorem skończonym,

  • wszystkie zdarzenia elementarne są jednakowo prawdopodobne.

Korzystając z tych założeń (nie powtarzając ich za każdym razem) będziemy rozwiązywać wszystkie zadania w tym materiale.

Pokażemy teraz zastosowanie klasycznej definicji prawdopodobieństwaklasyczna definicja prawdopodobieństwaklasycznej definicji prawdopodobieństwa do obliczania prawdopodobieństwa zdarzeń, na przykładzie losowania kart do gry.

Zadania o losowaniu

Przed rozwiązywaniem zadań, kilka przydatnych wiadomości.

Zwykle talia do gry zawiera 52 karty w czterech kolorach: pik, kier, trefl, karo. W każdym z tych kolorów jest 13 kart.

RKdXScgXNio9H

Każdy z kolorów posiada dziewięć kart numerowanych od 2 do 10 oraz trzy figury: król, dama, walet oraz dodatkową kartę – as.

W pierwszych trzech przykładach losować będziemy tylko jedną kartę z talii.

Przykład 1

Z talii 52 kart losujemy jedną. Obliczymy prawdopodobieństwo, że wylosowana karta to figura.

Rozwiązanie:

Zdarzeniu F – wylosowana karta to figura, sprzyja 3·4=12 zdarzeń elementarnych (są trzy figury w każdym z czterech kolorów).

Liczba wszystkich zdarzeń elementarnych jest równa 52 (tyle jest kart w talii).

Korzystamy ze wzoru podanego w klasycznej definicji prawdopodobieństwaklasyczna definicja prawdopodobieństwaklasycznej definicji prawdopodobieństwa.

PF=1252=313

Odpowiedź:

Prawdopodobieństwo, że wylosowana karta to figura jest równe 313.

Przykład 2

Z talii 52 kart losujemy jedną. Obliczymy prawdopodobieństwo, że wylosowana karta nie jest ani treflem, ani damą.

Rozwiązanie:

Oznaczmy:
A – zdarzenie polegające na wylosowaniu karty, która nie jest ani treflem, ani damą.

Jeśli karta nie ma być treflem, to może być pikiem, kierem, karo – 3·13=39 możliwości.

Jednak wśród tych kart są trzy damy. Musimy je wykluczyć.

Zatem:

A=39-3=36

Możemy teraz obliczyć szukane prawdopodobieństwo.

PA=3652=913

Odpowiedź:

Prawdopodobieństwo, że wylosowana karta nie jest ani kierem, ani damą jest równe 913.

Przykład 3

Z talii 52 kart losujemy jedną. Obliczymy prawdopodobieństwo, że wylosowana karta jest kierem, karo lub dwójką.

Rozwiązanie:

Oznaczmy:
A – zdarzenie polegające na wylosowaniu karty, która jest kierem, karo lub dwójką.

Wylosowana karta może być kierem (13 możliwości) lub karo (13 możliwości), może być też dwójką (4 możliwości).

Wydaje się więc, że liczba zdarzeń sprzyjających wylosowaniu karty jest równa 13+13+4.

Jednak tak nie jest, bo są dwie dwójki, które w ten sposób liczone by były podwójnie – dwójka kier i dwójka karo.

Zatem:

A=13+13+4-2=28

Stąd:

PA=2852=713

Odpowiedź:

Prawdopodobieństwo, że wylosowana karta jest kierem, karo lub dwójką jest równe 713.

Teraz czas na trudniejsze przykłady.

Przykład 4

Z talii 52 kart losujemy ze zwracaniem trzy karty. Obliczymy jakie jest prawdopodobieństwo, że wylosujemy kolejno dwójką, trójkę i czwórkę.

Rozwiązanie:

Oznaczmy:
A – zdarzenie polegające na wylosowaniu kolejno dwójki, trójki i czwórki.

Losujemy karty ze zwracaniem, więc za każdym razem losujemy jedną kartę z 52. Zgodnie z regułą mnożenia:

Ω=52·52·52=523

W talii są cztery dwójki, cztery trójki i cztery czwórki, zatem, rozumując w podobny sposób, jak przy wyznaczaniu mocy zdarzeń elementarnych, otrzymujemy:

A=444=43

Stąd:

PA=43523=1133=12197

Odpowiedź:

Prawdopodobieństwo, że wylosowane karty to dwójka, trójka i czwórka jest równe 12197.

Zadania o rzutach

Przykład 5

Rzucamy dwukrotnie symetryczną, sześcienną kostką do gry. Obliczymy, jakie jest prawdopodobieństwo tego, że iloczyn wyrzuconych oczek jest podzielny przez 6.

Rozwiązanie:

Liczba wszystkich możliwych wyników tego doświadczenia wynosi 36, zatem  Ω=36

Przedstawmy za pomocą tabeli zbiór iloczynów liczb oczek, otrzymanych przy dwukrotnym rzucie symetryczną, sześcienną kostką do gry.

·

1

2

3

4

5

6

1

1

2

3

4

5

6

2

2

4

6

8

10

12

3

3

6

9

12

15

18

4

4

8

12

16

20

24

5

5

10

15

20

25

30

6

6

12

18

24

30

36

Zaznaczmy w tabeli te liczby, które są podzielne przez 6:

·

1

2

3

4

5

6

1

1

2

3

4

5

6

2

2

4

6

8

10

12

3

3

6

9

12

15

18

4

4

8

12

16

20

24

5

5

10

15

20

25

30

6

6

12

18

24

30

36

Zatem n=15.
Wobec tego prawdopodobieństwo zdarzenia  A polegającego na tym, że iloczyn wyrzuconych oczek jest podzielny przez 6 wynosi:
P ( A ) = 15 36 = 5 12

Przykład 6

Rzucamy dwa razy kostką do gry. Obliczymy prawdopodobieństwo, że suma wyrzuconych oczek będzie mniejsza od 6.

Oznaczmy:
A – zdarzenie polegające na otrzymaniu sumy oczek mniejszej od 6.

Aby wyznaczyć moc zbioru zdarzeń elementarnych, korzystamy z reguły mnożenia.

Ω=6·6=36

Rozwiązanie zadania wymaga wypisania wszystkich zdarzeń sprzyjających.

A=1, 1,1, 2,1, 3,1, 4,2, 1,2, 2,2, 3,3, 1,3, 2,4, 1

Stąd:

A=10

Na podstawie klasycznej definicji prawdopodobieństwa:

PA=1036=518

Odpowiedź:

Prawdopodobieństwo wyrzucenia sumy oczek mniejszej od 6 jest równe 518.

Przykład 7

Rzucamy kostką i monetą. Obliczymy prawdopodobieństwo wyrzucenia reszki i parzystej liczby oczek.

Oznaczmy:
A – zdarzenie polegające na wyrzuceniu reszki i parzystej liczby oczek.

Rzucamy kostką – 6 możliwości,

rzucamy monetą – 2 możliwości.

Zatem:

Ω=6·2=12

W tym przypadku nie jest ważna kolejność, w jakiej rzucaliśmy kostką i monetą – możemy przyjąć, że rzucamy jednocześnie.

Zdarzania sprzyjające

A=2, R, 4, R, 6, R, czyli A=3

Szukane prawdopodobieństwo jest więc równe:

PA=312=14

Odpowiedź:

Prawdopodobieństwo wyrzucenia reszki i parzystej liczby oczek jest równe 14.

Pułapki prawdopodobieństwa

Polecenie 1

Być może nigdy nie zdarzyło Ci się grać w kości, ale możesz mi wierzyć – ta gra była przez kilka stuleci pasjonującą rozrywką nie tylko dla zawodowych graczy. Wybitne umysły europejskie poszukiwały odpowiedzi na pytanie Jak grać, żeby wygrać? Jednym z nich był Francus Antoine Gombaud znany jako Chevalier de Méré, ekstrawagancki pisarz, matematyk – amator. Jak każdy hazardzista, chciał znaleźć pewny sposób na wygraną. W przeciwieństwie do większości graczy, prowadził systematyczne obserwacje wyrzucanych liczb oczek. Zauważył, że szansa wypadnięcia każdej z sześciu liczb oczek na kostce jest taka sama. Zatem szansa uzyskania szóstki w jednym rzucie wynosi 1:6 . Czyli w czterech rzutach szansa uzyskania szóstki będzie czterokrotnie większa, czyli wynosi 4:6. Wyciągnął więc wniosek, że gdyby rozegrać wystarczającą liczbę gier, sukces będzie zapewniony. Gombaud co prawda zarobił na grze w kości mnóstwo pieniędzy, ale jak się okazuje powyższe rozumowanie nie było słuszne.

Podamy inny przykład błędnego rozumowania, opartego na dociekaniach kawalera de’Mere.

R18adL0r803f1
Ilustracja interaktywna Problem kawalera de'Mere Rzucamy trzema kostkami do gry i dodajemy liczby oczek, które wypadły na kostkach. Twierdzimy, że suma oczek równa jedenaście będzie tak samo często wypadała, jak suma oczek równa dwanaście. Uzasadnienie 1. Przy rzucie trzema kostkami sumę oczek równą jedenaście można uzyskać sześcioma sposobami: jedenaście, równa się, jeden, plus, cztery, plus, sześć
jedenaście, równa się, jeden, plus, pięć, plus, pięć
jedenaście, równa się, dwa, plus, cztery, plus, pięć
jedenaście, równa się, dwa, plus, trzy, plus, sześć
jedenaście, równa się, trzy, plus, cztery, plus, cztery
jedenaście, równa się, trzy, plus, trzy, plus, pięć, 2. Przy rzucie trzema kostkami sumę oczek równą dwanaście można uzyskać też sześcioma sposobami:dwanaście, równa się, jeden, plus, pięć, plus, sześć
dwanaście, równa się, dwa, plus, pięć, plus, pięć
dwanaście, równa się, dwa, plus, cztery, plus, sześć
dwanaście, równa się, trzy, plus, trzy, plus, sześć
dwanaście, równa się, trzy, plus, cztery, plus, pięć
dwanaście, równa się, cztery, plus, cztery, plus, cztery, 3. Jednak nie mamy racji. Dlaczego? Ważne jes więc nie tylko jakie liczby oczek wypadły, ale też na których kostkach. {audio}Bowiem traktujemy kostki jako nierozróżnialne. Okazuje się jednak, że rzucając kilkoma kostkami koniecznie należy je rozróżnić, czego nie zrobiliśmy powyżej., 4. Na przykład poniższe wyniki są różne.

nawias, jeden przecinek pięć, przecinek, sześć, zamknięcie nawiasu
nawias, jeden przecinek sześć, przecinek, pięć, zamknięcie nawiasu
nawias, pięć przecinek jeden, przecinek, sześć, zamknięcie nawiasu
nawias, pięć przecinek sześć, przecinek, jeden, zamknięcie nawiasu
nawias, sześć przecinek jeden, przecinek, pięć, zamknięcie nawiasu
nawias, sześć przecinek pięć, przecinek, jeden, zamknięcie nawiasu, 5. Zajściu zdarzenia polegającego na otrzymaniu sumy oczek równej jedenaście sprzyja dwadzieścia siedem wyników: trzy, razy, trzy silnia, plus, trzy, razy, trzy, równa się, dwadzieścia siedem, 6. Zajściu zdarzenia polegającego na otrzymaniu sumy oczek równej dwanaście sprzyja dwadzieścia pięć wyników: trzy, razy, trzy silnia, plus, dwa, razy, trzy, plus, jeden, równa się, dwadzieścia pięć. Zatem szansa wypadnięcia sumy oczek równej jedenaście jest większa, niż szansa wypadnięcia sumy oczek równej dwanaście .
Polecenie 2

Rzucamy dwiema kostkami do gry i dodajemy liczby oczek, które wypadły na kostkach. Czy  częściej wypadnie suma oczek równa 5 czy 9? Odpowiedź uzasadnij.

Ilustracja interaktywna

Zapoznaj się z ilustracją interaktywną, a następnie wykonaj poniższe polecenie.

RADnCGLr8h0ZJ1
Ilustracja interaktywna nawiązująca do treści materiału
Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.

Rzucamy dwukrotnie symetryczną kostką do gry. Obliczamy prawdopodobieństwo zdarzenia, w którym liczba oczek w pierwszym rzucie jest o trzy większa niż liczba oczek w drugim rzucie.

Etap pierwszy:

Przedstawiamy za pomocą tabeli zbiór wszystkich par liczb, które otrzymujemy w wyniku doświadczenia, a następnie obliczamy liczbę wszystkich możliwych zdarzeń.

Liczba

1

2

3

4.

5

6

1

2

3

4

5

6

Liczba wszystkich możliwych zdarzeń w tym doświadczeniu losowym wynosi 6·6=36.

Etap drugi:

Wyznaczamy liczbę zdarzeń, w których liczba oczek w pierwszym rzucie jest o trzy większa niż liczba oczek w drugim rzucie.

Pary liczb, w których pierwsza liczba jest o trzy większa od drugiej to: 4,1, 5,2 6,3.

Oznacza to, że istnieją dokładnie trzy zdarzenia, w których liczba oczek w pierwszym rzucie jest o trzy większa niż liczba oczek w drugim rzucie.

Etap trzeci:

Obliczamy prawdopodobieństwo zdarzenia korzystając z odpowiedniego wzoru.

p=336=112

Prawdopodobieństwo zdarzenia, w którym liczba oczek w pierwszym rzucie jest o trzy większa niż liczba oczek w drugim rzucie wynosi 112.

Polecenie 3

Rzucamy dwukrotnie symetryczną sześcienną kostką do gry. Oblicz prawdopodobieństwo zdarzenia polegającego na tym, że na obu kostkach wypadła liczba pierwsza.

Animacja multimedialna

Zapoznaj się z filmem. Porównaj uzyskane wcześniej wiadomości z tymi, zawartymi na filmie. Zwróć uwagę na istotne elementy, ograniczające stosowanie klasycznej definicji prawdopodobieństwa.

R1G1rOHtTsAlo
Film nawiązujący do treści materiału dotyczącego prawdopodobieństwa klasycznego.
Polecenie 4

Rzucamy dwukrotnie symetryczną sześcienną kostką do gry. Oblicz prawdopodobieństwo zdarzenia polegającego na tym, że iloczyn wyrzuconych oczek jest kwadratem liczby naturalnej dodatniej.

Polecenie 5

Rzucamy dwukrotnie symetryczną sześcienną kostką do gry. Oblicz prawdopodobieństwo zdarzenia polegającego na tym, że suma wyrzuconych oczek jest podzielna przez 5.

Zestaw ćwiczeń interaktywnych

1
Pokaż ćwiczenia:
RQXj9sGkd4TVL
Ćwiczenie 1
Rzucamy dwukrotnie symetryczną sześcienną kostką do gry. Prawdopodobieństwo zdarzenia polegającego na wyrzuceniu oczek, których iloczyn jest większy od trzydzieści wynosi: Możliwe odpowiedzi: 1. początek ułamka, jeden, mianownik, trzydzieści sześć, koniec ułamka, 2. początek ułamka, trzydzieści pięć, mianownik, trzydzieści sześć, koniec ułamka, 3. początek ułamka, jeden, mianownik, dwanaście, koniec ułamka
Źródło: GroMar Sp.z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
RHa1e5R2jLTiA1
Ćwiczenie 2
Z talii zawierającej pięćdziesiąt dwa karty losujemy jedną. Prawdopodobieństwo, że będzie to pik, trefl lub dama jest równe: Możliwe odpowiedzi: 1. początek ułamka, piętnaście, mianownik, dwadzieścia sześć, koniec ułamka, 2. początek ułamka, trzynaście, mianownik, dwadzieścia sześć, koniec ułamka, 3. początek ułamka, dziesięć, mianownik, trzynaście, koniec ułamka, 4. początek ułamka, siedem, mianownik, trzynaście, koniec ułamka
R1bbz1eBnGTnK
Ćwiczenie 3
Wstaw w tekst odpowiednie liczby. Losujemy kolejno ze zwracaniem dwa razy po jednej liczbie ze zbioru nawias klamrowy, jeden, przecinek, dwa, przecinek, trzy, przecinek, cztery, zamknięcie nawiasu klamrowego. Prawdopodobieństwo zdarzenia, że wylosowane liczby różnią się o jeden jest równe 1. początek ułamka, pięć, mianownik, osiem, koniec ułamka, 2. początek ułamka, pięć, mianownik, szesnaście, koniec ułamka, 3. początek ułamka, trzy, mianownik, cztery, koniec ułamka, 4. początek ułamka, trzy, mianownik, osiem, koniec ułamka, 5. początek ułamka, trzy, mianownik, szesnaście, koniec ułamka, 6. początek ułamka, jeden, mianownik, cztery, koniec ułamka.
Prawdopodobieństwo zdarzenia, że wylosowano liczby, których iloczyn jest parzysty jest równe 1. początek ułamka, pięć, mianownik, osiem, koniec ułamka, 2. początek ułamka, pięć, mianownik, szesnaście, koniec ułamka, 3. początek ułamka, trzy, mianownik, cztery, koniec ułamka, 4. początek ułamka, trzy, mianownik, osiem, koniec ułamka, 5. początek ułamka, trzy, mianownik, szesnaście, koniec ułamka, 6. początek ułamka, jeden, mianownik, cztery, koniec ułamka.
Prawdopodobieństwo zdarzenia, że obie wylosowane liczby są równe wynosi 1. początek ułamka, pięć, mianownik, osiem, koniec ułamka, 2. początek ułamka, pięć, mianownik, szesnaście, koniec ułamka, 3. początek ułamka, trzy, mianownik, cztery, koniec ułamka, 4. początek ułamka, trzy, mianownik, osiem, koniec ułamka, 5. początek ułamka, trzy, mianownik, szesnaście, koniec ułamka, 6. początek ułamka, jeden, mianownik, cztery, koniec ułamka.
Źródło: GroMar Sp.z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
R1c06Q0QOzldo1
Ćwiczenie 4
Magda połączyła dwie talie kart, z których każda składała się z pięćdziesięciu dwóch kart. Jakie jest prawdopodobieństwo, że losując jedną kartę z utworzonej talii, nie wylosuje ani czarnej dwójki, ani czarnej dziesiątki? Zaznacz poprawną odpowiedź. Możliwe odpowiedzi: 1. początek ułamka, dwanaście, mianownik, trzynaście, koniec ułamka, 2. początek ułamka, jedenaście, mianownik, trzynaście, koniec ułamka, 3. początek ułamka, dwa, mianownik, trzynaście, koniec ułamka, 4. początek ułamka, jeden, mianownik, trzynaście, koniec ułamka
RvVnrHZlByhwt2
Ćwiczenie 5
Doświadczenie polega na rzucie dwiema kostkami. Połącz opis zdarzenia z prawdopodobieństwem zajścia tego zdarzenia. Suma liczb wyrzucanych oczek jest nie większa niż cztery. Możliwe odpowiedzi: 1. początek ułamka, jeden, mianownik, sześć, koniec ułamka, 2. początek ułamka, pięć, mianownik, sześć, koniec ułamka, 3. początek ułamka, osiem, mianownik, dziewięć, koniec ułamka, 4. początek ułamka, jeden, mianownik, trzy, koniec ułamka Suma liczb wyrzuconych oczek jest równa siedem. Możliwe odpowiedzi: 1. początek ułamka, jeden, mianownik, sześć, koniec ułamka, 2. początek ułamka, pięć, mianownik, sześć, koniec ułamka, 3. początek ułamka, osiem, mianownik, dziewięć, koniec ułamka, 4. początek ułamka, jeden, mianownik, trzy, koniec ułamka Sum liczb wyrzuconych oczek jest mniejsza od pięć lub jest równa co najmniej dziesięć. Możliwe odpowiedzi: 1. początek ułamka, jeden, mianownik, sześć, koniec ułamka, 2. początek ułamka, pięć, mianownik, sześć, koniec ułamka, 3. początek ułamka, osiem, mianownik, dziewięć, koniec ułamka, 4. początek ułamka, jeden, mianownik, trzy, koniec ułamka Suma liczb wyrzuconych oczek nie jest liczbą parzystą mniejszą od sześć. Możliwe odpowiedzi: 1. początek ułamka, jeden, mianownik, sześć, koniec ułamka, 2. początek ułamka, pięć, mianownik, sześć, koniec ułamka, 3. początek ułamka, osiem, mianownik, dziewięć, koniec ułamka, 4. początek ułamka, jeden, mianownik, trzy, koniec ułamka
RQDYCIL40FG2F2
Ćwiczenie 6
W urnie jest pięć kul białych i siedem czarnych. Losujemy dwie kule bez zwracania. Zaznacz wszystkie zdania prawdziwe. Możliwe odpowiedzi: 1. Wylosowanie dwóch kul białych jest większe, niż wylosowanie dwóch kul w różnych kolorach., 2. Wylosowanie dwóch kul w różnych kolorach jest większe od pięćdziesiąt %., 3. Wylosowanie dwóch kul białych jest mniejsze od dwadzieścia %., 4. Jeśli losowanie byłoby losowaniem ze zwracaniem, prawdopodobieństwo wylosowania dwóch kul białych byłoby o początek ułamka, czterdzieści pięć, mianownik, sto czterdzieści cztery, koniec ułamka mniejsze, niż wylosowanie dwóch kul w różnych kolorach.
Rp2JTMloPBRDF
Ćwiczenie 7
Rzucamy dwukrotnie symetryczną monetą. Zaznacz zdania, które są prawdziwe. Możliwe odpowiedzi: 1. Prawdopodobieństwo uzyskania dwóch orłów jest równe początek ułamka, jeden, mianownik, cztery, koniec ułamka., 2. Prawdopodobieństwo uzyskania co najmniej jednej reszki jest równe początek ułamka, jeden, mianownik, cztery, koniec ułamka., 3. Prawdopodobieństwo tego, że nie uzyskamy orła jest równe początek ułamka, trzy, mianownik, cztery, koniec ułamka., 4. Prawdopodobieństwo uzyskania co najmniej jednego orła jest równe początek ułamka, trzy, mianownik, cztery, koniec ułamka.
Źródło: GroMar Sp.z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
R1ZFRxDsu9y0S1
Ćwiczenie 8
Zaznacz poprawną odpowiedź. Ze zbioru nawias klamrowy, jeden, przecinek, dwa, przecinek, trzy, przecinek, . . ., przecinek, czterdzieści dziewięć, przecinek, pięćdziesiąt, zamknięcie nawiasu klamrowego losujemy jedną liczbę. Prawdopodobieństwo, że liczba ta jest podzielna przez dwa lub przez trzy jest równe: Możliwe odpowiedzi: 1. początek ułamka, czterdzieści jeden, mianownik, pięćdziesiąt, koniec ułamka, 2. początek ułamka, szesnaście, mianownik, dwadzieścia pięć, koniec ułamka, 3. początek ułamka, jeden, mianownik, dwa, koniec ułamka, 4. początek ułamka, cztery, mianownik, dwadzieścia pięć, koniec ułamka
RvZvyl9tueYSB2
Ćwiczenie 9
Z talii zawierającej pięćdziesiąt dwa karty do gry losujemy jedną. Połącz w pary - opis zdarzenia i odpowiadające mu prawdopodobieństwo zajścia tego zdarzenia. Wylosowanie króla koloru pik lub trefl. Możliwe odpowiedzi: 1. początek ułamka, dziesięć, mianownik, trzynaście, koniec ułamka, 2. początek ułamka, dziewięć, mianownik, trzynaście, koniec ułamka, 3. początek ułamka, dwa, mianownik, trzynaście, koniec ułamka, 4. początek ułamka, jeden, mianownik, dwadzieścia sześć, koniec ułamka Wylosowanie króla lub damy. Możliwe odpowiedzi: 1. początek ułamka, dziesięć, mianownik, trzynaście, koniec ułamka, 2. początek ułamka, dziewięć, mianownik, trzynaście, koniec ułamka, 3. początek ułamka, dwa, mianownik, trzynaście, koniec ułamka, 4. początek ułamka, jeden, mianownik, dwadzieścia sześć, koniec ułamka Wylosowanie karty innej niż figura. Możliwe odpowiedzi: 1. początek ułamka, dziesięć, mianownik, trzynaście, koniec ułamka, 2. początek ułamka, dziewięć, mianownik, trzynaście, koniec ułamka, 3. początek ułamka, dwa, mianownik, trzynaście, koniec ułamka, 4. początek ułamka, jeden, mianownik, dwadzieścia sześć, koniec ułamka Wylosowanie karty, która nie jest ani treflem, ani waletem. Możliwe odpowiedzi: 1. początek ułamka, dziesięć, mianownik, trzynaście, koniec ułamka, 2. początek ułamka, dziewięć, mianownik, trzynaście, koniec ułamka, 3. początek ułamka, dwa, mianownik, trzynaście, koniec ułamka, 4. początek ułamka, jeden, mianownik, dwadzieścia sześć, koniec ułamka
3
Ćwiczenie 10

Paweł losuje trzy karty z talii do gry w skata, zawierającej 32 karty.

R1Zrj6OT4xlWD

Oblicz prawdopodobieństwo wylosowania przez Pawła trzech kart koloru czarnego, jeśli losuje karty:

  1. ze zwracaniem,

  2. bez zwracania.

Słownik

klasyczna definicja prawdopodobieństwa
klasyczna definicja prawdopodobieństwa

niech Ω będzie skończonym zbiorem wszystkich możliwych zdarzeń elementarnych jednakowo prawdopodobnych; prawdopodobieństwem zajścia zdarzenia AΩ nazywamy liczbę

PA=AΩ