Zdziwienie w filozofii to nie tylko bycie zaskoczonym – chodzi o dostrzeganie nieoczywistości w codziennych rzeczach. Prawdziwe zdziwienie prowadzi do zadawania pytań i szukania wyjaśnień. Zastanów się, czy zdolność do dziwienia się zależy tylko od Ciebie, czy też od społeczeństwa, kultury i tradycji, w której żyjesz.

Dlaczego filozofia pojawiła się właśnie u Greków? Jaki wpływ na stawiane przez nas pytania ma tradycja filozoficzna?

Sprawdź, czy twoja odpowiedź wskazuje na społeczno‑kulturowe uwarunkowania zdziwienia filozoficznego:
(1) organizacji przestrzeni publicznej, która sprzyja wolnej myśli;
(2) tradycji filozoficznej, będącej punktem odniesienia dla stawianych przez nas pytań.

Czynniki wspierające – postawa dziwiąca się rozwija się w społeczeństwach, które pozwalają zadawać pytania i sprzyjają refleksji (np. demokracja w Grecji). Czynniki hamujące – zdziwienie mogą tłumić tradycja, normy społeczne i gotowe odpowiedzi, które nie pozostawiają przestrzeni na pytania.

Szczególny charakter zdziwienia filozoficznego polega na tym, że nie musi dotyczyć rzeczy niezwykłych, lecz może pojawiać się przy rzeczach codziennych i banalnych. Ważne jest, że prowokuje do zadawania pytań i staje się punktem wyjścia do filozofowania.

Zastnanów się, w jaki sposób wskazany znak interpunkcyjny może zmienić kierunek myślenia i znaczenie wypowiedzi.

Sprawdź, czy w twojej wypowiedzi znalazło się odniesienie do któregoś z wymienionych wyjaśnień:

1. Zdziwienie. Pozwala ono spojrzeć na znane rzeczy inaczej, niż na nie do tej pory patrzono.

2. Podważanie dotychczasowej wiedzy lub potocznych mniemań przez zdziwienie filozoficzne.