Źródło: Englishsquare.pl sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
Film przedstawia dowody na istnienie boga i argumenty je obalające
Polecenie 1
Przeanalizuj treść poniższej ilustracji. Zapoznaj się z czterema dowodami na istnienie Absolutu oraz próbami ich podważenia. Zastanów się, czy przedstawione dowody wydają ci się wystarczające, czy raczej zgadzasz się z ich krytykami.
R3wkG7NSFCtoP
(Uzupełnij).
R1LMaYdgaUf2V1
Ilustracja interaktywna. Zdjęcie przedstawia zachodzące słońce nad chmurami. Elementy ilustracji interaktywnej: 1. Dowód ontologiczny Skoro wszystkie istniejące byty możemy układać w skali od najmniej doskonałego do najbardziej doskonałego, to jest logiczne, że istnieje jakiś byt najdoskonalszy, który możemy nazwać Bogiem., 2. Ten dowód podważa się za pomocą stwierdzenia, że samo mówienie o bytach i jakiejś ich hierarchii jeszcze nie dowodzi ich istnienia, a tym bardziej istnienia jakiegoś bytu doskonałego w rodzaju Boga, który miałby ponadto posiadać takie przymioty, o jakich mówi Biblia., 3. Dowód kosmologiczny Skoro we wszechświecie wszystko powstało z pewnej przyczyny, to wszystkie zjawiska i przedmioty możemy układać w takie związki przyczynowe, że w końcu dojdziemy do praprzyczyny wszystkiego, a będzie nią Bóg., 4. Przeciw temu dowodowi podnosi się twierdzenie, że ograniczenia ludzkiego umysłu nie pozwalają na budowanie tak długich związków przyczynowych, aby dojść do punktu wyjścia, którym jest Bóg. Poza tym wystarczy założyć, że wszechświat nie ma początku, a cały dowód okazuje się absurdalny., 5. Dowód teleologiczny Skoro zgodnie z pojęciem teleologii wszystko istnieje nie tyle z jakiejś przyczyny, ile w jakimś celu, to świat ukazuje się nam jako uporządkowany i harmonijny. Oznacza to, że ktoś musiał racjonalnie zaprojektować cały wszechświat, a tym kimś musi być Bóg., 6. Ten dowód próbuje się obalić stwierdzeniem, że samo myślenie teleologiczne jest błędne, gdyż zjawiska zachodzą w sposób przyczynowy, a nie celowy. Ponadto ujmowanie czegokolwiek jako harmonijnego czy uporządkowanego jest typowo ludzkim sposobem pojmowania świata, a nie domniemanym boskim zamiarem., 7. Dowód moralny Skoro obowiązujące nas normy moralne są obiektywne, racjonalne, to musi istnieć ich twórca, a także ten, który je egzekwuje. Tą osobą jest Bóg., 8. Często można spotkać się ze stwierdzeniem, że w zasadzie nie jest to żaden dowód, lecz jedynie „pobożne życzenie”. Można co prawda starać się udowadniać, że normy moralne są obiektywne i racjonalne, ale nie da się udowodnić, że ktokolwiek w jakikolwiek sposób egzekwuje ich przestrzeganie.
Ilustracja interaktywna. Zdjęcie przedstawia zachodzące słońce nad chmurami. Elementy ilustracji interaktywnej: 1. Dowód ontologiczny Skoro wszystkie istniejące byty możemy układać w skali od najmniej doskonałego do najbardziej doskonałego, to jest logiczne, że istnieje jakiś byt najdoskonalszy, który możemy nazwać Bogiem., 2. Ten dowód podważa się za pomocą stwierdzenia, że samo mówienie o bytach i jakiejś ich hierarchii jeszcze nie dowodzi ich istnienia, a tym bardziej istnienia jakiegoś bytu doskonałego w rodzaju Boga, który miałby ponadto posiadać takie przymioty, o jakich mówi Biblia., 3. Dowód kosmologiczny Skoro we wszechświecie wszystko powstało z pewnej przyczyny, to wszystkie zjawiska i przedmioty możemy układać w takie związki przyczynowe, że w końcu dojdziemy do praprzyczyny wszystkiego, a będzie nią Bóg., 4. Przeciw temu dowodowi podnosi się twierdzenie, że ograniczenia ludzkiego umysłu nie pozwalają na budowanie tak długich związków przyczynowych, aby dojść do punktu wyjścia, którym jest Bóg. Poza tym wystarczy założyć, że wszechświat nie ma początku, a cały dowód okazuje się absurdalny., 5. Dowód teleologiczny Skoro zgodnie z pojęciem teleologii wszystko istnieje nie tyle z jakiejś przyczyny, ile w jakimś celu, to świat ukazuje się nam jako uporządkowany i harmonijny. Oznacza to, że ktoś musiał racjonalnie zaprojektować cały wszechświat, a tym kimś musi być Bóg., 6. Ten dowód próbuje się obalić stwierdzeniem, że samo myślenie teleologiczne jest błędne, gdyż zjawiska zachodzą w sposób przyczynowy, a nie celowy. Ponadto ujmowanie czegokolwiek jako harmonijnego czy uporządkowanego jest typowo ludzkim sposobem pojmowania świata, a nie domniemanym boskim zamiarem., 7. Dowód moralny Skoro obowiązujące nas normy moralne są obiektywne, racjonalne, to musi istnieć ich twórca, a także ten, który je egzekwuje. Tą osobą jest Bóg., 8. Często można spotkać się ze stwierdzeniem, że w zasadzie nie jest to żaden dowód, lecz jedynie „pobożne życzenie”. Można co prawda starać się udowadniać, że normy moralne są obiektywne i racjonalne, ale nie da się udowodnić, że ktokolwiek w jakikolwiek sposób egzekwuje ich przestrzeganie.
Źródło: Englishsquare.pl sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
Ćwiczenie 1
Przedstaw argument ontologiczny Anzelma za istnieniem Boga. Wypisz jego najważniejsze przesłanki i wniosek.
R135Q67RNAVXG
Zastanów się: Jak Anzelm definiuje Boga? Co jest „większe”: istnienie tylko w umyśle czy istnienie także w rzeczywistości? Co by wynikało z założenia, że Bóg istnieje tylko w naszym umyśle? Jaki wniosek o istnieniu Boga wyciąga z tego Anzelm?
Przykładowa odpowiedź: Anzelm definiuje Boga jako „to, ponad co nic większego nie można pomyśleć”. Twierdzi, że taki byt istnieje przynajmniej w naszym umyśle. Gdyby jednak istniał tylko w umyśle, można byłoby pomyśleć o czymś większym – o takim bycie, który istnieje zarówno w umyśle, jak i w rzeczywistości. Byłoby to sprzeczne z definicją Boga jako istoty, ponad którą nic większego nie można pomyśleć. Dlatego Bóg musi istnieć także w rzeczywistości. Schemat: 1. Bóg to byt, ponad który nic większego nie można pomyśleć. 2. Istnienie w rzeczywistości jest „większe” niż istnienie tylko w umyśle. 3. Gdyby Bóg istniał tylko w umyśle, można byłoby pomyśleć o czymś większym. 4. To prowadzi do sprzeczności z definicją Boga. 5. Wniosek: Bóg istnieje w rzeczywistości.
Ćwiczenie 2
Wyjaśnij, na czym polega argument moralny za istnieniem Boga. Przedstaw jego najważniejsze przesłanki i wniosek, a następnie zastanów się, czy z przedstawionych przesłanek rzeczywiście wynika, że Bóg istnieje. Uzasadnij swoją odpowiedź.
RRL9JCOSCBUH1
Zastanów się: Skąd, według argumentu moralnego, biorą się obiektywne zasady moralne? Jeśli istnieją obiektywne wartości moralne, to co może być ich źródłem? Czy z istnienia obiektywnych zasad moralnych rzeczywiście wynika istnienie Boga? Czy można podać inne wyjaśnienie istnienia moralności?
Przykładowa odpowiedź: Argument moralny można przedstawić następująco: istnieją obiektywne normy moralne, które określają, co jest dobre, a co złe, niezależnie od ludzkich opinii. Jeśli takie obiektywne wartości istnieją, muszą mieć swoje źródło. Zwolennicy argumentu twierdzą, że źródłem obiektywnej moralności może być Bóg. Zatem istnienie obiektywnych wartości moralnych ma świadczyć o istnieniu Boga. Argument ten można jednak poddać krytyce. Można bowiem uznać, że obiektywne zasady moralne nie muszą pochodzić od Boga i próbować wyjaśnić ich istnienie w inny sposób. Dlatego samo istnienie moralności nie musi być wystarczającym dowodem na istnienie Boga.
Czy pamiętasz, że ten dowód zakłada, że wszystkie istniejące byty można pomyśleć jako pewną hierarchię doskonałości?
Dowód ontologiczny zakłada, że istnienie Boga da się udowodnić samym faktem pomyślenia pojęcia „Bóg”. Jeśli mogę pomyśleć „Bóg”, to już samo w sobie oznacza, że On istnieje.
Ćwiczenie 4
Własnymi słowami określ, w jaki sposób próbuje się podważyć moralny dowód na istnienie Boga.
RVRhOAEPCj0lS
(Uzupełnij).
Czy pamiętasz, że ten dowód opiera się na rozumowaniu, w myśl którego ktoś musi być gwarantem i egzekutorem obiektywnych cnót i wartości moralnych?
Argument moralny próbuje się podważać, wykazując, że albo cnoty nie są racjonalne czy obiektywne, albo że samo założenie o istnieniu kogoś, kto musi gwarantować ich obiektywność i je egzekwować, nie jest czymś koniecznym.
RICduXJYlSSU11
Schemat interaktywny. Schemat składa się z nagłówka Dowody na istnienie Boga i sposoby ich podważania, pod którym są cztery prostokąty z dowodami i sposobami ich podważania.
Dowody na istnienie Boga i sposoby ich podważania.
Dowód teologiczny.
Brzmienie dowodu: Od gr. telos – cel, kres, spełnienie. Skoro dostrzegamy, że każda rzecz w świecie istnieje w jakimś celu, to w ogóle cały świat musi mieć stwórcę, który zaprojektował wszystkie elementy w sposób celowy. Tym kimś jest Bóg.
Zdjęcie przedstawia niebo pełne chmur. Zza ciemnej chmury przebija blask słońca.
Sposoby podważania: Pojmowanie świata i jego elementów (przedmiotów) jako zaprojektowanych celowo jest typowo ludzkim złudzeniem. Tym bardziej nie oznacza istnienia żadnego Absolutu. Ponadto istnienie przedmiotów powinniśmy ujmować z perspektywy przyczyn, jakie zaistniały, a nie celu, jaki w nich widzimy.
Dowód kosmologiczny.
Brzmienie dowodu: Skoro we wszechświecie wszystko powstało z pewnej przyczyny, to ogół istniejących rzeczy możemy układać w taki ciąg przyczynowo‑skutkowy, że w końcu cofniemy się do pierwszej przyczyny (przyczyny wszystkich przyczyn), a więc do stwórcy świata. Jest nim Bóg.
Zdjęcie przedstawia niebo z chmurami.
Sposoby podważania: Sposoby podważania Ludzki umysł jest zbyt ograniczony, aby układać przedmioty w tak długie łańcuchy przyczynowe, żeby za ich pomocą dojść do jakiejś „pierwszej przyczyny”. Ponadto skąd pewność, że wszechświat w ogóle miał początek, a nie jest nieskończony (pozbawiony pierwszej przyczyny)?
Dowód ontologiczny.
Brzmienie dowodu: Skoro wszystkie istniejące byty można układać hierarchicznie od najmniej doskonałego do najdoskonalszego, bytem doskonałym pod każdym względem jest Bóg, który z oczywistych względów musi istnieć. Coś, ponad co nic doskonalszego nie da się pomyśleć, z konieczności jest Bogiem. Gdyby nie istniał On w rzeczywistości, nie byłoby bytu najdoskonalszego, a to jest logiczna sprzeczność.
Zdjęcie przedstawia niebo z chmurami.
Sposoby podważania: Samo teoretyczne układanie hierarchii bytów jeszcze nie oznacza ich realnego istnienia. Jest to tylko czyste rozważanie pojęć, a nie określanie ich realnego istnienia. Można np. podać definicję pojęć "pegaz" czy "syrena", nie oznacza to jednak, że te byty istnieją w rzeczywistości.
Dowód moralny.
Brzmienie dowodu: Obowiązujące nas normy etyczne, które wyznaczają sposoby moralnego zachowywania się i realizacji idei dobra, są obiektywne, racjonalne i obowiązujące nas wszystkich w równym stopniu i bez wyjątku. Musi zatem istnieć ich twórca, a także ten, który je egzekwuje. Tą osobą jest Bóg.
Zdjęcie przedstawia niebo pełne chmur podczas zachodu słońca. Zachodzące słońce znajduje się ponad chmurami.
Sposoby podważania: Sposoby podważania Cnoty moralne niekoniecznie są czymś obiektywnym, a jeśli już założymy ich obiektywność, to nie jest konieczne, aby istniał Bóg, który jest ich gwarantem.
Schemat interaktywny. Schemat składa się z nagłówka Dowody na istnienie Boga i sposoby ich podważania, pod którym są cztery prostokąty z dowodami i sposobami ich podważania.
Dowody na istnienie Boga i sposoby ich podważania.
Dowód teologiczny.
Brzmienie dowodu: Od gr. telos – cel, kres, spełnienie. Skoro dostrzegamy, że każda rzecz w świecie istnieje w jakimś celu, to w ogóle cały świat musi mieć stwórcę, który zaprojektował wszystkie elementy w sposób celowy. Tym kimś jest Bóg.
Zdjęcie przedstawia niebo pełne chmur. Zza ciemnej chmury przebija blask słońca.
Sposoby podważania: Pojmowanie świata i jego elementów (przedmiotów) jako zaprojektowanych celowo jest typowo ludzkim złudzeniem. Tym bardziej nie oznacza istnienia żadnego Absolutu. Ponadto istnienie przedmiotów powinniśmy ujmować z perspektywy przyczyn, jakie zaistniały, a nie celu, jaki w nich widzimy.
Dowód kosmologiczny.
Brzmienie dowodu: Skoro we wszechświecie wszystko powstało z pewnej przyczyny, to ogół istniejących rzeczy możemy układać w taki ciąg przyczynowo‑skutkowy, że w końcu cofniemy się do pierwszej przyczyny (przyczyny wszystkich przyczyn), a więc do stwórcy świata. Jest nim Bóg.
Zdjęcie przedstawia niebo z chmurami.
Sposoby podważania: Sposoby podważania Ludzki umysł jest zbyt ograniczony, aby układać przedmioty w tak długie łańcuchy przyczynowe, żeby za ich pomocą dojść do jakiejś „pierwszej przyczyny”. Ponadto skąd pewność, że wszechświat w ogóle miał początek, a nie jest nieskończony (pozbawiony pierwszej przyczyny)?
Dowód ontologiczny.
Brzmienie dowodu: Skoro wszystkie istniejące byty można układać hierarchicznie od najmniej doskonałego do najdoskonalszego, bytem doskonałym pod każdym względem jest Bóg, który z oczywistych względów musi istnieć. Coś, ponad co nic doskonalszego nie da się pomyśleć, z konieczności jest Bogiem. Gdyby nie istniał On w rzeczywistości, nie byłoby bytu najdoskonalszego, a to jest logiczna sprzeczność.
Zdjęcie przedstawia niebo z chmurami.
Sposoby podważania: Samo teoretyczne układanie hierarchii bytów jeszcze nie oznacza ich realnego istnienia. Jest to tylko czyste rozważanie pojęć, a nie określanie ich realnego istnienia. Można np. podać definicję pojęć "pegaz" czy "syrena", nie oznacza to jednak, że te byty istnieją w rzeczywistości.
Dowód moralny.
Brzmienie dowodu: Obowiązujące nas normy etyczne, które wyznaczają sposoby moralnego zachowywania się i realizacji idei dobra, są obiektywne, racjonalne i obowiązujące nas wszystkich w równym stopniu i bez wyjątku. Musi zatem istnieć ich twórca, a także ten, który je egzekwuje. Tą osobą jest Bóg.
Zdjęcie przedstawia niebo pełne chmur podczas zachodu słońca. Zachodzące słońce znajduje się ponad chmurami.
Sposoby podważania: Sposoby podważania Cnoty moralne niekoniecznie są czymś obiektywnym, a jeśli już założymy ich obiektywność, to nie jest konieczne, aby istniał Bóg, który jest ich gwarantem.
Źródło: Englishsquare.pl sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
Polecenie 2
Jeszcze raz przeanalizuj powyższy schemat. Zastanów się, które podejście jest ci bliższe – zwolenników dowodów, czy jego krytyków. Uzasadnij swoje stanowisko na wybranym z tabeli przykładzie.
R1Sz6aiiF29bN
(Uzupełnij).
Polecenie 3
Jeszcze raz przeanalizuj powyższe rozumowania i ich krytykę. Jak uważasz, czy prawdziwa wiara potrzebuje filozoficznych (racjonalnych) dowodów?
R3wkG7NSFCtoP
(Uzupełnij).
RFF4H43H9RL9A
Ćwiczenie 5
Metodę badawczą, która dąży do wyjaśnienia zjawisk nie z perspektywy ich przyczyn, lecz skutków, nazywamy... Możliwe odpowiedzi: 1. teologią., 2. teleologią., 3. deizmem., 4. agnostycyzmem.
RRwijdn0QPfh4
Ćwiczenie 6
Poniższy tekst dotyczy stosunków pomiędzy religią a filozofią. Uzupełnij go o poprawne możliwości. Początkowo stosunki religii chrześcijańskiej i filozofii podszyte były wzajemną (tu wybierz) 1. Wolter, 2. Marks, 3. antyku, 4. Hegel, 5. matką, 6. Kotarbiński, 7. fascynacją, 8. nieufnością, 9. współczesności, 10. Staszic, 11. Ciekawością, 12. średniowieczu, 13. Tatarkiewicz, 14. Nietzsche, 15. guwernantką, 16. Platon, 17. Tertulian, 18. Grabski, 19. służką, 20. nauczycielką, 21. Kant, 22. nowożytności, 23. Orygenes. Późniejsi myśliciele, tacy jak (tu wybierz) 1. Wolter, 2. Marks, 3. antyku, 4. Hegel, 5. matką, 6. Kotarbiński, 7. fascynacją, 8. nieufnością, 9. współczesności, 10. Staszic, 11. Ciekawością, 12. średniowieczu, 13. Tatarkiewicz, 14. Nietzsche, 15. guwernantką, 16. Platon, 17. Tertulian, 18. Grabski, 19. służką, 20. nauczycielką, 21. Kant, 22. nowożytności, 23. Orygenes, byli przeciwni stosowaniu metod i osiągnięć filozoficznych w rozważaniach religijnych, ale teoretycy wiary, jak np. (tu wybierz) 1. Wolter, 2. Marks, 3. antyku, 4. Hegel, 5. matką, 6. Kotarbiński, 7. fascynacją, 8. nieufnością, 9. współczesności, 10. Staszic, 11. Ciekawością, 12. średniowieczu, 13. Tatarkiewicz, 14. Nietzsche, 15. guwernantką, 16. Platon, 17. Tertulian, 18. Grabski, 19. służką, 20. nauczycielką, 21. Kant, 22. nowożytności, 23. Orygenes, byli entuzjastami tego podejścia. Pełne wykorzystanie myśli filozoficznej w rozwoju dogmatów i nauki Kościoła miało miejsce w (tu wybierz) 1. Wolter, 2. Marks, 3. antyku, 4. Hegel, 5. matką, 6. Kotarbiński, 7. fascynacją, 8. nieufnością, 9. współczesności, 10. Staszic, 11. Ciekawością, 12. średniowieczu, 13. Tatarkiewicz, 14. Nietzsche, 15. guwernantką, 16. Platon, 17. Tertulian, 18. Grabski, 19. służką, 20. nauczycielką, 21. Kant, 22. nowożytności, 23. Orygenes. Ukuto nawet powiedzenie, że w tej epoce filozofia była (tu wybierz) 1. Wolter, 2. Marks, 3. antyku, 4. Hegel, 5. matką, 6. Kotarbiński, 7. fascynacją, 8. nieufnością, 9. współczesności, 10. Staszic, 11. Ciekawością, 12. średniowieczu, 13. Tatarkiewicz, 14. Nietzsche, 15. guwernantką, 16. Platon, 17. Tertulian, 18. Grabski, 19. służką, 20. nauczycielką, 21. Kant, 22. nowożytności, 23. Orygenes teologii. W późniejszych czasach natomiast pojawiło się pomiędzy filozofami wielu przeciwników religii, jak chociażby twórca socjalizmu (tu wybierz) 1. Wolter, 2. Marks, 3. antyku, 4. Hegel, 5. matką, 6. Kotarbiński, 7. fascynacją, 8. nieufnością, 9. współczesności, 10. Staszic, 11. Ciekawością, 12. średniowieczu, 13. Tatarkiewicz, 14. Nietzsche, 15. guwernantką, 16. Platon, 17. Tertulian, 18. Grabski, 19. służką, 20. nauczycielką, 21. Kant, 22. nowożytności, 23. Orygenes czy polski filozof (tu wybierz) 1. Wolter, 2. Marks, 3. antyku, 4. Hegel, 5. matką, 6. Kotarbiński, 7. fascynacją, 8. nieufnością, 9. współczesności, 10. Staszic, 11. Ciekawością, 12. średniowieczu, 13. Tatarkiewicz, 14. Nietzsche, 15. guwernantką, 16. Platon, 17. Tertulian, 18. Grabski, 19. służką, 20. nauczycielką, 21. Kant, 22. nowożytności, 23. Orygenes.
Poniższy tekst dotyczy stosunków pomiędzy religią a filozofią. Uzupełnij go o poprawne możliwości. Początkowo stosunki religii chrześcijańskiej i filozofii podszyte były wzajemną (tu wybierz) 1. Wolter, 2. Marks, 3. antyku, 4. Hegel, 5. matką, 6. Kotarbiński, 7. fascynacją, 8. nieufnością, 9. współczesności, 10. Staszic, 11. Ciekawością, 12. średniowieczu, 13. Tatarkiewicz, 14. Nietzsche, 15. guwernantką, 16. Platon, 17. Tertulian, 18. Grabski, 19. służką, 20. nauczycielką, 21. Kant, 22. nowożytności, 23. Orygenes. Późniejsi myśliciele, tacy jak (tu wybierz) 1. Wolter, 2. Marks, 3. antyku, 4. Hegel, 5. matką, 6. Kotarbiński, 7. fascynacją, 8. nieufnością, 9. współczesności, 10. Staszic, 11. Ciekawością, 12. średniowieczu, 13. Tatarkiewicz, 14. Nietzsche, 15. guwernantką, 16. Platon, 17. Tertulian, 18. Grabski, 19. służką, 20. nauczycielką, 21. Kant, 22. nowożytności, 23. Orygenes, byli przeciwni stosowaniu metod i osiągnięć filozoficznych w rozważaniach religijnych, ale teoretycy wiary, jak np. (tu wybierz) 1. Wolter, 2. Marks, 3. antyku, 4. Hegel, 5. matką, 6. Kotarbiński, 7. fascynacją, 8. nieufnością, 9. współczesności, 10. Staszic, 11. Ciekawością, 12. średniowieczu, 13. Tatarkiewicz, 14. Nietzsche, 15. guwernantką, 16. Platon, 17. Tertulian, 18. Grabski, 19. służką, 20. nauczycielką, 21. Kant, 22. nowożytności, 23. Orygenes, byli entuzjastami tego podejścia. Pełne wykorzystanie myśli filozoficznej w rozwoju dogmatów i nauki Kościoła miało miejsce w (tu wybierz) 1. Wolter, 2. Marks, 3. antyku, 4. Hegel, 5. matką, 6. Kotarbiński, 7. fascynacją, 8. nieufnością, 9. współczesności, 10. Staszic, 11. Ciekawością, 12. średniowieczu, 13. Tatarkiewicz, 14. Nietzsche, 15. guwernantką, 16. Platon, 17. Tertulian, 18. Grabski, 19. służką, 20. nauczycielką, 21. Kant, 22. nowożytności, 23. Orygenes. Ukuto nawet powiedzenie, że w tej epoce filozofia była (tu wybierz) 1. Wolter, 2. Marks, 3. antyku, 4. Hegel, 5. matką, 6. Kotarbiński, 7. fascynacją, 8. nieufnością, 9. współczesności, 10. Staszic, 11. Ciekawością, 12. średniowieczu, 13. Tatarkiewicz, 14. Nietzsche, 15. guwernantką, 16. Platon, 17. Tertulian, 18. Grabski, 19. służką, 20. nauczycielką, 21. Kant, 22. nowożytności, 23. Orygenes teologii. W późniejszych czasach natomiast pojawiło się pomiędzy filozofami wielu przeciwników religii, jak chociażby twórca socjalizmu (tu wybierz) 1. Wolter, 2. Marks, 3. antyku, 4. Hegel, 5. matką, 6. Kotarbiński, 7. fascynacją, 8. nieufnością, 9. współczesności, 10. Staszic, 11. Ciekawością, 12. średniowieczu, 13. Tatarkiewicz, 14. Nietzsche, 15. guwernantką, 16. Platon, 17. Tertulian, 18. Grabski, 19. służką, 20. nauczycielką, 21. Kant, 22. nowożytności, 23. Orygenes czy polski filozof (tu wybierz) 1. Wolter, 2. Marks, 3. antyku, 4. Hegel, 5. matką, 6. Kotarbiński, 7. fascynacją, 8. nieufnością, 9. współczesności, 10. Staszic, 11. Ciekawością, 12. średniowieczu, 13. Tatarkiewicz, 14. Nietzsche, 15. guwernantką, 16. Platon, 17. Tertulian, 18. Grabski, 19. służką, 20. nauczycielką, 21. Kant, 22. nowożytności, 23. Orygenes.
RsesANyzUXpMR
Ćwiczenie 7
Wymyśl pytanie na kartkówkę związane z tematem materiału.
Wymyśl pytanie na kartkówkę związane z tematem materiału.
Ćwiczenie 7
R91By8zyz4UMP
Uzupełnij zdania na temat filozofii, nauki i religii. Filozofia. Jej główne pojęcie to (tu wybierz) 1. wiara, 2. mądrość, 3. wiedza. Nauka. Jej główne pojęcie to: (tu wybierz) 1. wiara, 2. mądrość, 3. wiedza. Religia. Jej główne pojęcie to: (tu wybierz) 1. wiara, 2. mądrość, 3. wiedza.
Uzupełnij zdania na temat filozofii, nauki i religii. Filozofia. Jej główne pojęcie to (tu wybierz) 1. wiara, 2. mądrość, 3. wiedza. Nauka. Jej główne pojęcie to: (tu wybierz) 1. wiara, 2. mądrość, 3. wiedza. Religia. Jej główne pojęcie to: (tu wybierz) 1. wiara, 2. mądrość, 3. wiedza.
RWRofpsi0rciW
Uzupełnij zdania na temat filozofii, nauki i religii. Filozofia i nauka bazują na 1. objawieniu i tradycji, 2. racjonalizmie i empiryzmie. Religia bazuje na 1. objawieniu i tradycji, 2. racjonalizmie i empiryzmie.
Uzupełnij zdania na temat filozofii, nauki i religii. Filozofia i nauka bazują na 1. objawieniu i tradycji, 2. racjonalizmie i empiryzmie. Religia bazuje na 1. objawieniu i tradycji, 2. racjonalizmie i empiryzmie.
R1cLTPCIym1Pf
Uzupełnij zdania na temat filozofii, nauki i religii. Filozofia w kwestii poznania rzeczywistości zapewnia (tu wybierz) 1. gotowe odpowiedzi, które trzeba przyjąć, aby być jej wyznawcą, 2. jej najogólniejszy, ale spójny ogląd, 3. jak najgłębsze opracowanie jej szczegółowych zagadnień. Nauka w kwestii poznania rzeczywistości zapewnia (tu wybierz) 1. gotowe odpowiedzi, które trzeba przyjąć, aby być jej wyznawcą, 2. jej najogólniejszy, ale spójny ogląd, 3. jak najgłębsze opracowanie jej szczegółowych zagadnień. Religia w kwestii poznania rzeczywistości zapewnia (tu wybierz) 1. gotowe odpowiedzi, które trzeba przyjąć, aby być jej wyznawcą, 2. jej najogólniejszy, ale spójny ogląd, 3. jak najgłębsze opracowanie jej szczegółowych zagadnień.
Uzupełnij zdania na temat filozofii, nauki i religii. Filozofia w kwestii poznania rzeczywistości zapewnia (tu wybierz) 1. gotowe odpowiedzi, które trzeba przyjąć, aby być jej wyznawcą, 2. jej najogólniejszy, ale spójny ogląd, 3. jak najgłębsze opracowanie jej szczegółowych zagadnień. Nauka w kwestii poznania rzeczywistości zapewnia (tu wybierz) 1. gotowe odpowiedzi, które trzeba przyjąć, aby być jej wyznawcą, 2. jej najogólniejszy, ale spójny ogląd, 3. jak najgłębsze opracowanie jej szczegółowych zagadnień. Religia w kwestii poznania rzeczywistości zapewnia (tu wybierz) 1. gotowe odpowiedzi, które trzeba przyjąć, aby być jej wyznawcą, 2. jej najogólniejszy, ale spójny ogląd, 3. jak najgłębsze opracowanie jej szczegółowych zagadnień.
Rz01EgkQRoOdT
Uzupełnij zdania na temat filozofii, nauki i religii. W porównaniu z dwiema pozostałymi filozofia okazuje się (tu wybierz) 1. córką filozofii, która przystępuje do głębokiej analizy zagadnień szczególnych, 2. matką wszystkich nauk i pierwszym niereligijnym poznaniem świata, 3. jedyną dziedziną ludzkiego namysłu, dla której poznanie racjonalne i empiryczne nie jest niezbędne. W porównaniu z dwiema pozostałymi nauka okazuje się (tu wybierz) 1. córką filozofii, która przystępuje do głębokiej analizy zagadnień szczególnych, 2. matką wszystkich nauk i pierwszym niereligijnym poznaniem świata, 3. jedyną dziedziną ludzkiego namysłu, dla której poznanie racjonalne i empiryczne nie jest niezbędne. W porównaniu z dwiema pozostałymi religia okazuje się (tu wybierz) 1. córką filozofii, która przystępuje do głębokiej analizy zagadnień szczególnych, 2. matką wszystkich nauk i pierwszym niereligijnym poznaniem świata, 3. jedyną dziedziną ludzkiego namysłu, dla której poznanie racjonalne i empiryczne nie jest niezbędne.
Uzupełnij zdania na temat filozofii, nauki i religii. W porównaniu z dwiema pozostałymi filozofia okazuje się (tu wybierz) 1. córką filozofii, która przystępuje do głębokiej analizy zagadnień szczególnych, 2. matką wszystkich nauk i pierwszym niereligijnym poznaniem świata, 3. jedyną dziedziną ludzkiego namysłu, dla której poznanie racjonalne i empiryczne nie jest niezbędne. W porównaniu z dwiema pozostałymi nauka okazuje się (tu wybierz) 1. córką filozofii, która przystępuje do głębokiej analizy zagadnień szczególnych, 2. matką wszystkich nauk i pierwszym niereligijnym poznaniem świata, 3. jedyną dziedziną ludzkiego namysłu, dla której poznanie racjonalne i empiryczne nie jest niezbędne. W porównaniu z dwiema pozostałymi religia okazuje się (tu wybierz) 1. córką filozofii, która przystępuje do głębokiej analizy zagadnień szczególnych, 2. matką wszystkich nauk i pierwszym niereligijnym poznaniem świata, 3. jedyną dziedziną ludzkiego namysłu, dla której poznanie racjonalne i empiryczne nie jest niezbędne.
R7nV0HWA18o4T
Ćwiczenie 8
Połącz wynotowane postawy względem istnienia Boga z ich opisem. Ateizm Możliwe odpowiedzi: 1. Wiara w istnienie Boga., 2. Przekonanie o nieistnieniu Boga., 3. Postawa polegająca na nieorzekaniu w kwestii istnienia i nieistnienia Boga., 4. Przekonanie o istnieniu Boga jako twórcy świata, który nie ingeruje w jego wydarzenia. Teizm Możliwe odpowiedzi: 1. Wiara w istnienie Boga., 2. Przekonanie o nieistnieniu Boga., 3. Postawa polegająca na nieorzekaniu w kwestii istnienia i nieistnienia Boga., 4. Przekonanie o istnieniu Boga jako twórcy świata, który nie ingeruje w jego wydarzenia. Deizm Możliwe odpowiedzi: 1. Wiara w istnienie Boga., 2. Przekonanie o nieistnieniu Boga., 3. Postawa polegająca na nieorzekaniu w kwestii istnienia i nieistnienia Boga., 4. Przekonanie o istnieniu Boga jako twórcy świata, który nie ingeruje w jego wydarzenia. Agnostycyzm Możliwe odpowiedzi: 1. Wiara w istnienie Boga., 2. Przekonanie o nieistnieniu Boga., 3. Postawa polegająca na nieorzekaniu w kwestii istnienia i nieistnienia Boga., 4. Przekonanie o istnieniu Boga jako twórcy świata, który nie ingeruje w jego wydarzenia.
Połącz wynotowane postawy względem istnienia Boga z ich opisem. Ateizm Możliwe odpowiedzi: 1. Wiara w istnienie Boga., 2. Przekonanie o nieistnieniu Boga., 3. Postawa polegająca na nieorzekaniu w kwestii istnienia i nieistnienia Boga., 4. Przekonanie o istnieniu Boga jako twórcy świata, który nie ingeruje w jego wydarzenia. Teizm Możliwe odpowiedzi: 1. Wiara w istnienie Boga., 2. Przekonanie o nieistnieniu Boga., 3. Postawa polegająca na nieorzekaniu w kwestii istnienia i nieistnienia Boga., 4. Przekonanie o istnieniu Boga jako twórcy świata, który nie ingeruje w jego wydarzenia. Deizm Możliwe odpowiedzi: 1. Wiara w istnienie Boga., 2. Przekonanie o nieistnieniu Boga., 3. Postawa polegająca na nieorzekaniu w kwestii istnienia i nieistnienia Boga., 4. Przekonanie o istnieniu Boga jako twórcy świata, który nie ingeruje w jego wydarzenia. Agnostycyzm Możliwe odpowiedzi: 1. Wiara w istnienie Boga., 2. Przekonanie o nieistnieniu Boga., 3. Postawa polegająca na nieorzekaniu w kwestii istnienia i nieistnienia Boga., 4. Przekonanie o istnieniu Boga jako twórcy świata, który nie ingeruje w jego wydarzenia.
Ćwiczenie 9
Własnymi słowami wyjaśnij, dlaczego postawa agnostyków przypomina postawę sceptyków.
R1CDYQenPOU8z
(Uzupełnij).
Czy pamiętasz, że sceptycyzm polega na zawieszaniu osądu?
Agnostycy są podobni do sceptyków w tym, że z powodu niemożliwości udowodnienia istnienia lub nieistnienia Boga nie wypowiadają się na ten temat.
Ćwiczenie 10
Własnymi słowami określ, na czym polega dowód ontologiczny.
R1YIYImhNV8o7
(Uzupełnij).
Czy pamiętasz, że ten dowód wprowadza ontologiczną hierarchię bytów?
Według dowodu ontologicznego wszystkie byty można przedstawić w hierarchii od najmniej doskonałego do najdoskonalszego. Bytem najdoskonalszym jest z konieczności Bóg.
Ćwiczenie 11
Własnymi słowami określ, na czym polega dowód kosmologiczny.
REgHWl9Wkc6AR
(Uzupełnij).
Czy pamiętasz, że ten dowód odnosił się do kwestii przyczynowości zjawisk i przedmiotów?
Zgodnie z twierdzeniem dowodu kosmologicznego, skoro wszystko we wszechświecie powstało z pewnej przyczyny, da się tworzyć tak długie łańcuchy przyczynowo‑skutkowe, aż dotrzemy do praprzyczyny wszystkiego. Jest nią Bóg.
Ćwiczenie 12
Własnymi słowami opisz, na czym polegała krytyka dowodu moralnego.
R1Od4izu8fswk
(Uzupełnij).
Czy pamiętasz, że zgodnie z treścią tego dowodu ktoś musi być gwarantem i egzekutorem obiektywnych norm moralnych?
Dowód moralny podważa się na mocy stwierdzenia, że chociaż możemy starać się udowodnić racjonalność i obiektywność norm moralnych, to nie da się udowodnić, że zostały odgórnie wprowadzone przez Boga i są przez Niego egzekwowane.