624 p.n.e. - 548 p.n.e. Rycina przedstawia stojącego na polu mężczyznę w todze. Tales z Miletu - matematyk, badacz przyrody, doradca polityczny i filozof ze szkoły jońskiej. Był jednym z pierwszych filozofów, którzy poszukiwali zasad działania przyrody w samej przyrodzie. Nie odwoływał się do mitologicznych bóstw, lecz starał się wyjaśnić zasadę działania wszechświata, opierając się na racjonalnych argumentach. Za początek albo zasadę świata uznawał wodę. 610 p.n.e. - 547 p.n.e. Obraz przedstawia siedzącego starca. Starzec notuje coś na kartce papieru. Anaksymander z Miletu – grecki filozof i astronom, uczeń Talesa, przedstawiciel szkoły jońskiej. Za prazasadę świata uznawał bezkres (ápeiron), z którego wyłaniają się przeciwieństwa. Wprowadził do filozofii pojęcie arche jako początek i zasadę rządzącą światem. 585 p.n.e. - 525 p.n.e. Obraz przedstawia portret starszego mężczyzny. Ukazany jest jego prawy profil. Włosy mężczyzny wystają spod ronda kapelusza. Nos mężczyzny jest długi, lekko haczykowaty. Anaksymenes z Miletu – grecki filozof, uczeń Anaksymandra i ostatni przedstawiciel szkoły jońskiej. Podobnie jak jego poprzednicy, starał się rozumowo określić zasadę, dzięki której świat trwa i podlega nieustannym przemianom. Uważał, że podstawowym składnikiem świata (arche) jest powietrze, z którego poprzez zagęszczanie lub rozrzedzanie powstają wszystkie inne byty. 570 p.n.e. - 497 p.n.e. Obraz przedstawia stojącego na polu mężczyznę w todze. Mężczyzna ma na głowie turban. Wyciąga przed siebie prawą dłoń. Pitagoras z Samos – filozof grecki, twórca wspólnoty o charakterze naukowo‑religijnym (pitagoreizm). Znany jest również jako wybitny matematyk. To właśnie zasady matematyki były jego zdaniem tym, co określa naturę świata – są one trwałe i niezmienne. Język matematyki jest zatem językiem uniwersalnym, pozwalającym opisać świat. Ponadto to właśnie Pitagoras jako pierwszy użył określenia „filozofia” na określenie swoich nauk, a siebie samego nazwał miłośnikiem mądrości – „filozofem”. 570 p.n.e. - 475 p.n.e. Rycina przedstawia starszego mężczyznę z brodą w długiej, udrapowanej szacie i turbanie na głowie. Mężczyzna stoi, ma dłonie oparte na lasce. Mężczyzna spogląda w dal. W tle drzewa i dom. Ksenofanes z Kolofonu – filozof i wędrowny śpiewak, który przemierzał kraje greckie, przede wszystkim Sycylię i południową Italię. Kontynuował badania jońskich filozofów przyrody. Na podstawie obserwacji skamieniałości uznał ziemię i wodę za pratworzywo wszystkiego. Głosił tezę o cyklicznym powstawaniu i ginięciu świata. Jako pierwszy skrytykował wierzenia religijne przedstawiające bogów jako istoty cielesne. Nie ograniczył się jednak do odrzucenia tradycyjnej religii – doszedł do nowego, monoteistycznego pojęcia Boga. 540 p.n.e. - 480 p.n.e. Obraz przedstawia stojącego na polu mężczyznę w todze. Mężczyzna podpiera lewą dłonią podbródek. Heraklit z Efezu – grecki filozof, twórca teorii powszechnej zmienności, za arché uznawał on ogień. Ogień jest zasadą, która niszczy, ale i która tworzy nowe życie. Heraklit był przekonany, że rzeczywistość jest zmienna. Znane są jego powiedzenia, które mówią, że „nie da się wejść dwa razy do tej samej rzeki” albo „wszystko płynie”. Nie istnieje zatem nic stałego – poszczególne przeciwieństwa nieustannie ścierają się między sobą. Zmiana nie jest jednak chaotyczna – kieruje się pewnym rozumnym porządkiem i koniecznością, którą Heraklit nazywał logosem. 540 p.n.e. - 470 p.n.e. Zdjęcie przedstawia popiersie mężczyzny z brodą. Mężczyzna na pociągłą twarz. Parmenides z Elei – filozof i polityk, twórca szkoły eleackiej, uznawany za ojca ontologii, chociaż sam nie stworzył tego pojęcia. Odrzucił kosmologiczne dociekania jońskich filozofów, skupiając się na zagadnieniu bytu. Twierdził, że jedyną drogą poznania jest rozum, a zmienność świata to iluzja zmysłów. Według niego byt jest niezmienny, nie ma początku ani końca, jest jeden i niepodzielny. Jego poglądy zapoczątkowały spór o to, co w poznaniu ludzkim odgrywa decydującą rolę – zmysły czy rozum. 500 p.n.e. - 428 p.n.e. Rycina przedstawia starca z długą brodą w czepcu. Mężczyzna siedzi. Ma uniesioną ku górze lewą dłoń. Anaksagoras z Kladzomen - grecki filozof, który głosił, że rzeczywistość fizyczna składa się z nieskończonej liczby podzielnych i wiecznych elementów, rozumnie kierowanych przez siłę duchową (nous). Jako pierwszy wyraźnie rozróżnił materię i ducha, przy czym ten ostatni był przez niego pojmowany jako intelektualna zasada porządkująca świat. 495 p.n.e. - 445 p.n.e. Zenon z Elei - filozof grecki, ze szkoły eleackiej, uczeń Parmenidesa. Zasłynął jako autor argumentów za niemożliwością ruchu z których najsłynniejszy dotyczy wyścigu Achillesa i żółwia. 490 p.n.e. - 430 p.n.e. Rycina przedstawia starca w długiej, obszernej szacie i zwoju materiału na głowie. Mężczyzna ma wyciągnięte przed siebie ręce. Empedokles z Agrygentu – filozof grecki z Sycylii, który próbował pogodzić teorię zmienności Heraklita z jednością bytu Parmenidesa. Uważał, że byt jest wieczny i niezmienny, ale niejednorodny, składający się z czterech podstawowych żywiołów: wody, powietrza (eteru), ognia i ziemi. 480 p.n.e. - 410 p.n.e. Rycina przedstawia lewy profil starszego mężczyznę z brodą. Protagoras z Abdery - główny przedstawiciel sofistów, nauczyciel z ateńskiej agory (centralny plac, stanowiący główne miejsce życia publicznego). Sofiści dokonali przełomu w dziejach filozofii, ponieważ w przeciwieństwie do jońskich myślicieli skoncentrowali się nie na przyrodzie, lecz na człowieku, stając się pierwszymi humanistami. Protagoras wypowiedział słynne zdanie: „Człowiek jest miarą wszystkich rzeczy” (łac. homo mensura). 469 p.n.e. - 399 p.n.e. Rycina przedstawia starszego mężczyznę w długiej, udrapowanej szacie. Mężczyzna stoi. Ma lekko uniesioną i wysuniętą przed siebie lewą dłoń. Sokrates – jeden z najwybitniejszych filozofów starożytności – urodził się i nauczał w Atenach. Nie pozostawił żadnych pism; wiedzę przekazywał poprzez bezpośrednie rozmowy. Był zwolennikiem intelektualizmu etycznego, czyli poglądu, że cnota jest utożsamiana z wiedzą. Uważał, że ludzie posiadają wrodzoną wiedzę o naturze wartości moralnych, lecz nie są jej świadomi. Dialog był dla ateńskiego filozofa wspólnym poszukiwaniem prawdy i wiedzy, a zadawanie pytań umożliwiało wspólne definiowanie pojęć. Został skazany na śmierć za rzekomą bezbożność oraz demoralizowanie młodzieży. 460 p.n.e. - 360 p.n.e. Rycina przedstawia starszego mężczyznę w długiej, udrapowanej szacie i kapturze na głowie. Mężczyzna stoi. Ma lekko uniesione i wysunięte przed siebie dłonie. Demokryt z Abdery – grecki filozof, obok Leucypa główny przedstawiciel atomizmu. Próbował pogodzić pogląd Parmenidesa o niezmienności bytu z obserwowaną zmiennością świata. Uważał, że podstawą wszechświata są atomy – najmniejsze, niepodzielne cząstki poruszające się w próżni. Ich ruch i układy tłumaczą zarówno trwałość bytu, jak i zmiany w świecie. Ze względu na pogodny charakter nazywano go „śmiejącym się filozofem”. 427 p.n.e. - 347 p.n.e. Rycina przedstawia starszego mężczyznę w długiej, udrapowanej szacie i czepku na głowie. Mężczyzna stoi. Ma prawą dłoń uniesioną do góry. Platon - uczeń Sokratesa i nauczyciel Arystotelesa, założyciel ateńskiej Akademii. Twórca pierwszego systemu filozoficznego zwanego idealizmem. Uważał, że świat ma naturę dualistyczną: istnieje zmienny świat rzeczy materialnych oraz niezmienny świat idei – wzorców ogólnych i niematerialnych. Świat zmysłowy jest wtórny wobec świata idei, które nadają mu sens i umożliwiają jego poznanie. Platon pogodził w ten sposób pogląd Parmenidesa o niezmiennym bycie (reprezentowanym przez świat idei) z codziennym doświadczeniem zmienności rzeczywistości, o której mówił Heraklit. Platońska teoria idei okazała się jedną z najbardziej wpływowych koncepcji w filozofii. 384 p.n.e. - 322 p.n.e. Zdjęcie przedstawia rzeźbę mężczyzny. Ma on krótkie włosy, gęstą brodę z wąsami oraz poziome zmarszczki na czole. Ubrany jest w togę. Arystoteles ze Stagiry –jeden z najwybitniejszych greckich filozofów. Uczeń i krytyk Platona, wychowawca Aleksandra Wielkiego. Twórca i fundator drugiej szkoły filozoficznej, zwanej Likejonem. Autor systemu filozoficznego obejmującego metafizykę, fizykę, logikę, etykę i psychologię. Według Arystotelesa prawdziwe poznanie nie wiąże się, jak u Platona, z niezmiennym światem idei. Stagiryta odszedł od poglądów mistrza i uznał, że przedmiotem wartościowego poznania ludzkiego jest świat realny, którego doświadczamy zmysłami. W etyce Arystoteles zasłynął z tzw. zasady złotego środka, mówiącej, że w życiu należy zachować rozumny umiar i wewnętrzną równowagę, unikać zaś skrajności. 365 p.n.e. - 275 p.n.e. Rycina przedstawia starszego mężczyznę w długiej, udrapowanej szacie i czepku na głowie. Mężczyzna stoi. Ma lewą lekko uniesioną dłoń. Pirron z Elidy – grecki filozof, twórca sceptycyzmu, z zawodu malarz. Prawdopodobnie pod wpływem hinduskich ascetów, których spotkał w Azji podczas wyprawy wojennej Aleksandra Wielkiego, nabrał przekonania o nierealności wszystkiego, co wydaje się rzeczywiste, oraz zainteresował się praktycznym wymiarem filozofii. Zdumiewała go ich obojętność wobec życia. Tę postawę przyjął i uczynił naczelną zasadą swojego życia, by dzięki niej osiągnąć szczęście. Wiele elementów jego sceptycyzmu pojawiło się ponownie w epoce nowożytnej. 341 p.n.e. - 270 p.n.e. Rycina przedstawia stojącego na wzniesieniu mężczyznę w todze. W tle drzewa i dom w oddali. Epikur z Samos - założyciel ateńskiej szkoły w Ogrodzie, od której wywodzi się epikureizm - słynna w starożytności filozofia szczęścia. W etyce epikurejczycy głosili hedonizm, czyli pogląd, zgodnie z którym szczęście (eudajmonia) jest tożsame z przyjemnością. Środkami do jego osiągnięcia są według Epikura rozum oraz cnota. Epikurejczycy odróżniali przyjemności fizyczne od duchowych, lecz nie uważali, by jedne były bardziej wartościowe niż drugie. 336 p.n.e. - 269 p.n.e. Rycina przedstawia idącego mężczyznę w todze. Mężczyzna ma brodę i krótkie włosy. W oddali znajduje się miasto. Zenon z Kition - założyciel ateńskiej szkoły w bramie Stoa Poikile, od której wywodzi się stoicyzm. W etyce głosili, że stan eudajmonii osiąga się dzięki cnocie. Nie jest ona jednak środkiem do celu (szczęścia), lecz samym celem. Wszystko inne jest więc obojętne – zarówno doczesne dobra, jak i uczucia i namiętności. Stoicy sformułowali również stanowisko etyczne, według którego wartość moralna czynu zależy od jego intencji. 50 n.e. – 130 n.e. Rycina przedstawia portret starszego mężczyzny o długiej , gęstej brodzie i półdługich, falujących włosach. Ubrany jest w szatę sięgającą do kolan. Siedzi przy niewielkim stole i zapisuje coś piórem w dużej księdze. Lewą dłonią podpiera głowę. Ma ją odwróconą w prawą stronę. Pod prawą pachą mężczyzny znajduje się kij z poziomą rączką. Epiktet - obok Marka Aureliusza i Seneki, był jednym z najwybitniejszych stoików rzymskich. Głosił obojętność wobec rzeczy, które są od nas niezależne, a także zachęcał do pogodnej akceptacji własnego losu, który stanowi część racjonalnego porządku świata. 106 n.e. – 43 n.e. Fotografia przedstawia rzeźbę ukazującą Marka Tulliusza Cycerona – mężczyznę o krótkich włosach, dużym prostym nosie oraz lekko otwartych ustach. Jego twarz jest odwrócona w bok. Obszerne szaty mężczyzny ukrywają jego sylwetkę. Tło stanowi czarna ściana. Cycero Marcus Tullius Cicero, czyli Cyceron -filozof, ale także znakomity mówca i polityk rzymski. W swoich licznych pismach scalał ze sobą koncepcje różnych greckich szkół. Dokonał przeniesienia greckiej tradycji filozoficznej na grunt rzymski. 121 n.e. – 180 n.e. Zdjęcie przedstawia pomnik cesarza Marka Aureliusza – siedzącego na koniu. Ubrany w togę, z brodą i uniesioną prawą ręką, wygląda dostojnie i spokojnie. Jego postawa wyraża władzę, opanowanie i mądrość. Marek Aureliusz - filozof a zarazem władca Cesarstwa Rzymskiego, ostatni ze starożytnych filozofów stoickich. Pozostawił po sobie zapiski, powszechnie znane jako Rozmyślania. 203 n.e. – 270 n.e. Zdjęcie przedstawia rzeźbę głowy męskiej. Mężczyzna jest dojrzały. Na jego czole znajdują się poziome zmarszczki. Twarz mężczyzny jest pociągła. Mężczyzna ma wysokie czoło. Włosy mężczyzny są krótkie, przylegają do głowy, są lekko falujące, zaczesane na twarz. Mężczyzna ma niewielką brodę. Nos rzeźby jest uszkodzony. Plotyn - ostatni z najważniejszych filozofów starożytnych, twórca kierunku zwanego neoplatonizmem. Plotyn w odpowiedzi o pierwszą przyczynę świata wskazuje Boga. Plotyn uważał, że na szczycie hierarchii bytów znajduje się Jednia, z której emanują wszystkie inne byty. U Plotyna po raz pierwszy pojawia się Ja jako pojęcie filozoficzne. Jego pojawienie się ostatecznie zmienia mapę filozoficzną antyku, na której już nie Ateny, lecz Egipt i Rzym stanowią centrum filozofii. Neoplatonizm wywarł ogromny wpływ na filozofię chrześcijańską w średniowieczu. 529 n.e. Zamknięcie Akademii Platońskiej symboliczny koniec starożytnej filozofii greckiej.