Błędy w rozumowaniach

Kategorie
Filozofia
Liceum ogólnokształcące i technikum

Licencja: CC BY 3.0

Element jest częścią modułowego podręcznika pt. "Kompas filozoficzny. Filozofia - zakres rozszerzony". Kliknij tutaj, aby przejść do spisu treści.

W rozdziale tym zajmiemy się logiką, a konkretnie błędami w rozumowaniach, które sprawiają, że argumentacja, choć na pierwszy rzut oka przekonująca, okazuje się niepoprawna. Omówimy najpierw błędy formalne, czyli takie, które wynikają z wadliwej konstrukcji wnioskowania: potwierdzenie następnika (mylone z prawidłowym modus ponendo ponens) oraz negację poprzednika, pokazując, jak oba schematy bywają wykorzystywane w manipulacji. Następnie przejdziemy do błędów nieformalnych, w tym do posługiwania się fałszywymi przesłankami (czy to z ignorancji, czy w celu świadomego wprowadzenia w błąd), ekwiwokacji, czyli używania tego samego słowa w różnych znaczeniach w obrębie jednego rozumowania, a także błędnego koła, w którym teza, która ma być dopiero udowodniona, jest już ukryta w przesłankach. Przy okazji zobaczymy, że te same mechanizmy językowe, które w argumentacji prowadzą do błędów, w innych kontekstach (dowcipie, ironii, reklamie) pełnią zupełnie inne, twórcze funkcje.

Bibliografia

  • Źródło: Tadeusz Kotarbiński, Elementy teorii poznania, logiki formalnej i metodologii nauk, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk-Łódź 1990.
  • Źródło: Platon, Eutydem, tłum. W. Witwicki, Kraków 2007.