R1F36gnp7CECe
Zdjęcie przedstawia kolorową mozaikę. Przedstawia ona sylwetkę kobiecą na tle kwiecistego wzoru.

Fenomenologia

Mozaika Cztery pory roku, Marc Chagall, Chase Tower PlazaChicago, 1972
Źródło: Wikimedia Commons, licencja: CC BY-SA 1.0.

Roman Ingarden w Książeczce o człowieku proponuje pewien eksperyment myślowy. Wyobraźmy sobie – pisze – że nagle znikają wszystkie dzieła sztuki, książki, teorie naukowe i filozoficzne, a wraz z nimi cała historia pokoleń, państw i świata. Można więc zapytać: kim bylibyśmy, gdybyśmy nie słuchali muzyki i nie czytali książek? Jak wyglądałoby nasze życie bez sztuki, literatury i filmów, bez projektów domów, ulic i parków, bez edukacji? Czym byłoby takie życie? Kim byłby człowiek?

Trudno nie zgodzić się z tym, że sztuka nie jest jedynie dodatkiem do rzeczywistości, lecz jednym z fundamentów ludzkiego doświadczenia – kształtuje emocje, wyobraźnię oraz sposób rozumienia świata. Jednym z artystów, który w szczególny sposób oddziałuje na odbiorcę poprzez kolor, symbol i nastrój, jest .

Marc Chagall

W dalszej części materiału przyjrzysz się jego obrazowi „Czerwony i czarny świat” i spróbujesz samodzielnie odkryć, jakie znaczenia i wartości estetyczne się w nim kryją.

Polecenie 1

Dokonaj analizy wartości artystycznych i estetycznych obrazu „Czerwony i czarny świat” autorstwa Marca Chagalla, odwołując się do koncepcji warstw dzieła sztuki opracowanej przez Romana Ingardena.

R1cPuO2Zk4Xvo
Marc Chagall, Czerwony i czarny świat, 1951 r.
Źródło: dostępny w internecie: https://artblart.com/tag/marc-chagall-big-sun/, tylko do użytku edukacyjnego na zpe.gov.pl.
Ćwiczenie 1

Na podstawie obrazu (akwareli) „Czerwony i czarny świat” Marca Chagalla wskaż, co stanowi przedmiot estetyczny.

R16TR6DXCTO4Q
Ćwiczenie 2

Na podstawie przedstawionej analizy dzieła Czerwony i czarny świat Marca Chagalla wskaż fundament fizyczny dzieła sztuki.

RFLFV4VS9XALH
Ćwiczenie 3

Na podstawie dzieła Czerwony i czarny świat Marca Chagalla wskaż jakości estetyczne (doniosłe) dzieła.:

RS24QMXPBVO5M
Ćwiczenie 4

Opisz najważniejsze wartości estetyczne, które ujawniają się według ciebie w analizowanym obrazie Chagalla.

RBfnO7hcUqziW
(Uzupełnij).
Ćwiczenie 4
R1TwgkafmkMuK
(Uzupełnij).
Ćwiczenie 5
R1Kon6Vlaogsr
Wartości artystyczne, które można dostrzec w analizowanym obrazie M. Chagalla to m.in.: Możliwe odpowiedzi: 1. żywość barw, 2. symboliczność przedstawień, 3. realistyczność obrazowania, 4. czerń tła
RwLibpbEW6pFW
Ćwiczenie 6
Przyporządkuj odpowiednim aktom twórcy i odbiorcy ich efekty w świetle teorii Ingardena. akt twórczy Możliwe odpowiedzi: 1. konkretyzacja, 2. przedmiot estetyczny, 3. wartości artystyczne, 4. wartości estetyczne konkretyzacja Możliwe odpowiedzi: 1. konkretyzacja, 2. przedmiot estetyczny, 3. wartości artystyczne, 4. wartości estetyczne percepcja Możliwe odpowiedzi: 1. konkretyzacja, 2. przedmiot estetyczny, 3. wartości artystyczne, 4. wartości estetyczne przeżycie estetyczne Możliwe odpowiedzi: 1. konkretyzacja, 2. przedmiot estetyczny, 3. wartości artystyczne, 4. wartości estetyczne
Ry0u1fAIOkm0c
Ćwiczenie 7
Uporządkuj w kolejności proces ujawnienie się wartości estetycznych w dziele. Elementy do uszeregowania: 1. ukonstytuowanie się wartości estetycznych dzieła sztuki, 2. faza biernego odbierania (oglądania) przez obserwatora dzieła sztuki, 3. faza czynnego kształtowania przez artystę fizycznego fundamentu dzieła sztuki (obrazu, rzeźby, tekstu), 4. faza biernego przeżywania przez artystę świata, 5. faza wyjścia przez obserwatora poza schemat dzieła sztuki i uzupełnienia go jakościami estetycznie istotnymi (doniosłymi)

Słownik

fundament fizyczny dzieła sztuki
fundament fizyczny dzieła sztuki

materialny nośnik dzieła sztuki, np. wydrukowana książka

konkretyzacja
konkretyzacja

uzupełnienie luk i elementów niedookreślonych w dziele sztuki podczas percepcji dzieła przez odbiorcę

ontyczny
ontyczny

(gr. on - byt) – bytowy, odnoszący się do bytu; status ontyczny danego przedmiotu to jego sposób istnienia, np.: byt realny, intencjonalny, idealny, absolutny

wartości estetyczne
wartości estetyczne

wartości natury i przedmiotów wytworzonych przez człowieka, aktualizowane w przeżyciu estetycznym – doświadczeniu jakości przedmiotów bez względu na ich użyteczność