(1873–1958) – brytyjski filozof i etyk, uważany za jednego z najważniejszych prekursorów filozofii analitycznej. Studiował w Cambridge. W 1903 r. opublikował esej Odparcie idealizmu, uważany za symboliczny moment narodzin filozofii analitycznej w Wielkiej Brytanii. Moore, krytykując Berkeleya i innych filozofów idealistycznych, rozróżnił świadomość spostrzeżenia i przedmiot spostrzeżenia. Uważał, że mylenie tych dwu kwestii jest głównym źródłem idealizmu, a także empiryzmu i psychologizmu. Przedmiotu doświadczamy jako czegoś niezależnego od świadomości, a nie jako idei w naszym umyśle. Wiele prac Moore’a poświęconych jest kwestiom etycznym. Najbardziej znane jego dzieło z tego zakresu to Zasady etyki (1903), gdzie wprowadza pojęcie metaetyki, czyli dyscypliny badającej zasady formułowania norm etycznych. Dowodzi tu także, że pojęcie „dobry” nie odnosi się do żadnych naturalnych stanów rzeczy czy własności takich jak „pożyteczny”, przyjemny” czy „służący życiu”. Utożsamienie dobra z którąś z tych naturalnych własności określa mianem „błędu naturalistycznego”. Zdaniem Moore’a, „dobra” nie można wywodzić z żadnych obserwowalnych naturalnych stanów rzeczy, zamiast tego uznaje je za własność prostą, dostępną wyłącznie intuicji.

(1872–1970) brytyjski filozof, logik, matematyk oraz działacz społeczny i pisarz, uważany za jednego z prekursorów filozofii analitycznej. Pochodził z wpływowej rodziny szlacheckiej (posiadał tytuł hrabiowski), studiował w Cambridge, był znany z pacyfistycznych poglądów (za związane z tym działania był dwukrotnie więziony). W 1950 r. otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie literatury. Badania i dociekania Russella motywowała kartezjańska wiara w możliwość stworzenia wiedzy pewnej. Stanowczo sprzeciwiał się idealizmom wszelkiej postaci, a szansę na stworzenie wiedzy pewnej upatrywał w próbie stworzenia sztucznego, czysto matematycznego języka, który miałby być punktem odniesienia analizy wszystkich problemów filozoficznych. Russell uważał, że wszystkie przedmioty, nawet jaźń, umysł czy materia, dają się skonstruować metodami czysto logicznymi. Swój program oraz zakrojoną na szeroką skalę jego realizację przedstawił w trzytomowym dziele Principia mathematica (1903, napisanym wspólnie z matematykiem i filozofem Alfredem Northem Whiteheadem (1861–1947) oraz w książce Atomizm logiczny (1924). W nawiązaniu do tytułu drugiego z tych dzieł stanowisko Russella określa się jako atomizm logiczny. Dokonania tego filozofa były źródłem inspiracji dla większości znanych przedstawicieli filozofii analitycznej, w tym dla przedstawicieli Koła Wiedeńskiego i szkoły lwowsko‑warszawskiej.

(1848–1925) – niemiecki matematyk i logik, uważany za twórcę podstaw nowoczesnej logiki oraz ojca filozofii analitycznej. Za jego najważniejsze prace uważa się: Ideografię (1879) oraz Funkcję i pojęcie (1891). Główną ideę Fregego zdradza podtytuł pierwszej z podanych wyżej prac. Brzmi on: Język formalny czystego myślenia wzorowany na języku arytmetyki. Frege twierdził, że prawa logiczne mają charakter obiektywny i uniwersalny. Następnie, inspirując się w tym punkcie Leibnizem, dążył do wypracowania całkowicie sformalizowanego sztucznego języka logiki. Język ten ma się składać z minimalnej ilości elementów i mieć uniwersalne zastosowanie – chodzi o to, żeby za jego pomocą dało się wyrazić i łączyć zdania języka potocznego, tak by wykazać ich fałszywość lub prawdziwość. W ten sposób Frege stworzył podstawy pod to, co dziś określa się mianem logiki symbolicznej lub matematycznej. Z perspektywy tych założeń Frege krytykował psychologizm, dowodząc, że sens logiczny zdania nie ma żadnego związku ze stanem psychicznym osoby to zdanie wygłaszającej. Sensy zdań bada logika, stan psychiczny – psychologia. Frege wprowadził też przełomowe rozróżnienie na sens i znaczenie zdań oraz wyrażeń. Znaczeniem wyrażenia jest oznaczany przez nie przedmiot, natomiast sensem – sposób, w jaki jest on dany. Sensem zdania jest stwierdzana przez nie myśl, natomiast znaczeniem zdania – jego wartość logiczna, czyli jego prawdziwość bądź fałszywość.

(1838–1917) – psycholog i filozof niemiecki. W 1895 r. porzucił nauczanie i przeniósł się do Florencji, a po wybuchu I wojny światowej – do Szwajcarii. Za najważniejszą jego pracę uważa się Psychologię z empirycznego punktu widzenia (1874). W swoich badaniach Brentano przedstawił krytyczną analizę psychologii empirycznej. Zwrócił uwagę, że przedmiotem jej badań nie jest, wbrew jej etymologii, jakaś dusza, czyli byt metafizyczny, ale tzw. akty psychiczne, które określał także mianem aktów świadomości. Wykazał następnie, że wspólną cechą wszystkich aktów psychicznych jest ich intencjonalność, tzn. że są one zawsze uchwyceniem czegoś, czyli ich intencja zawsze skierowana jest na jakiś przedmiot. Zdaniem Brentany, w badaniach psychologicznych nie jest istotne, czy przedmiot aktu świadomości istnieje w rzeczywistości i jak istnieje. Psychologia opisowa bada bowiem, jak jawią się przedmioty w psychice ludzkiej, a nie czy one istnieją. Przyjmując takie nastawienie, niemiecki filozof zauważa, że istnieją trzy główne typy odniesienia intencjonalnego, tj. trzy sposoby ujmowania jakiejś rzeczy przez świadomość: przedstawienie – kiedy mam świadomość, że czegoś doświadczam bądź o tym myślę; sąd (uznanie bądź odrzucenie) – kiedy orzekam, że to, co ujmuję w doświadczeniu, istnieje bądź nie istnieje; uczucie (fenomen zainteresowania) – kiedy przeżywam w związku z ujmowanym przedmiotem stany miłości, nienawiści, przyjemności, przykrości. Brentano uważał, że tak jak sądy logiczne mogą być prawdziwe bądź fałszywe, podobnie uczucia moralne mogą być słuszne bądź niesłuszne.

(1889‑1951) filozof austriacki, jeden z najbardziej wpływowych filozofów XX w.Jednym z zasadniczych elementów ciągłości filozoficznej poglądów Wittgensteina było przekonanie, że tradycyjnie pojmowana filozofia wykracza poza granice sensu. Zarówno w Tractatus ..., jak i w Dociekaniach... filozoficzna działalność Wittgensteina jest wymierzona przeciwko filozoficznej wiedzy i wskazuje na niedorzeczność zarówno jej metafizycznej, jak i quasi‑naukowej postaci. Jednakże, chociaż oba dzieła zmierzały do pokazania, że u źródeł problemów filozoficznych tkwią nieporozumienia, to w latach 30. Wittgenstein zmienił pogląd na przyczyny filozoficznych kłopotów, zmieniając zarazem swój filozoficzny program. Punktem wyjścia wczesnej filozofii Wittgensteina była teoria logicznej konieczności, która — wbrew koncepcjom Russella i Fregego — przedstawiała logikę jako zbiór tautologii pozbawionych odniesienia przedmiotowego; składnikiem tej teorii była „obrazkowa teoria znaczenia”, zgodnie z którą język i świat, zdania i opisywane w nich sytuacje mają wspólną formę logiczną: faktycznie wypowiadane zdania rozkładają się na zdania elementarne, związki prostych nazw, odpowiadających prostym przedmiotom, będącym z kolei składnikami sytuacji opisywanych przez zdania. Istotą języka jest obrazowanie faktów, a granicę sensownego mówienia wyznacza możliwość odniesienia wypowiedzi do rzeczywistości. Granicę tę przekracza filozofia, kiedy nie mówi o faktach. Na straży sensu stoi analiza logiczna, która rozkładając zdania na zdania elementarne jest środkiem wykrywania zdań pozbawionych przedmiotowego odniesienia.

(1882–1936) niemiecki filozof, matematyk i fizyk; jeden z czołowych przedstawicieli empiryzmu logicznego; od 1918 profesor uniwersytetu w Kilonii, od 1922 — w Wiedniu, wykładał też w Stanach Zjednoczonych; 1922 zorganizował w Wiedniu seminarium skupiające wybitnych naukowców (Koło Wiedeńskie); głównym celem działalności filozoficznej Schlicka było dążenie do eliminacji metafizyki oraz tworzenie i rozwijanie filozofii naukowej; wysunął postulat empirycznej sprawdzalności poznania naukowego, który stał się naczelnym hasłem empiryzmu logicznego; zajmował się zagadnieniami etyki, z której eliminował wszelkie elementy normatywności, ograniczając ją do sfery opisowej;

(1891–1970) – niemiecki filozof, matematyk i logik. Carnap pozostawał pod dużym wpływem prac Fregego i Russella. Studiował fizykę, matematykę oraz teorię poznania w Jenie. Pracował na uczelniach w Wiedniu, Pradze, a po roku 1935 – w Chicago oraz Los Angeles. W swych pracach koncentrował się głównie na próbie przełożenia jak największej ilości zagadnień na język logiki. Był jednym z najważniejszych rzeczników pozytywizmu logicznego oraz nieprzejednanym krytykiem wszelkiej postaci metafizyki w filozofii. Za najważniejsze jego prace uważa się: Problemy pozorne w filozofii. Obce elementy psychiki a spór o realizm (1928), Przezwyciężenie metafizyki przez logiczną analizę języka (1931), Logiczna składnia języka (1934), Znaczenie i konieczność (1947).

(1882‑1945) austryjacki filozof i socjolog; migrował; profesor uniwersytetu w Oksfordzie, jeden z gł. przedstawicieli Koła Wiedeńskiego; w socjologii reprezentował fizykalizm.

(1866–1938) – polski filozof, psycholog i pedagog, założyciel lwowsko- -warszawskiej szkoły filozofii. Urodził się w polskiej rodzinie zamieszkałej w Wiedniu, gdzie dorastał oraz pobierał edukację. Studiował tam filozofię, filologię klasyczną, matematykę oraz fizykę. Słuchał m.in. wykładów Franza Brentany. Praca habilitacyjna Twardowskiego (O treści i przedmiocie przedstawień) spotkała się ze sporym uznaniem, wpłynęła m.in. na poglądy Edmunda Husserla. w 1904 r. założył we Lwowie Polskie Towarzystwo Filozoficzne, a w roku 1911 powołał do życia pismo „Ruch Filozoficzny”. Za jego sprawą Lwów, a następnie inne polskie uczelnie stały się ważnymi nie tylko w Polsce ośrodkami badań filozoficznych i logicznych. Twardowski położył podwaliny pod naukowe badanie i uprawianie psychologii. Za najważniejsze jego prace uważa się: Wyobrażenia i pojęcia (1898), Zasadnicze pojęcia dydaktyki i logiki (1901), O psychologii, jej przedmiocie, zadaniach, metodzie, stosunku do innych nauk i o jej rozwoju (1913), O istocie pojęć (1924), Rozprawy i artykuły filozoficzne (1927).

(właśc. Alfred Tajtelbaum, 1901–1983) – polski filozof, logik i matematyk pochodzenia żydowskiego, uważany za najwybitniejszego przedstawiciela szkoły lwowsko‑warszawskiej, jak również za jednego z najwybitniejszych logików w historii. Został dostrzeżony przez Stanisława Leśniewskiego (logika, członka szkoły lwowsko‑warszawskiej, który kierował wówczas katedrą filozofii matematyki) i pod jego wpływem zwrócił się w stronę logiki. W 1923 r., częściowo za namową Leśniewskiego, zmienił nazwisko na Tarski – jednym z głównych powodów były kwestie kariery naukowej, którą pochodzenie żydowskie miało poważnie utrudniać (prawdopodobnie z tego powodu Tarski nie objął w przedwojennej Polsce katedry logiki na żadnym uniwersytecie).. W toku swoich analiz ustalił bardzo precyzyjną definicję prawdy, którą uważał za szczególny przypadek definicji korespondencyjnej. Tarski przedstawił dwie wersje swojej definicji. Pierwsza ma charakter bardziej ogólnofilozoficzny, dotyczy prawdy w sensie absolutnym. Druga – prawdziwości w strukturach matematycznych. Punktem wyjścia analiz Tarskiego było przedstawienie klasycznej definicji prawdy w postaci sformalizowanego twierdzenia.