Filozofia analityczna
Czy istnieje świat rzeczywisty, który jest niezależny od nas?
Czy przekonanie o tym, że istnieje świat zewnętrzny jest przekonaniem oczywistym i zgodnym ze zdrowym rozsądkiem?
Zapisz swoje przemyślenia.
Zapoznaj się z wykładem prof. Wojciecha Sady, który opowie o początkach filozofii analitycznej.
Wykłada prof. Wojciech Sady
Film dostępny pod adresem /preview/resource/RzJ0XNfNqmYuQ
Wykłada prof. Wojciech Sady
Nagranie filmowe lekcji pod tytułem: Powody powstania myślenia analitycznego. Część 1.
W odniesieniu do którego stanowiska filozoficznego profesor Wojciech Sady używa określenia „filozofia wielkiej podejrzliwości”?
Moore - filozof zdrowego rozsądku
Za jednego z twórców filozofii analitycznej uważa się George’a Edwarda Moore’a. Jego filozofię cechowały jasność wywodu, precyzja myślenia i ugruntowanie metodologiczne.
George Edward Moore
brytyjski filozof, uważany za współtwórcę, obok Bertranda Russella, filozofii analitycznej. Przez wiele lat Moore pełnił funkcję redaktora naczelnego wpływowego kwartalnika filozoficznego „Mind”, którego tematyka odwoływała się do założeń brytyjskiej szkoły analitycznej. Poglądy myśliciela inspirowały wielu następnych filozofów, między innymi: Ludwiga Wittgensteina.
Moore postulował, aby naczelną metodą filozofii była analiza wypowiedzi. Analiza to postępowanie polegające na tym, że pewną całość rozkłada się na części składowe. Zastosowanie jej do badania języka pozwoli ustalić dokładne znaczenie słów i wyrażeń, które już rozumiemy. Celem analizy jest wprowadzenie ładu i jasności myśli oraz uniknięcie błędów filozoficznych, które wynikają z niewłaściwego użycia języka.
Zasłynął krytyką idealizmu w artykule Obalenie idealizmu(1903). Sprzeciwiał się w nim teorii poznania wywiedzionej od George’a Berkleya(mówiącej o tym, że „być” to znaczy być postrzeganym przez kogoś), a kontynuowanej przez brytyjskich neoheglistów: i
Zdrowy rozsądek stanowił punkt wyjścia jego filozofii. Gdy akademicy spierali się o istnienie przedmiotów zewnętrznych, Moore pokazał dowód istnienia swojej ręki, podnosząc ją do góry podczas wykładu. Stwierdził, że wie, iż ona istnieje i że jest rzeczą znajdującą się poza jego umysłem. Potem podniósł dwie dłonie i „dowiódł”, że poza jego umysłem istnieją co najmniej dwie rzeczy. Natomiast o Bogu stwierdził, iż nie widzi żadnego powodu, aby sądzić, że coś takiego istnieje - na tym stwierdzeniu poprzestał.
Moore wskazywał, że filozofowie często sprzeczają się z powodu pojęciowego zamętu – różne znaczenia tych samych słów i niejasne zdania prowadzą do nieporozumień. Usunięcie tego zamętu pozwala rozwiązać część klasycznych problemów filozoficznych. W Z głównych zagadnień filozofii Moore podkreślał istnienie obiektywnych przedmiotów materialnych i aktów świadomości, niezależnych od pojedynczych doświadczeń. Sceptycyzm i twierdzenia sprzeczne ze zdrowym rozsądkiem uznawał za nieuzasadnione.
Nie twierdził przy tym, że wiedza zdroworozsądkowa jest pełna; jest ona jedynie podstawą, którą filozofia powinna rozwijać, wskazując inne rodzaje rzeczy, np. przestrzeń i czas. Zdroworozsądkowy obraz świata nie jest stały, lecz podlega weryfikacji wraz z rozwojem nauki. Moore skupiał się na analizie pojęć i twierdzeń w celu klarownego wyrażenia przekonań zdroworozsądkowych. Pojęcia powinny odzwierciedlać rzeczywistość i umożliwiać precyzyjne formułowanie sądów filozoficznych. Analiza potocznych przekonań wymaga dokładnego określenia znaczenia pojęć, takich jak „życie”, „byt” czy „prawda”, co pozwala zrozumieć ich filozoficzny sens i uniknąć niejasności.
Wysłuchaj drugiej części wykładu, a następnie wyjaśnij, dlaczego metoda heglistów wydała się G.E. Moore'owi niewłaściwa.
Zapoznaj się z drugą częścią wykładu, a następnie wyjaśnij, dlaczego metoda heglistów wydała się G.E. Moore'owi niewłaściwa.
Wykłada prof. Wojciech Sady
Film dostępny pod adresem /preview/resource/R2oSlWl4ii9nY
Wykłada prof. Wojciech Sady
Nagranie filmowe lekcji pod tytułem: powody powstania myślenia analitycznego. Część 2.
Opisz, co trzeba zrobić, według filozofów analitycznych, żeby zacząć filozofować?
Wyjaśnij, jakie znaczenie dla filozofowania mają postulaty filozofów analitycznych.
Zapoznaj się z fragmentem tekstu George’a Edwarda Moore'a: Z głównych zagadnień filozofii, a następnie wykonaj poniższe zadania. Odpowiedzi uzasadniaj odwołując się do tekstu.
Wysłuchaj audiobooka, a następnie odpowiedz: jakie – według George’a Edwarda Moore’a – jest najważniejsze zagadnienie filozofii?
Zapoznaj się z audiobookiem, a następnie odpowiedz: jakie – według George’a Edwarda Moore’a – jest najważniejsze zagadnienie filozofii?
Co Moore rozumie przez „ogólny opis całokształtu Wszechświata”?
Jakie dwa główne rodzaje rzeczy we Wszechświecie wyróżnia Moore? Podaj po dwa przykłady każdego rodzaju.
Czy, według George’a Edwarda Moora, akty świadomości zachodzą wyłącznie u ludzi, czy także u niektórych zwierząt?
Czym różnią się poglądy filozofów od poglądów zdrowego rozsądku?
Na podstawie tekstu Moore'a wyjaśnij, dlaczego filozofowie czasami nie zgadzają się ze „zdrowym rozsądkiem”.
Zastanów się, czy zgadzasz się z poglądem Moore'a, że najważniejszym zadaniem filozofii jest opis całego Wszechświata. Uzasadnij swoją odpowiedź.