Nie wszystko jest całością - ułamki dziesiętne
4. Porównywanie ułamków dziesiętnych

Czy wiesz, że we Francji od 1794 r. do 1800 r. używano czasu dziesiętnego? Czas dziesiętny dzielił dzień na 10 godzin, każdą godzinę na 100 minut i każdą minutę na 100 sekund. Czas zapisywano więc za pomocą ułamków dziesiętnych. Taki zapis miał ułatwić między innymi porównywanie czasów.
W tym materiale dowiesz się, jak skracać, rozszerzać oraz porównywać ułamki dziesiętne.
Skracanie oraz rozszerzanie ułamków dziesiętnych
Wśród podanych liczb znajdują się cztery, które są sobie równe. Czy domyślasz się, które to liczby?
Aby przekonać się, że wybrane liczby są równe, zamienimy wszystkie dane liczby na ułamki zwykłe, a następnie niektóre z nich skrócimy.
Widzimy, że
Zapis tych czterech liczb różni się tylko zerami na końcu części dziesiętnych.
Okazuje się, że w ułamku dziesiętnym możemy na końcu dopisywać lub opuszczać zera, a liczba się nie zmieni.
Opuszczanie końcowych zer, to skracanie ułamków dziesiętnych przez , , … itd.
. Liczbę skróciliśmy przez
. Liczbę skróciliśmy przezDopisywanie końcowych zer w ułamkach dziesiętnych , to ich rozszerzanie przez , , … itd.
. Liczbę rozszerzyliśmy przez
zero przecinek sześć, równa się 1. zero przecinek zero pięć zero zero, 2. zero przecinek zero zero sześć zero, 3. jeden przecinek dwa zero zero zero, 4. jeden przecinek pięć zero zero, 5. cztery przecinek trzy dwa jeden zero zero, 6. cztery przecinek trzy dwa jeden zero, 7. zero przecinek zero dwa cztery zero zero zero, 8. dziesięć przecinek zero trzy zero zero, 9. jeden przecinek dwa zero, 10. jeden przecinek pięć zero, 11. zero przecinek zero zero sześć zero zero, 12. zero przecinek sześć zero zero, 13. zero przecinek zero pięć zero, 14. zero przecinek zero dwa cztery zero zero, 15. dziesięć przecinek zero trzy zero zero zero, 16. zero przecinek sześć zero jeden przecinek dwa, równa się 1. zero przecinek zero pięć zero zero, 2. zero przecinek zero zero sześć zero, 3. jeden przecinek dwa zero zero zero, 4. jeden przecinek pięć zero zero, 5. cztery przecinek trzy dwa jeden zero zero, 6. cztery przecinek trzy dwa jeden zero, 7. zero przecinek zero dwa cztery zero zero zero, 8. dziesięć przecinek zero trzy zero zero, 9. jeden przecinek dwa zero, 10. jeden przecinek pięć zero, 11. zero przecinek zero zero sześć zero zero, 12. zero przecinek sześć zero zero, 13. zero przecinek zero pięć zero, 14. zero przecinek zero dwa cztery zero zero, 15. dziesięć przecinek zero trzy zero zero zero, 16. zero przecinek sześć zero
zero przecinek zero pięć, równa się 1. zero przecinek zero pięć zero zero, 2. zero przecinek zero zero sześć zero, 3. jeden przecinek dwa zero zero zero, 4. jeden przecinek pięć zero zero, 5. cztery przecinek trzy dwa jeden zero zero, 6. cztery przecinek trzy dwa jeden zero, 7. zero przecinek zero dwa cztery zero zero zero, 8. dziesięć przecinek zero trzy zero zero, 9. jeden przecinek dwa zero, 10. jeden przecinek pięć zero, 11. zero przecinek zero zero sześć zero zero, 12. zero przecinek sześć zero zero, 13. zero przecinek zero pięć zero, 14. zero przecinek zero dwa cztery zero zero, 15. dziesięć przecinek zero trzy zero zero zero, 16. zero przecinek sześć zero cztery przecinek trzy dwa jeden, równa się 1. zero przecinek zero pięć zero zero, 2. zero przecinek zero zero sześć zero, 3. jeden przecinek dwa zero zero zero, 4. jeden przecinek pięć zero zero, 5. cztery przecinek trzy dwa jeden zero zero, 6. cztery przecinek trzy dwa jeden zero, 7. zero przecinek zero dwa cztery zero zero zero, 8. dziesięć przecinek zero trzy zero zero, 9. jeden przecinek dwa zero, 10. jeden przecinek pięć zero, 11. zero przecinek zero zero sześć zero zero, 12. zero przecinek sześć zero zero, 13. zero przecinek zero pięć zero, 14. zero przecinek zero dwa cztery zero zero, 15. dziesięć przecinek zero trzy zero zero zero, 16. zero przecinek sześć zero
b) przez sto.
jeden przecinek pięć, równa się 1. zero przecinek zero pięć zero zero, 2. zero przecinek zero zero sześć zero, 3. jeden przecinek dwa zero zero zero, 4. jeden przecinek pięć zero zero, 5. cztery przecinek trzy dwa jeden zero zero, 6. cztery przecinek trzy dwa jeden zero, 7. zero przecinek zero dwa cztery zero zero zero, 8. dziesięć przecinek zero trzy zero zero, 9. jeden przecinek dwa zero, 10. jeden przecinek pięć zero, 11. zero przecinek zero zero sześć zero zero, 12. zero przecinek sześć zero zero, 13. zero przecinek zero pięć zero, 14. zero przecinek zero dwa cztery zero zero, 15. dziesięć przecinek zero trzy zero zero zero, 16. zero przecinek sześć zero zero przecinek zero dwa cztery, równa się 1. zero przecinek zero pięć zero zero, 2. zero przecinek zero zero sześć zero, 3. jeden przecinek dwa zero zero zero, 4. jeden przecinek pięć zero zero, 5. cztery przecinek trzy dwa jeden zero zero, 6. cztery przecinek trzy dwa jeden zero, 7. zero przecinek zero dwa cztery zero zero zero, 8. dziesięć przecinek zero trzy zero zero, 9. jeden przecinek dwa zero, 10. jeden przecinek pięć zero, 11. zero przecinek zero zero sześć zero zero, 12. zero przecinek sześć zero zero, 13. zero przecinek zero pięć zero, 14. zero przecinek zero dwa cztery zero zero, 15. dziesięć przecinek zero trzy zero zero zero, 16. zero przecinek sześć zero
dziesięć przecinek zero trzy, równa się 1. zero przecinek zero pięć zero zero, 2. zero przecinek zero zero sześć zero, 3. jeden przecinek dwa zero zero zero, 4. jeden przecinek pięć zero zero, 5. cztery przecinek trzy dwa jeden zero zero, 6. cztery przecinek trzy dwa jeden zero, 7. zero przecinek zero dwa cztery zero zero zero, 8. dziesięć przecinek zero trzy zero zero, 9. jeden przecinek dwa zero, 10. jeden przecinek pięć zero, 11. zero przecinek zero zero sześć zero zero, 12. zero przecinek sześć zero zero, 13. zero przecinek zero pięć zero, 14. zero przecinek zero dwa cztery zero zero, 15. dziesięć przecinek zero trzy zero zero zero, 16. zero przecinek sześć zero zero przecinek zero zero sześć, równa się 1. zero przecinek zero pięć zero zero, 2. zero przecinek zero zero sześć zero, 3. jeden przecinek dwa zero zero zero, 4. jeden przecinek pięć zero zero, 5. cztery przecinek trzy dwa jeden zero zero, 6. cztery przecinek trzy dwa jeden zero, 7. zero przecinek zero dwa cztery zero zero zero, 8. dziesięć przecinek zero trzy zero zero, 9. jeden przecinek dwa zero, 10. jeden przecinek pięć zero, 11. zero przecinek zero zero sześć zero zero, 12. zero przecinek sześć zero zero, 13. zero przecinek zero pięć zero, 14. zero przecinek zero dwa cztery zero zero, 15. dziesięć przecinek zero trzy zero zero zero, 16. zero przecinek sześć zero
Porównywanie ułamków dziesiętnych
Przeanalizuj sposób porównywania ułamków dziesiętnych, zaprezentowany na poniższym filmie.

Film dostępny pod adresem /preview/resource/R10GgqyWfe7dZ
Animacja przedstawia w jaki sposób możemy porównywać liczby dziesiętne.
1. , 2. , 3. większą liczbę, 4. różną liczbę, 5. większą liczbę, 6. , 7. , 8. , 9. różną liczbę, 10.
1. , 2. , 3. większą liczbę, 4. różną liczbę, 5. większą liczbę, 6. , 7. , 8. , 9. różną liczbę, 10.
Jeżeli liczby dziesiętne mają 1. , 2. , 3. większą liczbę, 4. różną liczbę, 5. większą liczbę, 6. , 7. , 8. , 9. różną liczbę, 10. całości, to ta z nich jest większa, która ma 1. , 2. , 3. większą liczbę, 4. różną liczbę, 5. większą liczbę, 6. , 7. , 8. , 9. różną liczbę, 10. całości.
Liczby: ; ; ; ; ustawimy w kolejności malejącej, to znaczy od największej do najmniejszej.
Aby porównać te liczby, do dwóch z nich dopiszemy na końcu zera, rozszerzając je przez . Następnie zamienimy je na ułamki zwykłe.
.
Wszystkie ułamki mają ten sam mianownik, zatem
Wobec tego
Jeżeli całości w dwóch ułamkach dziesiętnych są równe, to ten jest większy, która ma większą cyfrę części dziesiątych.
Jeżeli całości w dwóch ułamkach dziesiętnych są równe oraz cyfry części dziesiątych też są równe, to ten ułamek jest większy, którego cyfra części setnych jest większa.
Analogiczna zasada dotyczy kolejnych części dziesiętnych.
jeden przecinek trzy 1. większy niż, 2. mniejszy niż, 3. większy niż, 4. większy niż, 5. mniejszy niż, 6. większy niż, 7. mniejszy niż, 8. mniejszy niż, 9. większy niż, 10. mniejszy niż, 11. większy niż, 12. mniejszy niż jeden przecinek dwa osiem
trzy przecinek zero pięć 1. większy niż, 2. mniejszy niż, 3. większy niż, 4. większy niż, 5. mniejszy niż, 6. większy niż, 7. mniejszy niż, 8. mniejszy niż, 9. większy niż, 10. mniejszy niż, 11. większy niż, 12. mniejszy niż trzy przecinek zero siedem
zero przecinek dwa pięć trzy 1. większy niż, 2. mniejszy niż, 3. większy niż, 4. większy niż, 5. mniejszy niż, 6. większy niż, 7. mniejszy niż, 8. mniejszy niż, 9. większy niż, 10. mniejszy niż, 11. większy niż, 12. mniejszy niż zero przecinek dwa pięć
pięć przecinek trzy trzy sześć 1. większy niż, 2. mniejszy niż, 3. większy niż, 4. większy niż, 5. mniejszy niż, 6. większy niż, 7. mniejszy niż, 8. mniejszy niż, 9. większy niż, 10. mniejszy niż, 11. większy niż, 12. mniejszy niż pięć przecinek trzy trzy dziewięć
dwanaście przecinek pięć 1. większy niż, 2. mniejszy niż, 3. większy niż, 4. większy niż, 5. mniejszy niż, 6. większy niż, 7. mniejszy niż, 8. mniejszy niż, 9. większy niż, 10. mniejszy niż, 11. większy niż, 12. mniejszy niż dwanaście przecinek pięć zero jeden
długopis
, 2.
temperówka
, 3.
cyrkiel
, 4.
zeszyt
, 5.
ekierka
b) siedem przecinek dwa1. równa się, 2. większy niż, 3. większy niż, 4. równa się, 5. równa się, 6. mniejszy niż, 7. równa się, 8. większy niż, 9. równa się, 10. równa się, 11. równa się, 12. większy niż, 13. mniejszy niż, 14. mniejszy niż, 15. większy niż, 16. mniejszy niż, 17. równa się, 18. większy niż, 19. równa się, 20. większy niż, 21. mniejszy niż, 22. większy niż, 23. mniejszy niż, 24. mniejszy niż, 25. większy niż, 26. mniejszy niż, 27. mniejszy niżsiedem przecinek dwa jeden
c) pięć przecinek trzy cztery1. równa się, 2. większy niż, 3. większy niż, 4. równa się, 5. równa się, 6. mniejszy niż, 7. równa się, 8. większy niż, 9. równa się, 10. równa się, 11. równa się, 12. większy niż, 13. mniejszy niż, 14. mniejszy niż, 15. większy niż, 16. mniejszy niż, 17. równa się, 18. większy niż, 19. równa się, 20. większy niż, 21. mniejszy niż, 22. większy niż, 23. mniejszy niż, 24. mniejszy niż, 25. większy niż, 26. mniejszy niż, 27. mniejszy niżpięć przecinek trzy jeden
d) zero przecinek dwa dwa1. równa się, 2. większy niż, 3. większy niż, 4. równa się, 5. równa się, 6. mniejszy niż, 7. równa się, 8. większy niż, 9. równa się, 10. równa się, 11. równa się, 12. większy niż, 13. mniejszy niż, 14. mniejszy niż, 15. większy niż, 16. mniejszy niż, 17. równa się, 18. większy niż, 19. równa się, 20. większy niż, 21. mniejszy niż, 22. większy niż, 23. mniejszy niż, 24. mniejszy niż, 25. większy niż, 26. mniejszy niż, 27. mniejszy niżzero przecinek dwa dwa zero
e) zero przecinek cztery zero cztery1. równa się, 2. większy niż, 3. większy niż, 4. równa się, 5. równa się, 6. mniejszy niż, 7. równa się, 8. większy niż, 9. równa się, 10. równa się, 11. równa się, 12. większy niż, 13. mniejszy niż, 14. mniejszy niż, 15. większy niż, 16. mniejszy niż, 17. równa się, 18. większy niż, 19. równa się, 20. większy niż, 21. mniejszy niż, 22. większy niż, 23. mniejszy niż, 24. mniejszy niż, 25. większy niż, 26. mniejszy niż, 27. mniejszy niżzero przecinek cztery cztery
Notatnik
Możesz skorzystać z poniższego pola tekstowego do zapisania swoich notatek, rozwiązań zadań i innych informacji, które uważasz za potrzebne.