RmjeYgzC3QR5U
Zdjęcie osoby dorosłej i dziecka siedzących na ośnieżonym stoku górskim. Osoby te ubrane są w stroje narciarskie, na nogach mają krótkie narty. Obok na śniegu leżą kijki do nart. Na czarnym pasku napis - Działania na liczbach całkowitych.

Działania na liczbach całkowitych

Źródło: Fotolia, tylko do użytku edukacyjnego na zpe.gov.pl.

3. Mnożenie i dzielenie liczb całkowitych

Lichwa to udzielanie pożyczki  z zawyżonymi opłatami i ratami. W wyniku takich działań pożyczkodawca nieuczciwie się bogaci.  Do określenia zadłużenia stosuje się liczby ujemne.  Jeśli ktoś pożyczy kilka razy taką samą kwotę, to zadłużenie możemy obliczyć za pomocą mnożenia.

Jak mnożyć oraz dzielić liczby całkowite - dowiesz się, analizując poniższy materiał.

RzH464WH7lOFx
Quentin Massys, Lichwiarze
Źródło: dostępny w internecie Wikimedia Commons, domena publiczna.

Mnożenie dwóch liczb całkowitych

Umiemy mnożyć dwie liczby całkowite dodatnie. Takie mnożenie można zastąpić dodawaniem jednakowych składników.

Na przykład:

8 · 4 = 8 + 8 + 8 + 8

lub

8 · 4 = 4 + 4 + 4 + 4 + 4 + 4 + 4 + 4

Mnożenie liczby całkowitej dodatniej przez liczbę ujemną również można zapisać podobnie.

Przykład 1

Iza i Jurek zapisują swoje długi za pomocą liczb ujemnych, a dochody za pomocą liczb dodatnich. Oboje pożyczyli po 6 złotych od trzech osób. Ile złotych długu miało każde z nich?

Iza zapisała odpowiednie dodawanie

–6 + –6 + –6=-18

Jurek zapisał odpowiednie mnożenie

3·-6=-18

Odp.: Każde z nich miało 18 zł długu.

Wyniki obliczeń Izy i Jurka są równe. Zapis obliczeń Jurka jest krótszy.

Z przemienności mnożenia wynika, że Jurek mógł zapisać mnożenie na dwa sposoby:

3 ·-6= -18

lub

-6·3 = -18

Jurek mnożył liczby o różnych znakach, to znaczy liczbę dodatnią i ujemną. Wynik obliczeń był ujemny.

Ważne!

Iloczyn dwóch liczb różnych od zera o różnych znakach jest ujemny.

  • Przykłady.

-2·8=-16

7·-4=-28

R1FZwV4vGqk5b
Ćwiczenie 1
Oblicz. 1. dwa, razy, nawias, minus, siedem, zamknięcie nawiasu równa się 1. minus, czternaście, 2. minus, sto czternaście, 3. minus, dwadzieścia dwa, 4. minus, dwadzieścia, 5. minus, dwadzieścia cztery, 6. minus, sto dziesięć, 7. minus, dwadzieścia, 8. minus, dwanaście, 9. minus, czterdzieści pięć, 10. minus, sześćdziesiąt, 11. minus, sześćdziesiąt dwa, 12. minus, siedemdziesiąt, 13. minus, czterdzieści trzy, 14. minus, siedemdziesiąt dwa, 15. minus, sto, 16. minus, sto dwa
2. pięć, razy, nawias, minus, cztery, zamknięcie nawiasu równa się 1. minus, czternaście, 2. minus, sto czternaście, 3. minus, dwadzieścia dwa, 4. minus, dwadzieścia, 5. minus, dwadzieścia cztery, 6. minus, sto dziesięć, 7. minus, dwadzieścia, 8. minus, dwanaście, 9. minus, czterdzieści pięć, 10. minus, sześćdziesiąt, 11. minus, sześćdziesiąt dwa, 12. minus, siedemdziesiąt, 13. minus, czterdzieści trzy, 14. minus, siedemdziesiąt dwa, 15. minus, sto, 16. minus, sto dwa
3. dziewięć, razy, nawias, minus, osiem, zamknięcie nawiasu równa się 1. minus, czternaście, 2. minus, sto czternaście, 3. minus, dwadzieścia dwa, 4. minus, dwadzieścia, 5. minus, dwadzieścia cztery, 6. minus, sto dziesięć, 7. minus, dwadzieścia, 8. minus, dwanaście, 9. minus, czterdzieści pięć, 10. minus, sześćdziesiąt, 11. minus, sześćdziesiąt dwa, 12. minus, siedemdziesiąt, 13. minus, czterdzieści trzy, 14. minus, siedemdziesiąt dwa, 15. minus, sto, 16. minus, sto dwa
4. jedenaście, razy, nawias, minus, dziesięć, zamknięcie nawiasu równa się 1. minus, czternaście, 2. minus, sto czternaście, 3. minus, dwadzieścia dwa, 4. minus, dwadzieścia, 5. minus, dwadzieścia cztery, 6. minus, sto dziesięć, 7. minus, dwadzieścia, 8. minus, dwanaście, 9. minus, czterdzieści pięć, 10. minus, sześćdziesiąt, 11. minus, sześćdziesiąt dwa, 12. minus, siedemdziesiąt, 13. minus, czterdzieści trzy, 14. minus, siedemdziesiąt dwa, 15. minus, sto, 16. minus, sto dwa
5. nawias, minus, pięć, zamknięcie nawiasu, razy, dziewięć równa się 1. minus, czternaście, 2. minus, sto czternaście, 3. minus, dwadzieścia dwa, 4. minus, dwadzieścia, 5. minus, dwadzieścia cztery, 6. minus, sto dziesięć, 7. minus, dwadzieścia, 8. minus, dwanaście, 9. minus, czterdzieści pięć, 10. minus, sześćdziesiąt, 11. minus, sześćdziesiąt dwa, 12. minus, siedemdziesiąt, 13. minus, czterdzieści trzy, 14. minus, siedemdziesiąt dwa, 15. minus, sto, 16. minus, sto dwa
6. nawias, minus, dwa, zamknięcie nawiasu, razy, dwanaście równa się 1. minus, czternaście, 2. minus, sto czternaście, 3. minus, dwadzieścia dwa, 4. minus, dwadzieścia, 5. minus, dwadzieścia cztery, 6. minus, sto dziesięć, 7. minus, dwadzieścia, 8. minus, dwanaście, 9. minus, czterdzieści pięć, 10. minus, sześćdziesiąt, 11. minus, sześćdziesiąt dwa, 12. minus, siedemdziesiąt, 13. minus, czterdzieści trzy, 14. minus, siedemdziesiąt dwa, 15. minus, sto, 16. minus, sto dwa
7. nawias, minus, dziesięć, zamknięcie nawiasu, razy, sześć równa się 1. minus, czternaście, 2. minus, sto czternaście, 3. minus, dwadzieścia dwa, 4. minus, dwadzieścia, 5. minus, dwadzieścia cztery, 6. minus, sto dziesięć, 7. minus, dwadzieścia, 8. minus, dwanaście, 9. minus, czterdzieści pięć, 10. minus, sześćdziesiąt, 11. minus, sześćdziesiąt dwa, 12. minus, siedemdziesiąt, 13. minus, czterdzieści trzy, 14. minus, siedemdziesiąt dwa, 15. minus, sto, 16. minus, sto dwa
8. nawias, minus, dwadzieścia pięć, zamknięcie nawiasu, razy, cztery równa się 1. minus, czternaście, 2. minus, sto czternaście, 3. minus, dwadzieścia dwa, 4. minus, dwadzieścia, 5. minus, dwadzieścia cztery, 6. minus, sto dziesięć, 7. minus, dwadzieścia, 8. minus, dwanaście, 9. minus, czterdzieści pięć, 10. minus, sześćdziesiąt, 11. minus, sześćdziesiąt dwa, 12. minus, siedemdziesiąt, 13. minus, czterdzieści trzy, 14. minus, siedemdziesiąt dwa, 15. minus, sto, 16. minus, sto dwa
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.

A jak pomnożyć dwie liczby ujemne? Najtrudniej jest wyjaśnić, jaki znak będzie miał taki iloczyn. Zapoznaj się uważnie z poniższym przykładem, który to wyjaśnia.

Przykład 2

Iloczyn dwóch liczb ujemnych jest liczbą dodatnią.

  • Na przykład:

-2·-5=10

-7·-6=42

R1BOwJYadRn9J
Ćwiczenie 2
Oblicz. 1. nawias, minus, trzy, zamknięcie nawiasu, razy, nawias, minus, osiem, zamknięcie nawiasu równa się 1. sto sześćdziesiąt, 2. sześćdziesiąt, 3. dwadzieścia dwa, 4. dwadzieścia trzy, 5. dwadzieścia sześć, 6. sto dziesięć, 7. dwadzieścia cztery, 8. pięćdziesiąt, 9. pięćdziesiąt cztery, 10. sto, 11. sto czterdzieści, 12. pięćdziesiąt sześć
2. nawias, minus, dziewięć, zamknięcie nawiasu, razy, nawias, minus, sześć, zamknięcie nawiasu równa się 1. sto sześćdziesiąt, 2. sześćdziesiąt, 3. dwadzieścia dwa, 4. dwadzieścia trzy, 5. dwadzieścia sześć, 6. sto dziesięć, 7. dwadzieścia cztery, 8. pięćdziesiąt, 9. pięćdziesiąt cztery, 10. sto, 11. sto czterdzieści, 12. pięćdziesiąt sześć
3. nawias, minus, dwa, zamknięcie nawiasu, razy, nawias, minus, trzynaście, zamknięcie nawiasu równa się 1. sto sześćdziesiąt, 2. sześćdziesiąt, 3. dwadzieścia dwa, 4. dwadzieścia trzy, 5. dwadzieścia sześć, 6. sto dziesięć, 7. dwadzieścia cztery, 8. pięćdziesiąt, 9. pięćdziesiąt cztery, 10. sto, 11. sto czterdzieści, 12. pięćdziesiąt sześć
4. nawias, minus, dziesięć, zamknięcie nawiasu, razy, nawias, minus, dziesięć, zamknięcie nawiasu równa się 1. sto sześćdziesiąt, 2. sześćdziesiąt, 3. dwadzieścia dwa, 4. dwadzieścia trzy, 5. dwadzieścia sześć, 6. sto dziesięć, 7. dwadzieścia cztery, 8. pięćdziesiąt, 9. pięćdziesiąt cztery, 10. sto, 11. sto czterdzieści, 12. pięćdziesiąt sześć
5. nawias, minus, piętnaście, zamknięcie nawiasu, razy, nawias, minus, cztery, zamknięcie nawiasu równa się 1. sto sześćdziesiąt, 2. sześćdziesiąt, 3. dwadzieścia dwa, 4. dwadzieścia trzy, 5. dwadzieścia sześć, 6. sto dziesięć, 7. dwadzieścia cztery, 8. pięćdziesiąt, 9. pięćdziesiąt cztery, 10. sto, 11. sto czterdzieści, 12. pięćdziesiąt sześć
6. nawias, minus, trzydzieści dwa, zamknięcie nawiasu, razy, nawias, minus, pięć, zamknięcie nawiasu równa się 1. sto sześćdziesiąt, 2. sześćdziesiąt, 3. dwadzieścia dwa, 4. dwadzieścia trzy, 5. dwadzieścia sześć, 6. sto dziesięć, 7. dwadzieścia cztery, 8. pięćdziesiąt, 9. pięćdziesiąt cztery, 10. sto, 11. sto czterdzieści, 12. pięćdziesiąt sześć
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.

Mnożenie liczb całkowitych

R4MVXJSuqxdQ91
Ćwiczenie 3
Uzupełnij równania i zdania, przeciągając w luki odpowiednie liczby lub kliknij w lukę i wybierz odpowiedź z listy rozwijalnej. nawias, minus, dwa, zamknięcie nawiasu, razy, trzy, razy, cztery, równa się1. dodatnią, 2. minus, sto dwadzieścia, 3. sto dwadzieścia, 4. minus, dwadzieścia cztery, 5. dwadzieścia cztery, 6. sześć, 7. minus, sześć, 8. minus, sto dwadzieścia, 9. dwadzieścia, 10. minus, dwadzieścia, 11. minus, cztery, 12. sześć, 13. dwadzieścia, 14. minus, sześć, 15. ujemną, 16. sto dwadzieścia, 17. sześć, 18. sześć, 19. sześć razy, cztery, równa się, minus, dwadzieścia cztery
nawias, minus, dwa, zamknięcie nawiasu, razy, nawias, minus, trzy, zamknięcie nawiasu, razy, cztery, równa się1. dodatnią, 2. minus, sto dwadzieścia, 3. sto dwadzieścia, 4. minus, dwadzieścia cztery, 5. dwadzieścia cztery, 6. sześć, 7. minus, sześć, 8. minus, sto dwadzieścia, 9. dwadzieścia, 10. minus, dwadzieścia, 11. minus, cztery, 12. sześć, 13. dwadzieścia, 14. minus, sześć, 15. ujemną, 16. sto dwadzieścia, 17. sześć, 18. sześć, 19. sześć razy, cztery, równa się1. dodatnią, 2. minus, sto dwadzieścia, 3. sto dwadzieścia, 4. minus, dwadzieścia cztery, 5. dwadzieścia cztery, 6. sześć, 7. minus, sześć, 8. minus, sto dwadzieścia, 9. dwadzieścia, 10. minus, dwadzieścia, 11. minus, cztery, 12. sześć, 13. dwadzieścia, 14. minus, sześć, 15. ujemną, 16. sto dwadzieścia, 17. sześć, 18. sześć, 19. sześć
nawias, minus, dwa, zamknięcie nawiasu, razy, nawias, minus, trzy, zamknięcie nawiasu, razy, nawias, minus, cztery, zamknięcie nawiasu, równa się1. dodatnią, 2. minus, sto dwadzieścia, 3. sto dwadzieścia, 4. minus, dwadzieścia cztery, 5. dwadzieścia cztery, 6. sześć, 7. minus, sześć, 8. minus, sto dwadzieścia, 9. dwadzieścia, 10. minus, dwadzieścia, 11. minus, cztery, 12. sześć, 13. dwadzieścia, 14. minus, sześć, 15. ujemną, 16. sto dwadzieścia, 17. sześć, 18. sześć, 19. sześć razy1. dodatnią, 2. minus, sto dwadzieścia, 3. sto dwadzieścia, 4. minus, dwadzieścia cztery, 5. dwadzieścia cztery, 6. sześć, 7. minus, sześć, 8. minus, sto dwadzieścia, 9. dwadzieścia, 10. minus, dwadzieścia, 11. minus, cztery, 12. sześć, 13. dwadzieścia, 14. minus, sześć, 15. ujemną, 16. sto dwadzieścia, 17. sześć, 18. sześć, 19. sześć równa się1. dodatnią, 2. minus, sto dwadzieścia, 3. sto dwadzieścia, 4. minus, dwadzieścia cztery, 5. dwadzieścia cztery, 6. sześć, 7. minus, sześć, 8. minus, sto dwadzieścia, 9. dwadzieścia, 10. minus, dwadzieścia, 11. minus, cztery, 12. sześć, 13. dwadzieścia, 14. minus, sześć, 15. ujemną, 16. sto dwadzieścia, 17. sześć, 18. sześć, 19. sześć
nawias, minus, dwa, zamknięcie nawiasu, razy, trzy, razy, cztery, razy, pięć, równa się1. dodatnią, 2. minus, sto dwadzieścia, 3. sto dwadzieścia, 4. minus, dwadzieścia cztery, 5. dwadzieścia cztery, 6. sześć, 7. minus, sześć, 8. minus, sto dwadzieścia, 9. dwadzieścia, 10. minus, dwadzieścia, 11. minus, cztery, 12. sześć, 13. dwadzieścia, 14. minus, sześć, 15. ujemną, 16. sto dwadzieścia, 17. sześć, 18. sześć, 19. sześć razy, dwadzieścia, równa się1. dodatnią, 2. minus, sto dwadzieścia, 3. sto dwadzieścia, 4. minus, dwadzieścia cztery, 5. dwadzieścia cztery, 6. sześć, 7. minus, sześć, 8. minus, sto dwadzieścia, 9. dwadzieścia, 10. minus, dwadzieścia, 11. minus, cztery, 12. sześć, 13. dwadzieścia, 14. minus, sześć, 15. ujemną, 16. sto dwadzieścia, 17. sześć, 18. sześć, 19. sześć
nawias, minus, dwa, zamknięcie nawiasu, razy, nawias, minus, trzy, zamknięcie nawiasu, razy, cztery, razy, pięć, równa się1. dodatnią, 2. minus, sto dwadzieścia, 3. sto dwadzieścia, 4. minus, dwadzieścia cztery, 5. dwadzieścia cztery, 6. sześć, 7. minus, sześć, 8. minus, sto dwadzieścia, 9. dwadzieścia, 10. minus, dwadzieścia, 11. minus, cztery, 12. sześć, 13. dwadzieścia, 14. minus, sześć, 15. ujemną, 16. sto dwadzieścia, 17. sześć, 18. sześć, 19. sześć razy1. dodatnią, 2. minus, sto dwadzieścia, 3. sto dwadzieścia, 4. minus, dwadzieścia cztery, 5. dwadzieścia cztery, 6. sześć, 7. minus, sześć, 8. minus, sto dwadzieścia, 9. dwadzieścia, 10. minus, dwadzieścia, 11. minus, cztery, 12. sześć, 13. dwadzieścia, 14. minus, sześć, 15. ujemną, 16. sto dwadzieścia, 17. sześć, 18. sześć, 19. sześć równa się1. dodatnią, 2. minus, sto dwadzieścia, 3. sto dwadzieścia, 4. minus, dwadzieścia cztery, 5. dwadzieścia cztery, 6. sześć, 7. minus, sześć, 8. minus, sto dwadzieścia, 9. dwadzieścia, 10. minus, dwadzieścia, 11. minus, cztery, 12. sześć, 13. dwadzieścia, 14. minus, sześć, 15. ujemną, 16. sto dwadzieścia, 17. sześć, 18. sześć, 19. sześć
nawias, minus, dwa, zamknięcie nawiasu, razy, nawias, minus, trzy, zamknięcie nawiasu, razy, nawias, minus, cztery, zamknięcie nawiasu, razy, pięć, równa się1. dodatnią, 2. minus, sto dwadzieścia, 3. sto dwadzieścia, 4. minus, dwadzieścia cztery, 5. dwadzieścia cztery, 6. sześć, 7. minus, sześć, 8. minus, sto dwadzieścia, 9. dwadzieścia, 10. minus, dwadzieścia, 11. minus, cztery, 12. sześć, 13. dwadzieścia, 14. minus, sześć, 15. ujemną, 16. sto dwadzieścia, 17. sześć, 18. sześć, 19. sześć razy1. dodatnią, 2. minus, sto dwadzieścia, 3. sto dwadzieścia, 4. minus, dwadzieścia cztery, 5. dwadzieścia cztery, 6. sześć, 7. minus, sześć, 8. minus, sto dwadzieścia, 9. dwadzieścia, 10. minus, dwadzieścia, 11. minus, cztery, 12. sześć, 13. dwadzieścia, 14. minus, sześć, 15. ujemną, 16. sto dwadzieścia, 17. sześć, 18. sześć, 19. sześć równa się1. dodatnią, 2. minus, sto dwadzieścia, 3. sto dwadzieścia, 4. minus, dwadzieścia cztery, 5. dwadzieścia cztery, 6. sześć, 7. minus, sześć, 8. minus, sto dwadzieścia, 9. dwadzieścia, 10. minus, dwadzieścia, 11. minus, cztery, 12. sześć, 13. dwadzieścia, 14. minus, sześć, 15. ujemną, 16. sto dwadzieścia, 17. sześć, 18. sześć, 19. sześć
nawias, minus, dwa, zamknięcie nawiasu, razy, nawias, minus, trzy, zamknięcie nawiasu, razy, nawias, minus, cztery, zamknięcie nawiasu, razy, nawias, minus, pięć, zamknięcie nawiasu, równa się1. dodatnią, 2. minus, sto dwadzieścia, 3. sto dwadzieścia, 4. minus, dwadzieścia cztery, 5. dwadzieścia cztery, 6. sześć, 7. minus, sześć, 8. minus, sto dwadzieścia, 9. dwadzieścia, 10. minus, dwadzieścia, 11. minus, cztery, 12. sześć, 13. dwadzieścia, 14. minus, sześć, 15. ujemną, 16. sto dwadzieścia, 17. sześć, 18. sześć, 19. sześć razy 1. dodatnią, 2. minus, sto dwadzieścia, 3. sto dwadzieścia, 4. minus, dwadzieścia cztery, 5. dwadzieścia cztery, 6. sześć, 7. minus, sześć, 8. minus, sto dwadzieścia, 9. dwadzieścia, 10. minus, dwadzieścia, 11. minus, cztery, 12. sześć, 13. dwadzieścia, 14. minus, sześć, 15. ujemną, 16. sto dwadzieścia, 17. sześć, 18. sześć, 19. sześć równa się1. dodatnią, 2. minus, sto dwadzieścia, 3. sto dwadzieścia, 4. minus, dwadzieścia cztery, 5. dwadzieścia cztery, 6. sześć, 7. minus, sześć, 8. minus, sto dwadzieścia, 9. dwadzieścia, 10. minus, dwadzieścia, 11. minus, cztery, 12. sześć, 13. dwadzieścia, 14. minus, sześć, 15. ujemną, 16. sto dwadzieścia, 17. sześć, 18. sześć, 19. sześć
Gdy w iloczynie występowały jeden lub trzy czynniki ujemne, to iloczyn był liczbą 1. dodatnią, 2. minus, sto dwadzieścia, 3. sto dwadzieścia, 4. minus, dwadzieścia cztery, 5. dwadzieścia cztery, 6. sześć, 7. minus, sześć, 8. minus, sto dwadzieścia, 9. dwadzieścia, 10. minus, dwadzieścia, 11. minus, cztery, 12. sześć, 13. dwadzieścia, 14. minus, sześć, 15. ujemną, 16. sto dwadzieścia, 17. sześć, 18. sześć, 19. sześć.
Gdy w iloczynie występowały dwa lub cztery czynniki ujemne, to iloczyn był liczbą 1. dodatnią, 2. minus, sto dwadzieścia, 3. sto dwadzieścia, 4. minus, dwadzieścia cztery, 5. dwadzieścia cztery, 6. sześć, 7. minus, sześć, 8. minus, sto dwadzieścia, 9. dwadzieścia, 10. minus, dwadzieścia, 11. minus, cztery, 12. sześć, 13. dwadzieścia, 14. minus, sześć, 15. ujemną, 16. sto dwadzieścia, 17. sześć, 18. sześć, 19. sześć.
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
Ważne!

Iloczyn kilku liczb całkowitych, z których każda jest różna od zera, jest:

  • dodatni, gdy liczba czynników ujemnych jest parzysta,

  • ujemny, gdy liczba czynników ujemnych jest nieparzysta.

Na przykład:

-2·-3·-4·10·-1=240  cztery czynniki ujemne,

-2·3·-4·10·-1=-240 trzy czynniki ujemne.

Przykład 3

Spójrz, jak obliczamy kwadraty i sześciany liczb ujemnych.

  • -32= -3·-3=9 - wynik zawsze dodatni, bo są 2  czynniki ujemne,

  • -33=-3·-3·-3=-27 - wynik zawsze ujemny, bo są 3 czynniki ujemne.

R9ZaeTrQFpfc3
Ćwiczenie 4
Które z podanych iloczynów są liczbami ujemnymi, dodatnimi albo są równe zero? Kliknij w lukę , aby rozwinąć listę i następnie wybierz odpowiedni znak lub zero. nawias, minus, dwanaście, zamknięcie nawiasu, razy, nawias, minus, sto trzy, zamknięcie nawiasu, razy, pięć, razy, dziesięć, razy, nawias, minus, jeden, zamknięcie nawiasu 1. minus, 2. zero, 3. minus, 4. zero, 5. plus, 6. minus, 7. plussiedem, razy, nawias, minus, pięćdziesiąt osiem, zamknięcie nawiasu, razy, nawias, minus, cztery, zamknięcie nawiasu, razy, zero, razy, sześć, razy, nawias, minus, dziewięćdziesiąt jeden, zamknięcie nawiasu 1. minus, 2. zero, 3. minus, 4. zero, 5. plus, 6. minus, 7. pluscztery, razy, nawias, minus, dwa, zamknięcie nawiasu, razy, trzydzieści trzy, razy, cztery, razy, piętnaście 1. minus, 2. zero, 3. minus, 4. zero, 5. plus, 6. minus, 7. plusnawias, minus, sześćdziesiąt cztery, zamknięcie nawiasu, razy, jeden, razy, nawias, minus, dwadzieścia trzy, zamknięcie nawiasu, razy, dziewięć, razy, nawias, minus, jeden, zamknięcie nawiasu, razy, nawias, minus, dwa, zamknięcie nawiasu 1. minus, 2. zero, 3. minus, 4. zero, 5. plus, 6. minus, 7. plusnawias, minus, pięć, zamknięcie nawiasu, indeks górny, dwa, koniec indeksu górnego, razy, nawias, minus, dwa, zamknięcie nawiasu, razy, nawias, minus, jeden, zamknięcie nawiasu, razy, cztery, razy, nawias, minus, jeden, zamknięcie nawiasu1. minus, 2. zero, 3. minus, 4. zero, 5. plus, 6. minus, 7. plusnawias, minus, dwa, zamknięcie nawiasu, razy, osiem, razy, nawias, minus, trzy, zamknięcie nawiasu, razy, nawias, minus, jeden, zamknięcie nawiasu, razy, nawias, minus, cztery, zamknięcie nawiasu, indeks górny, trzy, koniec indeksu górnego 1. minus, 2. zero, 3. minus, 4. zero, 5. plus, 6. minus, 7. plusnawias, minus, jeden, zamknięcie nawiasu, razy, nawias, minus, osiemnaście, zamknięcie nawiasu, razy, nawias, minus, pięć, zamknięcie nawiasu, indeks górny, trzy, koniec indeksu górnego, razy, jedenaście, razy, zero 1. minus, 2. zero, 3. minus, 4. zero, 5. plus, 6. minus, 7. plus
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
R1SI3HYzQ0yka
Ćwiczenie 5
Uzupełnij poniższe równości. Kliknij w lukę, aby wyświetlić listę i wybrać odpowiednią liczbę. nawias, minus, cztery, zamknięcie nawiasu, razy, dwa, razy1. minus, pięć, 2. zero, 3. minus, dziesięć, 4. minus, dziesięć, 5. cztery, 6. minus, dwa równa się, szesnaścienawias, minus, pięć, zamknięcie nawiasu, razy, nawias, minus, jeden, zamknięcie nawiasu, razy1. minus, pięć, 2. zero, 3. minus, dziesięć, 4. minus, dziesięć, 5. cztery, 6. minus, dwa równa się, dwadzieścianawias, minus, cztery, zamknięcie nawiasu, razy, nawias, minus, sześć, zamknięcie nawiasu, razy1. minus, pięć, 2. zero, 3. minus, dziesięć, 4. minus, dziesięć, 5. cztery, 6. minus, dwa równa się, minus, sto dwadzieściadziesięć, razy, nawias, minus, dwadzieścia, zamknięcie nawiasu, razy1. minus, pięć, 2. zero, 3. minus, dziesięć, 4. minus, dziesięć, 5. cztery, 6. minus, dwa równa się, zerosześć, razy, trzy, razy1. minus, pięć, 2. zero, 3. minus, dziesięć, 4. minus, dziesięć, 5. cztery, 6. minus, dwa równa się, minus, sto osiemdziesiątnawias, minus, dwa, zamknięcie nawiasu, razy, nawias, minus, dziesięć, zamknięcie nawiasu, razy1. minus, pięć, 2. zero, 3. minus, dziesięć, 4. minus, dziesięć, 5. cztery, 6. minus, dwa równa się, minus, dwieście
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
Ćwiczenie 6

Zapisz liczbę -24 w postaci iloczynu

  1. dwóch liczb całkowitych,

  2. trzech liczb całkowitych,

  3. czterech liczb całkowitych.

Dzielenie liczb całkowitych

Dzielenie i mnożenie są działaniami wzajemnie odwrotnymi.

RJVEVJm4YDV2x1
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
Ćwiczenie 7

Uzupełnij grafy wykonując odpowiednie działania. Wpisz odpowiednie liczby w luki.

R3acM7gVDLdry
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
R1djDES2pUyIS
Uzupełnij poniże działania. Wpisz odpowiednie liczby w luki. Tu uzupełnij·-6=-18, bo -18:-6=Tu uzupełnij Tu uzupełnij ·-6=18, bo 18:-6=Tu uzupełnij Tu uzupełnij·6=-18. bo -18:6=Tu uzupełnij
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
R1RGsKBqZ5Iqz
Wyciągnij odpowiednie wnioski. Kliknij w lukę, aby wyświetlić listę i wybierz odpowiednie słowo. Jeśli dzielna i dzielnik są liczbami ujemnymi, to iloraz jest liczbą 1. ujemną, 2. dodatnią.
Jeśli dzielna i dzielnik są liczbami różnych znaków, to iloraz jest liczbą 1. ujemną, 2. dodatnią.
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
Ważne!
  • Iloraz dwóch liczb o takich samych znakach (obie dodatnie lub obie ujemne) jest liczbą dodatnią.

Na przykład:

15:5=3

-15:-5=3

  • Iloraz dwóch liczb o różnych znakach (jedna dodatnia, druga ujemna) jest liczbą ujemną.

Na przykład:

-10:5=-2

10:-5=-2

RaekOXwxEyRfp
Ćwiczenie 8
Oblicz poniższe działania. Kliknij w lukę, aby wyświetlić listę i wybierz prawidłowy wynik. nawias, minus, dwadzieścia cztery, zamknięcie nawiasu, podzielić na, nawias, minus, sześć, zamknięcie nawiasu równa się 1. minus, osiem, 2. sześć, 3. dziewięć, 4. minus, sześć, 5. minus, siedem, 6. cztery, 7. minus, siedem, 8. minus, dziewięć, 9. minus, dwanaście, 10. minus, pięć, 11. minus, dziesięć, 12. siedemnawias, minus, trzydzieści pięć, zamknięcie nawiasu, podzielić na, siedem równa się 1. minus, osiem, 2. sześć, 3. dziewięć, 4. minus, sześć, 5. minus, siedem, 6. cztery, 7. minus, siedem, 8. minus, dziewięć, 9. minus, dwanaście, 10. minus, pięć, 11. minus, dziesięć, 12. siedemczterdzieści osiem, podzielić na, nawias, minus, osiem, zamknięcie nawiasu równa się 1. minus, osiem, 2. sześć, 3. dziewięć, 4. minus, sześć, 5. minus, siedem, 6. cztery, 7. minus, siedem, 8. minus, dziewięć, 9. minus, dwanaście, 10. minus, pięć, 11. minus, dziesięć, 12. siedemnawias, minus, sto dwadzieścia, zamknięcie nawiasu, podzielić na, dwanaście równa się 1. minus, osiem, 2. sześć, 3. dziewięć, 4. minus, sześć, 5. minus, siedem, 6. cztery, 7. minus, siedem, 8. minus, dziewięć, 9. minus, dwanaście, 10. minus, pięć, 11. minus, dziesięć, 12. siedemnawias, minus, trzydzieści sześć, zamknięcie nawiasu, podzielić na, nawias, minus, cztery, zamknięcie nawiasu równa się 1. minus, osiem, 2. sześć, 3. dziewięć, 4. minus, sześć, 5. minus, siedem, 6. cztery, 7. minus, siedem, 8. minus, dziewięć, 9. minus, dwanaście, 10. minus, pięć, 11. minus, dziesięć, 12. siedemczterdzieści dwa, podzielić na, nawias, minus, sześć, zamknięcie nawiasu równa się 1. minus, osiem, 2. sześć, 3. dziewięć, 4. minus, sześć, 5. minus, siedem, 6. cztery, 7. minus, siedem, 8. minus, dziewięć, 9. minus, dwanaście, 10. minus, pięć, 11. minus, dziesięć, 12. siedem
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
RqKP68f7vb6EP
Ćwiczenie 9
Uzupełnij obliczenia. Kliknij w luki, aby rozwinąć listę i wybierz prawidłową liczbę. nawias, minus, sześćdziesiąt cztery, zamknięcie nawiasu, podzielić na1. minus, czterdzieści, 2. minus, sześćdziesiąt trzy, 3. osiem, 4. zero, 5. minus, sześć, 6. minus, dwadzieścia osiem równa się, minus, osiem1. minus, czterdzieści, 2. minus, sześćdziesiąt trzy, 3. osiem, 4. zero, 5. minus, sześć, 6. minus, dwadzieścia osiem podzielić na, nawias, minus, dziewięć, zamknięcie nawiasu, równa się, siedem1. minus, czterdzieści, 2. minus, sześćdziesiąt trzy, 3. osiem, 4. zero, 5. minus, sześć, 6. minus, dwadzieścia osiem podzielić na, dwa, równa się, minus, czternaścienawias, minus, trzydzieści, zamknięcie nawiasu, podzielić na1. minus, czterdzieści, 2. minus, sześćdziesiąt trzy, 3. osiem, 4. zero, 5. minus, sześć, 6. minus, dwadzieścia osiem równa się, pięć1. minus, czterdzieści, 2. minus, sześćdziesiąt trzy, 3. osiem, 4. zero, 5. minus, sześć, 6. minus, dwadzieścia osiem podzielić na, nawias, minus, cztery, zamknięcie nawiasu, równa się, zeroczterysta, podzielić na1. minus, czterdzieści, 2. minus, sześćdziesiąt trzy, 3. osiem, 4. zero, 5. minus, sześć, 6. minus, dwadzieścia osiem równa się, minus, dziesięć
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.

Mnożenie i dzielenie liczb całkowitych

Obliczając wartości wyrażeń wymagających mnożenia lub dzielenia kilku liczb, warto zacząć od ustalenia znaku wyniku.

Przykład 4

Obliczmy wartość wyrażenia

-2·-9:3·-1

Można wykonywać obliczenia po kolei

-2·-9:3·-1=18:3·-1=6·-1=-6

lub najpierw ustalić znak wyniku, a następnie wykonywać obliczenia.

-2·-9:3·-1=–2·9:3·1=-18:3·1=-6·1=-6

R1AlBbGNPsVIT
Ćwiczenie 10
Oblicz wartości wyrażeń. Kliknij w lukę, aby wyświetlić listę i wybierz odpowiedni wynik. nawias, minus, dwadzieścia pięć, zamknięcie nawiasu, podzielić na, nawias, minus, pięć, zamknięcie nawiasu, razy, nawias, minus, osiem, zamknięcie nawiasu równa się 1. minus, czterdzieści, 2. minus, dziewięć, 3. minus, czterdzieści cztery, 4. czterdzieści osiem, 5. minus, jeden, 6. minus, trzy, 7. minus, dziesięć, 8. czterdzieści sześć, 9. minus, dwanaście, 10. minus, osiemnawias, minus, dwa, zamknięcie nawiasu, razy, sześć, podzielić na, nawias, minus, cztery, zamknięcie nawiasu, razy, nawias, minus, trzy, zamknięcie nawiasu równa się 1. minus, czterdzieści, 2. minus, dziewięć, 3. minus, czterdzieści cztery, 4. czterdzieści osiem, 5. minus, jeden, 6. minus, trzy, 7. minus, dziesięć, 8. czterdzieści sześć, 9. minus, dwanaście, 10. minus, osiemnawias, minus, osiemdziesiąt cztery, zamknięcie nawiasu, podzielić na, nawias, minus, dwa, zamknięcie nawiasu, podzielić na, nawias, minus, siedem, zamknięcie nawiasu, razy, nawias, minus, osiem, zamknięcie nawiasu równa się 1. minus, czterdzieści, 2. minus, dziewięć, 3. minus, czterdzieści cztery, 4. czterdzieści osiem, 5. minus, jeden, 6. minus, trzy, 7. minus, dziesięć, 8. czterdzieści sześć, 9. minus, dwanaście, 10. minus, osiemdwadzieścia, podzielić na, nawias, minus, pięć, razy, cztery, zamknięcie nawiasu równa się 1. minus, czterdzieści, 2. minus, dziewięć, 3. minus, czterdzieści cztery, 4. czterdzieści osiem, 5. minus, jeden, 6. minus, trzy, 7. minus, dziesięć, 8. czterdzieści sześć, 9. minus, dwanaście, 10. minus, osiemnawias, minus, pięćset pięćdziesiąt, zamknięcie nawiasu, podzielić na, nawias, minus, jedenaście, zamknięcie nawiasu, podzielić na, nawias, minus, pięć, zamknięcie nawiasu równa się 1. minus, czterdzieści, 2. minus, dziewięć, 3. minus, czterdzieści cztery, 4. czterdzieści osiem, 5. minus, jeden, 6. minus, trzy, 7. minus, dziesięć, 8. czterdzieści sześć, 9. minus, dwanaście, 10. minus, osiem
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
R12qSKXzUqA7B
Ćwiczenie 11
Wpisz brakującą liczbę całkowitą w puste miejsce. nawias, minus, czterdzieści cztery, zamknięcie nawiasu, podzielić naTu uzupełnij razy, nawias, minus, trzy, zamknięcie nawiasu, równa się, minus, dwanaścienawias, minus, pięćdziesiąt, zamknięcie nawiasu, podzielić na, nawias, minus, dwa, zamknięcie nawiasu, podzielić naTu uzupełnij równa się, minus, dwadzieścia pięćsiedem, razyTu uzupełnij podzielić na, nawias, minus, dwa, zamknięcie nawiasu, równa się, minus, dwadzieścia jedendziewięć, podzielić na, nawias, minus, trzy, zamknięcie nawiasu, indeks górny, dwa, koniec indeksu górnego, podzielić naTu uzupełnij równa się, minus, jedennawias, minus, jeden, zamknięcie nawiasu, indeks górny, dwa, koniec indeksu górnego, podzielić na, nawias, minus, jeden, zamknięcie nawiasu, indeks górny, trzy, koniec indeksu górnego, razyTu uzupełnij równa się, trzynawias kwadratowy, minus, dwa, razyTu uzupełnijzamknięcie nawiasu kwadratowego, podzielić na, nawias kwadratowy, nawias, minus, trzy, zamknięcie nawiasu, razy, sześć, zamknięcie nawiasu kwadratowego, równa się, jeden
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
RmtZOOYFp4nsW1
Ćwiczenie 12
W puste pola wpisz odpowiednie liczby. Każda z tych liczb jest ilorazem dwóch liczb znajdujących się bezpośrednio pod nią.
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
R1Y32f5qcvFmZ
Ćwiczenie 12
Iloraz wyników dwóch działań dziesięć, podzielić na, nawias, minus, pięć zamknięcie nawiasu oraz pięć, podzielić na, nawias, minus, pięć zamknięcie nawiasu jest równy 1. dwa, 2. trzeci_niepoprawny.
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
R2wM0sZgXlvfD
Ćwiczenie 13
Zaznacz wszystkie zdania prawdziwe. Możliwe odpowiedzi: 1. Iloczyn dwudziestu liczb ujemnych jest liczbą ujemną., 2. Iloraz dwóch liczb całkowitych, z których jedna jest liczbą ujemną, a druga dodatnią, może być liczbą dodatnią lub liczbą ujemną., 3. Iloraz liczby nawias, minus, tysiąc zamknięcie nawiasu i liczby do niej przeciwnej jest liczbą ujemną., 4. Iloczyn liczb nawias, minus, trzysta zamknięcie nawiasu i nawias, minus, pięćdziesiąt zamknięcie nawiasu jest mniejszy niż iloczyn liczb trzysta i pięćdziesiąt., 5. Iloczyn kolejnych dwudziestu liczb całkowitych, z których najmniejszą jest
minus, dziesięć, jest liczbą dodatnią., 6. Liczba przeciwna do iloczynu jedenastu liczb ujemnych jest liczbą dodatnią.
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.

Notatnik

Możesz skorzystać z poniższego pola tekstowego do zapisania swoich notatek, rozwiązań zadań i innych informacji, które uważasz za potrzebne.

R1b8OvSPUG8s3
(Uzupełnij).
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.