Zastanów się które cechy Maneta wynikają z jego przełomowego podejścia do malarstwa bo często nawiązywał do dawnych mistrzów wywoływał kontrowersje przez sposób ukazywania postaci i w pewnym momencie zbliżył się do impresjonistów ale nie malował typowymi dla impresjonistów drobnymi plamkami barwy.

Porównując, zwróć uwagę na to, jak różni się sposób ustawienia postaci ich otoczenie kolor światło oraz wyraz emocjonalny, bo Manet świadomie przekształca klasyczny wzorzec Tycjana i pokazuje go w nowoczesnej surowej formie.

Przykładowe:

Kompozycja

• Olimpia: centralne ustawienie postaci, horyzontalny układ, zbliżenie na pierwszy plan- ekspozycja aktu,zwarta kompozycja.

• Wenus z Urbino: harmonijny układ, miękka linia ciała, wyraźny podział na plany, głębsza perspektywa.

Kolorystyka

• Olimpia: kontrast jasnej skóry i ciemnego tła, chłodne tonacje, ograniczona paleta, akcent czerni i bieli.

• Wenus z Urbino: ciepłe tonacje, bogatsza paleta, złociste odcienie, łagodniejsze przejścia barw.

Światłocień

• Olimpia: ostre światło z jednej strony, wyraźne modelowanie ciała, mocne kontrasty, podkreślenie bryły.

• Wenus z Urbino: miękkie światło, subtelne modelowanie, delikatne kontrasty, płynne przejścia tonalne.

Ekspresja

• Olimpia: bezpośredni wzrok, chłodny dystans, świadoma teatralność, statyczna pewność postaci.

• Wenus z Urbino: spokojny wyraz, łagodna zmysłowość, klasyczna idealizacja, miękka obecność postaci.

Zastanów się dlaczego niektóre dzieła w historii sztuki wywoływały gwałtowne reakcje bo często chodziło o to że artyści pokazywali sceny religijne w sposób zbyt bezpośredni albo zbyt cielesny albo ukazywali zwykłych ludzi w kontekście który wcześniej był zarezerwowany dla tematów podniosłych i przez to odbiorcy czuli że naruszono ich wyobrażenia o tym co wolno pokazywać w sztuce i jak powinno wyglądać przedstawienie sacrum lub moralności.

w przykładach należy wspomnieć o takich cechach jak: 

• obraza uczuć religijnych,

• naruszenie norm obyczajowych, 

• zbyt realistyczne ukazanie śmierci lub cierpienia, 

• złamanie tradycyjnych zasad estetycznych, 

• pokazanie zwykłych ludzi w tematach uznawanych za „zbyt poważne”, 

• nadmierna dosłowność w przedstawieniu ciała i emocji.

Zwróć uwagę na to, do jakich dzieł dawnych mistrzów nawiązywał Manet oraz co zmieniał w przedstawianych przez siebie tematach i sposobie ich ukazywania.

Maneta trudno uznać wyłącznie za buntownika odrzucającego tradycję. Był raczej artystą, który prowadził dialog z dawnym malarstwem i przekształcał jego wzorce w duchu nowoczesności. Znał dzieła dawnych mistrzów, ponieważ kopiował je w Luwrze, a w swoich obrazach świadomie do nich nawiązywał. W Śniadaniu na trawie wykorzystał układ postaci znany z dzieł Rafaela i Giorgione’a, ale przeniósł go do współczesnego Paryża. Zamiast postaci mitologicznych pojawili się współcześni ludzie, a naga kobieta została przedstawiona jako konkretna kobieta, Victorine Meurent. W Olimpii Manet nawiązał natomiast do tradycji renesansowego aktu, szczególnie Wenus z Urbino Tycjana, lecz zamiast idealizowanej bogini ukazał współczesną kurtyzanę. Również Koncert w ogrodzie Tuileries łączy współczesną scenę miejską z tradycją malarstwa dawnych mistrzów.

Jednocześnie Manet zdecydowanie przeciwstawiał się zasadom akademickim. Rezygnował z idealizowania rzeczywistości, podejmował tematy codzienne i współczesne, upraszczał formy, stosował szerokie i płaskie plamy barwne, ograniczał tradycyjny modelunek i eksperymentował z przestrzenią. W ten sposób nie niszczył tradycji, lecz odbierał jej dawne znaczenie i wykorzystywał ją do stworzenia nowego języka malarskiego. Jego nowatorstwo polegało więc nie na całkowitym zerwaniu z przeszłością, lecz na jej twórczej reinterpretacji.

W swojej odpowiedzi pokaż, że reakcje współczesnych odbiorców wynikały zarówno z podejmowanej tematyki, jak i z nowatorskiego sposobu przedstawiania rzeczywistości. Odwołaj się do kilku dzieł artysty. Porównaj obrazy Maneta z zasadami akademickiego malarstwa. Zwróć uwagę na sposób przedstawiania nagości, wybór bohaterów, relację między tradycją a współczesnością, kompozycję, kolor, przestrzeń oraz stosunek artysty do przedstawianej rzeczywistości.

Skandale wywoływane przez dzieła Maneta wynikały z połączenia kontrowersyjnej tematyki i nowatorskiej formy malarskiej. Akademickie malarstwo wysoko ceniło przedstawienia historyczne, mitologiczne i alegoryczne, a rzeczywistość powinno ukazywać w sposób idealizowany, harmonijny i podniosły. Manet świadomie przeciwstawiał się tym oczekiwaniom. Interesowali go współcześni ludzie, codzienne sytuacje i miejsca, które można było rozpoznać w Paryżu.

Największe oburzenie wywołały jego przedstawienia nagości. W Śniadaniu na trawie naga kobieta została ukazana obok dwóch ubranych współczesnych mężczyzn i patrzy bezpośrednio na widza. Nie została przedstawiona jako bogini ani postać mitologiczna, dlatego jej nagość nie miała tradycyjnego uzasadnienia. Podobnie w Olimpii Manet wykorzystał wzorzec renesansowego aktu, ale zamiast idealizowanej Wenus przedstawił współczesną kurtyzanę. Tym samym odebrał aktowi kobiecemu jego tradycyjny, wzniosły kontekst. Skandal wynikał również z formy obrazów. Manet stosował płaskie plamy barwne, ograniczał modelunek światłocieniowy, eksperymentował z przestrzenią i perspektywą oraz zestawiał kontrastowe kolory. W Pijącym absynt krytykowano między innymi brak tradycyjnie skonstruowanej przestrzeni, niewłaściwe położenie cienia i sposób nakładania farby. W Balkonie odbiorców drażniły między innymi ostre, nienaturalne kolory oraz nietypowe przedstawienie przestrzeni.

Manet nie tylko przedstawiał więc nowe tematy, ale także tworzył je za pomocą nowego sposobu obrazowania. Co więcej, nie moralizował i nie wyjaśniał przedstawianych sytuacji. Pokazywał rzeczywistość bez idealizacji i bez narzucania odbiorcy jednoznacznej oceny. To właśnie połączenie współczesności, realizmu, zerwania z akademickimi zasadami i eksperymentów formalnych sprawiło, że jego obrazy stały się dla wielu współczesnych odbiorców wyzwaniem.