Mistycyzm, symbolika i sacrum w sztuce bizantyjskiej
Element jest częścią modułowego podręcznika pt. "Sztuka przez wieki. Historia sztuki - zakres rozszerzony". Kliknij tutaj, aby przejść do spisu treści.
Materiał podejmuje problem ukazania sztuki bizantyńskiej jako zjawiska łączącego teologię, liturgię, politykę i estetykę. Szczególną uwagę poświęca mozaice jako technice monumentalnej, która kształtowała przestrzeń świątyń poprzez światło, kolor i symbolikę. Omawia jej funkcję w różnych miejscach świata bizantyńskiego i postbizantyńskiego, między innymi w Hagii Sophii w Konstantynopolu oraz w kościołach Rawenny, takich jak San Vitale, San Apollinare in Classe i San Apollinare Nuovo, ukazując ich znaczenie dla rozwoju ikonografii cesarskiej i chrystologicznej. Materiał przedstawia również ikonę jako kluczowy element duchowości Bizancjum, ukazując różne typy ikonograficzne i ich teologiczne znaczenia. Wprowadza Mandylion, Pantokratora, Eleusę i Hodegetrię, ilustrując je przykładami z tradycji synajskiej, nowogrodzkiej i smoleńskiej. Pokazuje, jak poszczególne typy ikon wyrażają odmienne aspekty osoby Chrystusa i roli Maryi, a także jak funkcjonowały w praktyce religijnej. Całość wzbogacają ćwiczenia i polecenia otwarte, uzupełnione podpowiedziami i modelowymi odpowiedziami, które wspierają samodzielną analizę, interpretację i syntetyczne myślenie nad materiałem.
Bibliografia
- Źródło: Jannic Durand, Sztuka średniowiecza, tłum. P. Wrzosek, Warszawa 2007, s. 71–72.
- Źródło: Jan Białostocki, Mozaiki cesarza i cesarzowej w San Vitale, Wydawnictwo Naukowe PWN Warszawa 2022, s. 58–56, Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu). Cytat za: Jan Białostocki, Sztuka cenniejsza niż złoto.
- Źródło: Intymna ikona, Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu). Cytat za: Wendy Beckett, Historia malarstwa. Wędrówki po historii sztuki zachodu, Arkady 2007, s. 27.
- Źródło: Dzieło mistyczne. Cytat za: Wendy Beckett, Historia malarstwa. Wędrówki po historii sztuki zachodu, Arkady 2007, s. 26.
- Źródło: Ikona Chrystusa Pantokratora, dostępny w internecie: Monika Skarżyńska, Ikona Chrystusa Pantokratora , zycie-duchowe.pl, Słowo, obraz, czyn, Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu). Cytat za: Życie Duchowe, ZIMA 73/2013.
- Źródło: Hodegetria, dostępny w internecie: Rowan Williams, Hodegetria , zycie-duchowe.pl, Życie Duchowe, Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu). Cytat za: • JESIEŃ.
- Źródło: Anna Marta Żukowska, Częstochowska Ikona Matki Bożej, dostępny w internecie: bibliotekanauki.pl, Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu). Cytat za: „Częstochowska Ikona Matki Bożej”, Religious and Sacred Poetry: An International Quarterly of Religion, Culture and Education, nr 1 (5), styczeń–marzec 2014, s. 273–278.