Pod lupą nowej wiedzy. Dekoracja sklepieniaSklepieniesklepienia Kaplicy Sykstyńskiej

Michał Anioł Buonarroti [czytaj błonaroti] (Michelangelo di Lodovico Buonarroti Simoni) [czytaj: mikelandżelo di lodowiko błonaroti simoni] pomiędzy majem 1508 a październikiem 1512 roku namalował freskiFreskfreski na sklepieniuSklepieniesklepieniu Kaplicy Sykstyńskiej pałacu watykańskiego, zbudowanej na zamówienie papieża Sykstusa IV. 

Przed rozpoczęciem prac Michała Anioła sklepienieSklepieniesklepienie Kaplicy Sykstyńskiej było ozdobione prostą dekoracją malarską autorstwa Pier Matteo d’Amelii, przedstawiającą gwiaździste niebo. Była to konwencjonalna, symboliczna dekoracja, typowa dla sakralnych wnętrz końca XV wieku, która nie zawierała rozbudowanego programu ikonograficznego. 

R1PK66U1J3S7C

Czarno‑biała rycina przedstawiająca wnętrze wysokiej, prostokątnej sali o sklepionym, kopulastym suficie pokrytym gęstym, dekoracyjnym wzorem. W górnej części ścian znajdują się wysokie, półkoliście zamknięte okna wpuszczające światło do wnętrza. Poniżej biegnie pas ścian wypełnionych malowidłami lub reliefami z licznymi postaciami w scenach figuralnych. Dolną część przestrzeni oddziela bogato zdobiona przegroda z kratą i panelami ornamentalnymi, z centralnym wejściem. Posadzka ma geometryczny wzór, a całość wnętrza cechuje symetria i bogactwo detalu architektonicznego.

Artysta pierwotnie otrzymał polecenie namalowania Dwunastu Apostołów na trójkątnych pendentywachPendentywpendentywach podtrzymujących sufit i zasłonięcia środkowej jego części ornamentem. Przekonał jednak papieża, by dał mu wolną rękę i zaproponował inny, bardziej złożony schemat, przedstawiający Stworzenie, Upadek człowieka, proroczą obietnicę Zbawienia i genealogię Chrystusa. Plan zakładał więc dekorację reprezentującą doktryny Kościoła katolickiego.

W trakcie dekoracji sklepieniaSklepieniesklepienia Kaplicy Sykstyńskiej Michał Anioł napotkał wiele trudności, szczególnie związanych z koniecznością zastosowania wysokiego rusztowania. Pierwszy projekt zaproponował Bramante, który zasugerował zawieszenie konstrukcji na linach. Buonarroti obawiał się jednak, że takie rozwiązanie mogłoby pozostawić ślady na powierzchni sklepieniaSklepieniesklepienia, dlatego zdecydował się na prostą, drewnianą platformę. Umieszczono ją na podporach wykutych w górnej części murów, tuż przy oknach, z dodatkowymi stopniami ułatwiającymi poruszanie się wzdłuż sklepieniaSklepieniesklepienia.

Ze względu na to, że rusztowanie obejmowało jedynie połowę powierzchni sufitu, prace musiały zostać podzielone na dwie fazy: pierwsza trwała od 1508 do 1510 roku, druga — od jesieni 1511 do października 1512 roku.

W czerwcu 1511 roku papież Juliusz II powrócił do Rzymu, co wymusiło rozebranie rusztowania, by móc zaprezentować efekty pierwszego etapu prac. Podczas uroczystości Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, 14–15 sierpnia, Michał Anioł po raz pierwszy mógł obejrzeć swoje dzieło z poziomu posadzki, bez przesłaniającej widok konstrukcji. Wówczas uświadomił sobie, że zbyt mocno skupił się na drobnych detalach, które z odległości trzynastu metrów były niemal niewidoczne. Postanowił więc zmienić podejście: w drugiej fazie pracy ograniczył ilość szczegółów i zaczął malować postacie w większej skali, by lepiej wypełnić przestrzeń i wzmocnić siłę wyrazu.

FreskiFreskFreski zostały uroczyście odsłonięte 31 października 1512 roku, a Kaplica Sykstyńska ponownie otwarta dla wiernych i dworu papieskiego.

Projekty wstępne

Michał Anioł poświęcił pierwsze miesiące na tworzenie projektów wstępnych dla dwunastu postaci apostołów, ale ostatecznie wykonał ponad trzysta postaci. Aby przenieść projekty na tynk, użył dwóch różnych metod: metoda tzw. przepróchy, czyli wykonanie niewielkich otworów w szkicu, które odzwierciedlają linie rysunku, zaznaczając je na tynku czarnym węglem, lub pośrednie wyrycie, które polegało na przeniesieniu projektów z kartonów na tynk za pomocą odrysowania konturów metalowym narzędziem.

R9DS6VVBR6T99

Ilustracja przedstawia szaro‑beżowe tło, na którym ukazano sylwetkę postaci. Na pierwszym planie obecne jest ciemnobeżowe, ukazane tyłem, od pośladków w górę, umięśnione ciało. Jego kontury są miękkie, zlewające się z wypełnieniem. Ręce postaci są uniesione, a głowa ukazana bokiem oraz skierowana w dół. Jej nos jest prosty, a czoło wysokie. Jej talia jest wąska, a brzuch nieco wystający. Poniżej obecne są kontury ukazujące zbliżenia na poszczególne części postaci – zarysowano jego plecy, twarz z bliska, dłoń, stopę oraz palce. Kontury wykonano grubymi liniami, odróżniającymi się od wypełnienia.

Program ikonograficzny

Punktem wyjścia dla programu ideowego były Księgi Starego Testamentu, zestawione jednak z poglądami teologów i filozofów renesansowych. Buonarroti uzupełnił ten ikonograficzny program, nawiązując do istniejących już scen nowotestamentowych, znajdujących się na ścianach. Łącznikiem tym stały się postacie proroków zapowiadających przyjście Chrystusa. Do tradycji antycznej nawiązał natomiast, zamieszczając Sybille.

Kompozycja sklepieniaSklepieniesklepienia

SklepienieSklepienieSklepienie Kaplicy Sykstyńskiej ma formę płaskiego sklepienia kolebkowegoSklepienie kolebkowesklepienia kolebkowego, podpartego dwunastoma trójkątnymi pendentywamiPendentywpendentywami rozmieszczonymi nad oknami kaplicy. Michał Anioł zaprojektował rozbudowany schemat dekoracyjny, którego centralną część stanowi dziewięć paneli przedstawiających epizody z Księgi Rodzaju, otoczonych iluzjonistyczną ramą architektoniczną. Zamiast pierwotnie proponowanych Apostołów, artysta umieścił na pendentywachPendentywpendentywach monumentalne postaci Proroków i Sybilli, zwiastunów nadejścia Mesjasza

SklepienieSklepienieSklepienie Kaplicy Sykstyńskiej przedstawia historię ludzkości, począwszy od stworzenia świata, z centralnym motywem człowieka jako istoty o fundamentalnej roli we wszechświecie. Dzieło to składa się z trzech obszarów. W dolnej części znajdują się lunetyLunetalunety, stanowiące górną część ścian, między którymi umieszczono puttaPuttoputta trzymające tarcze, a w zwieńczeniach każdego żagla – brązowe akty. W czterech rogach umieszczone są żagielki, które wraz z Prorokami siedzącymi na tronach tworzą strefę środkową. FreskiFreskFreski na samej górze ujęte zostały na powierzchni prostokątnej, podzielonej na dziewięć pól połączonych z częścią środkową IgnudiIgnudiIgnudi. Na filarachFilarfilarach po bokach tronów umieszczone są puttaPuttoputta, a między parami IgnudiIgnudiIgnudi znajdują się medaliony z biblijnymi scenami.

Michał Anioł podzielił sklepienieSklepieniesklepienie na pięć rodzajów płaszczyzn, obejmujących ponad 500 metrów kwadratowych powierzchni, wypełniając całość freskamiFreskfreskami. Malowidła w prostokątnych polach kolebki odpowiadają przęsłomPrzęsłoprzęsłom – większe znajdują się między wierzchołkami lunetLunetalunet, a mniejsze pomiędzy spływami sklepieniaSklepieniesklepienia. W narożnikach – pomiędzy ośmioma lunetamiLunetalunetami – znajdują się cztery trójkątne pendentywyPendentywpendentywy. GurtyGurtGurty sklepieniaSklepieniesklepienia opierają się na namalowanych filarachFilarfilarach, między którymi zostały ustawione ławy, na których siedzą Prorocy i Sybille otoczeni amorkami (puttamiPuttoputtami). Każdemu z pięciu proroków odpowiada jedna Sybilla. Na przedłużeniu filarówFilarfilarów namalowano dziewięć par IgnudiIgnudiIgnudi, oddzielonych medalionami z brązu.

Modelowanie postaci

Michał Anioł zadbał o anatomiczny modelunek postaci, który nadawał im wyrazistości, dostojnych póz i harmonijności. Aby podkreślić ich siłę wyrazu, zastosował skręty ciał, pokreślił umięśnienie, nadając postaciom cechy rzeźbiarskie. Krajobraz i tło we freskachFreskfreskach zajmują drugorzędne miejsce. Również paleta kolorów, dzięki doborowi jasnych, żywych kolorów, silnych kontrastów barwnych podkreśla bryłowatość postaci, nadaje im cech trójwymiarowości. Michał Anioł osiągnął trójwymiarowość także poprzez wirtuozerskie wykorzystanie światła i cienia. Bryłę malarz podkreśla także, stosując silny modelunek światłocieniowy, podkreślający wrażenie bryłowatości, nadający rzeźbiarski charakter postaciom. Kontury są zwykle wyraźne i ostre dla osób znajdujących na pierwszym planie, a stają się bardziej rozmyte dla znajdujących się z tyłu.

Przypatrz się sposobom kształtowania trójwymiarowości za pomocą barwy, światłocienia i konturu we fragmencie freskówFreskfresków Michała Anioła i wykonaj polecenia.

R126GGV4NTURC

Ilustracja interaktywna. Główna ilustracja jest wyszarzona - ukazana jakby za mgłą i przedstawia fragment fresku, na którym wyróżnić można trójkątny element architektoniczny. Po prawej stronie ilustracji znajduje się panel boczny. Tam, na górze napisano tytuł: Fragment fresku w Kaplicy Sykstyńskiej. Poniżej znajduje się pierwsze hasło: zróżnicowanie barw. Po kliknięciu na hasło, na ilustracji podświetla się kolorem jedna ze scen. Jest to kilkoro ludzi w różnym wieku, ściśniętych ze sobą w małej przestrzeni. Owijają się wokół nich zielone węże. Mężczyzna najbliżej obserwatora ma pomarańczową koszulę o żywym kolorze. Osoba obok niego ma koszulę w kolorze pomarańczowo‑żółtym. Za nimi stoi mężczyzna namalowany już mniej żywymi barwami, z jasnoróżową koszulą. Z tyłu namalowano dwie głowy, w szarawych kolorach. Po kliknięciu na granatowe pole obok hasła, na ekranie wyświetla się następujący tekst: „Pierwszy plan bardziej intensywny niż dalszy”. Następne hasło na panelu bocznym to modelunek światłocieniowy. Po kliknięciu na hasło, na ilustracji podświetla się kolorem detal przedstawiający fragment sukni kobiety. Suknia przypomina rzeźbę w kamieniu, z powodu starannego ukazania zagięć materiału. Białe, wystające zagięcia są ukazane obok szarych cieni. Po kliknięciu na granatowe pole obok hasła, na ekranie wyświetla się następujący tekst: „Silny modelunek światłocieniowy sprawiający wrażenie bryłowatości i wpływający na rzeźbiarski charakter postaci”. Trzecie hasło to kontury postaci. Po kliknięciu na hasło, na ilustracji podświetla się kolorem scena, w której uczestniczy kobieta, której sukienkę ukazano w poprzednim haśle. Jest ona trzymana za nadgarstek przez mężczyznę, który stoi za nią. Dalej stoi w rzędzie jeszcze kilka osób. Bliższe postacie mają zarysowane cienie, granice odcięcia postaci od innych elementów są mocniejsze. Im dalej w głąb dzieła, kontury zacierają się. Po kliknięciu na granatowe pole obok hasła, na ekranie wyświetla się następujący tekst: „Kontury postaci znajdujących się bliżej są bardziej wyraziste niż tych, które usytuowane są za nimi”.

Ilustracja interaktywna. Główna ilustracja jest wyszarzona - ukazana jakby za mgłą i przedstawia fragment fresku, na którym wyróżnić można trójkątny element architektoniczny. Po prawej stronie ilustracji znajduje się panel boczny. Tam, na górze napisano tytuł: Fragment fresku w Kaplicy Sykstyńskiej. Poniżej znajduje się pierwsze hasło: zróżnicowanie barw. Po kliknięciu na hasło, na ilustracji podświetla się kolorem jedna ze scen. Jest to kilkoro ludzi w różnym wieku, ściśniętych ze sobą w małej przestrzeni. Owijają się wokół nich zielone węże. Mężczyzna najbliżej obserwatora ma pomarańczową koszulę o żywym kolorze. Osoba obok niego ma koszulę w kolorze pomarańczowo‑żółtym. Za nimi stoi mężczyzna namalowany już mniej żywymi barwami, z jasnoróżową koszulą. Z tyłu namalowano dwie głowy, w szarawych kolorach. Po kliknięciu na granatowe pole obok hasła, na ekranie wyświetla się następujący tekst: „Pierwszy plan bardziej intensywny niż dalszy”. Następne hasło na panelu bocznym to modelunek światłocieniowy. Po kliknięciu na hasło, na ilustracji podświetla się kolorem detal przedstawiający fragment sukni kobiety. Suknia przypomina rzeźbę w kamieniu, z powodu starannego ukazania zagięć materiału. Białe, wystające zagięcia są ukazane obok szarych cieni. Po kliknięciu na granatowe pole obok hasła, na ekranie wyświetla się następujący tekst: „Silny modelunek światłocieniowy sprawiający wrażenie bryłowatości i wpływający na rzeźbiarski charakter postaci”. Trzecie hasło to kontury postaci. Po kliknięciu na hasło, na ilustracji podświetla się kolorem scena, w której uczestniczy kobieta, której sukienkę ukazano w poprzednim haśle. Jest ona trzymana za nadgarstek przez mężczyznę, który stoi za nią. Dalej stoi w rzędzie jeszcze kilka osób. Bliższe postacie mają zarysowane cienie, granice odcięcia postaci od innych elementów są mocniejsze. Im dalej w głąb dzieła, kontury zacierają się. Po kliknięciu na granatowe pole obok hasła, na ekranie wyświetla się następujący tekst: „Kontury postaci znajdujących się bliżej są bardziej wyraziste niż tych, które usytuowane są za nimi”.

Zasób interaktywny dostępny pod adresem https://zpe.gov.pl/a/D9US8QZTQ

Dziewięć centralnych freskówFreskfresków przedstawia ułożone chronologicznie sceny zaczerpnięte z Księgi Rodzaju i Księgi Wyjścia. Pomiędzy pilastramiPilasterpilastrami zaplanowano je naprzemiennie — mniejsze malowidła zostały umieszczone między większymi. Trzy z nich poświęcono stworzeniu świata: Oddzielenie światła od ciemności, Stworzenie Słońca i Księżyca, Rozdzielenie nieba i wody.

RN9L1JHUKGA8M

Ilustracja przedstawia freski sklepienia w Kaplicy Sykstyńskiej autorstwa Michała Anioła Buonarotti. Kadr jest wydłużonym, poziomym prostokątem, podzielonym scenami na 41 pól o różnych kształtach. W centrum znajduje się dziewięć prostokątnych pól, widocznych na fotografii w kolorze. Pozostała elementy fotografii są czarno‑biała. Każda część przedstawia inną scenę. Od stworzenia świata, poprzez wygnanie Adama i Ewy z raju aż do potopu. Sceny te są oddzielone namalowanymi filarami z sylwetkami nagich mężczyzn.

Zaczynając od ściany ołtarzowej, malowidła zostały podzielone na trzy grupy:

Grupa pierwsza - historia stworzenia

Oddzielenie światła od ciemności

W tym przedstawieniu wyróżnia się majestatyczna postać Boga‑Stwórcy, który wypełnia całą przestrzeń, unosząc się w powietrzu. Stwórca uchwycony jest od dołu i obrócony, nadając kształt wszystkiemu, zapoczątkowując światło i ciemność. Kolorystycznie przestrzeń budowana jest za pomocą chromatycznie dobranych bieli, szarości oraz odcieni czerwieni, fioletów i różów, a obszar tła dzielony po przekątnej na jasną i ciemną część.

R11S9ZDUUB2MG

Ilustracja przedstawia fragment fresku, na którym przedstawiono scenę biblijną. W centrum ilustracji znajduje się prostokątne pole, na którym namalowano postać Boga. Namalowano go tak, że nogi są po prawej stronie, a ręce po lewej stronie ilustracji. Ma on ciało mężczyzny i ubrany jest w jasnoróżowe szaty, zakrywające całe jego ciało. Szaty są rozwiane wokół niego. Ma uniesione ręce do góry, a nad nimi kłębią się chmury lub dym. Twarz jest zamazana, ukazana bez szczegółów. Dookoła tej sceny znajdują się czterej nadzy mężczyźni, w każdym rogu po jednym, którzy siedzą na kamiennych blokach. Postacie po lewej stronie siedzą na blokach równoległych do lewej krawędzi ilustracji, tak, że obraz z Bogiem mają nad głowami. Pomiędzy dwoma postaciami znajdują się okrągłe, złotawe medaliony. Postacie po prawej stronie siedzą na blokach równoległych do prawej krawędzi ilustracji, tak, że obraz z Bogiem mają nad głowami. Pomiędzy dwoma postaciami również znajdują się okrągłe, złotawe medaliony.

Stworzenie Słońca i Księżyca

Na kontrastowym i świetlistym niebie Michał Anioł przedstawił dwie sceny Stworzenia. Bóg ukazany jest po lewej stronie z wyciągniętym w dół ramieniem, a po prawej z typowym wyrazem „straszliwości”, czyli terribilitàterribilitàterribilità - cechą charakterystyczną dla Michała Anioła, ukazującą postać o przerażającym spojrzeniu. W obu scenach Bóg wyciąga prawą rękę: po lewej ożywia rośliny, po prawej gwiazdy. Kompozycję dynamizuje wiatr, widoczny w układzie draperii oraz rozwianych włosach i brodzie Stwórcy. Pierwszy jest skierowany w stronę widza, drugi natomiast oddala się, co podkreśla zastosowany skrót perspektywicznyskrót perspektywistycznyskrót perspektywiczny. Również w tym przedstawieniu dominują barwy chromatyczne.

ROR3MTVQVRRO6

Ilustracja przedstawia fragment fresku, zdobiącego sklepienie Kaplicy Sykstyńskiej. W jego prawej części ukazana jest postać Boga jako brodatego mężczyzny o poważnym wyrazie twarzy ze zmarszczonymi brwiami, odzianego w bladoróżową szatę. Ręce ma rozłożone - lewą skierowaną do tyłu, prawą przed siebie. Wokół niego, w obrębie rozwianej, różnowo‑czerwonej szaty, znajdują się nagie anioły. Obok, w lewej części malowidła, znajduje się postać z siwymi włosami, odziana w identyczną szatę, jednak zwrócona tyłem. Postać wygląda jakby frunęła w stronę znajdujących się w lewym, dolnym rogu roślin. W środkowej, górnej części znajduje się duże okrągłe Słońce. Natomiast przy prawej krawędzi omawianego fresku, znajduje się duży, szary Księżyc, wskazywany przez lewy palec mężczyzny. Wokół malowidła, na przedstawionej ilustracji znajdują się również cztery figury nagich, męskich postaci.

Rozdzielenie nieba i wody

W tej kompozycji Bóg, na czystym i jasnym niebie wraz z zastępem aniołów, pochylony z rozpostartymi i wyciągniętymi rękom. Cały wizerunek ukazany jest w silnym skrócie perspektywicznymPerspektywaperspektywicznym. Uproszczona, ale dzięki skrótowiSkrót perspektywistycznyskrótowi głęboka kompozycja, sprawia, że obraz jest dynamiczny, chociaż zdominowany przez monochromatyczne, utrzymane w tej jednej tonacji barwy.

RE5ESJR3MRC14

Ilustracja przedstawia fragment fresku, zdobiącego sklepienie Kaplicy Sykstyńskiej. Jest to prostokątne malowidło, w którego centralnej części znajduje się postać starszego, brodatego mężczyzny, odzianego w bladoróżową szatę. Znajduje się on w pozycji jakby frunął, brzuchem do dołu, z rękami wyciągniętymi w przód. Twarz ma lekko pochyloną, jednak zwrócony jest do przodu, sprawiając wrażenie jakby miał zaraz wyfrunąć z ramy dzieła. Tuż za mężczyzną, w otchłani jego szaty schowane są postacie nagich dzieci. Tło malowidła jest rozmyte, wykonane w odcieniach szarości i bieli. Wokół omawianego fresku, na przedstawionej ilustracji znajdują się również cztery figury nagich, męskich postaci.

Drugą w kolejności chronologicznej sceną z centralnej części sklepieniaSklepieniesklepienia jest Stworzenie Słońca i Księżyca. Przedstawia ona drugi i czwarty dzień narracji o Stworzeniu. Jest to jedno z najbardziej dynamicznych przedstawień, w którym Michał Anioł operuje mistrzowskim skrótem Skrót perspektywistycznyskrótem PerspektywaPerspektywa.Skrót perspektywistyczny.

Grupa druga - historia pierwszych rodziców

Stworzenie Adama

Najbardziej znanym fragmentem sklepieniaSklepieniesklepienia jest Stworzenie Adama. Scena jest zobrazowanym fragmentem z Księgi Rodzaju: Stworzył więc Bóg człowieka na swój obraz, na obraz Boży go stworzył (Rdz 1,27). Centralnym elementem są dłonie Stwórcy i Adama, oznaczające powołanie do życia mężczyzny. Na jednolitym, płaskim, jasnym tle palce postaci zbliżają się, ale jeszcze się nie stykają. Postacie umieszczone są po przekątnej, po przeciwnych stronach panelu, wypełniając ciałami i otoczeniem przestrzeń. Bóg, owinięty płaszczem, którego fałdy rozwiewają się na wietrze, niesiony jest przez jedenaście aniołów. Na zielonym zboczu swobodnie ułożona jest muskularna, lekko skręcona sylwetka nagiego Adama. Mimo wyciągniętej dłoni, w przeciwieństwie do Stwórcy, jego postawa jest statyczna.

Zapoznaj się z opisem freskuFreskfresku wykonanym przez historyka sztuki oraz dziełem Michała Anioła i wykonaj polecenia.

Stworzenie Ewy

Panel ukazujący Stworzenie Ewy przedstawia trzy postacie na tle pejzażu – nagich: Ewę i Adama oraz Boga, ubranego w tunikę i długi, obszerny płaszcz. Wychodząca z żebra Adama Ewa staje w wymownym, dynamicznym geście przed Stwórcą. Pierwszoplanową, wyeksponowaną przestrzeń zajmują postacie, względem siebie prostopadłe i równoległe, natomiast głowy tworzą układ diagonalny. Tło krajobrazu wydaje się wyraźne i puste: kontrasty między niebem a wzgórzem są nieznaczne.  Natomiast między sceną rozgrywająca się na pierwszym planie z dominacją barw ciepłych kontrastuje tło, które wypełnia utrzymane w zimnych, błękitno‑białych barwach.

Stworzenie Ewy uzupełnia scenę, w której Bóg stwarza Adama. Powołanie do życia pierwszej kobiety zostało opisane w Księdze Rodzaju:

Grzech pierworodny i wygnanie z raju

W szóstej kwaterze zawarte są dwie sceny odnoszące się do upadku Adama i Ewy: Grzech pierworodny z kuszeniem i zerwaniem owocu z zakazanego drzewa oraz Wygnanie z Raju. Paleta barw zyskała na intensywności, stała się bardziej zdecydowana. W wygnaniu Michał Anioł nawiązał do freskuFreskfresku Masaccia.

Podobnie jak w przypadku pierwszej sekwencji obrazów, trzy panele dotyczące Noego, zaczerpnięte z Księgi Rodzaju (od szóstego do dziewiątego rozdziału), nie posiadają chronologii. W pierwszej scenie pokazano ofiarę owcy. Obraz ten przedstawia ofiarę dokonaną przez rodzinę Noego po ich bezpiecznym uwolnieniu z Wielkiego Potopu, który zniszczył resztę ludzkości. Malując Potop Michał Anioł chciał oddać tragedię przeżywaną przez mężczyzn i kobiety, których Bóg skazał na zagładę. Ostatnia scena to historia pijaństwa Noego, opowiada historię patriarchy i jego synów. Ocaleni z Potopu: Noe, Sem, Cham i Jafer opuszczają arkę, a potomkowie ich zaludniają ziemię. Te trzy obrazy są poświadczeniem odejścia od idealnego obrazu człowieka, stworzonego przez Boga.

Grupa trzecia przedstawia historię Noego

Ofiara Noego

Panel przedstawia Noego po uratowaniu arki przed potopem. W stronę znajdującego się w centrum Noego skierowane są wszystkie postacie, zarówno ludzie, jak i zwierzęta. Scena jest dynamiczna – wszystkie postacie wykonują czynności związane ze złożeniem ofiary lub gestykulują. U boku Noego stoją dwie kobiety, które rozmawiają ze sobą. Przestrzeń jest ciasno zorganizowana. Michał Anioł wszystkie postacie zamieścił na pierwszym planie – skupione są wokół stołu, tworząc kształt elipsy.

R1DJKS187HEQK

Ilustracja przedstawia fragment fresku, zdobiącego sklepienie Kaplicy Sykstyńskiej. Jest to prostokątne malowidło, na którym postacie nagich mężczyzn próbują usidlić baranki, siadając na nich całym ciężarem ciała. W lewej części malowidła znajdują się też wół i koń. W centralnej części dzieła przedstawiona jest grupa postaci, odzianych w szaty, które gestykulują. W centrum uwagi jest starszy mężczyzna z długą, siwą brodą, który unosi prawą rękę w górę, natomiast lewą opiera na stole, który znajduje się przed nim. Z prawej strony malowidła znajdują się otwarte, drewniane drzwi i idzie człowiek, niosący w ramionach bele drewna. Wokół omawianego fresku, w narożnikach przedstawionej ilustracji znajdują się również cztery figury nagich postaci.

Pijany Noe

FreskFreskFresk ukazuje półleżącą, nagą postać pijanego i śpiącego Noego. Po prawej stronie pojawiają się jego dzieci, dyskutujący i starający się okryć ojca tkaniną. Kompozycja sceny oparta jest na dominacji pionów i poziomów w układach ciał postaci, choć Michał Anioł burzy tę harmonię i statykę poprzez wprowadzenie dynamicznych gestów. Pierwszy plan dominuje dzięki rozmiarom postaci, wypełniających panel na całej jego wysokości, a przestrzeń ukazanego po lewej pejzażu wypełnia pracujący mężczyzna. Michał Anioł przedstawił główną scenę we wnętrzu, oświetlonym dzięki jego otwarciu na zewnątrz.

R1FA7LOUNSFLA

Ilustracja przedstawia fragment fresku, zdobiącego sklepienie Kaplicy Sykstyńskiej. Jest to prostokątne malowidło, na którym znajduje się kilka postaci. W centralnej części siedzi nagi Noe, przedstawiony jako starzec, z siwą brodą. Opiera się on o beczkę, pod którą stoi dzban. Siedzi bezwładnie, głowę schyla w dół, ma zamknięte oczy. W prawej części malowidła stoją trzej młodsi mężczyźni. Trzymają oni różne tkaniny, a jeden z nich okrywa nią starszego mężczyznę. Jeden z młodych mężczyzn wskazuje palcem na Noego. Młodzi są zwróceni ku sobie, jakby rozmawiali. Po lewej stronie malowidła, ustawiony dalej od widza znajduje się mężczyzna w pomarańczowych szatach, bosy, który kopie w ziemi łopatą. Dookoła prostokątnego malowidła znajdują się cztery postacie nagich mężczyzn, siedzących na kamiennych blokach, a pomiędzy obiema parami mężczyzn znajdują się okrągłe, złotawe medaliony.

Potop

Panel przedstawiający Potop posiada najbardziej złożoną kompozycję, zawierającą około 60 postaci. Michał Anioł umieścił je wzdłuż ukośnych linii, podkreślając w ten sposób głębię perspektywyPerspektywaperspektywy. Kompozycja freskuFreskfresku oparta jest na przekątnej, która rozdziela pierwszy plan od dalszych, budujących głębię przestrzeni. W panelu można wyodrębnić trzy grupy osób. Pierwszy plan przedstawia ludzi próbujących ocalić swój dobytek przed powodzią - kierują się oni do wysokiego brzegu, na którym są już inni ludzie. Podobne zachowanie obserwujemy u tłoczących się na skalistej wysepce po prawej stronie. Zaciekłą walkę o wejście na tonącą łódź toczy grupa pośrodku, a w oddali bezbożni, którzy dotarłszy do platformy otaczającej Arkę, rzucają się na nią. Grupy postaci przypominają antyczne rzeźby przedstawiające muskularne postacie, ale Michał Anioł dodaje im dynamiki, skręcając ciała w nienaturalne pozy, podkreślające dramatyzm sceny.

R1UEJD393L69G

Ilustracja przedstawia fragment fresku, zdobiącego sklepienie Kaplicy Sykstyńskiej. Jest to prostokątne malowidło, na którym jest bardzo dużo postaci. Większość z nich jest naga. Ukazany jest krajobraz morza i ludzi, którzy starają się przedostać z tonącej wyspy na wybrzeże. Niebo jest zachmurzone. W oddali, na tonącej wyspie znajduje się duży budynek i grupa ludzi. W prawej części malowidła ukazany jest inny fragment suchego lądu i ludzie, którzy noszą się nawzajem przez wodę na drugi brzeg. Pomiędzy tymi dwoma wyspami pływa okrągła tratwa z inną grupą ludzi. Na najbliższym planie ukazane są postacie, obejmujące się nawzajem, leżące na trawie, idące, obejmujące drzewa. Dzieci trzymają się rodziców. Są wśród nich także zwierzęta. Wokół omawianego fresku, w narożnikach przedstawionej ilustracji znajdują się również figury nagich postaci.

Prorocy i Sybille

Przestrzenie pomiędzy żaglami, na monumentalnych tronach wykonanych w stylu trompe‑l'oeiltrompe‑l'oeiltrompe‑l'oeil, Michał Anioł ukazał żydowskich Proroków ze Starego Testamentu, którzy zapowiedzieli przyjście Chrystusa oraz Sybille, wizjonerki ze starożytnego świata, których chrześcijańska interpretacja obejmowała również proroctwa jako zapowiedzi przyjścia Jezusa. Razem jest ich dwanaście, co wynikało z wcześniejszego architektonicznego układu sklepieniaSklepieniesklepienia, które pierwotnie miało zawierać postaci dwunastu Apostołów. Malarz podkreślił znaczenie ikonograficzne Sybilli i Proroków, nadając im większe rozmiary. Przedstawił postacie podczas przeglądania książek, pisania lub czytania, rozwijania pergaminów, czym podkreślił ich związek z tekstami pisanymi. Intensywne barwy szat odcinają je od monochromatycznego, jasnego tła i eksponują, tworząc iluzję wychodzących na zewnątrz.

Pod figurami Proroków i Sybilli na pilastrachPilasterpilastrach dzielących przęsłaPrzęsłoprzęsła między oknami Michał Anioł namalował puttaPuttoputta z napisem identyfikującym znajdujące się powyżej postacie. Pełnią one funkcję kariatydKariatydakariatyd, które tworzą przestrzenną iluzję podtrzymujących kapitele, na których spoczywają IgnudiIgnudiIgnudi. Drugie, podwójne figurki znajdują się pomiędzy Prorokami i Sybillami.

Po obu stronach malowideł na sklepieniuSklepieniesklepieniu znajdują się postacie Sybilli i żydowskich proroków – dwanaście postaci, zapowiadających przyjście Chrystusa. Siedmiu mężczyzn to prorocy Izraela, kobiety natomiast reprezentują świat klasyczny. Prorok Jonasz jest umieszczony nad ołtarzem, a Zachariasz – na przeciwnym końcu, nad głównymi drzwiami kaplicy. Pozostałe męskie i żeńskie postacie przedstawione są naprzemiennie. Prorocy posiadają zindywidualizowane twarze, wyrażające różne stany, np. zamyślenie lub zdziwienie. Wśród Sybilli znajdują się przedstawienia starych kobiet (Sybilla Kumejska i Sybilla Perska) oraz uosobień piękna i młodości, np. Sybilla Delficka lub Libijska. Wszystkie postacie oddzielone są od siebie wykonanymi w technice trompe l'oeiltrompe‑l'oeiltrompe l'oeil pilastramiPilasterpilastrami, na których przedstawione są IgnudiIgnudiIgnudi i puttaPuttoputta: dwudziestu nagich młodzieńców siedzi na imitacjach gzymsówGzymsgzymsów.

Przeanalizuj sposoby przedstawienia proroków i Sybilli na sklepieniuSklepieniesklepieniu Kaplicy Sykstyńskiej oraz zapoznaj się z komentarzami - każda z tych postaci niesie ze sobą przesłanie, które Michał Anioł wyraził nie słowem, lecz formą. Następnie wykonaj polecenia.

gallery

• Prorok Jonasz
• Prorok Jeremiasz
• Sybilla Perska
• Prorok Ezechiel
• Sybilla Erytrejska
• Prorok Joel
• Prorok Zachariasz
• Sybilla Delficka
• Prorok Izajasz
• Sybilla Kumańska
• Prorok Daniel
• Sybilla Libańska

Prorok Jonasz40

Przedstawiony nad ołtarzem prorok spogląda ku niebu z dramatycznym gestem, symbolizując zapowiedź zmartwychwstania.

RM4LG598EDP59

Fragment fresku przedstawiający siedzącego, muskularnego mężczyznę o silnie skręconym tułowiu i uniesionej głowie, jakby spoglądał w górę. Ma krótkie, ciemne włosy i jest ubrany w jasną, częściowo zsuniętą tunikę odsłaniającą ramiona i nogi. Jego poza jest dynamiczna, z jedną nogą wysuniętą do przodu i stopą opartą na krawędzi architektonicznej ramy. Za nim widoczne są dwie młodsze postacie o jaśniejszych włosach oraz duża ryba o otwartym pysku, sugerująca scenę biblijną. Tło stanowi iluzjonistyczna architektura z jasnego kamienia, z dekoracyjnymi detalami i rzeźbiarskimi elementami po bokach.

Prorok Jeremiasz10

Zamyślony i przygnębiony prorok wyraża ból nad losem ludzkości, stanowiąc uosobienie refleksji i zwątpienia.

R11769N48K91O

Ilustracja przedstawia fresk Michała Anioła Buonarottiego pt. „Jeremiasz”. Na fresku przedstawiono dumającego starca, który siedzi na tronie. Mężczyzna ma długą siwą brodę i jest ubrany w złoto‑pomarańczową szatę. Za mężczyzną widoczne są dwie kobiety.

Sybilla Perska40

Pełna dostojeństwa wieszczka o egzotycznych rysach symbolizuje mądrość Wschodu i prorocze poznanie.

RGZE961U3ZXAO

lustracja przedstawia fresk Michała Anioła Buonarottiego pt. „Sybilla Perska”. Na fresku przedstawiona została kobieta siedząca bokiem na tronie. Kobieta ubrana jest w zielono‑różową szatę, a na głowie ma biały zwój ukrywający włosy. Kobieta jest pochłonięta czytaniem. Za nią, w czerwonej szacie znajduje się postać, zza ramienia której widoczna jest głowa następnej postaci.

Prorok Ezechiel40

Dynamicznie zwrócony ku aniołowi prorok przedstawiony jest w chwili boskiego objawienia i duchowego uniesienia.

R1RSXF6A2OGHQ

Ilustracja przedstawia fresk Michała Anioła Buonarottiego pt. „Ezechiel”. Na fresku znajduje się siedzący na tronie starzec. Mężczyzna ma długą siwą brodę, i jest ubrany w pomarańczowo‑błękitną szatę. Głowę ma zwróconą w bok, w jednej ręce trzyma zwój. Za mężczyzną widoczne są dwie postaci.

Sybilla Erytrejska40

Ukazana w energicznym ruchu, z rozwianym zwojem, zapowiada nadejście Zbawiciela.

RLP44AGNQPDTG

Fresk przedstawiający siedzącą kobietę o atletycznej budowie ciała, ubraną w wielobarwne szaty w odcieniach zieleni, żółci, różu i bieli. Ma związane włosy i opiera jedną rękę na dużej, otwartej księdze spoczywającej na pulpicie. Jej poza jest dynamiczna – tułów skręcony, jedna noga wysunięta do przodu, stopa oparta na krawędzi architektonicznego siedziska. Za nią znajdują się dwie postacie małego uskrzydlonego chłopca: jedna trzyma zapaloną pochodnię nad jej głową, drugia pochyla się nad księgą. Po bokach widoczne są iluzjonistyczne nisze z nagimi, rzeźbiarskimi postaciami. Całość otacza malowana architektura w jasnych, kamiennych tonach, typowa dla dekoracji sklepiennej.

Prorok Joel40

Skupiony na lekturze zwoju prorok symbolizuje duchowe oświecenie i kontemplację słowa Bożego.

R1364ZZFQPLXH

Fresk przedstawiający siedzącego starszego mężczyznę o siwych, rozwichrzonych włosach i skupionym wyrazie twarzy. Ubrany jest w jasnoszarą tunikę przewiązaną pasem oraz w obszerny, czerwony płaszcz spływający ciężkimi fałdami na kolana. Trzyma w obu rękach rozwinięty zwój pergaminu i uważnie go czyta, lekko pochylając głowę. Postać siedzi w iluzjonistycznej, kamiennej niszy architektonicznej. Za nią znajdują się dwaj młodzieńcy – jeden spogląda w bok, drugi stoi za plecami proroka. Całość utrzymana jest w jasnych, chłodnych tonach kamiennej architektury, kontrastujących z intensywną czerwienią szaty.

Prorok Zachariasz40

Umieszczony nad wejściem prorok w zadumie czyta księgę, symbolizując początek drogi do Objawienia.

RLODSM4ARGCKV

Ilustracja przedstawia fresk Michała Anioła Buonarottiego pt. „Zachariasz”. Na fresku przedstawiono czytającego starca siedzącego na tronie. Mężczyzna jest odwrócony bokiem, trzyma księgę wysoko, blisko głowy. Ma bardzo krótkie siwe włosy oraz długą siwą brodę. Ubrany jest w pomarańczowo‑niebieską szatę. Za mężczyzną widoczne są dwie postaci.

Sybilla Delficka40

Młoda i pełna energii, o przenikliwym spojrzeniu, wyraża intuicję i boskie natchnienie.

RGD3CCJQ4534E

Ilustracja przedstawia fragment fresku. Na kamiennym tronie siedzi kobieta ubrana w kolorowe szaty. Ręką rozwija zwój pergaminu. Wzrok ma skierowany w prawą stronę. Za nią stoją dwie nagie postacie. Z obu stron kobiety znajdują się kariatydy z białego kamienia. Na dole namalowano nagie dziecko, które podtrzymuje tabliczkę z napisem Delphica.

Prorok Izajasz40

Silny i skupiony prorok ukazany jest w momencie słuchania głosu Boga, gotów przekazać Jego słowa światu.

R1V56637FXD7L

Ilustracja przedstawia fragment fresku. Na kamiennym tronie siedzi mężczyzna z siwymi włosami, który pod lewym ramieniem trzyma książkę. Jest lekko skręcony tułowiem w stronę lewej ręki. Ma na sobie różową szatę oraz niebieską pelerynę. Za mężczyzną, z lewej strony znajduje się dwójka dzieci. Po obu stronach mężczyzny znajdują się kariatydy z białego kamienia. Na dole ilustracji znajduje się nagie dziecko podtrzymujące tabliczkę z napisem Esaias.

Sybilla Kumańska40

Stara, potężna kobieta o przenikliwym spojrzeniu symbolizuje mądrość starożytności i zapowiedź Mesjasza.

R1ECALEQ85NLT

Fresk przedstawiający siedzącą starszą kobietę o silnej, muskularnej budowie ciała i skupionym wyrazie twarzy. Ma na głowie jasną chustę, ubrana jest w jasnofioletową tunikę oraz obszerny, ochrowo‑pomarańczowy płaszcz, którego ciężkie fałdy spływają na kolana. Siedzi w iluzjonistycznej, kamiennej niszy architektonicznej i pochyla się nad dużą, otwartą księgą, którą trzyma oburącz, czytając tekst. Za jej plecami znajdują się dwa nagie putta – jedno podtrzymuje księgę, drugie opiera się o jej ramię. Tło stanowi jasna, malowana architektura z widocznymi spękaniami fresku, podkreślającymi wiek dzieła.

Prorok Daniel47

Młody prorok czyta księgę z intensywnym skupieniem, uosabiając wiarę i wewnętrzną siłę ducha.

R1OTDE4A81CJE

Fresk przedstawiający siedzącego, muskularnego mężczyznę o dynamicznej pozie i skupionym wyrazie twarzy. Ubrany jest w jasnoniebieską tunikę oraz wielobarwny płaszcz w odcieniach żółci, zieleni i czerwieni, którego ciężkie fałdy układają się na kolanach. W jednej ręce trzyma długą księgę lub tablicę, drugą wykonuje energiczny gest, jakby wskazywał lub przemawiał. U jego stóp stoi nagie putto podtrzymujące otwartą księgę. W tle widoczna jest iluzjonistyczna, kamienna architektura z niszami, w których przedstawiono nagie, rzeźbiarskie postaci. Za główną postacią częściowo widoczna jest kobieca sylwetka, cofnięta w cień. Fresk utrzymany jest w jasnych, pastelowych tonach.

Sybilla Libańska40

Przedstawiona w dynamicznym skręcie ciała, z rozwijanym zwojem, ukazuje moc proroctwa i piękno ludzkiej formy.

R1RR48F5LKORB

Ilustracja przedstawia fragment fresku. Na kamiennym tronie siedzi kobieta ubrana w wiele warstwa kolorowych szat. Kobieta jest skręcona tułowiem do tyłu, do wielkiej, otwartej księgi. Po lewej stronie kobiety siedzi dwójka dzieci. Jeden z nich wskazuje palcem na kobietę. Po obu stronach ilustracji znajdują się kariatydy z białego kamienia. Na samym dole znajduje się dziecko, które podtrzymuje tabliczkę z napisem Libica.

IgnudiIgnudiIgnudi (Nadzy)

IgnudiIgnudiIgnudi czyli Nadzy to wypełniające przestrzenie między mniejszymi panelami scen Księgi Rodzaju akty pogrupowane po cztery postacie. Siedzą na cokołachcokółcokołach i mają skręcone ciała, a wzrok kierują ku dołowi. Dzięki temu Michał Anioł uzyskał wrażenie przestrzenne – postacie kierują wzrok ku scenom, jakby się im przyglądały. Poza tym namalowane są w rzeźbiarski sposób, z zastosowaniem silnego modelunku światłocieniowego. Ich dynamiczne ciała kontrastują z architektonicznym, jasnym tłem.

Przyjrzyj się malowidłom IgnudiIgnudiIgnudi — nagim młodzieńcom ukazanym wokół scen biblijnych na sklepieniuSklepieniesklepieniu Kaplicy Sykstyńskiej. Zwróć uwagę na ich gesty, układ ciała, wyraz twarzy i relacje z otoczeniem. Zastanów się, dlaczego Michał Anioł umieścił właśnie takie postacie w tym miejscu. Następnie wykonaj  polecenia.

Slajd 1 z 5

RDPU4P4ZDPZL4

Ilustracja przedstawia fragment fresku. Na kamiennym bloku siedzi nagi mężczyzna, skręcony w prawą stronę i lekko zgrabiony. Ma umięśnione ciało. Jego ciało wygląda, jakby było oświetlone białym światłem, a plecy są w cieniu. Prawą ręką podpiera się na bloku kamiennym za sobą. Mężczyzna ma smukłą twarz oraz drobne usta i brodę. Na jego głowie wyrastają kręcone włosy. Z tyłu mężczyzna zakrywa się zielono‑fioletowym materiałem.

RFF4O28VOS6ZV

Ilustracja przedstawia fragment fresku. Na kamiennym bloku siedzi, skręcony w lewą stronę, nagi mężczyzna. Jego ciało jest umięśnione i oświetla je światło dochodzące z prawej strony. Twarz jest w cieniu. Mężczyzna podpiera się lewą ręką na kamiennym bloku. Prawą ręką nakrywa na siebie zielony materiał. Jego włosy są kręcone.

RNEL7OSD8RG65

Ilustracja przedstawia fragment fresku. Na białym, kamiennym bloku siedzi umięśniony, nagi mężczyzna. Ma jasną skórę i rude włosy. Mężczyzna został przedstawiony z przodu, jednak jest przechylony w lewą stronę i tam patrzy. Prawą ręką trzyma u swoich stóp złoty materiał, a lewą łapie się za włosy. Za nim powiewa więcej złotego materiału.

R1QOAU9G3FKZZ

Ilustracja przedstawia fragment fresku. Dobrze zbudowany, nagi mężczyzna namalowany został z prawego boku. Prawą stopą opiera się na kamiennym bloku. Obiema rękoma naciąga na swoje plecy kilkuwarstwowy materiał. Mężczyzna ma kręcone włosy, otwarte usta i szeroko otwarte oczy. Głowę zwraca w bok. Wzrok utkwiony ma za lewą krawędzią ilustracji.

R14QA8R1S9QF5

Ilustracja przedstawia nagiego mężczyznę. Siedzi on na kamiennym bloku, zakrytym od góry jasnoróżowym, błyszczącym materiałem. Nogi ma zgięte w kolanach i podniesione w lewą stronę. Ręce ma wyciągnięte do przodu i trzyma w nich dwie jasnoróżowe, błyszczące wstążki, które ciągną się od lewej, dolnej części ilustracji. Światło pada z lewej strony. Mężczyzna ma utkwiony wzrok w lewą, dolną część ilustracji. Ma otwarte usta i kręcone włosy.

Medaliony

Na sklepieniuSklepieniesklepieniu Michał Anioł namalował także dziesięć medalionów o średnicach od 130 do 140 cm, które imitują efekt brązu oraz wypełniają przestrzenie pomiędzy IgnudiIgnudiIgnudi a freskamiFreskfreskami głównymi. Medaliony te dekorowane są biblijnymi historiami związanymi ze scenami z Księgi Rodzaju. Namalowane medaliony przedstawiają sceny, których przestrzeń wypełniona jest postaciami, dynamiczną akcją bogatą w perspektywiczne skrótSkrót perspektywistycznyperspektywiczne skrótySkrót perspektywistycznyy.

RM715QPBD6DJA

Ilustracja przedstawia jeden z medalionów. Jest on okrągły i imituje efekt brązu. Na nim namalowano scenę, na której jest wóz ciągnięty przez dwa konie. Na wozie stoi grupa żołnierzy w zbrojach, z hełmami i włóczniami. Jeden z żołnierzy trzyma za nogi mężczyznę, który zwisa głową w dół na zewnątrz wozu.

LunetyLunetaLunety

Wzdłuż dłuższych ścian, nad dwunastoma bocznymi oknami, znajdują się lunetyLunetalunety ukazujące przodków Jezusa - sześć po każdej stronie. Dwie kolejne usytuowane są na mniejszych ścianach bocznych, jednak znajdujące się ścianie ołtarza zostały usunięte przez samego Michała Anioła w 1537 roku w celu namalowanie Sądu Ostatecznego. Wielkie postacie mają wymiary około dwukrotnie większe niż naturalne.

Półkoliste lunetyLunetalunety dopasowane są kształtem do łuków okien. Boki zajmują siedzące postacie, przeważnie ukazane z profilu i usytuowane symetrycznie, dopasowane do kształtu zajmowanej przestrzeni. W każdej z lunetLunetalunet centralnie umieszczona jest tabliczka z imionami przodków pisanymi drukowanymi literami łacińskimi. Ważną funkcję w określeniu przestrzeni pełni barwa. Kolory postaci są bardziej intensywne niż tła – eksponują je.

R15A9AB8TDKQ8

Ilustracja przedstawia fragment fresku. Nad oknem znajduje się szeroki łuk, na którym namalowano dwie postacie. Po lewej stronie, schylona stoi kobieta z blond włosami. Ma na sobie długą, niebieską szatę. Patrzy w lusterko. Po prawej stronie łuku siedzi osoba z kręconymi włosami. Patrzy na otwartą książkę. Ma na sobie długą, pomarańczową szatę. Pomiędzy dwoma postaciami, w najwyższej części łuku znajduje się biała tabliczka z czarnym napisem Naason. Ujęto ją w złotą oprawę.

R1JPGGN4P4JQQ

Ilustracja przedstawia fragment fresku. Nad oknem znajduje się szeroki łuk, na którym namalowano dwie postacie. Po lewej stronie siedzi mężczyzna w szatach w stonowanych kolorach. Podpiera się łokciem o kamienny blok. Za mężczyzną stoi niska osoba niosąca tacę. Po prawej stronie łuku siedzi chudy, zgarbiony mężczyzna o mocnych rysach twarzy. Ma na sobie różową szatę. Ręką sięga w stronę przedmiotu z cienkich, połączonych drucików. Pomiędzy dwoma postaciami, w najwyższej części łuku znajduje się biała tabliczka z czarnym napisem Jesse David Salomon. Ujęto ją w złotą oprawę.

Żagle

Żagle to trójkątne pola, znajdujące się nad ośmioma lunetamiLunetalunetami, po cztery na każdej stronie, które łączą się z kopułą. Są to wklęsłe trójkątne przestrzenie, które artysta wypełnił grupami rodzinnymi na ciemnym tle (w przeciwieństwie do jasnego tła lunetLunetalunet). Michał Anioł uwzględnił ich odległość od obserwatora i wykonał duże, siedzące lub na wpół leżące postacie, dostosowując ich pozy do kształtu malowanego obszaru freskuFreskfresku. Żagle ukazują przodków Jezusa, ale różnią się od nich pod względem ikonograficznym, a także tłem, które jest ciemniejsze niż w lunetachLunetalunetach.

Michał Anioł nie pozostawił pustych powierzchni. Trójkątne przestrzenie nad każdym żaglem wypełnił malowanymi, monochromatycznymi aktami, przypominającymi figurki z brązu, rozmieszczonymi w symetrycznych układach na tle ciemnego, purpurowego tła i oddzielonych czaszką barana, z której zwisają złote wstążki.

RBBV1V4N364FE

Ilustracja przedstawia fragment fresku. Malowidło wkomponowano w trójkątny element architektoniczny. Przypomina on białą, trójkątną ramę, która zwęża się ku górze, a jej dolna ściana jest zaokrąglona. Na zaokrąglonym elemencie siedzi z wyciągniętymi nogami kobieta. Ma ona zieloną szatę, białą koszulę i bose stopy. Patrzy na nagiego chłopca, który stoi obok niej. Chłopiec trzyma siwą brodę starszego mężczyzny znajdującego się za nim. Mężczyzna nosi czerwone szaty. Nad trójkątnym elementem znajduje się czaszka barana, a po jej dwóch stronach, na bokach trójkąta, siedzą podobne do siebie nagie postacie, w złotobrązowym kolorze.

R1ST5TPB9A7F5

Ilustracja przedstawia fragment fresku. Malowidło wkomponowano w trójkątny element architektoniczny. Przypomina on białą, trójkątną ramę, która zwęża się ku górze, a jej dolna ściana jest zaokrąglona. W środku tego trójkąta siedzi mężczyzna na białym zwoju materiału. Jedną nogę ma wysuniętą do przodu, a drugą mą zgiętą i opiera się ręką na kolanie. Ciało ma pochylone wprzód. Na głowie ma biały kawałek materiału. Za nim zarysowane są jeszcze dwie postacie. Nad trójkątnym elementem znajduje się czaszka barana, a po jej dwóch stronach, na dwóch bokach trójkąta siedzą dwie podobne postaci. Są to mężczyźni namalowani w kolorze złotobrązowym. Skrajnie z dwóch stron ilustracji znajdują się kariatydy z białego kamienia.

PendentywyPendentywPendentywy

W narożnikach sklepieniaSklepieniesklepienia znajdują się cztery duże pendentywyPendentywpendentywy, które przedstawiają historie cudownych zbawień ludu Izraela. Są to opowieści o Judycie i Holofernesie, Dawidzie i Goliacie, ukaraniu Hamana oraz brązowym Wężu. Sceny są pełnoplastyczne, czyli wyglądają tak jakby rozgrywały się w realnym świecie - postacie znajdują się w rozbudowanej przestrzeni z pejzażowym lub architektonicznym tłem. Michał Anioł zastosował w nich efekty budujące głębię – silne skróty perspektywiczneSkrót perspektywistycznyskróty perspektywiczne, zmniejszenie intensywności kolorów w tle, rozjaśnienie pierwszego planu.

R1EQ2AM6P4OTQ

Ilustracja przedstawia fragment fresku. Pierwszą pendentywę umieszczono pomiędzy białymi ramami tworzącymi jakby trójkąt z łukowatych linii. W centralnej części sceny znajduje się brązowy wąż owinięty na srebrnej rurze. Po obu jego stronach znajdują się dwie grupy ludzi. Po lewej stronie znajduje się kobieta w białej sukni. Stoi za nią mężczyzna, który, podtrzymuje ją za nadgarstek i wskazuje nim w stronę węża. Za mężczyzną stoi w rzędzie kilka ludzi. Postacie w lewym rogu są ciemne, ukazane jakby w cieniu. Po prawej stronie węża znajduje się zbita grupa ludzi. Pomiędzy nimi przeciskają się zielone węże. Ciała ludzi są powyginane w różną stronę, usta otwarte jakby w krzyku. Niektórzy są częściowo nadzy. W prawym rogu znajduje się zaciemniona postać o czerwonej skórze.

R1SKERHDUSGE7

Ilustracja przedstawia fragment fresku. Drugą pendentyw również umieszczono pomiędzy białymi ramami tworzącymi jakby trójkąt z łukowatych linii. Cała namalowana scena znajduje się w jednym budynku, w kilku pomieszczeniach. W centralnej części znajduje się nagi mężczyzna, który przykuty jest do drzewa. Ręce ma rozłożone daleko od siebie, a na jednej dłoni znajduje się przykuty gwóźdź. Po lewej stronie, z tyłu umieszczono scenę, w której trzy osoby siedzą przy stole i gestykulują. Po prawej stronie, obok przykutego mężczyzny znajduje się ściana. Przez otwór w ścianie zagląda kobieta, stojąca na schodach. Obok niej siedzi na schodach mężczyzna. W pomieszczeniu po prawej stronie, na podwyższeniu znajduje się łózko, na którym leży starszy mężczyzna. Wskazuje palcem w stronę wyjścia z pomieszczenia, na stojącą w przejściu kobietę. Za leżącym mężczyzną siedzi jeszcze kilka osób.

RQH5N4UG3PBCQ

Ilustracja przedstawia fragment fresku. Trzecią pendentywę również umieszczono pomiędzy białymi ramami tworzącymi jakby trójkąt z łukowatych linii. Malowidło podzielone jest a trzy części. Na środku namalowano dwie kobiety w jasnych szatach. Jedna z nich trzyma nad głową tacę z głową mężczyzny. Druga kobieta zasłania ją z prawej strony kawałkiem białego materiału. Z prawej strony znajduje się ciemne pomieszczenie, w którym leży nagi mężczyzna z głową zakrytą białym materiałem. Mężczyzna leży na podwyższeniu, na białym prześcieradle. Jedną rękę ma uniesioną w górę. Z sufitu zwisają różowe zasłony. Kobiety i leżącego mężczyznę odgradza biała ściana. Po lewej stronie ilustracji znajduje się siedzący na podłodze drugi mężczyzna. Zasłania on swoje ciało obłym przedmiotem i obejmuje ten przedmiot jedną ręką.

RBM319MG4H6PC

Ilustracja przedstawia fragment fresku. Czwartą pendentywę również umieszczono pomiędzy białymi ramami tworzącymi jakby trójkąt z łukowatych linii. Malunek jest utrzymany w brązowawych barwach. Przedstawia on walkę dwóch mężczyzn. Wysoki mężczyzna leży na ziemi i rękoma odpycha się od ziemi. Na jego plecach siedzi niższy mężczyzna. Lewą ręką trzyma jego głowę, a drugą ręką zamachuje się na niego mieczem. W rogach ilustracji znajdują się obserwatorzy walki.