P_W1‑M01_Kompozycja - układ znaczeń
Tutaj znajdziesz informacje dotyczące następujących rodzajów kompozycji:
statyczna, dynamiczna, otwarta, zamknięta, symetryczna, jednoosiowa, wieloosiowa, asymetryczna, jednoplanowa, wieloplanowa, jednoelementowa, wieloelementowa, rytmiczna, z akcentem.
Kompozycja statyczna
Co decyduje o tym, że kompozycja jest statyczna?
W kompozycji statycznej przeważają układy pionowe i poziome.
Takie układy sprawiają wrażenie spokoju i równowagi.




Kompozycja statyczna na ilustracjach podkreślona jest przez:
- kulę ustawioną na tle pionowych podziałów ściany: rzeźba we wnętrzu;
- monumentalne, pionowo usytuowane prostopadłościany elementów budowli: architektura;
- pionową postać oraz poziomą linię kształtu ramion - skrzydeł: rzeźba w plenerze;
- leżącą postać na pierwszym planie oraz linię horyzontu w tle: obraz.
Martwa natura - kompozycja jest statyczna, co podkreśla sposób ustawienia przedmiotów pionowo, w jednej linii na poziomym, jednolitym podłożu.
Abstrakcja geometryczna - kompozycja jest statyczna, co podkreślają figury geometryczne ułożone pionowo i poziomo oraz linie proste znajdujące się pomiędzy nimi.
Zamek - kompozycja jest statyczna, co podkreśla poziomy pas muru i pionowe sylwety wież zamkowych.



Kompozycja dynamiczna
Co decyduje o tym, że kompozycja jest dynamiczna?
Na kompozycję wpływa sposób uporządkowania poszczególnych elementów.
Jeśli w wybranym fragmencie otoczenia czy dziele sztuki przeważają układy diagonalne (ukośne) linii, łuków lub innych elementów, kompozycję określa się jako dynamiczną.
Takie kompozycje mogą być także ułożone w różnych kierunkach i sprawiać wrażenie ruchu.





Kompozycja dynamiczna na ilustracjach podkreślona jest przez:
- elementy oparte na wielokierunkowych ukosach: obraz;
- konstrukcję rzeźby opartą na ukośnych elementach: rzeźba w plenerze;
- skręcone ze sobą korzenie drzewa: zdjęcie korzeni drzew;
- układ nóg i szatę postaci oraz skrzydła zamiast ramion: rzeźba we wnętrzu;
- faliste ściany budynku: architektura.
A. jednopostaciowa – wielopostaciowa
B. zwarta – rozczłonkowana
C. statyczna – dynamiczna
1. Fotografia przedstawia rzeźbę ustawioną na dwóch niewielkich podwyższeniach, na tle drewnianej podłogi oraz białej ściany z czarnym pasem u dołu. Na podwyższeniach umieszczono dwa koła, połączone ze sobą podłużnym fragmentem. Na nim umieszczono płaski, prostokątny fragment, na którym obecna jest postać o bardzo długiej sylwetce. Nieproporcjonalnie długie nogi zdają się zlewać w jedną kończynę, bardzo szczupłą, o dużej stopie. Następnie figura rozszerza się w okolicy bioder. Talia postaci jest bardzo wąska, a ręce długie oraz chude, zgięte w łokciach. 2. Fotografia przedstawia rzeźbę na białym tle. Widoczna jest prostokątna podstawa oraz umieszczona na niej postać o nieproporcjonalnie długich i szczupłych nogach oraz rękach, a także dużych stopach. Nogi postaci są w rozkroku, jak gdyby się poruszała - jak sugeruje tytuł rzeźby. Plecy są wyraźnie pochylone, a ręce opuszczone wzdłuż ciała i na wysokości nóg są wygięte w lekki łuk.
Opisz poniższą budowlę, określając kompozycje planu i bryły.
Opisz budowlę Muzeum Vitra, określając kompozycję planu i bryły.
Kompozycja otwarta
Co decyduje o tym, że kompozycja jest otwarta?
To jeden z rodzajów kompozycji, które występują najczęściej.
Kompozycja otwarta to taka kompozycja, w której niektóre jej elementy wykraczają poza ramy obrazu.
Taką kompozycję można kontynuować, domyślić się, jak mogłaby wyglądać, gdyby dorysować, domalować czy uzupełnić luki po brakujących i „uciętych” elementach.




Kompozycja otwarta na ilustracjach podkreślona jest przez:
- ażurowość sylwetek która sprawia, że otoczenie staje się elementem kompozycji: rzeźba plenerowa;
- ujęcie horyzontalne oraz brak szczegółów, które sprawiają, że uwaga koncentruje się na krajobrazie, który można postrzegać jako niekończący się: malarstwo pejzażowe;
- elementy oddzielone od siebie, skierowane w różne strony, które sprawiają wrażenie „otwarcia” na otoczenie: instalacja artystyczna we wnętrzu;
- układ linii i plam, które sprawiają wrażenie, że można je kontynuować poza krawędziami obrazu, a technika drippingudrippingu wzmacnia to odczucie: malarstwo abstrakcyjne.
Kompozycja zamknięta
Co decyduje o tym, że kompozycja jest zamknięta?
Kompozycja zamknięta jest wtedy, gdy wszystkie elementy są skończone, zamknięte w ramach, żadna z nich nie jest ucięta, kompozycja jest zamkniętą całością.




Kompozycja zamknięta na ilustracjach podkreślona jest przez rozmieszczenie elementów kompozycji w taki sposób, aby sprawiały wrażenie całości, która mieści się w kadrze. W przypadku rzeźby - bryła jest zwarta, stanowi całość zamkniętą do wewnątrz.
Kompozycja symetryczna
Co decyduje o tym, że kompozycja jest symetryczna?
Kompozycja symetryczna jest wtedy, gdy można wyznaczyć przynajmniej jedną, umowną oś symetrii. Warto zapamiętać, że chodzi o umowną oś - co znaczy, że to, co jest po jej obu stronach nie musi być identyczne.




Kompozycja symetryczna na ilustracjach jest podkreślona przez:
- oś symetrii przebiegająca przez środek bryły budynku: architektura sakralna;
- oś symetrii, która dzieli kompozycję na identyczne kształty znajdujące się po jej obydwu stronach. Mimo, że kolor jednej części ulega zmianie, kompozycja pozostaje symetryczna: abstrakcja geometryczna;
- oś symetrii, która przebiega przez środek ilustracji. Mimo, że oś nie dzieli kadru na identyczne części - położenie głównych elementów kompozycji, czyli bramy i kamienic decyduje o tym, że kompozycja jest symetryczna: architektura;
- oś symetrii, która znajduje się pomiędzy dwoma oknami. Okna są głównymi elementami kompozycji i dlatego kompozycję możemy uznać za symetryczną - podwójne okno.
Kompozycja asymetryczna
Co decyduje o tym, że kompozycja jest asymetryczna?
Kompozycja asymetryczna jest przeciwieństwem kompozycji symetrycznej.
Nie ma tu odpowiadających sobie, podobnych elementów ułożonych w tej samej odległości od środka lub osi. Wyraźnie przeważa jakaś forma, kolor lub faktura po jednej stronie dzieła. Zwykle asymetria wpływa również na dynamikę kompozycji.


Kompozycja asymetryczna na ilustracjach jest podkreślona przez:
- nieregularne linie i elementy o różnych kształtach i wielkościach, rozmieszczone na całej powierzchni kadru: praca malarska;
- wiele elementów o różnych wielkościach i kształtach: fotografia wnętrza wystawowego.
Kompozycja jednoosiowa
Co decyduje o tym, że kompozycja jest jednoosiowa?
Kompozycja wieloosiowa
Co decyduje o tym, że kompozycja jest wieloosiowa?
Kompozycja jednoplanowa i wieloplanowa
Co decyduje o tym, że kompozycja jest jednoplanowa?
W kompozycji jednoplanowej jej elementy ustawione w jednakowej odległości od patrzącego, za nimi jest zwykle tło lub ściana - wszystko rozgrywa się w jednym planie.


Kompozycja jednoplanowa na ilustracjach jest podkreślona przez:
- wszystkie przedmioty znajdujące się na pierwszym planie: martwa natura;
- widoczny wyłącznie jeden plan, czyli fasadę budowli: fasada budynku.
Co decyduje o tym, że kompozycja jest wieloplanowa?
W kompozycji wieloplanowej autor pragnie ukazać relacje przestrzenne za pomocą planów - przynajmniej trzech. Elementy kompozycji usytuowane są w różnej odległości od patrzącego.


Kompozycja wieloplanowa na ilustracjach jest podkreślona przez:
- kilka planów: plan pierwszy - postać, plan drugi - plamy barwne coraz mniej wyraźne w miarę oddalenia od planu pierwszego, plan trzeci - zarysy miasta: postać;
- kilka planów w perspektywie zbieżnej: postaci, przedmioty, wylot tunelu w oddali: graffiti.
Kompozycja jednoelementowa i jednopostaciowa; wieloelementowa i wielopostaciowa
Co decyduje o tym, że kompozycja jest jednoelementowa lub jednopostaciowa?
Kompozycja jednoelementowa przedstawia jeden element, najczęściej przedmiot. Może przedstawiać również postać i wtedy jest to przedstawienie jednopostaciowe, czyli kompozycja jednopostaciowa.


Kompozycja jednoelementowa lub jednopostaciowa na ilustracjach jest podkreślona przez:
- rzeźba psa - stanowi jedyny element kompozycji;
- portret kobiety: wyeksponowanie postaci kobiety. Mimo, że na obrazie znajdują się również fragmenty architektury - to postać kobiety jest głównym, najważniejszym elementem kompozycji.
Co decyduje o tym, że kompozycja jest wieloelementowa lub wielopostaciowa?
Jak sama nazwa wskazuje, w kompozycji wieloelementowej jest wiele elementów. Mogą to być przedmioty, pojazdy, przyroda, budowle, postacie. W przypadku, gdy w kompozycji przeważają postaci - taką kompozycję nazywamy wielopostaciową.


Kompozycja wielopostaciowa na obydwu ilustracjach jest podkreślona przez wiele postaci znajdujących się w dziełach.
Kompozycja rytmiczna
Co decyduje o tym, że kompozycja jest rytmiczna?


Kompozycja rytmiczna na ilustracjach została podkreślona przez:
- architektura: powtarzalne pionowe i poziome elementy konstrukcyjne fasady o horyzontalnym układzie oraz powtarzalne skosy tworzące konstrukcję zewnętrznej klatki schodowej;
- wnętrze z ekspozycją prac: fotografie jakiej samej wielkości, kształcie i odstępach.
Kompozycja z akcentem
Co decyduje o tym, że kompozycja jest z akcentem?
Warto zwrócić także uwagę, czy w dziele wyróżnia się jakaś forma kolorem, kształtem, wielkością lub fakturą. Jeśli dominuje w danej kompozycji - mówimy o kompozycji z akcentem, inaczej z dominantą. Nie zawsze musi się ona znajdować w środku dzieła – jej położenie także należy wskazać.




Kompozycja z akcentem na ilustracjach jest podkreślona przez:
- wielkość, kształt i kolor elementu: praca malarska;
- kształt, wielkość i kolor elementu: pejzaż z koszem w kształcie psa;
- kontrast kolorystyczny elementu: pejzaż nadmorski:
- element wyeksponowany wielkością i kontrastowym kolorem: fotografia z czerwonym grzybem.
Rodzaje kompozycji
Więcej informacji na temat różnych rodzajów kompozycji znajdziesz m.in. tutaj:
Aplikacja on‑line
Animacje, przykłady zawodów, ćwiczenia
Aplikacja pozwala na wykonywanie ćwiczeń dotyczących kompozycji. Umożliwia stworzenie pracy z wykorzystaniem różnych rodzajów narzędzi np. ołówkiem, pędzlem, mazakiem z możliwością zastosowania efektów np. rozmycia rozmazania. Przedstawia również zawody, w których istotna jest wiedza na temat kompozycji.
Alternatywa aplikacji on‑line
Poniżej znajduje się alternatywa aplikacji.
Artysta plastyk
Artysta plastyk zajmuje się tworzeniem dzieł sztuki wizualnej, takich jak malarstwo, rzeźba, rysunek czy grafika. Wiedza na temat kompozycji plastycznej jest kluczowa dla stworzenia harmonijnego obrazu lub rzeźby, gdzie układ kształtów, kolorów i linii odgrywa kluczową rolę w planowaniu dzieła. Kompozycja jest podstawowym elementem budowy każdego dzieła sztuki, a rozplanowanie poszczególnych elementów wpływa na jego odbiór, ekspresję.

Projektant graficzny
Projektanci graficzni tworzą różnego rodzaju projekty graficzne, takie jak plakaty, ulotki, strony internetowe, logo danej firmy. Wiedza na temat kompozycji plastycznej pozwala im na świadome użycie kolorów, typografii i układów, aby przyciągnąć uwagę odbiorcy i skutecznie przekazać przekaz reklamowy lub informacyjny.

Architekt
Architekci projektują i planują budynki i tworzą plany zagospodarowania przestrzeni. Układy projektowanych budynków, mostów czy dróg wymagają wiedzy na temat kompozycji plastycznej ze względu nie tylko na konstrukcję, dobór odpowiednich proporcji i kształtów budynków, ale także na estetykę projektu, który powinien tworzyć harmonijną i estetyczną całość.

Projektant wnętrz
Projektanci wnętrz zajmują się projektowaniem i aranżacją przestrzeni wewnątrz budynków. Wiedza na temat kompozycji plastycznej pomaga w urządzeniu wnętrza - doborze mebli, dekoracji, organizacji wszystkich innych elementów wnętrza. Dobrze zaprojektowane wnętrze jest bowiem funkcjonalne i przyjazne dla zdrowia i samopoczucia.

Fotograf
Fotograf wykonuje swoją pracę, wykorzystując aparat fotograficzny. Kompozycja pełni główną rolę w kadrowaniu zdjęć, dobieraniu perspektyw, ustawieniu obiektów i kolorów, umożliwiających uzyskanie ciekawych w odbiorze i właściwych ze względu na sztukę fotografowania prac - pozwalają fotografom wyrazić swoje artystyczne wizje i przekazywać określone emocje, historie czy przekazy dotyczące fotografowanego tematu.

Projektant mody
Projektant mody to osoba odpowiedzialna za tworzenie i projektowanie ubrań oraz akcesoriów, które znajdą się w kolekcjach różnych marek, domów mody lub będą przedstawiane podczas pokazów mody. Jest to zawód wymagający kreatywności, wyczucia estetyki, umiejętności rysunkowych i znajomości zasad kompozycji. Projektowanie wzorów wymaga dbałości o równowagę, harmonię kompozycyjną dobieranych kolorów, staranności w dopasowaniu fasonów, w których ważne są układy linii, przeszyć, załamań, fałd itp. Kompozycja ważna jest także w doborze poszczególnych elementów garderoby.

Reżyser filmowy
Reżyserzy filmowi odpowiadają za proces twórczy filmu, a więc także za jego kompozycję wizualną. Wiedza na temat kompozycji pozwala na ustawianie ujęć, ułatwia dobór odpowiednich kadrów, komponowanie scen i dobór elementów wizualnych. Do zadań reżysera należy także tworzenie storyboardów, w których realizuje on swoją wizję opartą na kompozycji kadru lub zlecenie ich innej osobie, a następnie czuwanie nad ich realizacją przy produkcji filmowej, wprowadzeniem zmian ujęć.

Web designer
Web designer projektuje interfejsy stron internetowych. Wiedza na temat kompozycji i jej wpływu na odbiór wizualny pomaga właściwie dobrać wszystkie elementy graficzne i rozmieścić je w taki sposób, by zaprojektowana strona była komunikatywna. Głównie od kompozycji strony i jej interfejsu graficznego zależy komunikatywność.

Scenograf
Scenograf zajmuje się projektowaniem i tworzeniem scenografii dla spektakli teatralnych, filmów, opery, produkcji telewizyjnych, ale także spotów reklamowych. Jego zadaniem jest stworzenie odpowiedniego wizualnego środowiska, które wspiera i wzbogaca fabułę i przekaz artystyczny dzieła, dlatego kompozycja jest szczególnie istotna w jego pracy. Scenograf musi umiejętnie zadbać o ułożenie poszczególnych elementów scenografii w przestrzeni scenicznej lub wykorzystywanej w filmie. Kompozycja nie dotyczy wyłącznie rozłożenia elementów, ale także ich doboru kolorystycznego, ułożenia tekstur i zachowania odpowiednich proporcji. Wiedza o kompozycji pomaga mu stworzyć odpowiednią atmosferę, zachować wizualną harmonię i dostosować wystrój do warunków, w jakich istnieje scenografia.

Architekt krajobrazu
Architekt krajobrazu projektuje i planuje przestrzeń - parki, ogrody, place, tereny rekreacyjne, a także tereny wokół budynków czy kompleksów mieszkalnych. Jego celem jest tworzenie funkcjonalnych, estetycznych i zrównoważonych miejsc, które łączą naturę i architekturę. Znajomość zasad kompozycji pomaga tworzyć je w sposób atrakcyjny i funkcjonalny. Architekt musi tak planować rozmieszczenie roślinności, elementów małej architektury (np. ławek, fontann, ścieżek czy skwerów, aby stworzyć spójną i estetyczną całość. Zrozumienie zasad kompozycji pomaga mu zarówno w tworzeniu przestrzeni o odpowiednim układzie i proporcjach, jak i miejsc funkcjonalnych i ekologicznych.

Na podstawie wiedzy zdobytej z materiałów znajdujących się w aplikacji, wymień elementy, które cechują kompozycję dynamiczną. Swoją odpowiedź zapisz poniżej.
Na podstawie wiedzy zdobytej z materiałów znajdujących się w aplikacji, wymień elementy, które cechują kompozycję dynamiczną. Swoją odpowiedź zapisz poniżej.
Na podstawie wiedzy zdobytej z treści aplikacji, wytłumacz, dlaczego wiedza na temat kompozycji jest ważna w pracy projektanta wnętrz? Swoją odpowiedź zapisz poniżej.








