R1GU3FNO84MZM

P_W1‑M01_Kompozycja - układ znaczeń

Układ kompozycyjny na ścianie
Źródło: ORE, licencja: CC BY 3.0.

Tutaj znajdziesz informacje dotyczące następujących rodzajów kompozycji:
statyczna, dynamiczna, otwarta, zamknięta, symetryczna, jednoosiowa, wieloosiowa, asymetryczna, jednoplanowa, wieloplanowa, jednoelementowa, wieloelementowa, rytmiczna, z akcentem.

bg‑green

Kompozycja statyczna

bg‑gray2

Co decyduje o tym, że kompozycja jest statyczna?

R1A1ZJ29A8O3H
Materiał filmowy do lekcji zatytułowany: Kompozycja statyczna

kompozycji statycznej przeważają układy pionowe i poziome.
Takie układy sprawiają wrażenie spokoju i równowagi.

Przykład 1

Kompozycja statyczna na ilustracjach podkreślona jest przez:
- kulę ustawioną na tle pionowych podziałów ściany: rzeźba we wnętrzu;
- monumentalne, pionowo usytuowane prostopadłościany elementów budowli: architektura;
- pionową postać oraz poziomą linię kształtu ramion - skrzydeł: rzeźba w plenerze;
- leżącą postać na pierwszym planie oraz linię horyzontu w tle: obraz.

Przykład 2
Przykład 3

Martwa natura - kompozycja jest statyczna, co podkreśla sposób ustawienia przedmiotów pionowo, w jednej linii na poziomym, jednolitym podłożu.
Abstrakcja geometryczna - kompozycja jest statyczna, co podkreślają figury geometryczne ułożone pionowo i poziomo oraz linie proste znajdujące się pomiędzy nimi.
Zamek - kompozycja jest statyczna, co podkreśla poziomy pas muru i pionowe sylwety wież zamkowych.

R1XRN7CZEHSPM
Ćwiczenie 1
Przyjrzyj się ilustracjom i wskaż te, w których zastosowana jest kompozycja statyczna.
Źródło: ORE, domena publiczna.
RR9SE7NKVF4TL
Ćwiczenie 1
Źródło: ORE, domena publiczna.
link3
bg‑green

Kompozycja dynamiczna

bg‑gray2

Co decyduje o tym, że kompozycja jest dynamiczna?

ROSQO7GF2EPVD
Materiał filmowy do lekcji zatytułowany: Kompozycja dynamiczna

Na kompozycję wpływa sposób uporządkowania poszczególnych elementów.
Jeśli w wybranym fragmencie otoczenia czy dziele sztuki przeważają układy diagonalne (ukośne) linii, łuków lub innych elementów, kompozycję określa się jako dynamiczną. 
Takie kompozycje mogą być także ułożone w różnych kierunkach i sprawiać wrażenie ruchu.

Przykład 4

Kompozycja dynamiczna na ilustracjach podkreślona jest przez:
- elementy oparte na wielokierunkowych ukosach: obraz;
- konstrukcję rzeźby opartą na ukośnych elementach: rzeźba w plenerze;
- skręcone ze sobą korzenie drzewa: zdjęcie korzeni drzew;
- układ nóg i szatę postaci oraz skrzydła zamiast ramion: rzeźba we wnętrzu;
- faliste ściany budynku: architektura.  

Przykład 5
R59NQPT8FOL1V
Ćwiczenie 2
Poniżej znajdują się dwie prace Alberta Giacomettiego. Wybierz jedną grupę cech, które odpowiada zestawieniu rzeźb i wpisz właściwą literę pod zdjęciem.

A. jednopostaciowa – wielopostaciowa
B. zwarta – rozczłonkowana
C. statyczna – dynamiczna
1. Fotografia przedstawia rzeźbę ustawioną na dwóch niewielkich podwyższeniach, na tle drewnianej podłogi oraz białej ściany z czarnym pasem u dołu. Na podwyższeniach umieszczono dwa koła, połączone ze sobą podłużnym fragmentem. Na nim umieszczono płaski, prostokątny fragment, na którym obecna jest postać o bardzo długiej sylwetce. Nieproporcjonalnie długie nogi zdają się zlewać w jedną kończynę, bardzo szczupłą, o dużej stopie. Następnie figura rozszerza się w okolicy bioder. Talia postaci jest bardzo wąska, a ręce długie oraz chude, zgięte w łokciach. 2. Fotografia przedstawia rzeźbę na białym tle. Widoczna jest prostokątna podstawa oraz umieszczona na niej postać o nieproporcjonalnie długich i szczupłych nogach oraz rękach, a także dużych stopach. Nogi postaci są w rozkroku, jak gdyby się poruszała - jak sugeruje tytuł rzeźby. Plecy są wyraźnie pochylone, a ręce opuszczone wzdłuż ciała i na wysokości nóg są wygięte w lekki łuk.
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
REANJQ7GKKGNG
Ćwiczenie 2
Zaznacz poniżej jedną grupę cech, która odpowiada zestawieniu rzeźb "Wóz" oraz "Idący człowiek" autorstwa Alberto Giacometti'ego Możliwe odpowiedzi: 1. jednofiguralna - wielofiguralna, 2. zwarta - rozczłonkowana, 3. statyczna - dynamiczna, 4. wolnostojąca - związana z otoczeniem
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
Dla zainteresowanych
3
Ćwiczenie 3

Opisz poniższą budowlę, określając kompozycje planu i bryły.

R1bjE2gOKHudz
(Uzupełnij).
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
Ćwiczenie 3

Opisz budowlę Muzeum Vitra, określając kompozycję planu i bryły.

RojLKSBQmphuH
(Uzupełnij).
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
50
link4
bg‑green

Kompozycja otwarta

bg‑gray2

Co decyduje o tym, że kompozycja jest otwarta?

R1F4JNRDAL3Z3
Materiał filmowy do lekcji zatytułowany: Kompozycja otwarta

To jeden z rodzajów kompozycji, które występują najczęściej.
Kompozycja otwarta to taka kompozycja, w której niektóre jej elementy wykraczają poza ramy obrazu.
Taką kompozycję można kontynuować, domyślić się, jak mogłaby wyglądać, gdyby dorysować, domalować czy uzupełnić luki po brakujących i „uciętych” elementach.

Przykład 6

Kompozycja otwarta na ilustracjach podkreślona jest przez:
- ażurowość sylwetek która sprawia, że otoczenie staje się elementem kompozycji: rzeźba plenerowa;
- ujęcie horyzontalne oraz brak szczegółów, które sprawiają, że uwaga koncentruje się na krajobrazie, który można postrzegać jako niekończący się: malarstwo pejzażowe;
- elementy oddzielone od siebie, skierowane w różne strony, które sprawiają wrażenie „otwarcia” na otoczenie:  instalacja artystyczna we wnętrzu;
- układ linii i plam, które sprawiają wrażenie, że można je kontynuować poza krawędziami obrazu, a technika drippingudrippingdrippingu wzmacnia to odczucie: malarstwo abstrakcyjne.

RCQN21A9URT8U
Ćwiczenie 4
Z zamieszczonych poniżej dzieł wybierz te, które posiada kompozycję dynamiczną. W trzech rzędach umieszczono sześć ilustracji: 1. Obraz przedstawia naturalny krajobraz. Na pierwszym planie ukazano jasnoszarą ziemię oraz rosnące gdzieniegdzie niskie, zielone rośliny. Za nimi obecny jest pas przypominający rozmyte, oddalone góry. Następnie ukazano jasne, szaro‑niebieskie niebo, zajmujące większą część dzieła. Na obrazie dominują chłodne odcienie szarości oraz koloru niebieskiego. 2. Obraz przedstawia symetryczne, prostokątne plamy koloru, ułożone równolegle oraz prostopadle do siebie. Większą jego część zajmują trzy pionowe pasy – szeroki zgniłozielony, wąski – ciemnopomarańczowy oraz szeroki – niebiesko‑zielony. Następnie pod spodem umieszczono poziome pasy – wąski kremowy, nieco szerszy – pomarańczowy, wąski – różowy oraz najszerszy z nich – turkusowy. 3. Dzieło, wykonane na beżowej, lnianej tkaninie, przedstawia kompozycję długich, cienkich oraz zawiłych linii w kolorze jasnoczerwonym, żółtym, pomarańczowym, szarym, jasnoniebieskim, ciemnoniebieskim oraz zielonym. Miejscami ich powierzchnie są mniej intensywne, a szerokość zmienna. Stanowią one jednocześnie obramowanie dzieła, jak i jego wypełnienie. Falując, linie łączą się i przecinają, tworząc nieregularną mozaikę. Nie wypełniają całej tkaniny, pozwalając na wyłonienie się fragmentów beżowego tła. 4. Obraz o kształcie pionowego prostokąta posiadający jasnoszarą ramkę oraz czarno‑szare wypełnienie na jaśniejszym tle. Kompozycję stanowią różnej długości i grubości skośne linie, tworzące kształt przypominający ciemne łóżko oraz jaśniejszą sylwetkę postaci, umieszczoną nieco wyżej niż środek obrazu. Twarz postaci jest ciemna, niewyrażająca emocji, a lewy kącik ust opadnięty. W centrum obrazu jest widoczne tło oraz niewielka ilość linii, co przypomina narzutę lub koc, którym okryta jest postać. 5. Obraz przedstawia kompozycję składająca się z asymetrycznych, nieregularnych linii tworzących kontury oraz wypełnienie. Tło stanowią szare, niebieskie, zielone oraz czarne linie przypominające zachmurzone niebo oraz drzewa, natomiast z przodu ukazano kontury siedzącej kobiecej postaci z widocznymi krągłościami oraz o blond włosach. Jej sylwetka pozbawiona jest szczegółów. Z lewej strony umieszczono szary kontur przypominający inną pionową postać. Dominuje kolor niebieski oraz szary, a użyte linie są różnej grubości oraz długości. 6. Fotografia przedstawia rzeźbę o nieregularnym kształcie na tle szarej ściany. Czarno‑brązowe dzieło składa się z prostokątnej podstawy, która następnie rozszerza się, tworząc półokrągły kształt o nieregularnych krawędziach, a następnie znów się zwęża. W jej centralnej części obecne są trzy wgłębienia przypominające swoim kształtem prostokąty, a także jedna wypukłość, przypominająca trójkąt.
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
R1BUCKQ1JQQA2
Ćwiczenie 4
Z podanych poniżej dzieł zaznacz te, które posiadają kompozycje dynamiczną. Możliwe odpowiedzi: 1. Brice Marden, „Studia dla muz (wersja Hydra)”, 2. Leon Kossoff, „Kobieta chora w łóżku w otoczeniu rodziny (Rosalind)”, 3. Jack Bush, „Big A”, 4. Lucas Arruda, Bez tytułu, 1983 r., 5. Peter Voulkos, Bez tytułu (Stos), 6. Roy Lichtenstein, „Artemida i Aceton”
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.

Kompozycja_rzezby

link16
bg‑green

Kompozycja zamknięta

bg‑gray2

Co decyduje o tym, że kompozycja jest zamknięta?

R16NMCQ74HZKN
Materiał filmowy do lekcji zatytułowany: Kompozycja zamknięta

Kompozycja zamknięta jest wtedy, gdy wszystkie elementy są skończone, zamknięte w ramach, żadna z nich nie jest ucięta, kompozycja jest zamkniętą całością.

Przykład 7

Kompozycja zamknięta na ilustracjach podkreślona jest przez rozmieszczenie elementów kompozycji w taki sposób, aby sprawiały wrażenie całości, która mieści się w kadrze. W przypadku rzeźby - bryła jest zwarta, stanowi całość zamkniętą do wewnątrz.

Ćwiczenie 5
R17O3N5AC4HJF
Źródło: ORE, domena publiczna.
R2E4OQ4PPXFKF
Źródło: ORE, domena publiczna.
bg‑green

Kompozycja symetryczna

bg‑gray2

Co decyduje o tym, że kompozycja jest symetryczna?

RLKJKCMX8CXA4
Materiał filmowy do lekcji zatytułowany: Kompozycja symetryczna

Kompozycja symetryczna jest wtedy, gdy można wyznaczyć przynajmniej jedną, umowną oś symetrii. Warto zapamiętać, że chodzi o umowną oś - co znaczy, że to, co jest po jej obu stronach nie musi być identyczne.

Przykład 8

Kompozycja symetryczna na ilustracjach jest podkreślona przez:
- oś symetrii przebiegająca przez środek bryły budynku:  architektura sakralna;
- oś symetrii, która dzieli kompozycję na identyczne kształty znajdujące się po jej obydwu stronach. Mimo, że kolor jednej części ulega zmianie, kompozycja pozostaje symetryczna: abstrakcja geometryczna;
- oś symetrii, która przebiega przez środek ilustracji. Mimo, że oś nie dzieli kadru na identyczne części - położenie głównych elementów kompozycji, czyli bramy i kamienic decyduje o tym, że kompozycja jest symetryczna: architektura;
- oś symetrii, która znajduje się pomiędzy dwoma oknami. Okna są głównymi elementami kompozycji i dlatego kompozycję możemy uznać za symetryczną - podwójne okno.

RNCFOELQBO99S
Ćwiczenie 6
Do każdej z cech dobierz właściwe dzieło. W rzędzie umieszczono obok siebie trzy ilustracje: 1. Dzieło, przedstawione w czarnej ramce wokół której umieszczono czarne kropki oraz na białym tle, przedstawia dwie postacie oraz serce. Postacie ukazano na podłożu składającym się z grubych i krótkich czarnych linii umieszczonych w podobnych odstępach. Zdają się one być w ruchu, o czym świadczą uniesione ręce, zgięte w kolanach nogi oraz czarne linie umieszczone obok nich. Postacie są białe, z czarnymi konturami, pozbawione detali. Nad nimi znajduje się duże, czerwone serce z czarnym obramowaniem. Wzdłuż jego krawędzi ukazano odchodzące od serca czarne kreski. 2. Obraz przedstawia symetryczne, prostokątne plamy koloru, ułożone równolegle oraz prostopadle do siebie. Większą jego część zajmują trzy pionowe pasy – szeroki zgniłozielony, wąski – ciemnopomarańczowy oraz szeroki – niebiesko‑zielony. Następnie pod spodem umieszczono poziome pasy – wąski kremowy, nieco szerszy – pomarańczowy, wąski – różowy oraz najszerszy z nich – turkusowy. 3. Dzieło przedstawia jedenaście postaci, z których osiem ukazano przy dalszej krawędzi stołu, dwie – przy jego bokach, a jedną - stojącą w oddali, z prawej strony dzieła. Przy większości z siedzących obecne są lampki do wina z czerwoną zawartością. Od lewej ukazano: postawną kobietę o różowych policzkach w bogato zdobionej sukni z obszernym kołnierzem, o upiętych, ozdobionych białymi elementami włosach; szczupłego mężczyznę w czarnym stroju o średniej długości siwych włosach oraz wąsach; młodą kobietę o krótkich czarnych włosach w niebieskiej sukni na ramiączkach odsłaniającej dekolt oraz w złotej biżuterii; mężczyznę w średnim wieku o łysiejącej głowie, odzianego we fioletowy frak z obszernym kołnierzem; kobietę w ciemnej delikatnej biżuterii oraz niebiesko‑bordowej sukni trzymającą w dłoniach łasiczkę; mężczyznę o średniej długości siwych włosach w białej koszuli, czarnej marynarce oraz z czerwoną suknią przewiązaną przez szyję; kobietę o krótkich blond włosach w czerwonej sukni bez rękawów; stojącego przy stole mężczyznę o krótkich ciemnych włosach w koszuli z dekoltem w serek; gestykulującego mężczyznę o średniej długości czarnych włosach z grzywką, mającego na sobie czarną bluzkę oraz czerwony bezrękawnik; mężczyznę w ozdobnym nakryciu głowy oraz w mundurze, a także stojącego w oddali mężczyznę we fraku i kapeluszu, z trzymaną w dłoniach jasną laską. Tło stanowi ciemna trawa z rosnącymi zazielenionymi drzewami, a jego większą część – jasne, zachmurzone niebo, na powierzchni którego ukazano element przypominający trzyczęściowe łukowe przejście z dwoma kolumnami, ukazujące ciemne, rozgwieżdżone, pochmurne niebo, cienki księżyc oraz, pomiędzy kolumnami, wierzchołek wieży budynku z zegarem.
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
R1OPR39O1173H
Ćwiczenie 6
Do każdej z cech dobierz właściwe dzieło Kompozycja zamknięta, symetryczna, centralna Możliwe odpowiedzi: 1. Rafał Olbiński, „Ostatnia wieczerza”, 2. Keith Haring, Bez tytułu, 1982 r., Fundacja Keith Haring, 3. Jack Bush, „Big A” Kompozycja symetryczna, jednoplanowa, statyczna Możliwe odpowiedzi: 1. Rafał Olbiński, „Ostatnia wieczerza”, 2. Keith Haring, Bez tytułu, 1982 r., Fundacja Keith Haring, 3. Jack Bush, „Big A” Kompozycja statyczna, wieloplanowa Możliwe odpowiedzi: 1. Rafał Olbiński, „Ostatnia wieczerza”, 2. Keith Haring, Bez tytułu, 1982 r., Fundacja Keith Haring, 3. Jack Bush, „Big A”
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
bg‑green

Kompozycja asymetryczna

bg‑gray2

Co decyduje o tym, że kompozycja jest asymetryczna?

R1PUMH9H1SFHB
Materiał filmowy do lekcji zatytułowany: Kompozycja asymetryczna

Kompozycja asymetryczna jest przeciwieństwem kompozycji symetrycznej. 
Nie ma tu odpowiadających sobie, podobnych elementów ułożonych w tej samej odległości od środka lub osi. Wyraźnie przeważa jakaś forma, kolor lub faktura po jednej stronie dzieła. Zwykle asymetria wpływa również na dynamikę kompozycji.

Przykład 9

Kompozycja asymetryczna na ilustracjach jest podkreślona przez:
- nieregularne linie i elementy o różnych kształtach i wielkościach, rozmieszczone na całej powierzchni kadru: praca malarska;
- wiele elementów o różnych wielkościach i kształtach: fotografia wnętrza wystawowego.

bg‑green

Kompozycja jednoosiowa

bg‑gray2

Co decyduje o tym, że kompozycja jest jednoosiowa?

R1JL8F7C7XTB5
Materiał filmowy do lekcji zatytułowany: Kompozycja jednoosiowa
bg‑green

Kompozycja wieloosiowa

bg‑gray2

Co decyduje o tym, że kompozycja jest wieloosiowa?

RT8LUPR5GSMM8
Materiał filmowy do lekcji zatytułowany: Kompozycja wieloosiowa
link14
bg‑green

Kompozycja jednoplanowa i wieloplanowa

bg‑gray2

Co decyduje o tym, że kompozycja jest jednoplanowa?

kompozycji jednoplanowej jej elementy ustawione w jednakowej odległości od patrzącego, za nimi jest zwykle tło lub ściana - wszystko rozgrywa się w jednym planie.

Przykład 10

Kompozycja jednoplanowa na ilustracjach jest podkreślona przez:
- wszystkie przedmioty znajdujące się na pierwszym planie: martwa natura;
- widoczny wyłącznie jeden plan, czyli fasadę budowli: fasada budynku.

link9
bg‑gray2

Co decyduje o tym, że kompozycja jest wieloplanowa?

kompozycji wieloplanowej autor pragnie ukazać relacje przestrzenne za pomocą planów - przynajmniej trzech. Elementy kompozycji usytuowane są w różnej  odległości od patrzącego.

Przykład 11

Kompozycja wieloplanowa na ilustracjach jest podkreślona przez:
- kilka planów: plan pierwszy - postać, plan drugi - plamy barwne coraz mniej wyraźne w miarę oddalenia od planu pierwszego, plan trzeci - zarysy miasta: postać;
- kilka planów w perspektywie zbieżnej: postaci, przedmioty, wylot tunelu w oddali: graffiti.

link10
bg‑green

Kompozycja jednoelementowa i jednopostaciowa; wieloelementowa i wielopostaciowa

bg‑gray2

Co decyduje o tym, że kompozycja jest jednoelementowa lub jednopostaciowa?

Kompozycja jednoelementowa przedstawia jeden element, najczęściej przedmiot. Może przedstawiać również postać i wtedy jest to przedstawienie jednopostaciowe, czyli kompozycja jednopostaciowa.

Przykład 12

Kompozycja jednoelementowa lub jednopostaciowa na ilustracjach jest podkreślona przez:
- rzeźba psa - stanowi jedyny element kompozycji;
- portret kobiety: wyeksponowanie postaci kobiety. Mimo, że na obrazie znajdują się również fragmenty architektury - to postać kobiety jest głównym, najważniejszym elementem kompozycji.

RJDX47FAJX1Z5
Ćwiczenie 7
Wybierz właściwe cechy kompozycji poniższego dzieła. Dzieło przedstawia postać na tle pomarańczowego muru budynku oraz zielonego trawnika, nad którym przedstawiono szare niebo. Postać, mająca na sobie niebieską bluzkę lub sukienkę z golfem, rozpięty niebieski sweter oraz żółty kapelusz z szerokim rondem, ukazana jest na wprost, patrząc w bok spod lekko przymrużonych powiek. Jej skóra jest w chłodnym, jasnoniebieskim odcieniu koloru niebieskiego, a przygryzione usta – różowo‑pomarańczowe. Białka oczu również są niebieskie. Włosy postaci są niewidoczne. W tle, na murze, z lewej strony postaci została przedstawiona ciemnopomarańczowa mrówka.
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
R1DSO8G4S7MBO
Ćwiczenie 7
Wybierz właściwe cechy kompozycji dzieła Ewy Kuryluk „Żółty kapelusz” Możliwe odpowiedzi: 1. Kompozycja z wyodrębnionym centrum, 2. Kształt pola obrazowego to poziomy prostokąt, 3. Kompozycja jednofiguralna, 4. Kompozycja dynamiczna, 5. Kompozycja asymetryczna, 6. Kompozycja wielofiguralna, 7. Kompozycja statyczna, 8. Kształt pola obrazowego to kwadrat, 9. Kompozycja wieloplanowa, 10. Brak centrum kompozycyjnego, 11. Kompozycja jednoplanowa
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
link11
bg‑gray2

Co decyduje o tym, że kompozycja jest wieloelementowa lub wielopostaciowa?

Jak sama nazwa wskazuje, w kompozycji wieloelementowej jest wiele elementów. Mogą to być przedmioty, pojazdy, przyroda, budowle, postacie. W przypadku, gdy w kompozycji przeważają postaci - taką kompozycję nazywamy wielopostaciową.

Przykład 13

Kompozycja wielopostaciowa na obydwu ilustracjach jest podkreślona przez wiele postaci znajdujących się w dziełach.

Ćwiczenie 8
ROT892ACSZCGA
Zastanów się i odpowiedz: Czy kompozycja wieloelementowa może być statyczna? Jeśli tak, podaj przykład takiej kompozycji, opisz co może przedstawiać.
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
link12
bg‑green

Kompozycja rytmiczna

bg‑gray2

Co decyduje o tym, że kompozycja jest rytmiczna?

R11J3NJJZJURH
Materiał filmowy do lekcji zatytułowany: Kompozycja rytmiczna
Przykład 14

Kompozycja rytmiczna na ilustracjach została podkreślona przez:
- architektura: powtarzalne pionowe i poziome elementy konstrukcyjne fasady o horyzontalnym układzie oraz powtarzalne skosy tworzące konstrukcję zewnętrznej klatki schodowej;
- wnętrze z ekspozycją prac: fotografie jakiej samej wielkości, kształcie i odstępach.

R9RVVJKJZRC3F
Ćwiczenie 9
Zaznacz poprawną odpowiedź. obraz Sally Storch, „Nocny Wiatr” posiada kompozycje... Możliwe odpowiedzi: 1. dynamiczną, 2. statyczną, 3. wertykalną, 4. horyzontalną, 5. diagonalną, 6. wilofiguralną
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
link15
bg‑green

Kompozycja z akcentem

bg‑gray2

Co decyduje o tym, że kompozycja jest z akcentem?

R1EBBKK4G2VCE
Materiał filmowy do lekcji zatytułowany: Kompozycja z akcentem

Warto zwrócić także uwagę, czy w dziele wyróżnia się jakaś forma kolorem, kształtem, wielkością lub fakturą. Jeśli dominuje w danej kompozycji - mówimy o kompozycji z akcentem, inaczej z dominantą.  Nie zawsze musi się ona znajdować w środku dzieła – jej położenie także należy wskazać.

Przykład 15

Kompozycja z akcentem na ilustracjach jest podkreślona przez:
- wielkość, kształt i kolor elementu: praca malarska;
- kształt, wielkość i kolor elementu: pejzaż z koszem w kształcie psa;
- kontrast kolorystyczny elementu: pejzaż nadmorski:
- element wyeksponowany wielkością i kontrastowym kolorem: fotografia z czerwonym grzybem.

bg‑green

Rodzaje kompozycji

bg‑gray2

Więcej informacji na temat różnych rodzajów kompozycji znajdziesz m.in. tutaj:

bg‑green

Aplikacja on‑line

bg‑gray2

Animacje, przykłady zawodów, ćwiczenia

Aplikacja pozwala na wykonywanie ćwiczeń dotyczących kompozycji. Umożliwia stworzenie pracy z wykorzystaniem różnych rodzajów narzędzi np. ołówkiem, pędzlem, mazakiem z możliwością zastosowania efektów np. rozmycia rozmazania. Przedstawia również zawody, w których  istotna jest wiedza na temat kompozycji.

RWf8gzwjs4Sqc
Aplikacja „Kompozycja” jest programem komputerowym pozwalającym na stworzenie kompozycji. Aplikacja zawiera animację przedstawiającą „krok po kroku” zjawiska dotyczące kompozycji jako środka artystycznego wyrazu oraz interaktywne ilustracje dzieł najwybitniejszych artystów. W programie umieszczona jest baza zawodów związanych z wiedzą i umiejętnościami na temat kompozycji.
Aplikacja on‑line „Kompozycja”, online‑skills, CC BY 3.0
Źródło: online-skills, Aplikacja on-line „Kompozycja”, licencja: CC BY 3.0.

Alternatywa aplikacji on‑line

Poniżej znajduje się alternatywa aplikacji.

RB9RdQK1gQWgY
Materiał filmowy do lekcji zatytułowany: Kompozycja - „Krok po kroku”.
R1MFS6N88LXK8
Obraz, na którym dominują odcienie zieleni, żółci, czerwieni oraz czarnego. Za pomocą nakładających się na siebie, nieregularnych kształtów przedstawiono miasto. Jasne budynki posiadają czerwone dachy oraz żółte akcenty. Teren wokół budowli wydaje się być górzysty i zalesiony. Dodatkowo, na ilustracji znajduję się punkt interaktywny: 1. Kompozycja otwarta.
Pablo Picasso, „Wioska Vauvenargues”, 1959 r., Fundacja Almine i Bernarda Ruizów - Picasso dla sztuki, Madryt, Hiszpania, amfedarts.org
Źródło: Pablo Picasso, Wioska Vauvenargues, ilustracja, Fundacja Almine i Bernarda Ruizów, dostępny w internecie: https://www.amfedarts.org/wp-content/uploads/2021/04/Screen-Shot-2022-12-06-at-12.41.54-PM-1366x1130.png [dostęp 6.12.2023], Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu).
R15SHTE4SE5QB
Prostokątna ilustracja ukazuje zielony wózek z podłużnym uchwytem. Wózek porusza się za pomocą czarnych kółek. Na pojeździe ułożone są poniszczone, kolorowe, prostokątne arkusze. Przedmioty przedstawione są na beżowym tle, które jedynie w prawym górnym rogu jest granatowe. Wózek rzuca fioletowy cień na podłoże, na którym się znajduje. Dodatkowo, na ilustracji znajduję się punkt interaktywny: 1. Kompozycja zamknięta.
Antoni Starowieyski, „Wózek”, 2015 r., kolekcja prywatna, images‑cdn.auctionmobility.com
Źródło: Antoni Starowieyski, „Wózek”, ilustracja, kolekcja prywatna, dostępny w internecie: https://images-cdn.auctionmobility.com/is3/auctionmobility-static/MgUA-1-18EEZU/1-5K1ZSD/019_1.jpg?maxwidth=1600&maxheight=1600 [dostęp 6.12.2023], Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu).
RSLCUECXMZL5E
Prostokątna ilustracja, na pierwszym planie znajduje się mężczyzna stojący bokiem do odbiorcy oraz kobieta, których oddziela stos ułożonych przedmiotów. Mężczyzna o krótkich, brązowych włosach ubrany jest w białą koszulę, czarny krawat i garnitur. Nosi okulary. Kobieta o krótkich, siwych włosach ubrana jest w długą, różową sukienkę. Prawą dłoń trzyma na lewym łokciu. Pomiędzy postaciami ustawiony jest brązowy karton, na nim zielony karton. Na samej górze ułożony został zielony, zaokrąglony pakunek. Para stoi na beżowym chodniku wykonanym z dużych, prostokątnych płyt. Z prawej strony, w okrągłej, drewnianej doniczce zasadzono zielone drzewko. Tło stanowi jasnozielony budynek wraz z szarymi przeszkleniami. Środek ściany frontalnej oddzielony jest drewnianymi belkami, pomiędzy którymi ustawiono zielony posąg. Przedstawia on łysą postać w długiej szacie. Postać siedzi układając swoje ręce na kolanach. Za budynkiem rośnie wysoka trawa. Wzdłuż prawej krawędzi ekranu ustawiony został kolorowy totem indiański. Dodatkowo, na ilustracji znajduję się punkt interaktywny: 1. Kompozycja statyczna.
David Hockney, „Amerykańscy kolekcjonerzy (Fred i Marcia Weisman)”, 1968 r., Instytut Sztuki w Chicago, Stany Zjednoczone, sartle.com
Źródło: David Hockney, „Amerykańscy kolekcjonerzy (Fred i Marcia Weisman)”, ilustracja, Instytut Sztuki w Chicago, Stany Zjednoczone, dostępny w internecie: https://www.sartle.com/media/artwork/american-collectors-fred-and-marcia-weisman-david-hockney.jpg [dostęp 6.12.2023], Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu).
R1KHS4T6DB9RB
Ilustracja w kształcie prostokąta wykonana została w wielu odcieniach szarości, czerni, żółtego oraz pomarańczowego. Przedstawia nieregularne chlapnięcia farb na płótnie. Kolory nakładają się na siebie. Dzieło składa się z wielu warstw farby. Dodatkowo, na ilustracji znajduję się punkt interaktywny: 1. Kompozycja dynamiczna.
Jackson Pollock, „Niebieskie słupy”, 1952 r., Australijska Galeria Narodowa, Parkes, Australia, media.nga.gov.au
Źródło: Jackson Pollock, „Niebieskie słupy”, ilustracja, Australijska Galeria Narodowa,Parkes, Australia, dostępny w internecie: https://media.nga.gov.au/CU9Nt2di5ZVxzU3jtoUB8hDig0g=/2000x1000/%2Fnational-gallery-of-australia%2Fmedia%2Fdd%2Fimages%2F36334_apm.jpg [dostęp 6.12.2023], Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu).
R1C76CO5QV1NM
Zdjęcie przedstawia kompozycję z materiału na tle beżowej ściany. Ustawione jest na drewnianej podłodze. Dzieło jest duże i czerwone. Kształtem przypomina myszkę komputerową. Faktura dzieła jest nierównomierna. Na środku znajduje się fragment sprawiający wrażenie, jakby był pokryty długim włosiem. Dodatkowo, na ilustracji znajduję się punkt interaktywny: 1. Kompozycja symetryczna.
Magdalena Abakanowicz, „Różowy abakan III”, 1971 r., Sztuka piękna Marlborough, Londyn, Wielka Brytania, awarewomenartists.com
Źródło: Magdalena Abakanowicz, „Różowy abakan III”, ilustracja, Sztuka piękna Marlborough, Londyn, dostępny w internecie: https://awarewomenartists.com/wp-content/uploads/2018/04/magdalena-abakanowicz_abakan-rouge-iii_1971_aware_women-artists_artistes-femmes-1074x1500.jpg [dostęp 6.12.2023], Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu).
RMUBA5H8DUZUX
Obraz na pomarańczowym tle. Składa się z trzech kolorowych, poziomych pasów. Na samym dole znajduje się czerwony pas, pozostałe dwa wykonane zostały w różnych odcieniach żółtego. Faktura dzieła ukazuje gdzieniegdzie pociągnięcia pędzlem. Dodatkowo, na ilustracji znajduję się punkt interaktywny: 1. Kompozycja jednoosiowa.
Mark Rothko, „Bez tytułu”, 1952‑1953 r., Muzeum Guggenheima w Bilbao, Hiszpania, cdn.tatlerasia.com
Źródło: Mark Rothko, „Bez tytułu”, ilustracja, Muzeum Guggenheima w Bilbao, Hiszpania, dostępny w internecie: https://cdn.tatlerasia.com/asiatatler/i/ph/2018/11/05190952-story-image-185461_cover_1920x1309.jpg [dostęp 6.12.2023], Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu).
RV6ZJKRM7GTMC
Ilustracja przedstawia niebiesko‑żółtą tarczę na pomarańczowym tle. Kolory w tarczy występują naprzemiennie. Najmniejszy oraz największy okrąg są niebieskie. Całość składa się jednak z pięciu okręgów. Faktura dzieła jest nierówna, w niektórych miejscach ukazują się jaśniejsze elementy. Dodatkowo, na ilustracji znajduję się punkt interaktywny: 1. Kompozycja wieloosiowa.
Jasper Johns, „Tarcza”, serigrafia, 1961 r., Instytut Sztuki w Chicago, Stany Zjednoczone, ulae.com
Źródło: Jasper Johns, „Tarcza”, ilustracja, Instytut Sztuki w Chicago, Stany Zjednoczone, dostępny w internecie: https://www.ulae.com/static/838b1e9baf22a1915155d156ede7fb0b/08947/JasperJohns_0035_1967_TargetFCA%402x.jpg [dostęp 6.12.2023], Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu).
RG61E3N8E1F4H
Przedstawiona zostaje prostokątna, pionowa ilustracja. Tło dzieła jest beżowe. Przeważają odcienie czerni i szarości, przełamane delikatną czerwienią oraz zielenią. Dzieło wykonane jest z nieregularnych, nałożonych na siebie kształtów. Dodatkowo, na ilustracji znajduję się punkt interaktywny: 1.Kompozycja asymetryczna.
Robert Rauschenberg „Gamble”, 1968 r., litografia, Instytut Sztuki w Chicago, Stany Zjednoczone, ulae.com
Źródło: Robert Rauschenberg, „Gamble”, litografia, Instytut Sztuki w Chicago, Stany Zjednoczone, dostępny w internecie: https://www.ulae.com/static/d27e0902ae88b76973231592c1381857/072ab/RobertRauschenberg_68.E01_1968_Gamble%402x.webp [dostęp 6.12.2023], Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu).
R19QRGPTJOK35
Ilustracja przedstawia obraz, na którym znajduje się szesnaście butelek ułożonych w siedmiu rzędach. Wszystkie butelki są zielone, ale o innym natężeniu koloru. Na każdej jest etykietka z napisem „Coca‑Cola”. Pod butelkami jest czerwony napis „Coca‑Cola”. Dodatkowo na ilustracji znajduje się punkt interaktywny: 1. Kompozycja rytmiczna.
Andy Warhol, „Zielone butelki Coca‑Cola”, 1962 r., olej i serigrafia na płótnie, Muzeum Sztuki Amerykańskiej Whitney, Nowy Jork, Stany Zjednoczone, whitneymedia.org
Źródło: Andy Warhol, „Zielone butelki Coca-Coli”, olej i serigrafia na płótnie, Muzeum Sztuki Amerykańskiej Whitney, Nowy Jork, Stany Zjednoczone, dostępny w internecie: https://whitneymedia.org/assets/artwork/3253/68_25_cropped.jpeg [dostęp 6.12.2023], Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu).
R11VLD2HSGVS9
Ilustracja ma niebieskie tło. W centrum znajduje się nieregularny, zaokrąglony kształt w kolorze czerwonym. Otoczony jest białą obwódką. W prawym górnym rogu znajduje się szara linia oraz czarna kropka, które również otoczone są białymi obwódkami. Dodatkowo, na ilustracji znajduję się punkt interaktywny: 1. Kompozycja z akcentem.
Joan Miró, „Lot ważki przed słońcem”, 1968 r., Narodowa Galeria Sztuki, Waszyngton, Stany Zjednoczone, tallengestore.com
Źródło: Joan Miró, „Lot ważki przed słońcem”, ilustracja, Narodowa Galeria Sztuki, Waszyngton, dostępny w internecie: https://www.tallengestore.com/cdn/shop/products/567944347707A_a2821add-f4d0-4bda-8571-ee9a74dc93b5.jpg?v=1569991180 [dostęp 6.12.2023], Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu).

Artysta plastyk

Artysta plastyk zajmuje się tworzeniem dzieł sztuki wizualnej, takich jak malarstwo, rzeźba, rysunek czy grafika. Wiedza na temat kompozycji plastycznej jest kluczowa dla stworzenia harmonijnego obrazu lub rzeźby, gdzie układ kształtów, kolorów i linii odgrywa kluczową rolę w planowaniu dzieła. Kompozycja jest podstawowym elementem budowy każdego dzieła sztuki, a rozplanowanie poszczególnych elementów wpływa na jego odbiór, ekspresję.

R1GL2PIgsyo3J
Obraz olejny malowany pędzlem, online‑skills, CC BY 3.0
Źródło: online-skills, Obraz olejny malowany pędzlem, ilustracja, licencja: CC BY 3.0.

Projektant graficzny

Projektanci graficzni tworzą różnego rodzaju projekty graficzne, takie jak plakaty, ulotki, strony internetowe, logo danej firmy. Wiedza na temat kompozycji plastycznej pozwala im na świadome użycie kolorów, typografii i układów, aby przyciągnąć uwagę odbiorcy i skutecznie przekazać przekaz reklamowy lub informacyjny.

RMYbki3zbU0AQ
Grafik rysunkowy szkicuje projekt logo, online‑skills, CC BY 3.0
Źródło: online-skills, Grafik rysunkowy szkicuje projekt logo, ilustracja, licencja: CC BY 3.0.

Architekt

Architekci projektują i planują budynki i tworzą plany zagospodarowania przestrzeni. Układy projektowanych budynków, mostów czy dróg wymagają wiedzy na temat kompozycji plastycznej ze względu nie tylko na konstrukcję, dobór odpowiednich proporcji i kształtów budynków, ale także na estetykę projektu, który powinien tworzyć harmonijną i estetyczną całość.

R1Sirgx2Fk9ap
Plany architektoniczne, online‑skills, CC BY 3.0
Źródło: online-skills, Plany architektoniczne, ilustracja, licencja: CC BY 3.0.

Projektant wnętrz

Projektanci wnętrz zajmują się projektowaniem i aranżacją przestrzeni wewnątrz budynków. Wiedza na temat kompozycji plastycznej pomaga w urządzeniu wnętrza - doborze mebli, dekoracji, organizacji wszystkich innych elementów wnętrza. Dobrze zaprojektowane wnętrze jest bowiem funkcjonalne i przyjazne dla zdrowia i samopoczucia.

RAGKKMNUOZNGN
Projektant wnętrz podczas dobierania kolorystyki, wyjatkowyprezent.pl
Źródło: Projektant wnętrz podczas dobierania kolorystyki, Fotografia, dostępny w internecie: https://www.wyjatkowyprezent.pl/prezent/kurs-projektowania-i-aranzacji-wnetrz/ [dostęp 13.10.2023], Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu).

Fotograf

Fotograf wykonuje swoją pracę, wykorzystując aparat fotograficzny. Kompozycja pełni główną rolę w kadrowaniu zdjęć, dobieraniu perspektyw, ustawieniu obiektów i kolorów, umożliwiających uzyskanie ciekawych w odbiorze i właściwych ze względu na sztukę fotografowania prac - pozwalają fotografom wyrazić swoje artystyczne wizje i przekazywać określone emocje, historie czy przekazy dotyczące fotografowanego tematu.

R191H91LB5JJF
Zdjęcie ukazujące efekt przed i po obróbce cyfrowej, wyostrzeniu koloru i światła, intensywności barwy i jej natężenia, i.pinimg.com
Źródło: Zdjęcie ukazujące efekt przed i po obróbce cyfrowej, wyostrzeniu koloru i światła, intensywności barwy i jej natężenia, ilustracja, dostępny w internecie: https://i.pinimg.com/originals/40/c6/47/40c6471019f3f20f354c4c498e632848.jpg [dostęp 13.10.2023], Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu).

Projektant mody

Projektant mody to osoba odpowiedzialna za tworzenie i projektowanie ubrań oraz akcesoriów, które znajdą się w kolekcjach różnych marek, domów mody lub będą przedstawiane podczas pokazów mody. Jest to zawód wymagający kreatywności, wyczucia estetyki, umiejętności rysunkowych i znajomości zasad kompozycji. Projektowanie wzorów wymaga dbałości o równowagę, harmonię kompozycyjną dobieranych kolorów, staranności w dopasowaniu fasonów, w których ważne są układy linii, przeszyć, załamań, fałd itp. Kompozycja ważna jest także w doborze poszczególnych elementów garderoby.

RLGTAJ3J79L4Q
Projektantka mody podczas kolorystycznego dobierania tkaniny, polskapraca.info
Źródło: Projektantka mody podczas kolorystycznego dobierania tkaniny, ilustracja, dostępny w internecie: https://www.polskapraca.info/wp-content/uploads/2016/04/Most-Expensive-Fashion-Designers-in-the-World-coveer.jpg [dostęp 17.10.2023], Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu).

Reżyser filmowy

Reżyserzy filmowi odpowiadają za proces twórczy filmu, a więc także za jego kompozycję wizualną. Wiedza na temat kompozycji pozwala na ustawianie ujęć, ułatwia dobór odpowiednich kadrów, komponowanie scen i dobór elementów wizualnych. Do zadań reżysera należy także tworzenie storyboardów, w których realizuje on swoją wizję opartą na kompozycji kadru lub zlecenie ich innej osobie, a następnie czuwanie nad ich realizacją przy produkcji filmowej, wprowadzeniem zmian ujęć.

RlXcRUWJwjnco
Reżyser wraz z pomocnikiem omawia nakręconą scenę, online‑skills, CC BY 3.0
Źródło: online-skills, Reżyser wraz z pomocnikiem omawia nakręconą scenę, fotografia, licencja: CC BY 3.0.

Web designer

Web designer projektuje interfejsy stron internetowych. Wiedza na temat kompozycji i jej wpływu na odbiór wizualny pomaga właściwie dobrać wszystkie elementy graficzne i rozmieścić je w taki sposób, by zaprojektowana strona była komunikatywna. Głównie od kompozycji strony i jej interfejsu graficznego zależy komunikatywność.

R1Wn6H5tIIycS
Projektowanie strony internetowej przez kobietę i mężczyznę, online‑skills, CC BY 3.0
Źródło: online-skills, Projektowanie strony internetowej przez kobietę i mężczyznę, ilustracja, licencja: CC BY 3.0.

Scenograf

Scenograf zajmuje się projektowaniem i tworzeniem scenografii dla spektakli teatralnych, filmów, opery, produkcji telewizyjnych, ale także spotów reklamowych. Jego zadaniem jest stworzenie odpowiedniego wizualnego środowiska, które wspiera i wzbogaca fabułę i przekaz artystyczny dzieła, dlatego kompozycja jest szczególnie istotna w jego pracy. Scenograf musi umiejętnie zadbać o ułożenie poszczególnych elementów scenografii w przestrzeni scenicznej lub wykorzystywanej w filmie. Kompozycja nie dotyczy wyłącznie rozłożenia elementów, ale także ich doboru kolorystycznego, ułożenia tekstur i zachowania odpowiednich proporcji. Wiedza o kompozycji pomaga mu stworzyć odpowiednią atmosferę, zachować wizualną harmonię i dostosować wystrój do warunków, w jakich istnieje scenografia.

RHP5RFZKO855B
Sharjah Performing Arts Academy rozpoczyna rekrutację na rok akademicki 2021 we wrześniu, blog.sharjahcityguide.com
Źródło: Sharjah Performing Arts Academy rozpoczyna rekrutację na rok akademicki 2021 we wrześniu, ilustracja, dostępny w internecie: https://blog.sharjahcityguide.com/sharjah-performing-arts-academy-opens-admissions-for-september-2021-academic-year/ [dostęp 11.12.2023], Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu).

Architekt krajobrazu

Architekt krajobrazu projektuje i planuje przestrzeń - parki, ogrody, place, tereny rekreacyjne, a także tereny wokół budynków czy kompleksów mieszkalnych. Jego celem jest tworzenie funkcjonalnych, estetycznych i zrównoważonych miejsc, które łączą naturę i architekturę. Znajomość zasad kompozycji pomaga tworzyć je w sposób atrakcyjny i funkcjonalny. Architekt musi tak planować rozmieszczenie roślinności, elementów małej architektury (np. ławek, fontann, ścieżek czy skwerów, aby stworzyć spójną i estetyczną całość. Zrozumienie zasad kompozycji pomaga mu zarówno w tworzeniu przestrzeni o odpowiednim układzie i proporcjach, jak i miejsc funkcjonalnych i ekologicznych.

RkYP7U7xj76oU
Trzej projektanci krajobrazu omawiający model układu miasta, online‑skills, CC BY 3.0
Źródło: online-skills, Trzej projektanci krajobrazu omawiający model układu miasta, ilustracja, licencja: CC BY 3.0.
Polecenie 1
R1ZLLVQOHJKUA
Uzupełnij.
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
Polecenie 2

Na podstawie wiedzy zdobytej z materiałów znajdujących się w aplikacji, wymień elementy, które cechują kompozycję dynamiczną. Swoją odpowiedź zapisz poniżej.

RFnJzWyECG13W
Uzupełnij.
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
Polecenie 3
R15LERZ1M4L8T
Uzupełnij.
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
Ćwiczenie 10
R8MZS3JOL4VU6
Uzupełnij.
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
Ćwiczenie 11
R22GF1Q8DZ5FZ
Uzupełnij.
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
Polecenie 1
R12XPFUDVRH8F
(Uzupełnij).
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
Polecenie 2

Na podstawie wiedzy zdobytej z materiałów znajdujących się w aplikacji, wymień elementy, które cechują kompozycję dynamiczną. Swoją odpowiedź zapisz poniżej.

R1LR9Wczilz2M
(Uzupełnij).
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
Polecenie 3

Na podstawie wiedzy zdobytej z treści aplikacji, wytłumacz, dlaczego wiedza na temat kompozycji jest ważna w pracy projektanta wnętrz? Swoją odpowiedź zapisz poniżej.

RnUVHKfBI1I9C
(Uzupełnij).
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
Ćwiczenie 12
R14ND65BX1BR3
Źródło: ORE.
R1UF7TZ5EOFJ8
Źródło: ORE.
RSLTMVBULT5RS
Ilustracja interaktywna przedstawia obraz „Trójca Święta” autorstwa Masaccia. W centralnym punkcie znajduje się ukrzyżowany Chrystus. Nad nim góruje postać Boga Ojca, a pomiędzy nimi w postaci gołębicy, Duch Święty. Po obu bokach krzyża stoi Maria i św. Jan. Scena jest oddzielona wysokim progiem i rzymskim łukiem triumfalnym, będącym nawiązaniem do zwycięstwa Chrystusa nad śmiercią i Zmartwychwstania. Głębię pomieszczenia akcentują dwie dodatkowe postacie klęczące przed bocznymi pilastrami, fundatorzy obrazu z rodu Lanzich. Oni wraz z szkieletem są uosobieniem ziemskiej rzeczywistości oczekującej zbawienia. Dodatkowo na ilustracji umieszczono następujące informacje: 1. Obraz jest w  kształcie prostokąta pionowego, co podkreśla wertykalizm ukazanej sceny. 2. Kompozycja jest symetryczna. Oś symetrii przebiega przez postać Boga Ojca, Jezusa i pionowe ramię krzyża. Symetrycznie rozmieszczone są elementy architektury oraz postacie. 3. Kompozycja jest rytmiczna – rytm tworzą powtarzające się elementy architektury (kolumny z jońskimi głowicami, łuki sklepienia) oraz kolory szat postaci, ubranych na przemian w barwy cynobrowe lub szaro‑niebieskie (szata Boga Ojca zawiera obydwa kolory). Na przemian ułożone są także kolory kasetonów. 4. W obrazie Masaccio zastosował perspektywę zbieżną. Jej wyznacznikiem są kasetony w sklepieniu. Wszystkie linie zbiegają się pod krzyżem. Punkt zbiegu zamieszczony poniżej środka świadczy o perspektywie żabiej. Zastosowanie zasad tej perspektywy pozwoliło artyście uzyskać niezwykłe w tamtych czasach wrażenie głębi w celu stworzenia fikcyjnej kaplicy. 5. W ulżeniu postaci można wytyczyć dwa trójkąty: podstawą pierwszego, równobocznego, są donatorzy usytuowani na zewnątrz wnęki kaplicy, natomiast drugi, równoramienny tworzą postacie boskie. Wierzchołkiem obydwu trójkątów jest głowa Boga Ojca. 6. Postacie są rozdzielone na dwa plany: na pierwszym znajdują się donatorzy (na zewnątrz kaplicy), drugi wypełniają osoby boskie (wnęka kaplicy). 7. Kompozycja jest statyczna – zatrzymane w ruchu postacie donatorów współgrają ze statycznym jęciem Trójcy. 8. Obraz jest kompozycją wielofiguralną – znajduje się na nim sześć osób (dwie świeckie i trzy boskie) oraz Duch Święty jako gołębica. 9. W centrum obrazu znajduje się tytułowa Trójca Święta, głowa Chrystusa usytuowana jest w miejscu przecięcia się przekątnych.
Masaccio „Trójca Święta”, ok. 1425, Kościół Santa Maria Novella, Florencja, Włochy, pinimg.com
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
link18
Figura serpentinata
Figura serpentinata

kompozycja figuralna, ujmująca kulminacyjny moment ruchu i akcji, charakteryzująca się takim ułożeniem ciał postaci, że tworzą one rodzaj spirali.