W poszukiwaniu lokalnych klimatów
W życiu człowieka ważną rolę odgrywa środowisko, w którym się urodził i wychowywał. Miejsce, ludzie, obiekty związane z tym miejscem na zawsze pozostają w pamięci.
Pewnie już wiesz, że
Kultura jest wynalazkiem człowieka, cechą wyłącznie gatunku ludzkiego.
To dzięki kulturze człowiek „zdominował” ziemię.
Kultura bowiem dała mu narzędzia do szybszego i lepszego przystosowywania się do zmian klimatycznych, topograficznych czy fizycznych, jakie na przestrzeni wieków zachodziły na naszej planecie.
Kultura jest więc dorobkiem ludzkości.
Ten materiał pomoże Ci
określać, czym jest region i środowisko lokalne;
nazywać regiony w Polsce;
charakteryzować swój region;
wskazywać zabytki charakterystyczne dla różnych regionów;
dokumentować świadectwa przynależności do regionu i kultury lokalnej.
Z materiału dowiesz się również, jak podział na regiony w Polsce wpływa na zróżnicowanie kulturowe, które reprezentowane są przez mniejsze kultury zwane lokalnymi.
Definicja - pojęcie
Czym jest kultura regionu?
Kultura regionalna jest częścią kultury narodowej. Odnosi się do grupy społecznej, zamieszkującej pewien region - czyli obszar wydzielony historycznie lub geograficznie. W zależności od liczby regionów może więc powstać wiele kultur. Cechują się odrębnością nie tylko ze względu na położenie, głównie dzielą je tradycje, obyczaje, wierzenia, a nawet język, który może różnić się od standardowego języka polskiego.
Ważną rolę w kształtowaniu kultury regionalnej pełni folklorfolklor, który związany jest ze zwyczajami, obrzędowością, łączy ludność poprzez sztukę ludową oraz symbole. Ze względu na podział etnograficznyetnograficzny, który uwzględnia geograficzno‑kulturową przynależność, wyróżnia się regiony historyczne: Wielkopolskę, Śląsk, Małopolskę, Mazowsze i Pomorze. Ze względu na geograficzne uwarunkowania oraz wewnętrzną odrębność podziały te na poszczególnych obszarach zostały zawarte na poniższej mapie. Niektóre z nich różnią się także ludowymi strojami.
Poniżej znajduje się ilustracja interaktywna przedstawiająca podział Polski na wybrane regiony kulturowe.
Zasób interaktywny dostępny pod adresem https://zpe.gov.pl/a/D7O8G971X
Definicja - pojęcie
Czym wyróżnia się kultura lokalna?
Kultura lokalna dotyczy wąskiego środowiska, które ma związek z miejscem zamieszkania (może być miejscowość, ale też osiedle mieszkaniowe, gmina czy powiat), wspólną tradycję i kieruje się tymi samymi wartościami. Z miejscem tym związane są symbole – miejsca publiczne, publiczne instytucje kulturowe, religijne i usługowe, które budują świadomość o okolicznych miejscach, stwarzają przestrzeń do wspólnego działania.
Miejscami tworzenia kultury lokalnej są: świątynie, szkoły, budynki socjalne i rekreacyjne, które sprzyjają kultywowaniu zwyczajów i obyczajów, związane są z wypracowanymi normami zachowań właściwych dla danej grupy.
Stałe obiekty związane z kulturą zaliczane są do materialnych.
Materialne świadectwa kultury lokalnej - to wytwory ludzkiej działalności takie, jak: przedmioty użytkowe, stroje, dzieła sztuki, budynki, rzemiosło - wszystko to, co odzwierciedla poziom estetyczny i technologiczny danej społeczności.
Kultura lokalna sprzyja tworzeniu wspólnoty, więzi sąsiedzkich, zawiązywaniu się przyjaźni. Związane są z nią także lokalne przejawy twórczości artystycznej, miejscowi artyści czy amatorzy, działalność domów kultury, zespołów, stowarzyszeń. Współcześnie w domach kultury lub przy ośrodkach gminnych tworzone są zespoły taneczne, orkiestry, grupy teatralne i tym podobne. Kulturę lokalną może tworzyć każdy, przejawiając inicjatywę, na przykład: organizując warsztaty, koncert uliczny.
Niematerialne świadectwa kultury lokalnej - to intelektualny i duchowy dorobek ludzkości. Obejmuje m.in. muzykę, literaturę, naukę, religię, prawo, a także przekazywane z pokolenia na pokolenie wartości, tradycje i zwyczaje.
Wykonaj prezentację na temat sztuki lokalnej. Wyszukaj informacje na temat obiektów oraz dzieł znajdujących się w Twojej okolicy i przedstaw na forum swój własny komentarz, w którym podkreślisz swój stosunek do wybranych dzieł.
Wykonaj prezentację na temat sztuki lokalnej. Wybierz kilka obiektów, dzieł, wykonaj ich zdjęcia. Do prezentacji dołącz własny komentarz, w którym podkreślisz swój stosunek do wybranych dzieł.
Wyszukaj dowolnego twórcę lokalnego, wybierz kilka charakterystycznych dla niego dzieł i wykonaj prezentację, w której do ilustracji dołączysz własny komentarz, uzasadniający Twój wybór.
Wyszukaj w dowolnych źródłach informacji o sztuce lokalnej. Postaraj się, aby w wyborze kierować się jakąś obraną przez Ciebie ideą, np. zebrać materiał tematycznie lub wziąć pod uwagę konteksty. Ze zgromadzonego materiału wykonaj prezentację, do której dołączysz krótkie opisy w formie tekstu i narracji.
Wyszukaj w dowolnych źródłach informacji o sztuce lokalnej. Jeśli znajdziesz fotografie w książkach lub innych źródłach, sfotografuj je lub zeskanuj. Postaraj się, aby w wyborze kierować się jakąś obraną przez Ciebie ideą, np. zebrać materiał tematycznie lub wziąć pod uwagę konteksty. Ze zgromadzonego materiału wykonaj prezentację, do której dołączysz krótkie opisy w formie tekstu i narracji. Pamiętaj, aby przestrzegać prawa i praw autorskich do zdjęć. W tym celu musisz dodać informacje o źródle, z którego korzystasz, a jeśli podany jest autor fotografii, zamieścić jego nazwisko.
Plan wycieczki
Przewodnik po regionie – aplikacja
Zapoznaj się z poniższą aplikacją, która umożliwia zaplanowanie wycieczki.
Z pomocą aplikacji możesz
utworzyć własne punkty docelowe na mapie Polski lub poszczególnych województw,
wybrać zabytki/miejsca warte zobaczenia,
opracować trasę,
zaplanować kosztorys podróży.
Możesz zapisać postęp pracy w aplikacji, klikając na przycisk „Zapisz projekt” znajdujący się w lewym górnym rogu aplikacji. Projekt zostanie zapisany na twoim komputerze jako plik z rozszerzeniem „.json”.
Aby otworzyć zapisany plik, kliknij na przycisk „Otwórz projekt” i wgraj plik z rozszerzeniem „.json” (który powstał przy zapisie projektu). Dzięki temu możesz tworzyć różne plany wycieczek i zapisywać je na swoim dysku. W dowolnym momencie możesz do nich wrócić i dodawać nowe obiekty.
Z pomocą drugiej osoby, ułóż plan wycieczki po województwie podlaskim. Wycieczka musi się składać przynajmniej z trzech punktów. Po wykonaniu planu podróży, określ do jakiego typu budownictwa zalicza się dany punkt.
Korzystając z możliwości aplikacji ułóż plan wycieczki po województwie podlaskim. Wycieczka musi się składać przynajmniej z trzech punktów. Określ do jakiego typu budownictwa zalicza się dany punkt.
Z pomocą drugiej osoby przygotuj krótki opis dowolnie wybranych dwóch obiektów z bazy obiektów.
Przygotuj krótki opis dowolnie wybranych dwóch obiektów z bazy obiektów.
Z pomocą drugiej osoby przygotuj krótki plan wycieczki wraz ze wstępnym kosztorysem do dowolnego zamku/pałacu dostępnego w bazie obiektów.
Przygotuj krótki plan wycieczki wraz ze wstępnym kosztorysem do dowolnego zamku/pałacu dostępnego w bazie obiektów.
Ułóż puzzle i rozpoznaj rodzaj obiektu związanego z kulturą lokalną.
Połącz charakterystyczne obiekty z punktami (miastami).
nauka o grupach etnicznych (etnosach), ukazująca ich kulturową specyfikę, dzieje i współczesne położenie Odpowiedź: Tu uzupełnij
Opisz cechy swojego regionu. Weź pod uwagę charakterystyczne świadectwa współczesnej kultury – obiekty architektury związane z kulturą, rzeźby, parki itp. Wzbogać swój opis dokumentacją fotograficzną (przygotuj fotografie do obejrzenia podczas lekcji).
Scharakteryzuj swoją kulturę lokalną. Może to być środowisko, z którym jesteś związany od urodzenia, albo szkoła, czy inne bliskie Ci miejsce. Dołącz do opisu dokumentację w postaci krótkiego montażu filmowego, w którym zamieścisz fotografie, zebrane dokumenty, wywiady (np.: prześlij na dysk udostępniony przez nauczyciela).
Podsumowanie
Zarówno kultura regionu, jak i kultura lokalna pełnią ważną rolę w życiu człowieka. Pomagają określić własną tożsamość kulturową, budują relacje i więzi. Każdy region, zależnie od tradycji kulturowej, wyróżnia się specyfiką działań i kreatywnością mieszkańców, którzy niezależnie od wieku podejmują różnorodne inicjatywy. Obecnie, w świecie rozwijających się mediów i dominacji świata wirtualnego, coraz częściej zdarzają się sytuacje, w którym możemy mówić o zanikaniu tych wewnętrznych kultur. Dlatego warto, a nawet trzeba je szanować i starać się podtrzymywać, bo sami jesteśmy ich częścią.
Więcej na temat kultury lokalnej znajdziesz tutaj: