Tutaj znajdziesz informacje dotyczące zagadnień powiązanych ze światłem:

światło sztuczne, światło naturalne, źródło światła, rodzaje światła, światło w malarstwie, kolor jako źródło światła, światło jako medium

R1HADZFO2H5931

Ilustracja przedstawia fotografię zachodu słońca nad morzem. W kadrze o układzie horyzontalnym znajdują się: do połowy wysokości kadru - morze, powyżej niebo, z lewej strony tuż nad taflą wody, na horyzoncie widać okrągłe słońce. Światło zachodzącego słońca rozświetla bezchmurne niebo oraz morskie fale.

Mówiąc o świetle, zazwyczaj mamy na myśli jego słoneczne pochodzenie (światło naturalne) lub światło sztuczne czyli padające np.: z lampy, świecy.
Nie zawsze pamiętamy, że nie tylko Słońce jest źródłem światła naturalnego, takim jest także światło księżycowe, często pojawiające się w nokturnach.
Warto pamiętać, że światło Księżyca to światło odbite od światła słonecznego.

RSU8CHA3SE3AS1

Ilustracja przedstawia fotografię fragmentu wnętrza. A kadrze znajduje się widok kopuły z kasetonami i jednym okrągłym otworem, przez który wpada białe światło. Całość fotografii jest ciemna, tylko światło w kopule oraz światło o takim samym kolorze i kształcie okręgu, padające na fragment ściany powoduje, że wnętrze nie jest pogrążone w ciemności. Widoczny jest silny kontrast między światłem i cieniem.

Ważną funkcją światła jest budowanie konturuKonturkonturu, który może być wyrazisty, ostry lub nieostry, rozmyty.
Na fotografii obok światło, które wpada do wnętrza przybiera wyraźny, ostry kontur.

Sztuczne światła różnią się tym, że powstają przy współudziale człowieka, który podejmuje decyzję o jego źródle, intensywności, kącie padania, sposobie rozprzestrzeniania się itd.
W obrazie może być ono pełne lub półpełne, tworzyć refleksyRefleksrefleksy i cienie.
Padające na postać lub przedmiot światło może także przybierać kształt:

• punktowy;

• wielopunktowy  (gdy mamy do czynienia z kilkoma jego źródłami);

• liniowy;

• może być skupione (gdy mamy do czynienia z koncentracją światła na wybranym obiekcie lub jego fragmencie);

• może być rozproszone (gdy mamy do czynienia ze światłem, które nie wyróżnia żadnego obiektu lub jego fragmentu i oświetla je z podobną intensywnością).

R1G3VEZSHLHS7

Ilustracja przedstawia dwie fotografie ułożone obok siebie, tej samej wielkości. Na fotografii z lewej znajduje się wnętrze, prawdopodobnie hol muzealny, w którym siedzą ludzie. Przestrzeń jest dużo i nowocześnie oświetlona: na całym suficie jest wiele lamp w kształcie długich linii ułożonych w dość regularnych odstępach. Dają bardzo rozmyte odbicia na błyszczącej posadzce. Na fotografii z prawej strony znajduje się jeden element sfotografowany z góry: jest to błyszczący otwór w marmurowej posadzce. Jest oświetlony równomiernie.

W zależności od usytuowania światła, zmienia się jego jasność, barwa.
Warto również zwrócić uwagę na rodzaj – światło skupione inaczej będzie budowało przestrzeń niż rozproszone, pomiędzy światłem świecy a lampy są różnice w natężeniu.
Także inny efekt kontrastuKontrastkontrastu otrzymamy przy świetle padającym na różne powierzchnie (matowe, błyszczące, chropowate itd.).

Swiatlo_w_dziele_malarskim

RQZRLAFZTM6RE1

Ilustracja przedstawia fotografię lasu. W kadrze na pierwszym planie jest szeroka, piaszczysta droga leśna z cieniami pojedynczych drzew. W oddali widoczne są wysokie pnie drzew, które rzucają cień na drogę. kadr ucina drzewa ok. połowy ich wysokości. Światło słoneczne prześwituje pomiędzy gęsto rosnącymi drzewami.

Światło w dużym stopniu decyduje o tym, ile możemy dostrzec. Ale dzięki cieniom, których dostarczają nam różne obiekty - świat, który zobaczymy może stać się bardziej intersujący, zaskakujący, niezwykły.

Ciekawie zagadnienie światła realizuje w swoich dziełach Edward Hopper .
Temat restauracji na rogu nowojorskiej Greenwich Avenue w obrazie „Nocne marki” zachwyca nie tylko staranną kompozycją, lecz przede wszystkim światłem i cieniem, które pełnią w dziele rolę najważniejszą, bo stanowią jednocześnie klucz do interpretacji.

R1Z8LRZPG5NAS1

Ilustracja interaktywna przedstawia obraz autorstwa Edwarda Hoppera pt. „Nocne marki”. Na obrazie znajdują się cztery osoby w tradycyjnej amerykańskiej restauracji. Restauracja znajduje się na rogu dwóch ulic, jest półokrągła, w większości z przeszklonymi ścianami. Kawałek z murowaną ścianą jest żółty. W środku znajduje się bar w kształcie trójkąta. Ulice wokół restauracji są opustoszałe. Kobieta siedzi opierając się o bar z zamyślonym wyrazem twarzy. Ma rude włosy i ubrana jest w czerwoną sukienkę. Obok niej siedzi mężczyzna w granatowej marynarce i kapeluszu na głowie. Pracownik obsługi ubrany na biało spogląda na siedzącą parę. Czwartą osobą jest mężczyzna siedzący tyłem do obserwatora. Ma na sobie grantowy garnitur oraz szary kapelusz. Trzyma w dłoni szklankę z wodą, obok stoi kubek z kawą. Światło z restauracji przenika na otaczającą ją ulice.

Źródłem sztucznego światła jest niewidoczna lampa rozjaśniająca żółte wnętrze restauracji. Wielkie szklane okno sprawia, że światło wychodzi poza obiekt - na zewnątrz, tworząc jasną plamę zieleni o różnych odcieniach.
Wnętrze i to, co się w nim dzieje odcina się od ulicy. Ale zgeometryzowana jasność żółtych ścian i sufitu podkreśla pustkę miasta.
Światło prowadzi widza na zewnątrz, wdzierając się w ciemność i samotność przestrzeni miasta. Sprawia to ostra krawędź trójkąta ściany nad ogromnym oknem.

Ćwiczenie 1

Dokonaj analizy światła w poniższym dziele. Wskaż także, jak wpływa na ekspresję.

RlrcsSP0j4vPM

Obraz autorstwa Edwarda Hoppera pt. „Nocne marki”. Na obrazie znajdują się cztery osoby w tradycyjnej amerykańskiej restauracji. Ulice wokół restauracji są opustoszałe. Kobieta siedzi opierając się o bar z zamyślonym wyrazem twarzy. Ma rude włosy i ubrana jest w czerwoną sukienkę. Obok niej siedzi mężczyzna w granatowej marynarce i kapeluszu na głowie. Pracownik obsługi ubrany na biało spogląda na siedzącą parę. Czwartą osobą jest mężczyzna siedzący tyłem do obserwatora. Ma na sobie grantowy garnitur oraz szary kapelusz. Trzyma w dłoni szklankę z wodą, obok stoi kubek z kawą. Bar jak i oszklone ściany są zaokrąglone. Światło z restauracji przenika na otaczającą ją ulice.

RqL1PwbkN65Jt

(Uzupełnij).

Pokaż podpowiedź

Zastanów się nad rodzajem światła, jego źródłem, stopniem nasycenia oraz opisz, jak wpływa na przestrzeń poza miejscem, w którym się znajduje.

Pokaż odpowiedź

W obrazie dominuje sztuczne światło, które symbolizuje atmosferę nocnego życia miejskiego. Jasne oświetlenie wnętrza kawiarni kontrastuje z ciemnością panującą na ulicy. Zastosowanie takiego oświetlenia wraz z chłodną kolorystyką powoduje, że zapoznając się z obrazem odczuć można atmosferę smutku, nostalgii i tajemniczości.

R15M2KNH9Z9B8

Ćwiczenie 2

RT3KH1T19B5DD1

Ilustracja przedstawia fotografię pejzażu morskiego. Większość kadru zajmuje plaża z wielką, okrągłą kałużą pośrodku, w której odbijają się chmury. Błękitne niebo jest pełne chmur od białych aż po czarne - jakby tuz przed burzą.

Światło naturalne stale się zmienia i dlatego wszystko, co widzimy może w każdej chwili wyglądać już inaczej.
Czy nie dlatego właśnie sięgamy po aparat, świadomi, że ten widok już się nigdy nie powtórzy i uważamy, że jest wart zapamiętania?
Na ilustracji obok znajduje się fotografia, która powstała, aby utrwalić moment, kiedy światło, chmury i woda stworzyły niezwykły, ulotny krajobraz.

Dzienne światło inspirowało hiperrealistów, których prace były malowane z tak misterną precyzją i drobiazgowym detalem, że ich obrazy wyglądały jak fotografie. Krytycy tego gatunku uważali, że prace hiperrealistyczne nie są sztuką, a wirtuozerią kopisty, którego dokładnie naśladuje rzeczywistość. Jednak doskonałość, z jaką odzwierciedlają nie tylko detal, ale także światło, sprawiają, że do dziś wzbudzają podziw. Jednym z hiperrealistów, w którego obrazach właśnie światło sprawia, że martwe przedmioty ożywają jest Don Eddy [czytaj: don edi].

RDCHSVK74G16Q1

Ilustracja interaktywna przedstawia obraz Don Eddy, „Volkswagen”, na którym znajduje się boczny widok przodu osobowego auta, zajmujący większość kadru. Na zdjęciu znajduje się przednia jego część, wyposażona w maskę, rejestrację, światła oraz srebrne koło z czarną oponą. Kolor auta jest w perłowo‑beżowym kolorze. Auto stoi na asfalcie z wyznaczonymi białymi liniami. Przed autem znajduje się fragment kolejnego pojazdu, który jest w srebrnym kolorze. W dolnej części pojazdu jest biało‑niebieska tablica rejestracyjna. Na asfalcie rzuca się cień aut. W oddali znajdują się na parkingu równolegle ustawione auta. Od lewej strony stoi biały bus, tuż obok zielony garbus oraz po prawej stronie jasno‑brązowy samochód osobowy. Przed tymi autami stoją jeszcze dwa pojazdy. Jeden z nich jest w białym kolorze, a drugi w srebrnym. Zdjęcie zostało zrobione podczas słonecznego dnia, na tle oszklonego budynku .

Źródłem światła w obrazie „Volkswagen” jest słońce,  światło naturalne. Tutaj jest  rozproszone, równomiernie oświetlające wszystkie elementy obrazu. Padając z góry, tworzy cień pod samochodami.
Jednak cechą zasługującą na szczególną uwagę są refleksy światła, dodające efektu realistycznego. Pojawiają się na niklowanych elementach aut, w których odbija się okoliczny pejzaż oraz na elementach karoserii, tworząc rozbielone, szerokie pasma.

REEPNRNZS3TAJ1

Ilustracja przedstawia fotografię wnętrza. W kadrze znajduje się poziomy pas podłogi na pierwszym planie, ściana oraz fragment sufitu. Na suficie są jasne płaszczyzny światła, które sprawiają, że całe wnętrze jest zabarwione jednolitym niebiesko‑chabrowym kolorem. Jedynym elementem znajdującym się we wnętrzu jest roślina doniczkowa stojąca na wysokim, wąskim prostopadłościanie, tuż pod ścianą.

Światłem sztucznym możemy w dowolny sposób i w dowolnym momencie oświetlać to, co chcemy.
Ilustracja obok pokazuje taką sytuację: wnętrze jest w jednolitym niebiesko‑chabrowym kolorze.
Mistrzowski sposób operowania sztucznym światłem świecy w barokowym malarstwie Georges de La Tour [czytaj: żorż de latur] zainspirował współczesnego artystę Stephena Conroya [czytaj: stefena konroja], który jeden ze swoich wczesnych obrazów poświęcił wynalazcy pierwszego działającego systemu telewizyjnego. 
W swoim dziele artysta zastosował tenebryzmTenebryzmtenebryzm.Zastanów się nad rodzajem światła, jego źródłem, stopniem nasycenia oraz opisz, jak wpływa na przestrzeń poza miejscem, w którym się znajduje.

Ćwiczenie 2

Określ źródło światła w dziełach.

R1N51HQHMJMEZ

Na ilustracji znajduje się obraz Georga Baselitz, „Portret Franza Dahlema”. Na obrazie znajduje się odwrócony do góry nogami portret mężczyzny o brązowych włosach. Mężczyzna ma na sobie kolorową koszulę oraz ciemną marynarkę. Widoczne są wyraziste, nasycone barwy (niebieskie tło, na którym znajduje się postać), a także silny kontrast między ciemnymi i intensywnymi kolorami a jasnymi odcieniami. Pociągnięcia pędzla są wyraziste.

R1PP1UXE1F3DE

Ilustracja przedstawia obraz Don Eddy, „Volkswagen”, na którym znajduje się boczny widok przodu osobowego auta, zajmujący większość kadru. Na zdjęciu znajduje się przednia jego część, wyposażona w maskę, rejestrację, światła oraz srebrne koło z czarną oponą. Kolor auta jest w perłowo‑beżowym kolorze. Auto stoi na asfalcie z wyznaczonymi białymi liniami. Przed autem znajduje się kawałek kolejnego pojazdu, który jest w srebrnym kolorze. W dolnej części pojazdu jest biało‑niebieska tablica rejestracyjna. Na asfalcie rzuca się cień aut. W oddali znajdują się na parkingu równolegle ustawione auta. Od lewej strony stoi biały bus, tuż obok zielony garbus oraz po prawej stronie jasno‑brązowy samochód osobowy. Przed tymi autami stoją jeszcze dwa pojazdy. Jeden z nich jest w białym kolorze, a drugi w srebrnym. Zdjęcie zostało zrobione podczas słonecznego dnia, na tle oszklonego budynku

RkFJQOk6AqUbZ

Źródło światła w przykładzie numer 1: Tu uzupełnij Źródło światła w przykładzie numer 2: Tu uzupełnij

Źródło światła w przykładzie numer 1: Tu uzupełnij Źródło światła w przykładzie numer 2: Tu uzupełnij

Pokaż podpowiedź

Przyjrzyj się ilustracjom przestawiającym dzieła i zastanów: jaki wpływ może mieć miejsce, w którym znajduje się dzieło, a także miejsce, w którym dzieło powstaje.

R1SNUAMQQ3JZE

Ćwiczenie 3

W pracach abstrakcyjnych nie ma tradycyjnego światła ani modelunku światłocieniowego, który mógłby kształtować dany element. Dzięki obecności jasnych elementów uzyskuje efekt światła, a proces określa się syntezą barwy i światła. Mark Rothko , przedstawiciel malarstwa barwnych płaszczyzn (color field painting), kierunku, który rozwinął się w Stanach Zjednoczonych, często swoje dzieła „rozświetlał” kolorem.

R1BVVPAGPK4VL1

Ilustracja interaktywna przedstawia „Jasnoczerwony na ciemnoczerwonym” autorstwaMarka Rothko. Obraz przedstawia jasną, nierównomierną plamę czerwonego koloru, o zamazanych krawędziach. W tle przebija się ciemniejszy odcień czerwieni. W dolnej części obraz jest ciemniejszy, prawie czarny.

 W obrazie Marka Rothki syntezą koloru i światła jest jasna czerwień. Intensywność barwy sprawia, że wybija się, tworząc poświatę, a jednocześnie sprawia, że pozostałe kolory, mimo że także są czerwone, cofają się, tworząc głębię.
Warto także zwrócić uwagę na nierówne krawędzie czerwieni, dzięki czemu mamy wrażenie efektu zbliżonego do padania światła lampy, które także tworzy cienie, a na brzegach wrażenie rozmycia.

Włoski malarz abstrakcji Emilio Vedova na swoim obrazie zamieścił wiele jasnych barw, sąsiadujących z szarościami i czernią. 

Czy każdy jasny obszar jest syntezą koloru i światła? 

W obrazie „Ukrzyżowanie” byłoby ich bardzo wiele. Jak więc wyszukać takie miejsce, które można określić światłem? Warto przymrużyć wtedy oczy i określić, który fragment obrazu najbardziej „świeci”, albo w którego sąsiedztwie inne ciemne kolory tracą swoją głębię.

R1LFFU924VJ2J

Ilustracja przedstawia obraz Emilio Vedova „Współczesne Ukrzyżowanie”. Obraz jest namalowany w biało‑czarno‑szarym kolorze z jednym akcentem czerwieni w dolnej części. Złożony jest z cieńszych i grubszych wydłużonych, o różnej grubości linii farby położonej w różnych kierunkach i dynamicznie przenikających się ze sobą. Na obrazie zaznaczono żółtym okręgiem miejsce źródła światła, w lewej jego części, w miejscu, gdzie znajduje się najwięcej białych linii.

Swiatlo_jako_medium

Światło jest jednym z tworzyw wykorzystywanych w instalacjiInstalacjainstalacji oraz sztuce nowych mediów. Artyści korzystają z niego do tworzenia iluzorycznych efektów w przestrzeni, jej dematerializacji, projekcji ruchu.

Cornelia Parker w  „Cold Dark Matter: An Exploded View ” wykorzystała światło do prezentacji zamontowanych w przestrzeni obiektów z własnej ogrodowej szopy, która została wysadzona w powietrze. Dzięki zamieszczonemu wewnątrz światłu, rzucają one na ścianę cienie, których mozaika staje się częścią instalacji. Centralnie umieszczone sztuczne źródło światła dematerializuje szczątki szopy i znajdujących się w niej sprzętów, ożywia je.

R24FXOJ1Z4JXP

Ilustracja przedstawia fotografię instalacji Cornelii Parker, „Cold Dark Matter: An Exploded View”. Instalacja przedstawia fragmenty połamanych, drewnianych desek, a także elementy metalowe, plastikowe, ceramiczne oraz różne tekstylia zawieszone za pomocą drutów bądź linek pod sufitem w pomieszczeniu. Wszystkie te przedmioty powieszone są chaotycznie, odwrócone w różne strony. Centralnie umieszczone źródło światła rzuca cień elementów na białe ściany pomieszczenia.

2

Ćwiczenie 3

Określ, które zdania odnoszące się do dzieła są prawdziwe.

R5Niy1UoI0Icp

Fotografia przedstawia instalację „Cold Dark Matter. An Explodead View” autorstwa Cornelii Parker powstała w 1991 r. i wystawiona w Galerii sztuki Tate w Londynie. Dzieło przedstawia efekt wysadzenia szopy ogrodowej w powietrze. Elementy drewniane, metalowe, plastikowe, ceramiczne oraz różne tekstylia zawieszone są za pomocą drutów bądź linek pod sufitem. Centralnie umieszczone źródło światła rzuca cień elementów na białe ściany pomieszczenia. Instalacja ma charakter ażurowy. W głębi lewej dolnej części fotografii widoczna jest przechodząca kobieta, w czarnym stroju trzymająca w ręce białe kartki.

R1EOVYstHBhAa

Możliwe odpowiedzi: 1. Światło w dziele jest konturowe., 2. Światło w dziele pełni rolę medium., 3. Światło w dziele jest naturalne., 4. Światło w dziele jest kontrastowe., 5. Światło staje się częścią dzieła.

Pokaż odpowiedź

Zastanów się jaki to rodzaj sztuki, zlokalizuj światło, postaraj się wyobrazić, jak działa światło na to dzieło.

R1X7GL95EBJ4G

Ćwiczenie 3

REO7EOTH3A9ER1

Na ilustracji znajduje się dzieło Olafur Eliasson, „Projekt pogody”. Dzieło przedstawia mnóstwo stojących oraz siedzących na podłodze ludzi, którzy są w dużym, wysokim budynku. W górnej części ilustracji znajduje się wielki okrąg, który jest najjaśniejszym elementem ilustracji, który promieniuje jasnożółtym, intensywnym światłem na całe wnętrze, które zabarwia się na różne odcienie oranżu. Postaci są oświetlone tylko od strony padania światła, a z drugiej strony są ciemne, jak cienie bez szczegółów.

R15S1EA2SP32J1

Ilustracja przedstawia fragment dzieła Olafur Eliasson, „Projekt pogody”. Na zdjęciu, na pierwszym planie znajdują się dwie sylwetki stojących ludzi, którzy są w dużym, wysokim budynku. W górnej części ilustracji znajduje się połowa wielkiego okręgu, który jest najjaśniejszym elementem ilustracji, który promieniuje jasnożółte światło na całe wnętrze, które zabarwia się na różne odcienie oranżu. Światło odbija się w podłodze. Sylwetki postaci są oświetlone tylko od strony padania światła, a z drugiej strony są ciemne, pozbawione szczegółów.

W sztuce wszystko jest możliwe, wydaje się, że nawet lampa może zastąpić słońce.

Skandynawski artysta Olafur Eliasson w instalacji „Stacja pogody” z 2003 roku, zorganizowanej w Hali Turbin Tate Modern w Londynie, zamontował w powietrzu „słońce” z 200 jednoczęstotliwościowych lamp, które emitowały światło z niską częstotliwością (podobnie jak lampy uliczne).

Zamieszczone w powietrzu światło odbija się od czarnych ścian, tworząc czerwoną poświatę. Dzięki zastosowanej mgiełce światło jest widoczne, ale nie jest ostre, dookoła lamp tworzy się poświata. Odbijając się od lustrzanej folii sufitu, pada na podłogę.

Wizja artysty podczas realizacji często napotyka wiele trudności. 

Tak również było w przypadku tej instalacji artystycznej, o  czym możesz przeczytać tutaj:

• https://zpe.gov.pl/a/swiatlo/DOYrC9Nje

• https://zpe.gov.pl/a/swiatlo-w-obrazie–luminizm-cz-i/Dq8PTSYuc

• https://zpe.gov.pl/a/swiatlo-w-obrazie–sztuka-swiatla-cz-ii/D1E1w1FgP

• https://zpe.gov.pl/b/swiatlo-w-filmie/PS472PIGV

• https://zpe.gov.pl/a/teatr-cieni/D189UuhLh

• https://zpe.gov.pl/a/swiatlo/Do1S6hTM1

• https://zpe.gov.pl/a/zrodla-swiatla-i-jego-predkosc-zjawisko-powstawania-cienia-i-polcienia/DPLlutABx