Konteksty sztuki - filozofia, religia, historia
Pewnie już wiesz, że
Sztuka to nie tylko narzędzie wyrazu, ale także źródło inspiracji, nauki i rozwoju.
Nie istnieje w oderwaniu od rzeczywistości. Jeśli nawet nie odzwierciedla jej bezpośrednio, jest działaniem twórczym, wynikającym z istnienia w niej artysty.
Tworząc projekt architektury, malując obraz czy rzeźbiąc, posługuje się on środkami plastycznymi, kieruje się określoną ideą.
Może opierać się na kontekście historycznym, społecznym, religijnym lub filozoficznym.
Odzwierciedla świat w znaczeniu fizycznym i światopoglądowym umiejscowionym w konkretnej czasoprzestrzeni.
Sztuka - to sposób docierania do nowych obszarów, a także odkrywania samego siebie w najbardziej osobisty sposób.
Podziel się refleksjami nad znaczeniem sztuki w Twoim życiu i opracuj własną, definicję sztuki. Możesz wykonać to w formie prezentacji, mini wykładu, filmu prezentujące przykłady Twoich prac, relacji lub opisu. Materiał zaprezentuj poniżej.
Ten materiał pomoże Ci
zrozumieć znaczenie sztuki;
wskazywać obszary działań artystycznych;
wyrażać opinie na temat dzieł sztuki;
określać działania wykraczające poza tradycyjne formy artystyczne;
wskazywać konteksty, do których odnosi się dzieło sztuki.
Odbiór sztuki
Jaka jest sztuka w oczach współczesnego odbiorcy?
Często zadajemy sobie pytanie o odbiór dzieła sztuki. Mimo kontekstów, do których dzieło się odwołuje, odbiorca może odbierać sztukę - zwłaszcza współczesną – w odniesieniu do własnych doświadczeń, przekonań, może odnieść się do niej krytycznie. Współczesne dzieła często odbierane są w kategoriach nie tyle ideowych, co estetycznych. Stają się elementem wystroju wnętrz, a nowoczesne technologie umożliwiają tworzenie wiernych reprodukcji o szerokiej skali, często wykraczającej rozmiarami poza oryginalne dzieło. To sprawia, że sztuka zbliża się do każdego.
Odbiór sztuki
Jak patrzeć na sztukę, aby lepiej ją zrozumieć?
Aby zrozumieć, czym sztuka jest dla mnie, warto zastanowić się nad jej przesłaniem i dostrzec plastyczną stronę dzieła.
Po pierwsze, zastanów się, co przykuwa Twoją uwagę?
Warto także określić, jakie elementy plastyczne występują w dziele, zauważyć kształty, linie, kolory, kompozycję, fakturę, obserwować przestrzeń.
Zastanowić się, jakie są między nimi powiązania, jakie emocje budzą, lub jakie idee mogą przekazywać.
Warto także dowiedzieć się w jakim kontekście powstało dzieło. Czasem to, co wydaje się abstrakcyjne, nabiera sensu.
/Słownik języka polskiego PWN podaje:
„Kontekst to termin, który odnosi się do okoliczności lub warunków, w jakich coś się wydarza. (...) w różnych dziedzinach życia, kontekst może być zarówno społeczny, jak i kulturowy”./Na podstawie swoich obserwacji i interpretacji możemy wyciągnąć wnioski na temat przesłania artysty i tego, w jaki sposób my odbieramy to dzieło.
Odbiór sztuki
Dlaczego istotna jest analiza plastyczna?
Analiza plastyczna pomaga w zrozumieniu, jak artyści używają elementów wizualnych, aby przekazać swoje idee i emocje. To również pomaga w rozwijaniu umiejętności krytycznego myślenia i wyciągania wniosków. Umiejętność analizy plastycznej jest przydatna nie tylko w kontekście sztuki, ale także w rozumieniu i interpretacji różnych aspektów wizualnych w naszym codziennym życiu, takich jak reklamy, filmy czy grafika.
Konteksty sztuki
Co współnego mają sztuka i filozofia?
Powszechnie wiadomo, iż filozofowie od zawsze interesowali się sztuką, która była przedmiotem ich poszukiwań i odpowiedzi na trudne pytania. W sztuce poszukujemy idei i refleksji. Daje nam ona narzędzia do bardziej złożonego odbioru, który uwzględnia zarówno aspekty estetyczne, jak też intelektualne dzieła. Filozofia pomaga zrozumieć, dlaczego sztuka jest ważna i jak wpływa na naszą percepcjępercepcję i rozumienie świata.
Cechą filozofii jest to, że jako dziedzina wykracza poza jednoznaczność zdarzeń, odnosząc się do wyjaśnienia ogólnych aspektów i praw rządzących światem. Natomiast sztuka wyraża uniwersalne prawdy za pomocą konkretnych środków, najczęściej bywa subiektywna, uzewnętrznia osobiste przeżycia artysty, które oddziałują na odbiorcę.
Na podstawie wybranych trzech dzieł z różnych dziedzin sztuki uzasadnij, że definicja sztuki Władysława Tatarkiewicza jest trafna.
Według filozofa Sztuka jest odtwarzaniem rzeczy, bądź konstruowaniem form, bądź wyrażaniem przeżyć – jeśli wytwór tego odtwarzania, konstruowania, wyrażania jest zdolny zachwycać, bądź wzruszać, bądź wstrząsać.
Wpływowym nurtem filozoficznym w sztuce był egzystencjalizmegzystencjalizm, który podkreślał szczególny charakter osobistego, subiektywnego doświadczenia, kładł nacisk na wolność i autonomię jednostki.
„Idący człowiek” Alberto Giacomettiego eksponuje melancholijny ton egzystencjalizmu – pokazuje kruchość, wyizolowanie i spustoszenie. Inaczej niż obraz Francisa Bacona „Portret papieża Innocentego X według Velázqueza”(oraz pierwowzór), w którym artysta użył ekspresyjnych pociągnięć pędzla, nadając obrazowi dramatycznego wyrazu. Kontrasty kolorystyczne i rozmazane kontury podkreślają emocjonalność dzieła. Technika ta przekazuje napięcie i konflikt między tradycją a nowoczesnością, co stanowi istotny aspekt odbioru.
Odpowiedz, jakie skojarzenia wywołuje na Tobie obraz Francisa Bacona „Portret papieża Innocentego X według Velázqueza.”? Co sądzisz o sposobie przedstawienia postaci?
Przyjrzyj się rzeźbie Giacomettiego Jak odbierasz człowieka, który ukazany został przez artystę? Zwróć uwagę na jego postawę, sposób ukazania ciała, układ rąk.
Obraz niemieckiego artysty Wolsa jest charakterystyczny dla europejskiego ruchu abstrakcyjnego InformelInformel. Artysta eksperymentował z technikami malarskimi, stosując impasto (grube nakładanie farby), podkreślające charakter dzieła, co umożliwia odczucie emocji za pomocą faktury i koloru.
Współczesny człowiek często zastanawia się nad znaczeniem życia i śmierci, a sztuka może służyć jako narzędzie do refleksji nad tymi kwestiami. Inspirowany tym tematem i kondycją ludzkiego ciała był Hirst, którego prace nawiązują do pytań dotyczących śmierci i naszego miejsca w wszechświecie.
„Fizyczna niemożliwość śmierci w umyśle istoty żyjącej” to praca, która ugruntowała pozycję Hirsta w świecie sztuki. Instalacja przedstawia 14‑metrowego rekina tygrysiego zakonserwowanego w formaldehydzie.
Wykorzystuje instynktowną reakcję widza, dreszcz emocji, którego doświadcza się w obecności dobrego horroru.
Dzieło Hirsta zostało opatrzone tytułem „Fizyczna niemożliwość śmierci w umyśle istoty żyjącej”. Uwzględniając tytuł, odpowiedz, jakie emocje wywołuje u Ciebie fotografia.
Wybierz dowolne dzieło sztuki o tematyce filozoficznej. Uzasadnij swój wybór, odnosząc się do refleksji na temat dzieła, jego walorów plastycznych i wymowy ideowej.
Konteksty sztuki
Co wspólnego ma sztuka z historią?
Sztuka nie jest wolna od historii. Wpływ historii na twórczość wybitnych artystów potwierdzają dzieła, które są naznaczone wojnami, rewolucjami, politycznymi zmianami i społecznymi napięciami. Ich twórczość często stanowiła reakcję na te wydarzenia i miała wpływ na postrzeganie sztuki w ich czasach. Współcześni artyści również podejmują tematy będące kroniką swoich czasów. Nie naśladują jednak rzeczywistości, ale ją interpretują za pomocą nowych, ekspresyjnych środków wyrazu plastycznego. Prace nadal inspirują i pozostają ważne w kontekście historycznym i kulturowym.
Obrazem nawiązującym do historii o antywojennej wymowie jest „Masakra w Korei „ Pabla Picassa. Artysta użył uproszczonych, zdeformowanych kształtów, aby przekazać napięcie i okrucieństwo wojny. Scena masakry grupy nagich kobiet i dzieci dokonana przez pluton egzekucyjny jest nawiązaniem do obrazu Francisco Goi [czytaj: fransisko goi] „ Rozstrzelanie powstańców madryckich 3 maja 1808 roku***”.*** Dzieło jest wyrazem krytyki Picassa wobec udziału wojsk amerykańskich w wojnie pomiędzy Koreą Południową a Koreą Północną – w masakrze ludności cywilnej zabitych zostało ok. 35 tys. ludzi.
Techniką plastyczną, po którą do dziś chętnie sięgają zarówno artyści, jak i młodzież jest kolażkolaż. Daje on nieograniczone możliwości ze względu na swobodę artystyczną i łączenie różnych elementów w dziele.
Przedstawiciel niemieckiego pop artu Wolf Vostell [czytaj: wolf wostel] często wykorzystywał w swoich pracach obrazy zniszczenia i łączył je z kulturą konsumpcyjną. W pracy B‑52 Lipstick Bomber zaadaptował szeroko rozpowszechnioną fotografię wojenną samolotu Boeing B‑52 zrzucającego bomby nad Wietnamem. Użył serigrafiiserigrafii i szminek na papierze, aby stworzyć kolaż, który podkreśla zagrożenie nuklearne i militarystyczną retorykę, co może inspirować do przeciwdziałania przemocy.
W XX wieku w sztuce pojawiły się nowe techniki artystyczne, które szybko się rozpowszechniły. Wraz z rozwojem , artyści sięgnęli po tę formę ze względu na zainteresowanie plakatem, reklamą i pop kulturą. Warholbył zafascynowany kulturą masową i ikonami popkultury. Jego dzieła mogą inspirować również dzisiaj.
Andy Warhol przeniósł na płótno jeden z najbardziej rozpoznawalnych wizerunków na świecie, korzystając z fotografii Mao Tse Tunga reprodukowanej w całych Chinach podczas rewolucji kulturalnej (1966‑76). Artysta ręcznie narysował linie, czym podkreślił swoją artystyczną wolność.
Malarze współcześni szukają inspiracji w wydarzeniach historycznych, stosując tradycyjną technikę olejną, jednak często swoim dziełom nadają nowatorski wymiar. Takim artystą był także Edward Dwurnik. Jego technika podkreśla tradycyjny charakter dzieła i odniesienie do historii Polski, co może być źródłem inspiracji do eksploracji dziedzictwa kulturowego.
W 600 rocznicę wydarzeń spod Grunwaldu, Dwurnik namalował swoją wersję „Bitwy pod Grunwaldem”. Dzieło Matejki posłużyło wyłącznie jako inspiracja do obrazu na temat ludzkiej tożsamości, skłaniając do refleksji nad upamiętnieniem historii, a także funkcjonowaniem mitów w narodzie.
„Powojenny artysta, który podjął próbę pogodzenia się z ideami egzystencjalizmu. Był szczególnie zainteresowany problematyką percepcji i sposobem rejestracji zjawiska odległości przestrzennej. Problemy związane są z egzystencjalizmem, ponieważ nie tylko dotykają ludzkich zdolności percepcji i myślenia, ale podkreślają relacje między ludzi oddzielonych fizyczną przestrzenią.
Jego prace eksponują również melancholijny ton egzystencjalizmu – Idący człowiek pokazuje kruchość, wyizolowanie i spustoszenie.” Możliwe odpowiedzi: 1. Alberto Giacometti, 2. Francis Bacon, 3. Diego Velazquez, 4. Pablo Picasso
Zaznacz trzy techniki wykorzystane w pracy.
Konteksty sztuki
Co współnego mają sztuka i religia?
Od dawna sztuka związana z religią była obszarem związanym z tajemnicą istnienia. W drugiej połowie XX wieku nastąpiła desakralizacja sztuki, co nie oznacza, że wątki religijne nie pojawiły się jako temat dzieł artystów. Nabrały jednak zupełnie innego charakteru – ich twórcy prowadzili krytyczny dialog z tradycyjnym przedstawieniem motywów, postaci i wątków. Mimo to, pojawiły się także dzieła o nowatorskim charakterze, prowadzące dialog ze sztuką dawną lub wprowadzające odkrywcze propozycje interpretacji tematów religijnych.
„Stacje Drogi Krzyżowej - Lema Sabachtani” to minimalizm, abstrakcja, symbolika koloru i duchowość. Dzieło Newmana skłania do kontemplacji. Jest bogate w symbolikę religijną, co inspiruje do przemyśleń i wyrażania ukrytych znaczeń.
Tematyka religijna pełni istotną rolę w twórczości polskiego artysty Jerzego Nowosielskiego. Wśród wielu jego dzieł szczególne miejsce zajmują ikony oraz przedstawienia, wywodzące się z kanonu ikony. Artysta nadał mu współczesny, indywidualny wymiar.
„Krucyfiks” Jerzego Nowosielskiego jest dziełem o głęboko religijnej symbolice. KrucyfiksKrucyfiks, oprócz wizerunku ukrzyżowanego Chrystusa, zawiera sceny z Jego życia oraz przedstawienia Marii i Jana Ewangelisty, zamieszczone na krawędziach poprzecznego ramienia. Silnie uproszczona forma i subtelność koloru inspiruje do poszukiwań warsztatu i kolorystyki.
Recykling w sztuce to podejście do tworzenia dzieł sztuki, które opiera się na wykorzystywaniu materiałów wtórnych lub odzyskanych do tworzenia nowych dzieł. To podejście ma na celu zarówno promowanie zrównoważonego rozwoju, jak i wyrażanie artystycznych idei i poglądó.
W instalacji „Pieta” zostały użyte wojskowe ubrania, z których powstały postacie bez twarzy. Motyw religijny odnosi się w tym przypadku do matek, które utraciły swoje dzieci podczas wojny. Dialog artystów z renesansowym dziełem Michała Anioła poszerza tradycyjną interpretację, reinterpretując klasyczny wizerunek Piety odnosi go do współczesnych wydarzeń wojennych.
Nazwij rodzaj przedstawienia religijnego ukazanego na ilustracji i wskaż określenie dzieła Michała Anioła tego samego rodzaju, które było inspiracja dla artysty.
Przyporządkuj dzieła do odpowiednich kontekstów.
Dzieło nr 2 – 1. kontekst religijny, 2. kontekst filozoficzny, 3. kontekst historyczny, 4. kontekst religijny, 5. kontekst historyczny, 6. kontekst historyczny, 7. kontekst religijny
Dzieło nr 3 – 1. kontekst religijny, 2. kontekst filozoficzny, 3. kontekst historyczny, 4. kontekst religijny, 5. kontekst historyczny, 6. kontekst historyczny, 7. kontekst religijny
Dzieło nr 4 – 1. kontekst religijny, 2. kontekst filozoficzny, 3. kontekst historyczny, 4. kontekst religijny, 5. kontekst historyczny, 6. kontekst historyczny, 7. kontekst religijny
Dzieło nr 5 – 1. kontekst religijny, 2. kontekst filozoficzny, 3. kontekst historyczny, 4. kontekst religijny, 5. kontekst historyczny, 6. kontekst historyczny, 7. kontekst religijny
Dzieło nr 6 – 1. kontekst religijny, 2. kontekst filozoficzny, 3. kontekst historyczny, 4. kontekst religijny, 5. kontekst historyczny, 6. kontekst historyczny, 7. kontekst religijny
Dzieło nr 7 – 1. kontekst religijny, 2. kontekst filozoficzny, 3. kontekst historyczny, 4. kontekst religijny, 5. kontekst historyczny, 6. kontekst historyczny, 7. kontekst religijny
Wykonaj pracę plastyczną techniką kolażu o tematyce religijnej. Wykonaj jej zdjęcie i zamieść pod nim komentarz dotyczący doboru środków wyrazu plastycznego. Wykonaj zdjęcie pracy i zamieść je wraz z komentarzem dotyczącym jej idei.
