Legenda o św. Aleksym (Vita sancti Allexii rikmice)

Ach, krolu wieliki nasz,
Coż Ci dzieją Męszyjaszj0000000C7B1v38_000tp005Coż Ci dzieją Męszyjasz,
Przydaj rozumu k mej rzeczyj0000000C7B1v38_000tp006rzeczy,
Me sierce bostwem obleczyj0000000C7B1v38_000tp007obleczy,
Raczy mię mych grzechow pozbawić,
Bych mogł o twych świętych prawić.
Żywot jednego świętego,
Cożj0000000C7B1v38_000tp008Coż miłował Boga swego,
Cztęj0000000C7B1v38_000tp009Cztę w jednych księgach o nim.
Kto chce słuchać, ja powiem.
[...]

CART2 Źródło: Wojciech R. Rzepka, Wiesław Wydra, Chrestomatia staropolska. Teksty do roku 1543, Wrocław 1984, s. 261–265.

Legenda o św. Aleksym (Vita sancti Allexii rikmice)

W Rzymie jedno panię było,
Coż Bogu rado służyło.
A miał barzo wielki dwor,
Procz panoszj0000000C7B1v38_000tp00AProcz panosz trzysta rycerzow,
Co są mu zawżdy służyli,
Zawżdy k jego stołu byli.
Chował je na wielebności i na krasiej0000000C7B1v38_000tp00BChował je na wielebności i na krasie,
Jimiał kożdy swe złote pasy.
Chował siroty i wdowy,
Dał jim osobne trzy stoły.
Za czwartym pielgrzymi jedli,
Ci jij0000000C7B1v38_000tp00Cji do Boga przywiedli.
Eufamijan jemu dzianoj0000000C7B1v38_000tp00Ddziano
Wielkiemu temu panu,
A żenie jego dziano Aglijas;
Ta była ubostwu w czasj0000000C7B1v38_000tp00ETa była ubostwu w czas.
Był wysokiego rodu,
Nie miał po sobie żadniego płoduj0000000C7B1v38_000tp00Fpłodu.
Więc‑ci jęli Boga prosić,
Aby je tym darował,
Aby jim jedno plemięj0000000C7B1v38_000tp00Gplemię dał –
Bog tych prośby wysłuchał.
A gdy się mu syn narodził,
Ten się w lepsze przygodziłj0000000C7B1v38_000tp00HTen się w lepsze przygodził:
Więc mu zdziano Aleksy,
Ten był oćca barzo lepszyj0000000C7B1v38_000tp00Ibył oćca barzo lepszy.

CART2 Źródło: Wojciech R. Rzepka, Wiesław Wydra, Chrestomatia staropolska. Teksty do roku 1543, Wrocław 1984, s. 261–265.

Legenda o św. Aleksym (Vita sancti Allexii rikmice)

Ten więc służył Bogu rad.
Iże był star dwadzieścia k temu cztyrzy lataj0000000C7B1v38_000tp00JIże był star dwadzieścia k temu cztyrzy lata,
Więc k niemu rzekł ociec słowa ta:
'Miły synu, każę tobie,
Pojim zajegoćj0000000C7B1v38_000tp00KPojim zajegoć żonę sobie;
Której jedno będziesz chcieć,
[…]
Syn odpowie oćcu swemu,
Wszeko słuszaj0000000C7B1v38_000tp00LWszeko słusza starszemu:
'Oćcze, wszekom ja twoje dziecię,
Wiernie dałbych swoj żywot prze cię.
Cokolej0000000C7B1v38_000tp00MCokole mi chcesz kazać,
Po twej woli ma się to zstać'.
A więc mu cesarz dziewkęj0000000C7B1v38_000tp00Ndziewkę dał –
A papieżj0000000C7B1v38_000tp00Opapież ji s nią oddałj0000000C7B1v38_000tp00Pji s nią oddał.
[…]
K[t]orej krolewnie Famijana dziano,
Co ją Aleksemu dano,
[…].
A gdy się s nią pokładał,
Tej nocy s nią gadał.
Wrocił zasięj0000000C7B1v38_000tp00Qzasię pirścień jej,
A rzekł tako do niej:
'Ostawiam cię przy twym dziewstwie,
Wroć mi jij0000000C7B1v38_000tp00RWroć mi ji, gdy będziewa oba w niebieskim krolewstwie.
Jutroć się bierzę od ciebiej0000000C7B1v38_000tp00Ssię bierzę od ciebie
Służy[ć] temu, coż ci jest w niebie;
[…]
Miła żono, każę tobie,
Służy Bogu w każdej dobie,
Ubogie karmi i odziewa[j],
Swych starszych nigdy nie gniewa[j];
[Chowa[j] się w[e] czci i w kaźni],
Nie traci nijednejj0000000C7B1v38_000tp00Tnijednej przyjaźni'.
Krolewna odpowie jemu:
'Mam też dobrą wolę k temu,
Namilejszy mężu moj,
Tego się po mnie nic nie boj;
Każdy członek w mym żywocie
Chcę chować w kaźni i w cnocie;
Jinako po mnie nie wzwieszj0000000C7B1v38_000tp00UJinako po mnie nie wzwiesz,
Dojąd ty żyw, ja też'.
A jeko zajutraj0000000C7B1v38_000tp00VA jeko zajutra wstał,
Od obiada się precz brał;
O tym nikt nie wiedział,
Jedno żona jego,
Ta wiedziała od niego.
Nabrał sobie śrebra, złota dosyć,
Co go mogł piechotą nosić;
Więc się na morze wezbrał,
A ociec w żałośc[i] ostał.
[…]
Rozdał swe ruchoj0000000C7B1v38_000tp00Wrucho żebrakom,

Śrebro, złoto popom, żakom.
Więc sam pod kościołem siedział,
A o jego księstwiej0000000C7B1v38_000tp00Xksięstwie nikt nie wiedział.
[…]
Eż się zstało w jeden czas,
Wstał z obraza Matki Bożej obrazj0000000C7B1v38_000tp00YWstał z obraza Matki Bożej obraz.
Szedł do tego człowieka,
Jen się kluczem opiekaj0000000C7B1v38_000tp00ZJen się kluczem opieka,
I rzekł jest tako do niego:
'Wstań, puści człowieka tego,
Otemkni mu kościoł Boży,
Aćj0000000C7B1v38_000tp010Ać na tym mrozie nie leży'.
Żak sie tego barzo lęknął,
Wstawszy, kościoł otemknął.
To się nie jedno dziejało,
Ale się często dziejało.
Więc żak powiedał każdemu,
I staremu, i młodemu.
A gdyż to po nim uznali,
Wieliką mu fałęj0000000C7B1v38_000tp011fałę dali.
Za świętego ji trzymanoj0000000C7B1v38_000tp012Za świętego ji trzymano
I wiele mu prze Bogj0000000C7B1v38_000tp013prze Bog dawano.

CART2 Źródło: Wojciech R. Rzepka, Wiesław Wydra, Chrestomatia staropolska. Teksty do roku 1543, Wrocław 1984, s. 261–265.

Legenda o św. Aleksym (Vita sancti Allexii rikmice)

Steskszyj0000000C7B1v38_000tp014Steskszy sobie ociec jego,
Przej0000000C7B1v38_000tp015Prze swego syna jedynego,
Rozsłał po wszym ziemiam lud
I zadał jim wielki trud,
Strawili wieliki pieniądz,
Swego księdzaj0000000C7B1v38_000tp016księdza szuk[aj]ąc.
Tu ji nadjelij0000000C7B1v38_000tp017Tu ji nadjeli
W jednym mieście, w Jelidocnij0000000C7B1v38_000tp018w Jelidocni.
Nie znał go jeden, jekoj0000000C7B1v38_000tp019jeko drugi,
 […]
A nie poznał żadny jego,
A oćcu są powiedzieli:
'Nigdziejsmy go nie widzieli'.
 […]
A więc świętemu Aleksemu,
Temu księdzuj0000000C7B1v38_000tp01Aksiędzu wielebnemu,
Nieluba mu fała była,
Co się mu ondziej0000000C7B1v38_000tp01Bondzie wodziła.
Tu się wezbrał jeko mogęj0000000C7B1v38_000tp01Cjeko mogę,
Wsiadł na morze w kogęj0000000C7B1v38_000tp01Dw kogę,
Brał się do ziemie, do jednej,
Do miasta Tarsa w Syryjejj0000000C7B1v38_000tp01EDo miasta Tarsa w Syryjej.
[…]
Więc się wietr obrocił,
Ten ci [ji] zasię nawrocił.
A gdy do Rzyma przyjąłj0000000C7B1v38_000tp01Fprzyjął, Bogu dziękował,
Iż do swej ziemie przygnał.
A rzekąc: 'Już tu chcę cirzpieć
Mękę i wsztki złe file jimiećj0000000C7B1v38_000tp01Gjimieć.
U mego oćca na dworze,
Gdym nie przebył za morze'.
Potkał na żorawiuj0000000C7B1v38_000tp01Hna żorawiu oćca swego
Przed grodem i jął go prosić:
'W jimię Syna Bożego
I dla syna twego, Aleksego,
A racz mi swą jełmużnę dać,
Bych mogł ty odrobiny brać,
Co będą z twego stoła padać'.
 […]
Tu pod wschodemj0000000C7B1v38_000tp01Ipod wschodem leżał,
Każdy nań pomyje złą wodęj0000000C7B1v38_000tp01Jzłą wodę lał.
A leżał tu sześćnaćcie lat,
Wsztko cirpiał Bog rad;
Siodmegonaćciej0000000C7B1v38_000tp01KSiodmegonaćcie lata zamorzon był,
Co sobie nic nie czynił.
A więc gdy już umrzeć miał,
Sam sobie list napisał
I ścisnął ji twardo w ręce,
Popisawszy swoje wsztki męki
I wsztki skutkij0000000C7B1v38_000tp01Lwsztki skutki, co je płodził,
Jako się na świat narodził.

CART2 Źródło: Wojciech R. Rzepka, Wiesław Wydra, Chrestomatia staropolska. Teksty do roku 1543, Wrocław 1984, s. 261–265.

Legenda o św. Aleksym (Vita sancti Allexii rikmice)

A gdy Bogu duszę dał,
Tu się wielki dziw zstał:
Samy zwony zwoniły,
Wsztki, co w Rzymie były.
Więc się po nim pytano,
Po wsztkich domiech szukano;
Nie mogli go nigdziej najć,
A wżdy nie chcieli przestać.
Jedno młode dziecię było,
To jim więc wzjawiłoj0000000C7B1v38_000tp01Mwzjawiło,
A rzekąc: 'Azaj0000000C7B1v38_000tp01NAza wy nie wiecie o tym,
Kto to umarł? Jać wam powiem.
U Eufamijanać leży,
O jimże ta fała bieży;
Pod wschodem ji najdziecie,
Acz go jedno szukać chcecie'.
Więc tu papież z kardynały,
Cesarz z swymi kapłany
Szli są k niemu z chorągwiami,
A zwony wżdy zwoniły samy;
Tu więc była ludzi siłaj0000000C7B1v38_000tp01Osiła,
Silno wielka ciszczba była.
Kogokole para zaleciałaj0000000C7B1v38_000tp01PKogokole para zaleciała
Od tego świętego ciała,
Ktory lej0000000C7B1v38_000tp01QKtory le chorobę miał,
Natemieściej0000000C7B1v38_000tp01RNatemieście zdrow ostał.
 […]
Chcieli mu list z ręki wziąć,
Nie mogli go mu wziąć:
Ani cesarz, ani papież,
Ani [wsz[y]tko kapłaństwo takież]

CART2 Źródło: Wojciech R. Rzepka, Wiesław Wydra, Chrestomatia staropolska. Teksty do roku 1543, Wrocław 1984, s. 261–265.