1
Ćwiczenie 1

Przeczytaj podany tekst, a następnie opracuj mapę myśli, w obrębie której scharakteryzujesz testament poetycki jako gatunek.

Katarzyna Wyrwas Testament poetycki jako wtórny gatunek mowy

Testament poetycki jest utworem stylizowanym na testament, zawierającym pożegnanie poety ze światem żyjących, wyrażającym jego wolę i życzenia skierowane do przyjaciół i potomnych. Testament poetycki należał do gatunków literackich średniowiecza, a najsłynniejszą jego ówczesną reprezentacją był Wielki Testament Franciszka Villona. [...]
Akt zapisywania, konstytuujący testament prawny, w testamencie poetyckim zostaje zastąpiony aktami napominania. Badacze literatury, wskazując na przewodnią rolę [...] poety i na szczególny przywilej poezji w stosunku do rzeczywistości, podkreślali, że poezja rości sobie pretensje, aby odmieniać rzeczywistość, pouczać odbiorców. [...] Testament, przeniesiony na grunt literatury, zostaje wyrwany z kontekstu prawnego, umiejscowiony w odmiennej sytuacji komunikacyjnej, pozbawiony obwarowań prawnych odnoszących się do jego formy i składników, przestaje także wywoływać skutki prawne, wyraźnie zmieniają się jego forma oraz funkcja. Forma poetycka nie jest jednak wyłącznie grą z odbiorcą świadomym korzeni testamentu, lecz bywa częstokroć istotnym nośnikiem przesłania duchowego dla następnych pokoleń. Wraz z przeniesieniem formy testamentu do literatury stopniowej modyfikacji ulegało również samo słowo testament, które od najdawniejszych czasów oznaczało ‘przymierze’ (np. Stary Testament), później w sferze prawa ‘ostatnią wolę’ [...]. Od początku XX wieku obserwować już można kształtowanie się nowego, przenośnego znaczenia, najpierw w połączeniu testament polityczny ‘słowa zawierające program dla zwolenników odchodzącego lub umierającego męża stanu’ [...], a współcześnie odnotowywanego jako nazwa dzieła literackiego lub filmowego, zawierającego przesłanie dla potomnych [...]. Mamy więc nadal do czynienia ze spuścizną – nie materialną, lecz duchową.

CART3 Źródło: Katarzyna Wyrwas, Testament poetycki jako wtórny gatunek mowy, [w:] Gatunki mowy i ich ewolucja, t. 5: Gatunek a granice, red. D. Ostaszewska, J. Przyklenk, Kraków 2015, s. 224–228.
RUVX7QOUL3DC1
Mapa myśli. Główne hasło to element 0. Od niego odchodzą cztery gałęzie: A. B, C i D.. Każda z tych gałęzi ma dalsze rozgałęzienia.
RLTKBMTNMSOEU
(Uzupełnij).
R1QCRSK3VMQQK
Ćwiczenie 2
Przyporządkuj cytaty z utworu Villona do właściwych elementów testamentu poetyckiego. Formuła stylizowana na zapis urzędowy Możliwe odpowiedzi: 1. Item, imć Marszan Ytierowi,
Com niegdy mieczyk mu ostawił,
Daię (melodię sam niech łowi!)
Tę piosnkę, iżby się nią bawił;
, 2. Item, mistrzowi Lomerowi
Testuię miłość u płci gładkiey;
Wara mu ieno ode wdowiey
Kondycii, panny lub mężatki;
, 3. Item, chcę, niechay moie ciało
Pogrzebią u Iadwigi więtey;
Nie indziey: iżby zaś przetrwało,
Tak iak się kryśli dokumenty
Inkaustem, niech mą postać skryślą
(Ieśli ten przepych nie zbyt drogi):
Grobowca nie chcę: wiedzion myślą,
By nie obciążać zbyt podłogi.
, 4. Item, móy prokurator miły,
Furnier, za dobre swe procesy,
Weźmie (łup, bratku, co masz siły!)
Trzy garzście groszy z moiey kiesy.
Wielekroć pomógł mi w potrzebie,
Iako ia trafem ie nayczystszym
Nalazłem: żywy Bóg na niebie!
Z iedney my sfory z dobrym mistrzem.
, 5. "Chocia niewiele ia posiadam
Mienia, którego bych mógł zażyć,
Póki rozumu pełnią władam,
Z tego, czem raczył mnie obdarzyć
Bóg (ludzie mało! ), w mey niedoley
Spisuię ów testament walny,
Na znak ostatniey moiey woley,
Iedyny y nieodwołalny.", 6. Item, biedaczkom Ociemniałym
(Z Pariża, nie zaś którym innym),
Ten legat czynię sercem całem,
Wielce im czuiąc się powinnym:
Tym okulary moie daię,
By mogli, czyniąc w tem początek,
Uczciwe ludzie a hultaie
Osobno grześć u Niewiniątek
, 7. "W trzydziestym życia mego lecie,
Hańbą do syta napoiony, [...]
Iam grzesznik, złego iadem struty,
Iednak Bóg nie chce mey katuszy,
Lecz nawrócenia y pokuty,
Y widzi, aża z szczerey duszy", 8. Do was, kompany mówię grzechu,
Profesyi swey druhowie wierni,
Strzeżcie się wszytcy złego dechu,
Co wnet po śmierci ludzi czerni;
Zarazy oney unikaycie,
Strzeżcie się iey nad wszytko w świecie,
Y, prze Bóg miły, pamiętaycie,
Iż przydzie dzionek, że pomrzecie.
Informacje o testatorze (spadkodawcy) Możliwe odpowiedzi: 1. Item, imć Marszan Ytierowi,
Com niegdy mieczyk mu ostawił,
Daię (melodię sam niech łowi!)
Tę piosnkę, iżby się nią bawił;
, 2. Item, mistrzowi Lomerowi
Testuię miłość u płci gładkiey;
Wara mu ieno ode wdowiey
Kondycii, panny lub mężatki;
, 3. Item, chcę, niechay moie ciało
Pogrzebią u Iadwigi więtey;
Nie indziey: iżby zaś przetrwało,
Tak iak się kryśli dokumenty
Inkaustem, niech mą postać skryślą
(Ieśli ten przepych nie zbyt drogi):
Grobowca nie chcę: wiedzion myślą,
By nie obciążać zbyt podłogi.
, 4. Item, móy prokurator miły,
Furnier, za dobre swe procesy,
Weźmie (łup, bratku, co masz siły!)
Trzy garzście groszy z moiey kiesy.
Wielekroć pomógł mi w potrzebie,
Iako ia trafem ie nayczystszym
Nalazłem: żywy Bóg na niebie!
Z iedney my sfory z dobrym mistrzem.
, 5. "Chocia niewiele ia posiadam
Mienia, którego bych mógł zażyć,
Póki rozumu pełnią władam,
Z tego, czem raczył mnie obdarzyć
Bóg (ludzie mało! ), w mey niedoley
Spisuię ów testament walny,
Na znak ostatniey moiey woley,
Iedyny y nieodwołalny.", 6. Item, biedaczkom Ociemniałym
(Z Pariża, nie zaś którym innym),
Ten legat czynię sercem całem,
Wielce im czuiąc się powinnym:
Tym okulary moie daię,
By mogli, czyniąc w tem początek,
Uczciwe ludzie a hultaie
Osobno grześć u Niewiniątek
, 7. "W trzydziestym życia mego lecie,
Hańbą do syta napoiony, [...]
Iam grzesznik, złego iadem struty,
Iednak Bóg nie chce mey katuszy,
Lecz nawrócenia y pokuty,
Y widzi, aża z szczerey duszy", 8. Do was, kompany mówię grzechu,
Profesyi swey druhowie wierni,
Strzeżcie się wszytcy złego dechu,
Co wnet po śmierci ludzi czerni;
Zarazy oney unikaycie,
Strzeżcie się iey nad wszytko w świecie,
Y, prze Bóg miły, pamiętaycie,
Iż przydzie dzionek, że pomrzecie.
Określenie spadkobierców i zapisy Możliwe odpowiedzi: 1. Item, imć Marszan Ytierowi,
Com niegdy mieczyk mu ostawił,
Daię (melodię sam niech łowi!)
Tę piosnkę, iżby się nią bawił;
, 2. Item, mistrzowi Lomerowi
Testuię miłość u płci gładkiey;
Wara mu ieno ode wdowiey
Kondycii, panny lub mężatki;
, 3. Item, chcę, niechay moie ciało
Pogrzebią u Iadwigi więtey;
Nie indziey: iżby zaś przetrwało,
Tak iak się kryśli dokumenty
Inkaustem, niech mą postać skryślą
(Ieśli ten przepych nie zbyt drogi):
Grobowca nie chcę: wiedzion myślą,
By nie obciążać zbyt podłogi.
, 4. Item, móy prokurator miły,
Furnier, za dobre swe procesy,
Weźmie (łup, bratku, co masz siły!)
Trzy garzście groszy z moiey kiesy.
Wielekroć pomógł mi w potrzebie,
Iako ia trafem ie nayczystszym
Nalazłem: żywy Bóg na niebie!
Z iedney my sfory z dobrym mistrzem.
, 5. "Chocia niewiele ia posiadam
Mienia, którego bych mógł zażyć,
Póki rozumu pełnią władam,
Z tego, czem raczył mnie obdarzyć
Bóg (ludzie mało! ), w mey niedoley
Spisuię ów testament walny,
Na znak ostatniey moiey woley,
Iedyny y nieodwołalny.", 6. Item, biedaczkom Ociemniałym
(Z Pariża, nie zaś którym innym),
Ten legat czynię sercem całem,
Wielce im czuiąc się powinnym:
Tym okulary moie daię,
By mogli, czyniąc w tem początek,
Uczciwe ludzie a hultaie
Osobno grześć u Niewiniątek
, 7. "W trzydziestym życia mego lecie,
Hańbą do syta napoiony, [...]
Iam grzesznik, złego iadem struty,
Iednak Bóg nie chce mey katuszy,
Lecz nawrócenia y pokuty,
Y widzi, aża z szczerey duszy", 8. Do was, kompany mówię grzechu,
Profesyi swey druhowie wierni,
Strzeżcie się wszytcy złego dechu,
Co wnet po śmierci ludzi czerni;
Zarazy oney unikaycie,
Strzeżcie się iey nad wszytko w świecie,
Y, prze Bóg miły, pamiętaycie,
Iż przydzie dzionek, że pomrzecie.
Ostatnia wola Możliwe odpowiedzi: 1. Item, imć Marszan Ytierowi,
Com niegdy mieczyk mu ostawił,
Daię (melodię sam niech łowi!)
Tę piosnkę, iżby się nią bawił;
, 2. Item, mistrzowi Lomerowi
Testuię miłość u płci gładkiey;
Wara mu ieno ode wdowiey
Kondycii, panny lub mężatki;
, 3. Item, chcę, niechay moie ciało
Pogrzebią u Iadwigi więtey;
Nie indziey: iżby zaś przetrwało,
Tak iak się kryśli dokumenty
Inkaustem, niech mą postać skryślą
(Ieśli ten przepych nie zbyt drogi):
Grobowca nie chcę: wiedzion myślą,
By nie obciążać zbyt podłogi.
, 4. Item, móy prokurator miły,
Furnier, za dobre swe procesy,
Weźmie (łup, bratku, co masz siły!)
Trzy garzście groszy z moiey kiesy.
Wielekroć pomógł mi w potrzebie,
Iako ia trafem ie nayczystszym
Nalazłem: żywy Bóg na niebie!
Z iedney my sfory z dobrym mistrzem.
, 5. "Chocia niewiele ia posiadam
Mienia, którego bych mógł zażyć,
Póki rozumu pełnią władam,
Z tego, czem raczył mnie obdarzyć
Bóg (ludzie mało! ), w mey niedoley
Spisuię ów testament walny,
Na znak ostatniey moiey woley,
Iedyny y nieodwołalny.", 6. Item, biedaczkom Ociemniałym
(Z Pariża, nie zaś którym innym),
Ten legat czynię sercem całem,
Wielce im czuiąc się powinnym:
Tym okulary moie daię,
By mogli, czyniąc w tem początek,
Uczciwe ludzie a hultaie
Osobno grześć u Niewiniątek
, 7. "W trzydziestym życia mego lecie,
Hańbą do syta napoiony, [...]
Iam grzesznik, złego iadem struty,
Iednak Bóg nie chce mey katuszy,
Lecz nawrócenia y pokuty,
Y widzi, aża z szczerey duszy", 8. Do was, kompany mówię grzechu,
Profesyi swey druhowie wierni,
Strzeżcie się wszytcy złego dechu,
Co wnet po śmierci ludzi czerni;
Zarazy oney unikaycie,
Strzeżcie się iey nad wszytko w świecie,
Y, prze Bóg miły, pamiętaycie,
Iż przydzie dzionek, że pomrzecie.
Napomnienie Możliwe odpowiedzi: 1. Item, imć Marszan Ytierowi,
Com niegdy mieczyk mu ostawił,
Daię (melodię sam niech łowi!)
Tę piosnkę, iżby się nią bawił;
, 2. Item, mistrzowi Lomerowi
Testuię miłość u płci gładkiey;
Wara mu ieno ode wdowiey
Kondycii, panny lub mężatki;
, 3. Item, chcę, niechay moie ciało
Pogrzebią u Iadwigi więtey;
Nie indziey: iżby zaś przetrwało,
Tak iak się kryśli dokumenty
Inkaustem, niech mą postać skryślą
(Ieśli ten przepych nie zbyt drogi):
Grobowca nie chcę: wiedzion myślą,
By nie obciążać zbyt podłogi.
, 4. Item, móy prokurator miły,
Furnier, za dobre swe procesy,
Weźmie (łup, bratku, co masz siły!)
Trzy garzście groszy z moiey kiesy.
Wielekroć pomógł mi w potrzebie,
Iako ia trafem ie nayczystszym
Nalazłem: żywy Bóg na niebie!
Z iedney my sfory z dobrym mistrzem.
, 5. "Chocia niewiele ia posiadam
Mienia, którego bych mógł zażyć,
Póki rozumu pełnią władam,
Z tego, czem raczył mnie obdarzyć
Bóg (ludzie mało! ), w mey niedoley
Spisuię ów testament walny,
Na znak ostatniey moiey woley,
Iedyny y nieodwołalny.", 6. Item, biedaczkom Ociemniałym
(Z Pariża, nie zaś którym innym),
Ten legat czynię sercem całem,
Wielce im czuiąc się powinnym:
Tym okulary moie daię,
By mogli, czyniąc w tem początek,
Uczciwe ludzie a hultaie
Osobno grześć u Niewiniątek
, 7. "W trzydziestym życia mego lecie,
Hańbą do syta napoiony, [...]
Iam grzesznik, złego iadem struty,
Iednak Bóg nie chce mey katuszy,
Lecz nawrócenia y pokuty,
Y widzi, aża z szczerey duszy", 8. Do was, kompany mówię grzechu,
Profesyi swey druhowie wierni,
Strzeżcie się wszytcy złego dechu,
Co wnet po śmierci ludzi czerni;
Zarazy oney unikaycie,
Strzeżcie się iey nad wszytko w świecie,
Y, prze Bóg miły, pamiętaycie,
Iż przydzie dzionek, że pomrzecie.

Teksty do ćwiczeń

François Villon Wielki Testament

Ballada o paniach minionego czasu

Powiedz mi, gdzie y w iakiey ziemi
Iest FloraFloraFlora, rzymska krasawicakrasawicakrasawica;
ArchippaArchippaArchippa, cud między cudnemi,
TaisTaisTais, stryieczna iey siestrzyca?
Ty, EchoEchoEcho, co głos wracasz skory,
Gdy pomknie nad strumienia biegi,
Mów, gdzie są Piękne dawney pory?…
Ach, gdzie są niegdysieysze śniegi!

Powiedzcie, kędy iest uczona
HeloisHeloisHelois, dla miłości którey
Abeylart Piotr, zmienion w kapłonakapłonkapłona
Żal swóy w klasztorne zamknął mury?
Podobnież, gdzie ta monarchinita monarchinimonarchini,
Co, śmiertelnemi szyiąc ściegi
Worek, gachowigachgachowi grób zeń czyni?…
Ach, gdzie są niegdysieysze śniegi!

Królowa BlankaBlankaBlanka, iak liliia,
Syrenim głosem zawodząca,
BertaBertaBerta o wielkiey stopie, LiiaLiiaLiia,

BietrisBietrisBietris, AramburAramburArambur, AlysAlysAlys wrząca,
IohannaIohannaIohanna, co w mężczyźńskiey szacie
Anglików gnała precz szeregi,
Gdzież są? Wy mówcie, ieśli znacie?…
Ach, gdzie są niegdysiejsze śniegi!

Przesłanie

Nie pytay, kędy hożehożehoże dziewki
Idą stąd, y na iakie brzegi,
Iżbyś nie wspomniał tey przyśpiewki:
Ach, gdzie są niegdysieysze śniegi!

ball Źródło: François Villon, Wielki Testament, tłum. T. Boy- Żeleński, Kraków 2007, s. 15–16.
François Villon Wielki Testament

Żale piękney płatnerkipłatnerkapłatnerki dobrze już siegniętey przez starość

Zda mi się, iakbych słyszał skargi
Płatnerki piękney — gdzie te czasy! —
Iak żali się zwiędłemi wargi
Y het, do dawney wzdycha krasy:
«Ha! Ty starości, coś tak wcześnie
Z nóg mnie zwaliła, ty niedobra?
Cóż dłoń mą trzyma, bych boleśnie
Wnet się nie pchnęła miedzy ziobra?»

«Zabrałaś mi tę iurną pychę,
Iaką czerpałam z mey urody,
Nad kupce, klechy, żaczki liche;
Naówczas bowiem stary, młody,
Wszelki człek dałby, co bych chciała,
Choćby y dusił grosz natwardziey,
Bylebych zwolić mu przystała
Tego, czem dziad dziś wszawy gardzi!»

[...]

«Umarł — iuż dawno! — Leży w grobie,
A ia szedziwa tu ostałam;
Gdy wspomnę, w oney szczęsney dobie
Czem byłam, a czem dziś się stałam,
Gdy w wieczór nagą się oglądam
Y widzę się tak odmienioną,
Nędzną, wyschniętą, śmierci żądam,
Taka mi wściekłość szarpie łono».

«Cóż się z tem czółkiem stało ślniącem,
KosąkosaKosą blond, brwią wygiętą w górę,
Spoźrzeniem rademradradem a palącem
Co lazło chłopu het, za skórę?
Z tym noskiem zgrabnym, wdzięczną bródką,
Uszkami zmyślnie wyciętemi,
Z tą buzią, taką iasną, słodką,
Z pięknemi wargi rumianemi?»

[...]

«Czoło zmarszczone, włosy siwe,
Brwi oszedziałeoszedziałyoszedziałe, oczy szkliste,
Niegdy wesołe, rozkoszliwe,
Niecące w krąg szaleństwo czyste;
Nos zakrzywiony, szpetnyszpetnyszpetny zgoła,
Uszy kosmate y pobladłe,
Gardziel obwisła iak u woła,
Broda y usta w głąb zapadłe:»

«Otoć piękności kres człowieczey!
Wyschnięte ręce y ramiona,
Łopatki wcale nic do rzeczy,
Szpetnie zmarszczony brzuch, wymiona,
Biedra nie lepsze też od brzucha;
Raik? Tfy! Udo, niechay zginę:
Nie udo, ale gałąź sucha,
Pstro nakrapiana w centki sine».

«Tak dobrych czasów żałuiemy,
Gromada starych wiedźm, siedząca
W kuczki, w żałości grzęznąc niemey,
Łachmanów kupa, ot, cuchnąca;
Niby konopnych sznur paździerzypaździerzepaździerzy,
Co ledwo zatli się, iuż gaśnie;
Niegdy kwiat ziemi, cudny, świeży:
Otoć samicza dola właśnie».

zale Źródło: François Villon, Wielki Testament, tłum. T. Boy- Żeleński, Kraków 2007, s. 20–22.
Flora
krasawica
Archippa
Tais
Echo
Helois
kapłon
ta monarchini
gach
Blanka
Berta
Liia
Bietris
Arambur
Alys
Iohanna
hoże
płatnerka
kosa
rad
oszedziały
szpetny
paździerze
1
Ćwiczenie 3

Określ podmiot liryczny i adresata wypowiedzi lirycznej Ballady o paniach minionego czasu François Villona.

R136UKRAM7L5F
(Uzupełnij).
R1G8BPDLGD64J
Ćwiczenie 4
Zaznacz właściwą odpowiedź. W Balladzie o paniach minionego czasu powtarza się jako rodzaj refrenu wers: Ach, gdzie są niegdysieysze śniegi!. Śnieg symbolizuje tu: Możliwe odpowiedzi: 1. dziewictwo, 2. czystość i niewinność, 3. zjawiska nietrwałe, ulotne, 4. żywioł przyrody
RBMFO7M87R5AB
Ćwiczenie 5
Przyporządkuj podane cytaty z Wielkiego Testamentu do odpowiedniego motywu, toposu lub hasła. Ubi sunt? Możliwe odpowiedzi: 1. Ach, gdzie są niegdysieysze śniegi!, 2. Wiem, że bogate y ubogie,
Mądre, szalone, świeckie, xiedze,
Hoyne y skąpe, tanie, drogie,
Małe y duże, pychy, nędze,
Damy z kołnierzem
w zmyślne rurki
— Iakietamkolwiek godło czyie —
Iedwabie czy siermiężne burki:
Wszytko dołapi śmierć za szyie.
, 3. Nadtom brał wiernie, co powiada
Mędrzec, y Pismam wierzył słowu:
«Baw się, używay, synu (gada),
W młodości swoiey»; ale znowu
Indziey zaświadcza barzo iaśnie,
Że «czas młodości kwietnych latek,
(To iego słowa, takie właśnie!)
Ot, sama głupiość y niestatek».
, 4. Zarazy oney unikaycie,
Strzeżcie się iey nad wszytko w świecie,
Y, prze Bóg miły, pamiętaycie,
Iż przydzie dzionek, że pomrzecie.
danse macabre Możliwe odpowiedzi: 1. Ach, gdzie są niegdysieysze śniegi!, 2. Wiem, że bogate y ubogie,
Mądre, szalone, świeckie, xiedze,
Hoyne y skąpe, tanie, drogie,
Małe y duże, pychy, nędze,
Damy z kołnierzem
w zmyślne rurki
— Iakietamkolwiek godło czyie —
Iedwabie czy siermiężne burki:
Wszytko dołapi śmierć za szyie.
, 3. Nadtom brał wiernie, co powiada
Mędrzec, y Pismam wierzył słowu:
«Baw się, używay, synu (gada),
W młodości swoiey»; ale znowu
Indziey zaświadcza barzo iaśnie,
Że «czas młodości kwietnych latek,
(To iego słowa, takie właśnie!)
Ot, sama głupiość y niestatek».
, 4. Zarazy oney unikaycie,
Strzeżcie się iey nad wszytko w świecie,
Y, prze Bóg miły, pamiętaycie,
Iż przydzie dzionek, że pomrzecie.
vanitas Możliwe odpowiedzi: 1. Ach, gdzie są niegdysieysze śniegi!, 2. Wiem, że bogate y ubogie,
Mądre, szalone, świeckie, xiedze,
Hoyne y skąpe, tanie, drogie,
Małe y duże, pychy, nędze,
Damy z kołnierzem
w zmyślne rurki
— Iakietamkolwiek godło czyie —
Iedwabie czy siermiężne burki:
Wszytko dołapi śmierć za szyie.
, 3. Nadtom brał wiernie, co powiada
Mędrzec, y Pismam wierzył słowu:
«Baw się, używay, synu (gada),
W młodości swoiey»; ale znowu
Indziey zaświadcza barzo iaśnie,
Że «czas młodości kwietnych latek,
(To iego słowa, takie właśnie!)
Ot, sama głupiość y niestatek».
, 4. Zarazy oney unikaycie,
Strzeżcie się iey nad wszytko w świecie,
Y, prze Bóg miły, pamiętaycie,
Iż przydzie dzionek, że pomrzecie.
memento mori Możliwe odpowiedzi: 1. Ach, gdzie są niegdysieysze śniegi!, 2. Wiem, że bogate y ubogie,
Mądre, szalone, świeckie, xiedze,
Hoyne y skąpe, tanie, drogie,
Małe y duże, pychy, nędze,
Damy z kołnierzem
w zmyślne rurki
— Iakietamkolwiek godło czyie —
Iedwabie czy siermiężne burki:
Wszytko dołapi śmierć za szyie.
, 3. Nadtom brał wiernie, co powiada
Mędrzec, y Pismam wierzył słowu:
«Baw się, używay, synu (gada),
W młodości swoiey»; ale znowu
Indziey zaświadcza barzo iaśnie,
Że «czas młodości kwietnych latek,
(To iego słowa, takie właśnie!)
Ot, sama głupiość y niestatek».
, 4. Zarazy oney unikaycie,
Strzeżcie się iey nad wszytko w świecie,
Y, prze Bóg miły, pamiętaycie,
Iż przydzie dzionek, że pomrzecie.
1
Ćwiczenie 6

Sformułuj własnymi słowami myśl zawartą w przesłaniu kończącym Balladę o paniach minionego czasu.

Nie pytay, kędy hoże dziewki
Idą stąd, y na iakie brzegi,
Iżbyś nie wspomniał tey przyśpiewki:
Ach, gdzie są niegdysiejsze śniegi!

R1Z6H8P224FV9
(Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 7
Zapoznaj się z opisami obrazów znajdujących się galerii,  a następnie wybierz obraz, który twoim zdaniem najlepiej koresponduje z Balladą o paniach minionego czasu. Uzasadnij wybór, formułując dwa argumenty. 
Zapoznaj się z opisami obrazów znajdujących się galerii,  a następnie wybierz obraz, który twoim zdaniem najlepiej koresponduje z Balladą o paniach minionego czasu. Uzasadnij wybór, formułując dwa argumenty. 
R1CF6DKGCBPNN
Hans Baldung, Trzy etapy, 1510
Źródło: Wikimedia Commons, domena publiczna.
RCSSJ9PKCH93B
Mistrz MZ ze Zwolle, Memento mori;ok. 1500‑1502
Źródło: Wikimedia Commons, domena publiczna.
RO7VE9FXHSM36
Mistrz IAM ze Zwolle, Memento mori, koniec XV w.
Źródło: Wikimedia Commons, domena publiczna.
R1HQKJS9LV9XV
Lukas Furtenagel, Malarz Hans Burgkmair i jego żona Anna, 1529
Źródło: Wikimedia Commons, domena publiczna.
RMVOJ8EKBTG1V
artysta nieznany, Życie i śmierć, XVIII wiek
Źródło: Wikimedia Commons, domena publiczna.
R1LCAPUQLAT1B
(Uzupełnij).
1
11
Ćwiczenie 8

Na podstawie fragmentu Wielkiego Testamentu zatytułowanego Żale piękney płatnerki dobrze już siegniętey przez starość sformułuj mapę myśli porządkującą zawarte w utworze refleksje na temat młodości i starości.

R1UMJV3Z4RLK3
Wymyśl pytanie na kartkówkę związane z tematem materiału.
R1PAQAXXNR7M1
Mapa myśli. Lista elementów:
  • Nazwa kategorii: Starość
    • Elementy należące do kategorii Starość
    • Nazwa kategorii:
    • Nazwa kategorii:
    • Nazwa kategorii:
    • Nazwa kategorii:
    • Nazwa kategorii:
    • Nazwa kategorii:
    • Nazwa kategorii:
    • Koniec elementów należących do kategorii Starość
1
Ćwiczenie 8
RGRD6STAA5AMM
Wymyśl pytanie na kartkówkę związane z tematem materiału.
1
Ćwiczenie 9

Wyjaśnij, dlaczego Villon ukazuje proces przemijania, przedstawiając głównie bohaterki kobiece.

RT29A2DVV7OUM
(Uzupełnij).
R1LETUVJHRUB8
Ćwiczenie 10
Zaznacz odpowiedzi. Wielki Testament ma charakter autobiograficzny. Świadczą o tym: Możliwe odpowiedzi: 1. przedstawienie faktów z życia autora, 2. wymienienie nazwisk przyjaciół i wrogów Villona, 3. bezpośredniość poetyckiego wyznania, emocjonalność przekazu i oceny różnych zjawisk, 4. forma wypowiedzi w 1. osobie liczby pojedynczej, 5. daty podawane przez autora, 6. opatrzenie dzieła imieniem i nazwiskiem
1
Ćwiczenie 11

Wyjaśnij, jak rozumiesz pochodzące z Ballady o paniach minionego czasu słowa: Ach, gdzie są niegdysieysze śniegi!.

RUU9BE4M5BMNN
(Uzupełnij).
Polecenie 1

Stwórz własną galerię obrazów, plakatów lub zdjęć, które mogą ilustrować motyw ubi sunt?. Zgromadź zarówno średniowieczne, jak i współczesne teksty kultury. Opatrz je cytatami na temat przemijania.

RFHMBKD6EE1VJ

Zgromadź zarówno średniowieczne, jak i współczesne teksty kultury, które mogą ilustrować motyw ubi sunt. Opatrz je cytatami na temat przemijania.

R135C4OARCJ33
1
Ćwiczenie 12

Sformułuj najważniejsze twoim zdaniem refleksje na temat człowieka, jego życia i świata, które wynikają z Wielkiego Testamentu. Zapisz co najmniej trzy wnioski, które zilustrujesz odpowiednimi cytatami.

R1O54SQM3C79Z
(Uzupełnij).
Dla zainteresowanych

Więcej materiałów o Wielkim Testamencie Françoisa Villona znajdziesz na stronie https://zpe.gov.pl/

Tematy lekcji:

Życie i twórczość François Villona.

Wielki Testament Françoisa Villona - wielowymiarowość dzieła.

Ach, gdzie są niegdysiejsze śniegi? – topos ubi sunt w Wielkim Testamencie François Villona.

...spowiedź życia, jęk zmarnowanej młodości, spazm niezaspokojonego serca – Wielki Testament François Villona.