RXu0qxg1expuG
Ilustracja przedstawia zbliżenie papieru zapisanego łacińskim pismem. Napisy wykonane są odręcznie.

Gaude Mater Polonia i Bogurodzica – duchowe fundamenty polskiej kultury muzycznej

Karta XV‑wiecznego łacińskiego kodeksu, na której anonimowy kopista zapisał tekst Bogurodzicy. Tekst liczy aż trzynaście zwrotek, ale najstarsza jego część to dwie początkowe strofy
Źródło: Biblioteka Narodowa, domena publiczna.
bg‑yellow

Ćwiczenia

REBD8O3UGKMHH
Ćwiczenie 1
R1NXUKXDOFHLR
Ćwiczenie 2
Wstaw w tekst.
R18K3ZCFPL7FG
Ćwiczenie 3
Określ prawidłową odpowiedź. "Hymn Gaude Mater Polonia jest kontrafakturą monodii z XIII w. Obecnie jest on śpiewany w czterogłosowym dziewiętnastowiecznym opracowaniu Teofila Klonowskiego." Czy powyższa informacja jest prawdziwa? Wybierz właściwą odpowiedź: Możliwe odpowiedzi: 1. Tak, 2. Nie
R1P228JV3G58H
Ćwiczenie 4
Z którego roku pochodzi najstarszy zapis Bogurodzicy?
Ćwiczenie 5
RBRNR28DO5LM9
Wysłuchaj poniższych zwrotek Bogurodzicy i przyporządkuj do nich właściwy termin. Możliwe odpowiedzi: 1. Część oryginalna, 2. Część pasyjna, 3. Część wielkanocna
RS4RHK4V9OPA2
Utwór: Bogurodzica, Wykonawca: Collegium Vocale z Bydgoszczy
„Bogurodzica” (fragment), wyk. Collegium_Vocale, Bydgoszcz, 2017, online-skills, CC BY 3.0.

Nagranie dostępne pod adresem https://zpe.gov.pl/a/D5CB5APKV

„Bogurodzica” (fragment), wyk. Collegium_Vocale, Bydgoszcz, 2017, online-skills, CC BY 3.0.

Utwór: Bogurodzica, Wykonawca: Collegium Vocale z Bydgoszczy

R1X1EG3NBKNKO
Ćwiczenie 5
Najstarszy zapis Bogurodzicy z 1407 roku wskazuje na wcześniejszy przekaz ustny, a pieśń składa się z trzech części pochodzących z różnych okresów. Dopasuj te okresy do części utworu.
RJ7LR4JTJBGHA
Ćwiczenie 6
Określ prawda lub fałsz przy źródłach, w których pojawiła się recepcja Bogurodzicy. 1. Film Potop. 2. Film Bitwa pod Grunwaldem. 3. Film Bitwa. 4. Krzysztof Meyer Symfonia polska.
R19NNCCD5EJ79
Ćwiczenie 7
Który z historyków nie zajmował się w swojej twórczości tematyką Bogurodzicy: Możliwe odpowiedzi: 1.Marcin Bielski, 2. Jerzy Jedlicki,3. Marcin Kromer, 4. Jan Długosz.
RHLOFUPM43TPF
Ćwiczenie 8
Uzupełnij luki w tekście. Bogurodzica posiada charakter wstawienniczo‑modlitewny. W pierwszej zwrotce podmiot zbiorowy (wierni) kieruje rozbudowaną apostrofę do Tu uzupełnij, zaś w drugiej zwracają się za pośrednictwem Tu uzupełnij do Chrystusa, aby wysłuchał próśb o dar pobożnego życia i zbawienia po śmierci. Idea jednoczesnego pośrednictwa jest analogią do motywu Tu uzupełnij (gr. modlitwa, błaganie), w którym Chrystus ukazany jest jednocześnie jako Władca na tronie i Sędzia.
RBZSPKCB6POX6
Ćwiczenie 9
Wyjaśnij pojęcie Chorał gregoriański.
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
R1FPNB83V8TLH
Ćwiczenie 9
R1MHA1FOS8GOO
Ćwiczenie 10
Antyfona Dies adest celebris Wincentego z Kielczy została skomponowana ku czci jednego z polskich świętych patronów. Który to był święty? Możliwe odpowiedzi: 1. Święty Franciszek, 2. Święty Wojciech, 3. Święty Stanisław
Ćwiczenie 11

Muzyka europejska średniowiecza i renesansu opierała się na materiale dźwiękowym skal modalnych. Te skale wykorzystywali również kompozytorzy XIX i XX wieku.

R1VL7G9LUNPHG
Źródło: cke.gov.pl. Egzamin maturalny z historii muzyki 2018, domena publiczna.
R15XKNTO3M2UH
Na obrazie przedstawiono zapis nutowy średniowiecznej pieśni „Bogurodzica”. U góry, centralnie, znajduje się tytuł „BOGURODZICA”, a po prawej stronie informacja: „t. XII w. (wg rękopisu z XV w.)”. Poniżej umieszczono cztery pięciolinie z zapisem melodii w kluczu wiolinowym oraz tekstem pierwszych dwóch zwrotek pieśni wpisanym pod nutami. Widoczne są oznaczenia numerów taktów oraz wartości rytmiczne nut. Zapis jest czarno‑biały, przejrzysty i ma charakter współczesnej transkrypcji historycznej melodii. „Bogurodzica” jest powszechnie uznawana za utwór utrzymany w skali (modusie) doryckim, czyli w trybie doryckim (łac. modus doricus), charakterystycznym dla muzyki średniowiecznej.
Źródło: cke.gov.pl. Egzamin maturalny z historii muzyki 2018, domena publiczna.
R8JN4AVFLC8RB
Źródło: cke.gov.pl. Egzamin maturalny z historii muzyki 2018, domena publiczna.
W samym sednie
Słownik