O właściwościach i zastosowaniu alkanów

bg‑gold

Właściwości fizyczne alkanów

Aby dokładnie poznać właściwości fizyczne alkanów, zapoznaj się z treścią i wykonaj Polecenie 1.

Otrzymywanie metanu i badanie właściwości fizycznych – pokaz nauczycielski

Doświadczenie 1

R1HgjWxZJYAHq

Źródło: Gromar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Otrzymywanie metanu oraz sposób jego zbierania.

Problem badawczy

W jaki sposób można zbierać metan powstający w reakcji chemicznej?

Hipoteza

Metan można otrzymać w wyniku reakcji octanu sodu z wodorotlenkiem sodu pod wpływem tlenku wapnia. To gaz o mniejszej gęstości od powietrza i słabo rozpuszczalny w wodzie, dlatego należy go zbierać do probówki lub zlewki napełnionej wodą i odwróconej do góry dnem w naczyniu napełnionym wodą.

Co będzie potrzebne

$3 g$ octanu sodu;
$3 g$ tlenku wapnia;
$1,5 g$ wodorotlenku sodu;
moździerz;
krystalizator;
dwie probówki;
korek z rurką odprowadzającą;
korek;
statyw;
łapa;
palnik gazowy.

Instrukcja

W moździerzu zmieszano octan sodu, tlenek wapnia i wodorotlenek sodu. Powstałą mieszaninę umieszczono w probówce, zamknięto korkiem z rurką odprowadzającą i umocowano ukośnie w statywie. Drugą probówkę napełniono wodą i umieszczono, odwróconą do góry dnem, w krystalizatorze napełnionym wodą do $\frac{1}{3}$ objętości. Zaczęto ogrzewać probówkę z mieszaniną. Wydzielający gaz zbierano pod wodą do probówki (po ukończeniu zbierania zamknięto probówkę korkiem). Zaobserwowano zachodzące zmiany.

Obserwacje

W wyniku reakcji powstaje bezbarwny, bezwonny gaz, który wypiera wodę z probówki.

Wybrana hipoteza

Metan można otrzymać w wyniku reakcji octanu sodu w wodorotlenkiem sodu, pod wpływem tlenku wapnia. Jest gazem o mniejszej gęstości od powietrza i słabo rozpuszczalny w wodzie, dlatego należy go zbierać do probówki lub zlewki napełnionej wodą i odwróconej do góry dnem w naczyniu napełnionym wodą.

Wnioski

Zebranym gazem jest metan.

RtmjqoQXClRIt

Grafika przedstawiająca zestaw do otrzymywania metanu. Po lewej stronie grafiki jest końcówka palnika z widocznym ogniem. Nad palnikiem jest ułożona pod kątem probówka na dnie której są CH indeks dolny 3 koniec indeksu COONa, NaOH i CaO. Probówka jest zamknięta korkiem z rurką. Rurka jest poprowadzona w prawą stronę i zanurzona w wodzie w szklanym naczyniu. Koniec rurki jest włożony w korek wetknięty do probówki. Probówka jest zanurzona korkiem w wodzie, dno jest u góry. W probówce znajduje się woda H indeks dolny 2 koniec indeksu O, przy dnie jest pusto. W wodzie w probówce widoczne są bąbelki. W pustej, przydennej części probówki gromadzi się metan CH indeks dolny 4 koniec indeksu. — Zestaw do otrzymywania metanu
Źródło: Tomorrow Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Polecenie 1

R1YgGbbYm2VXT

Źródło: Gromar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Polecenie 1

Jakie związki chemiczne są potrzebne, aby otrzymać metan?

R19Qxgkgm3u6Z

Źródło: Gromar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

RGrdJUkaDDEYK1

Grafika przedstawia tabelę podzieloną na pięć kolumn podpisanych kolejno alkany, wzór chemiczny, temperatura wrzenia wyrażona w stopniach celsjusza, temperatura topnienia wyrażona w stopniach celsjusza i stan skupienia przy 20 stopniach celsjusza. Pierwszy wiersz zaczyna się od metan, C H indeks dolny 4 koniec indeksu, minus 162, minus 183, gaz. Kolejne wiersze opisane są następująco. Etan, C indeks dolny 2 koniec indeksu H indeks dolny 6 koniec indeksu, minus 89, minus 172, gaz; propan, C indeks dolny 3 koniec indeksu H indeks dolny 8 koniec indeksu , minus 42, minus 188, gaz; butan, C indeks dolny 4 koniec indeksu H indeks dolny 10 koniec indeksu, 0, minus 138, gaz; pentan, C indeks dolny 5 koniec indeksu H indeks dolny 12 koniec indeksu, 36, minus 130, ciecz; heksan, C indeks dolny 6 koniec indeksu H indeks dolny 14 koniec indeksu, 69, minus 95, ciecz; heptan, C indeks dolny 7 koniec indeksu H indeks dolny 16 koniec indeksu, 98, minus 91, ciecz; oktan, C indeks dolny 8 koniec indeksu H indeks dolny18 koniec indeksu dolnego, 126, minus 57, ciecz; heksadekan, C indeks dolny 16 koniec indeksu H indeks dolny 34 koniec indeksu, 287, 18, ciecz; heptadekan, C indeks dolny 17 koniec indeksu H indeks dolny 36 koniec indeksu, 302, 22, ciało stałe. — Alkany
Źródło: Krzysztof Jaworski, dostępny w internecie: epodreczniki.pl, licencja: CC BY-SA 3.0.

Polecenie 2

$1$ . Przedstaw dane z tabeli nr 1 w postaci wykresu punktowego, uwzględniając zależność temperatury wrzenia i topnienia alkanów od liczby atomów węgla w ich cząsteczkach. Następnie uzupełnij zdanie.

R15r7WCaNOQSP

Źródło: Gromar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

R1UNpa0dz1AFA

Źródło: Gromar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

$2$ . Odczytaj w tablicach chemicznych gęstość pierwszych pięciu węglowodorów z szeregu homologicznego alkanów. Następnie uzupełnij zdanie.

R18llUhMjR24I

Źródło: Gromar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

$2$ . Gęstość podana dla $T = 20 ° C$ oraz $p = 1013 hPa$ :

Wzór	Nazwa związku	d $[\frac{g}{{cm}^{3}}]$
${CH}_{4}$	metan

Źródło: CRC Handbook of Chemistry and Physics, D.R. Lide (red.), wyd. $90$ , Boca Raton: CRC Press, $2009$ , ISBN $978 - 1 - 420 - 9084 - 0$ (ang.)

R19lZW0WksBzH

Źródło: epodręczniki.pl, licencja: CC BY-SA 3.0.

R36cbgOqlgKKO

Źródło: epodręczniki.pl, licencja: CC BY-SA 3.0.

Polecenie 2

Zastanów się i napisz, jaka jest zależność pomiędzy temperaturą wrzenia oraz topnienia i stanem skupienia względem liczby atomów węgla cząsteczkach alkanów.

R6tTI4J7JttBt

Źródło: Gromar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Podsumowanie właściwości fizycznych alkanów

1. Właściwości fizyczne alkanów o prostych łańcuchach węglowych zmieniają się wraz ze wzrostem liczby atomów węgla w ich cząsteczkach.

W temperaturze pokojowej $25 ° C$ alkany o prostych łańcuchach węglowych od metanu ${CH}_{4}$ do butanu $C_{4} H_{10}$ to gazy, od pentanu $C_{5} H_{12}$ do heksadekanu $C_{16} H_{34}$ to ciecze, natomiast od heptadekanu $C_{17} H_{36}$ wszystkie alkany charakteryzują się stałym stanem skupienia.

R1E0dmkrD6Tzj1

Grafika przedstawia zmianę stanu skupienia alkanów w zależności od długości łańcucha. Przedstawione jest to za pomocą poziomej, pomarańczowej strzałki w prawo pod którą wypisane są ilości atomów węgla od C indeks dolny 2 koniec indeksu do C indeks dolny 20 koniec indeksu ... C indeks dolny n koniec indeksu. Nad prostą pomarańczową strzałką znajdują się trzy łuki zakończone z dwóch stron grotami strzałek. Pierwszy czerwony łuk narysowany jest nad oznaczeniami od C indeks dolny 1 koniec indeksu do C indeks dolny 4 koniec indeksu i podpisany jest gazy. Kolejny niebieski łuk zaczyna się przy C indeks dolny 5 koniec indeksu i kończy się przy C indeks dolny 16 koniec indeksu i podpisany jest ciecze. Ostatni zielony łuk zaczyna się przy C indeks dolny 17 koniec indeksu i kończy przy C indeks dolny n koniec indeksu oraz podpisany jest ciała stałe. — Stany skupienia alkanów
Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Wraz ze wzrostem liczby atomów węgla rosną zarówno temperatury wrzenia, jak i topnienia alkanów.

RwlLJiGF2g0zB1

Grafika przedstawia zmianę temperatury wrzenia oraz temperatury topnienia w zależności od liczby atomów węgla. Przedstawione jest to jako dwie strzałki skierowane w prawą stronę. Pierwsza różowa strzałka jest podpisana jako "wzrost temperatury wrzenia", druga, zielona strzałka jako "wzrost temperatury topnienia". Obie strzałki podpisane są dodatkowo z prawej strony "liczba atomów węgla". — Zależność temperatury topnienia i wrzenia od ilości atomów węgla w cząsteczce alkanu
Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Wraz z długością łańcucha węglowego zwiększa się również gęstość alkanów, jednak pozostaje mniejsza od gęstości wody wynoszącej $1 \frac{g}{{cm}^{3}}$ .

R1IkiN5o2prVb1

Grafika przedstawia zmianę gęstości alkanów w zależności od liczbą atomów węgla. Żółta pozioma strzałka skierowana w prawą stronę. Nad strzałką napis "wzrost gęstości", po prawej stronie pod strzałką napis "liczba atomów węgla". — Zależność zmiany gęstości alkanów w zależności od liczby atomów węgla w cząsteczce
Źródło: dostępny w internecie: epodreczniki.pl, licencja: CC BY-SA 3.0.

2. Alkany są związkami bezbarwnymi, nie rozpuszczają się w wodzie.

Ry8lSgvs3FSPE1

Grafika składa się z dwóch zdjęć. Na zdjęciu po lewej widać trzy szklane buteleczki z bezbarwnymi cieczami. Pierwsza butelka podpisana jest pentan C5H12, druga heksan C6H14, a trzecia heptan C7H16. Na drugim zdjęciu przedstawiono cztery metalowe butle z gazami. Od lewej znajduję się niebieska butla podpisana metan, obok niej znajduję się biała butla podpisana etan, następna jest czerwona butla z podpisem propan i ostatnia szara butla ma podpis butan. — Alkany
Źródło: Tomorrow Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Laboratorium 1

Alkany charakteryzują się różnymi wartościami temperatur wrzenia. Przeprowadź doświadczenie w wirtualnym laboratorium chemicznym polegające na zbadaniu temperatur wrzenia wybranych alkanów. Czy długość łańcucha węglowego alkanu ma wpływ na jego temperaturę wrzenia? Rozwiąż problem badawczy i zweryfikuj hipotezę. W formularzu zapisz obserwacje, a następnie sformułuj wnioski.

R1dfAge5OQNmw

Wirtualne laboratorium

pt .

Właściwości alkanów

Źródło: GroMar Sp. z o. o., licencja: CC BY-SA 3.0.

RC0hQw8P5ZzzF1

Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Polecenie 3

Zapoznaj się z opisem doświadczenia zamieszczonym poniżej, a następnie wykonaj polecenia.

Hipoteza:

Im dłuższy łańcuch węglowy alkanu, tym wyższa temperatura wrzenia.

Sprzęt laboratoryjny:

mieszadło magnetyczne z funkcją grzania;
kamyczki wrzenne;
termometr;
kolba okrągłodenna;
chłodnica;
kolba płaskodenna;
cylinder miarowy;
łyżeczka.
statyw.

Odczynniki chemiczne:

pentan;
heksan;
heptan;
oktan;
nonan;
dekan.

Przebieg eksperymentu:

Do kolby okrągłodennej odmierzono za pomocą cylindra miarowego pięćdziesiąt $50 {cm}^{3}$ wybranego alkanu. Następnie dodano do kolby kamyczki wrzenne. W kolejnym kroku umieszczono kolbę w płaszczu grzejnym znajdującym się w zamontowanym zestawie. Następnie odkręcono wodę i włączono ogrzewanie kolby. Dalej obserwowano moment, w którym ciecz zaczęła parować, a następnie pary zaczęły się skraplać. Odczytano temperaturę na wyświetlaczu i zanotowano ją.

Obserwacje:

Pentan zaczął wrzeć w temperaturze $36 ° C$ .
Heksan zaczął wrzeć w temperaturze $69 ° C$ .
Heptan zaczął wrzeć w temperaturze $89 ° C$ .
Oktan zaczął wrzeć w temperaturze $126 ° C$ .
Nonan zaczął wrzeć w temperaturze $151 ° C$ .
Dekan zaczął wrzeć w temperaturze $174 ° C$ .

Wyniki:

Im dłuższy łańcuch węglowy alkanu, tym wyższa temperatura wrzenia.

Wnioski:

Hipoteza została potwierdzona.

Polecenie 3

RswSFopjM8Mjo

Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Polecenie 4

R13r6uznmItx9

Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Polecenie 5

R1eSSyQ85zqyr

Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Narysuj oś temperatury, zaznacz na niej temperaturę wrzenia i topnienia propanu. Oznacz również trzy stany skupienia. Temperatura $0 ° C$ znajduje się powyżej temperatury wrzenia i topnienia. Odczytaj, jakiemu stanowi skupienia odpowiada ta temperatura.

bg‑gold

Właściwości chemiczne alkanów

Reakcją wspólną dla wszystkich alkanów jest reakcja spalania, której najszybciej ulegają, w podwyższonej temperaturze, alkany gazowe. Spalanie może być całkowite lub niecałkowite, co determinuje stężenie tlenu w reakcji.

Do właściwości chemicznych alkanów zaliczamy przede wszystkim ich palność. Wszystkie alkany są palne, a produkty ich spalania zależą od dostępności tlenu. Przy nieograniczonym dostępie powietrza (tlenu) następuje spalanie alkanów do tlenku węgla( $IV$ ). Jest to spalanie całkowite.

$C_{3} H_{8} + 5 O_{2} \to 3 {CO}_{2} + 4 H_{2} O$

$2 C_{4} H_{10} + 13 O_{2} \to 8 {CO}_{2} + 10 H_{2} O$

Przy ograniczonym dostępie powietrza (tlenu) następuje spalanie węglowodorów do węgla, czyli sadzy. Jest to jeden z typów spalania niecałkowitego.

$C_{3} H_{8} + 2 O_{2} \to 3 C + 4 H_{2} O$

$2 C_{4} H_{10} + 5 O_{2} \to 8 C + 10 H_{2} O$

Możliwe jest również spalanie węglowodorów do tlenku węgla( $II$ ), czyli czadu. Jest to drugi rodzaj spalania niecałkowitego.

$2 C_{3} H_{8} + 7 O_{2} \to 6 CO + 8 H_{2} O$

$2 C_{4} H_{10} + 9 O_{2} \to 8 CO + 10 H_{2} O$

Badanie reaktywności metanu

Doświadczenie 2

Sprawdź, w jaki sposób metan zachowuje się wobec wody bromowej.

W tym celu wykonaj doświadczenie. Wybierz hipotezę, napisz obserwacje oraz sformułuj odpowiedni wniosek.

Jeśli nie masz możliwości samodzielnego przeprowadzenia doświadczenia, zapoznaj się z poniższym materiałem filmowym obrazującym jego przebieg.

REmsyzzPiwT6b

Źródło: Gromar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Sprawdzono, w jaki sposób metan zachowuje się wobec wody bromowej.

W tym celu wykonano doświadczenie. Wybierz hipotezę, zapoznaj się z obserwacjami oraz sformułuj odpowiedni wniosek.

Możesz zapoznać się z filmem ukazującym to doświadczenie.

Problem badawczy:

Czy metan powoduje odbarwienie wody bromowej?

Hipoteza:

Metan nie powoduje odbarwienia wody bromowej.

Co będzie potrzebne:

dwie probówki;
korek;
woda bromowa (roztwór bromu);
metan (np. z małej butli).

Instrukcja:

Doświadczenie przeprowadzono pod dygestorium. Do obu probówek wlano do $\frac{1}{3}$ objętości roztwór bromu (wodę bromową). Do jednej z probówek włożono wężyk z metanem i przepuszczono gaz przez roztwór. Zaobserwowano zachodzące zmiany i porównano obie probówki.

Obserwacje:

Brak objawów reakcji./Brak zmian świadczących o przebiegu reakcji./Brunatny (lub pomarańczowy lub żółty) roztwór nie zmienia swojego zabarwienia.

Wniosek:

Metan nie powoduje odbarwienia wody bromowej./Metan nie reaguje z bromem.

R1Pmw7FoxTWhn

Film pt. Badanie reaktywności metanu
Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Polecenie 6

Napisz obserwacje oraz wniosek do przeprowadzonego doświadczenia.

R1WSc7bfv5Xl7

Źródło: Gromar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Polecenie 6

Zastanów się i napisz, w jakiej postaci metan wprowadzany jest do probówki.

Re4mC0Sas3eNa

Źródło: Gromar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Polecenie 7

Zapoznaj się z mechanizmem substytucji rodnikowej. Zwróć uwagę na nazwy poszczególnych etapów i sposób powstawania rodników.

Czym jest substytucja?

Węglowodory nasycone, w tym alkany, mają zdolność do reakcji substytucji, czyli podstawiania. Reakcja ta polega na wymianie fragmentów cząsteczek, czyli na zastąpieniu atomu w cząsteczce związku chemicznego innym atomem lub grupą atomów, w wyniku czego powstają dwa nowe produkty. Jednym z rodzajów reakcji substytucji, w której biorą udział alkany, jest reakcja halogenowania.

Czy wszystkie halogeny reagują z alkanami?

Fluor z alkanami reaguje wybuchowo bez naświetlania lub ogrzewania. Kontrolowanie procesu jest możliwe po rozcieńczeniu fluoru gazem obojętnym, przez co zmniejsza się ilość reaktywnych rodników.
Najczęściej alkany poddaje się chlorowaniu i bromowaniu (przy czym bromowanie zachodzi wolniej niż chlorowanie).
Reakcja z jodem jest niemożliwa ze względów energetycznych, zatem w praktyce przeprowadza się tylko chlorowanie bądź bromowanie alkanów.
Reaktywność fluorowców w reakcjach z alkanami zmienia się zatem w kolejności: $F_{2} > {Cl}_{2} > {Br}_{2} > I_{2}$ .

Reakcja halogenowania alkanów przebiega łańcuchowo i składa się z kilku etapów:

Etap 1. Inicjacja (zapoczątkowanie łańcucha)

Na skutek ogrzewania lub działania promieni UV cząsteczka halogenu rozpada się i wiązanie X‑X pęka (jest to tzw. rozpad homolityczny). Powstają rodniki X•, czyli atomy halogenu, z których każdy posiada jeden niesparowany elektron. Co istotne, warunki inicjujące reakcję nie powodują rozrywania innych wiązań jak $C - C$ lub $C - H$ w cząsteczce alkanu.

R1ZFBiDtBmTBZ

Ilustracja przedstawia reakcję powstawania rodnika. Duża litera X łączy się wiązaniem pojedynczym z dużą literą X. To cząsteczka halogenu. Wokół każdego X znajduje się sześć czarnych kropek - po trzy pary. Dalej znajduje się strzałka w prawo, nad strzałką: hv, powstają dwa rodniki, każdy X jest otoczony siedmioma kropkami - są trzy pary czarnych kropek i jedna kropka pomarańczowa. — Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Etap 2. Propagacja (rozwijanie łańcucha)

Rodnik •X eliminuje atom wodoru z cząsteczki alkanu. Powstaje produkt uboczny H‑X. Jednocześnie powstaje karborodnik R•, który wywołuje rozpad homolityczny następnej cząsteczki halogenu, co pozwala na utworzenie głównego produktu reakcji (R‑X) i odtworzenie rodnika halogenowego X•. Zaprezentowane poniżej procesy powtarzają się cyklicznie, dając produkt reakcji i odtwarzając rodnik •X.

RdhaI6nWry5jK

Ilustracja przedstawia mechanizm rozwijania łańcucha. Pierwsze równanie: Rodnik X (otoczony siedmioma kropkami, w tym jedną czerwoną, pozostałe są czarne) dodać R wiązanie pojedyncze H, strzałka w prawo, powstaje rodnik R z jedną pomarańczową kropką dodać H wiązanie pojedyncze X. Drugie równanie: R z jedną pomarańczową kropką dodać X wiązanie pojedyncze X. Przy każdym znaku X jest po sześć czarnych kropek. Strzałka w prawo R wiązanie pojedyncze H dodać X z trzema parami czarnych kropkę i jedną kropką pomarańczową. W pierwszym wiązaniu od produktu w postaci R z pomarańczową kropką prowadzi strzałka do drugiego równania, do substratu R z pomarańczową kropką. W drugim równaniu: od produktu X z siedmioma kropkami strzałka do substratu X z siedmioma kropkami w pierwszym równaniu. — Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Ważne!
Łatwość tworzenia się karborodników zależy od rzędowości i zmienia się w szeregu:

RDs8i764Mfa53

Ilustracja przedstawia szereg reaktywności karborodników. Najbardziej reaktywne są trzeciorzędowe w których atom węgla jest połączony z trzema grupami R – R 3 C ∙ , potem drugorzędowe, w których atom węgla jest połączony z dwiema grupami R i atomem wodoru: - C H R 2 , następnie pierwszorzędowe - C H 2 R , ∙ C H 3 i H 2 C = C H ∙ . — Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Zatem najtrwalsze są rodniki 3° (trzeciorzędowe), później 2° (drugorzędowe), a najmniej trwałe 1° (pierwszorzędowe). Co za tym idzie, najłatwiej podstawiają się atomy wodoru związane z trzeciorzędowym atomem węgla.

Etap 3. Terminacja (zakończenie)

Reakcja zostaje zakończona na skutek wyczerpania substratów, zderzenia rodników lub utraty ich energii na skutek zderzenia ze ścianką naczynia.

R1MqaSRuYP4nA

Ilustracja przedstawia przykłady reakcji terminacji. Są trzy równania. Pierwsze równanie: dwie cząsteczki rodników w postaci X otoczonego siedmioma kropkami - sześcioma czarnymi i jedną pomarańczową, strzałka w prawo, X wiązanie pojedyncze X, każdy X ma sześć czarnych kropek. Wiązanie drugie: R z pomarańczową kropką dodać R z pomarańczową kropką, strzałka w prawo, R wiązanie pojedyncze R. Równanie trzecie: R z pomarańczową kropką dodać X z sześcioma czarnymi kropkami i jedną pomarańczową, strzałka w prawo, R wiązanie pojedyncze X. — Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Symulacja 1

Za pomocą symulacji sprawdź, w jaki sposób alkany mogą reagować z chlorowcami. Zwróć uwagę, jakie etapy towarzyszą temu typowi reakcji chemicznej, a następnie rozwiąż ćwiczenia sprawdzające.

Zapoznaj się z opisem symulacji. Dowiesz się, w jaki sposób alkany mogą reagować z chlorowcami. Zwróć uwagę, jakie etapy towarzyszą temu typowi reakcji chemicznej, a następnie rozwiąż ćwiczenia sprawdzające.

R1CSUm4Q5bPlm

Symulacja interaktywna pt. Czy alkany reagują z chlorowcami? – substytucja wolnorodnikowa
Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Podpowiedźgreenwhite

bg‑gold

Zastosowanie alkanów

Symulacja 2

Przy pomocy poniższej symulacji interaktywnej sprawdź, gdzie w przemyśle wykorzystuje się alkany. Następnie dopasuj odpowiednie produkty do węglowodorów, z których zostały wyprodukowane. Aby dodatkowo sprawdzić swoją wiedzę dotyczącą wykorzystania alkanów, rozwiąż poniższe ćwiczenia.

Zapoznaj się z poniższą symulacją, z której dowiesz się, gdzie w przemyśle wykorzystuje się alkany. Aby dodatkowo sprawdzić swoją wiedzę dotyczącą wykorzystania alkanów, rozwiąż poniższe ćwiczenia.

RXydOrVyi4KaA1

Symulacja interaktywna pt. „Zastosowanie alkanów”
Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Podpowiedźgreenwhite

RPe4sKqf6bkAB

RQ2CtNCxcv5cR

R1I4H0uL5y8IK

Ćwiczenie 1

Rj4VIrip5fnB1

Ćwiczenie 2

bg‑blue

Notatnik

R17TY7A3VUjRk

Źródło: Gromar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Alkany - czym są i jak są zbudowane?

Alkeny - czym są i jak są zbudowane?

Właściwości fizyczne alkanów

Właściwości chemiczne alkanów

Zastosowanie alkanów

Notatnik