Disacharydy
Powstawanie wiązania –glikozydowe

Wiązanie –glikozydowe jest to wiązanie chemiczne powstałe w reakcji pomiędzy grupą hydroksylową , związaną z anomerycznym atomem węgla w cząsteczce jednego monosacharydu, a dowolną grupą hydroksylową występującą w drugiej cząsteczce monosacharydu. Występowanie litery „” w nazwie wiązania świadczy o tym, iż monosacharydy połączone są ze sobą za pośrednictwem atomu tlenu. W trakcie powstawania wiązania –glikozydowego, w cząsteczkach cukrów dochodzi do uwolnienia cząsteczki wody. Wyróżnia się dwa rodzaje streoizomerycznych węglowodanów: anomer alfa i anomery beta. Różnią się one położeniem przestrzennym grupy hydroksylowej —OH pod lub nad płaszczyzną pierścienia.
Powstawianie wiązania O-glikozydowego w cząsteczce maltozy

Maltoza powstaje w reakcji dwóch cząsteczek ––glukopiranozy. Wiązanie –glikozydowe powstaje pomiędzy anomerycznym atomem węgla glukozy () a czwartym atomem węgla drugiej cząsteczki glukozy (). Z tego względu wiązanie to nosi następującą nazwę: wiązanie –––glikozydowe.
Powstawianie wiązania O-glikozydowego w cząsteczce celobiozy

Celobioza powstaje w reakcji dwóch cząsteczek
Powstawianie wiązania O-glikozydowego w cząsteczce sacharozy

Sacharoza powstaje w reakcji
Zapoznaj się z filmem samouczkiem, który opowiada o szczegółach powstawania wiązań

Film dostępny pod adresem /preview/resource/R11wtV7cChcMZ
W animacji omówiono definicję oraz powstawanie wiązania
Wiązanie O-glikozydowe występuje w cząsteczce: Możliwe odpowiedzi: 1. węglowodoru., 2. aldehydu., 3. ketonu., 4. disacharydu.
Zagraj w poniższą grę, aby sprawdzić, czy udało Ci się zapamiętać budowę omówionych cukrów złożonych.
W poniższej grze wybierz dwa monosacharydy oraz dopasuj odpowiednie wiązanie, aby stworzyć konkretny disacharyd.

Zasób interaktywny dostępny pod adresem https://zpe.gov.pl/a/DF6CM4RUD
Połącz w pary właściwe odpowiedzi.
Właściwości fizykochemiczne dwucukrów
Przeprowadź eksperyment w laboratorium chemicznym. Rozwiąż problem badawczy i zweryfikuj hipotezę. W formularzu zapisz swoje obserwacje i wyniki, a następnie sformułuj wnioski.XD
Szafa laboratoryjna
Zapoznaj się z doświadczeniem w laboratorium chemicznym. Rozwiąż problem badawczy i zweryfikuj hipotezę. W formularzu sformułuj wnioski oraz wykonaj ćwiczenia.
Sprzęt laboratoryjny:
probówki – podłużne naczynie szklane do przeprowadzania prostych reakcji chemicznych;
łyżka do spaleń – długi trzonek wykonany z ogniotrwałego materiału zakończony z jednej strony łyżeczką; służy do spalania substancji;
zlewka (
) – naczynie szklane o kształcie cylindrycznym, stosowane do przeprowadzania prostych reakcji chemicznych;500 ml cylinder miarowy – podłużne szklane naczynie laboratoryjne w kształcie walca z umieszczoną na ściance podziałką objętości służące do odmierzania cieczy;
trójnóg – metalowy pierścień wsparty na trzech metalowych nogach (prętach), umożliwiający postawienie naczyń laboratoryjnych nad palnikiem;
zapałki – służący do rozpalania ognia, specjalnie w tym celu przygotowany patyczek z drewna;
palnik – rodzaj sprzętu z regulacją płomienia, umożliwiający podgrzewanie substancji chemicznych.
Odczynniki:
glukoza;
fruktoza;
celuloza;
skrobia;
sacharoza;
woda destylowana;
etanol.
Problem badawczy:
Czy dwucukry i polisacharydy mają podobne właściwości do cukrów prostych?
Hipoteza:
Cukry złożone mają odmienne właściwości w porównaniu z cukrami prostymi.
Przebieg doświadczenia:
Dla każdego z cukrów przygotowano zestaw: sucha probówka, probówka z wodą, probówka z alkoholem.
Dodano
cukru do czystej probówki, określono jego stan skupienia, barwę, zapach, smak. Następnie wlano2 g wody i oceniono rozpuszczalność.10 ml Następnie przy pomocy łyżki do spalań przeprowadzono próbę palności każdej z substancji.
Stworzono łaźnię wodną i umieszczono probówki z wodą w ogrzanej wodzie. Oceniono rozpuszczalność każdej substancji w tym przypadku.
Dodano cukier do probówki z alkoholem i zapisano obserwacje.
Obserwacje i wyniki:
Właściwość | glukoza | fruktoza | sacharoza | skrobia | celuloza |
|---|---|---|---|---|---|
stan skupienia | stały | stały | stały | stały | stały |
barwa | biała | biała | biała | biała | biała |
zapach | bezwonny | bezwonny | bezwonny | bezwonny | bezwonny |
smak | słodki | słodki | słodki | bez smaku | bez smaku |
rozpuszczalność | dobrze | dobrze | dobrze | słabo | nie rozpuszcza się |
rozpuszczalność | bardzo dobrze | bardzo dobrze | bardzo dobrze | pęcznieje | nie rozpuszcza się |
rozpuszczalność w alkoholu | brak | brak | brak | brak | brak |
palność | topi się, | topi się, | topi się, | palna | palny |
Wspólną cechą monocukrów i dwucukrów jest słodki smak, dobra rozpuszczalność w wodzie oraz topienie się pod wpływem wysokiej temperatury w odróżnieniu od cukrów złożonych, które nie posiadają smaku, nie rozpuszczają się w wodzie i są palne. Różnice te wynikają z większej złożoności budowy chemicznej skrobi i celulozy. Wspólną cechą wszystkich cukrów jest znikoma rozpuszczalność w etanolu oraz podobny kolor i brak zapachu. W związku z tym można stwierdzić, że cukry proste wykazują pewne właściwości odmienne od właściwości cukrów złożonych, co potwierdza postawioną hipotezę.
