Polecenie 1

Zapoznaj się z filmami i wykonaj kolejne polecenia.

RfjdkMUUdiD3N
Nagranie filmowe lekcji pod tytułem Praska Wiosna — część 1.
Polecenie 2

Wyjaśnij znaczenie określenia „socjalizm z ludzką twarzą”.

RlAG5qhsxLQJn
Twoja odpowiedź (Uzupełnij).
Polecenie 3

Wytłumacz, dlaczego polscy komuniści (a zwłaszcza Władysław Gomułka) tak mocno naciskali na stłumienie czechosłowackich dążeń do liberalizacji systemu.

R1WYYcU7wCZm8
Twoja odpowiedź (Uzupełnij).
R1diicEGsXkBU
Nagranie filmowe lekcji pod tytułem Praska Wiosna — część 2.
Polecenie 4

Opisz konsekwencje zbrojnej interwencji i stłumienia Praskiej Wiosny dla obywateli Czechosłowacji.

RiUxyX3nVZSSA
Twoja odpowiedź (Uzupełnij).
Polecenie 5

Normalizacja czy restalinizacja? Oceń sytuację w Czechosłowacji po 1968 roku.

R7628s5QPCNf3
Twoja odpowiedź (Uzupełnij).
211
Ćwiczenie 1

Zapoznaj się z zamieszczonym niżej tekstem źródłowym dotyczącym reakcji władz polskich na protesty w 1956 r., a następnie określ, czy w okresie Praskiej Wiosny władze państw socjalistycznych miały podobny czy odmienny stosunek do wystąpień krytycznych wobec władzy. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do wiedzy wyniesionej z filmu edukacyjnego.

Fragment przemówienia premiera PRL Józefa Cyrankiewicza z 29 czerwca 1956 r.

Każdy prowokator czy szaleniec, który odważy się podnieść rękę przeciw władzy ludowej, niech będzie pewny, że mu tę rękę władza ludowa odrąbie, w interesie klasy robotniczej, w interesie chłopstwa pracującego i inteligencji, w interesie walki o podwyższenie stopy życiowej ludności, w interesie dalszej demokratyzacji naszego życia, w interesie naszej Ojczyzny.

cyrankiewicz Źródło: Fragment przemówienia premiera PRL Józefa Cyrankiewicza z 29 czerwca 1956 r., [w:] Wiek XX w źródłach, red. M. Sobańska-Bondaruk, S. Lenard, Warszawa 1998, s. 398.
R6S5SbaTIb1U5
Twoja odpowiedź (Uzupełnij).
21
Ćwiczenie 2

Zinterpretuj przedstawioną poniżej fotografię z czasów inwazji wojsk Układu Warszawskiego na Czechosłowację.

RcxtdrBGsHKfq
„USA – Vietnam, CCCP – CSSR”. Ten napis z jednego z praskich murów wykonano zaraz po wkroczeniu wojsku Układu Warszawskiego. „CCCP” to rosyjski skrót na ZSRS, a „CSSR” oznacza zaś Czechosłowacką Republikę Socjalistyczną.
Źródło: Hilmar Pabel, dostępny w internecie: deliandiver.org, tylko do użytku edukacyjnego na zpe.gov.pl.
R1PfDozUuFTkZ
Twoja odpowiedź (Uzupełnij).
311
Ćwiczenie 3

Zapoznaj się z zamieszczonym niżej tekstem źródłowym, a następnie wykonaj polecenia.

1
Z. Mlynář Mróz ze wschodu

Ściany domów pokryte były napisami, hasłami i różnymi ręcznie wykonanymi afiszami. Ludzie czytali gazety i plakaty, które mimo wszelkich zabiegów okupanta wypuszczały najrozmaitsze drukarnie. Był to obraz miasta, którego mieszkańcy zjednoczyli się w biernym oporze przeciw obcym najeźdźcom. Chorągwie i herby państwa w różnych postaciach zdobiły ulice, wystawy oraz klapy marynarek przechodniów. W miejscach, gdzie ktoś padł od sowieckiej kuli, wzniesiono improwizowane pomniki, pokryte mnóstwem kwiatów i państwowymi flagami. Tabliczki z nazwami ulic albo były zerwane, albo zaklejone innymi nazwami (często np. „Aleja Dubčeka” itp.), ewentualnie zastąpione tabliczkami z nazwami niewłaściwymi. Drogowskazy na skrzyżowaniach były połamane, obrócone w niewłaściwych kierunkach, często także przemalowane i uzupełnione innymi napisami, jak np. „Moskwa – 2000 km”. Ściany domów nosiły gdzieniegdzie ślady pocisków, podobnie jak wystawy sklepów, które w wielu wypadkach zmieniły się w wystawy twórczości ludowej, pomysłowo agitujące przeciwko okupacji.

Treść większości haseł poświęcona była obronie suwerenności państwa i narodu, lecz bardzo często występowały one w powiązaniu z postulatami demokratycznego socjalizmu. Widać było cytaty z Lenina albo hasła w rodzaju „Leninie zbudź się – Breżniew zwariował”. Nazwiska Dubčeka i Svobody jaśniały wielkimi literami na ścianach, płotach i parkanach, hasła głoszące zaufanie do Dubčeka, Svobody, Smrkovskiego i Černíka stanowiły główny element dekoracji ulic. Napisy w rodzaju „Wynocha do siebie“ mieszały się z innymi, w których odzwierciedlał się długoletni wpływ propagandy antyamerykańskiej, obecność armii USA w Europie Zachodniej i w innych regionach świata przedstawiającej jako imperialistyczną okupację. Szerzone kiedyś przez międzynarodową propagandę hasło „Ami go home“ przybrało postać „Iwany go home“, pojawiły się napisy „USA w Wietnamie – ZSRS u nas“ i podobne. [...] Trafiały się także sierpy i młoty połączone znakiem równości ze swastyką. Typowe były ironiczne napisy, anegdoty i karykatury ośmieszające żołnierzy okupacyjnej armii już nie politycznie, lecz jako durni, którzy dali się wrobić. Trafiały się również napisy po rosyjsku, często niechcący poprzekręcane, z czeskimi słowami pisanymi cyrylicą.

Zarówno te napisy, jak i grupki dyskutujących z żołnierzami na czołgach świadczyły, że lud starał się oddziałać na okupacyjnych żołnierzy argumentami. Było to coś, co nie wystąpiło i wystąpić nie mogło po wkroczeniu armii hitlerowskiej w marcu 1939 roku. Ludzie byli przekonani, że „Iwany“ są oszukanymi przez własny rząd głupcami, którzy sami nie wiedzą, co czynią – i chcieli im to wytłumaczyć. Również wśród ludu działało więc coś z tego, o czym mówiłem jako o mym własnym odczuciu – odczuciu komunisty, który przez lata należał do rządzących: wiara, że mimo wszystko zaszło chyba jakieś nieporozumienie, że to wszystko nie może być prawdą.

mroz Źródło: Z. Mlynář, Mróz ze wschodu, oprac. P. Godlewski, Warszawa 1989, s. 158–159.
R9HXBTFsc5WeC
Opisz, jak społeczeństwo Czechosłowacji zareagowało na inwazję wojsk Układu Warszawskiego. (Uzupełnij).
R10vv5tHZdkZe
Jak odnoszono się do żołnierzy wojsk interwencyjnych? Wyjaśnij, z czego wynikała taka postawa. (Uzupełnij).