Przewodnik dla nauczyciela

Spis treści

1. Cele i efekty kształcenia1Cele i efekty kształcenia

2. Struktura e‑materiału2Struktura e‑materiału

3. Wskazówki do wykorzystania e‑materiału w pracy dydaktycznej dla zawodu technik garbarz3Wskazówki do wykorzystania e‑materiału w pracy dydaktycznej dla zawodu technik garbarz

4. Wymagania techniczne4Wymagania techniczne

1. Cele i efekty kształcenia

E‑materiał uwzględnia treści, które pozwolą na osiągnięcie, zgodnie z podstawą programową, celów kształcenia w zawodzie technik garbarz 311912 i garbarz skór 753501, a także efektów kształcenia określonych w jednostce efektów kształcenia: MOD.01.3. „Surowiec skórzany, skóry wyprawione, środki chemiczne oraz gotowe preparaty”. Tematyka e‑materiału służy przygotowaniu absolwenta do profesjonalnego wykonywania zadań zawodowych.

E‑materiał przeznaczony jest dla kwalifikacji:

MOD.01. w zawodzie garbarz skór 753501 i  technik garbarz 311912.

Wspiera osiąganie celu kształcenia określonego dla kwalifikacji MOD.01. Wyprawianie skór:

• wykonywanie czynności związanych z konserwacją, magazynowaniem oraz dobieraniem skór surowych i półproduktów skórzanych w partie produkcyjne;

• sporządzanie kąpieli roboczych i przeprowadzanie procesów obróbki skór;

• przygotowania zestawów wykończalniczych oraz prowadzenie wykończania właściwego skór.

Wspiera osiąganie wybranych efektów kształcenia z jednostek efektów kształcenia: MOD.01.3. Przygotowanie surowca skórzanego

1. uczeń charakteryzuje rodzaje surowców skórzanych oraz ich przydatność. MOD.01.4. Garbowanie i wykańczanie skór

2. uczeń sporządza roztwory robocze i zestawy wykończalnicze zgodnie z recepturami i instrukcjami technologicznymi. MOD.01.5. Wykonywanie renowacji wyrobów skórzanych

3. uczeń ocenia jakość skór w wyrobach przeznaczonych do renowacji.

Powrót do spisu treści5Powrót do spisu treści

2. Struktura e‑materiału

Niniejszy e‑materiał składa się z trzech części: wprowadzenia, materiałów multimedialnych oraz obudowy dydaktycznej. Każda z nich zawiera powiązane tematycznie elementy składowe.

Wprowadzenie

Przedstawia podstawowe informacje o e‑materiale, które ułatwią użytkownikowi wstępne zapoznanie się z zawartością materiału: odniesienia do podstawy programowej, zakres tematyczny oraz opis budowy e‑materiału.

Materiały multimedialne

Zawierają różnego rodzaje multimedia, które ułatwiają uczącemu się przyswojenie wiedzy. E‑materiał „Surowiec skórzany, skóry wyprawione, środki chemiczne oraz gotowe preparaty” składa się z czterech materiałów multimedialnych.

Sekwencje filmoweDGnlbFBMHSekwencje filmowe Sporządzanie roztworów roboczych i zestawów wykańczalniczych opisują, w przypadku pierwszej sekwencji – przygotowanie kąpieli garbującej w stosunku do masy golizny i odważanie/odmierzanie oraz dozowanie środków chemicznych podczas prowadzenia procesu garbowania chromowego skór, ze zwróceniem szczególnej uwagi na zachowanie istotnych parametrów garbowania, tj. ilość garbnika, ilość kąpieli garbującej, zasadowość, temperatura. W przypadku drugiej sekwencji – zawierają opisane przygotowanie zestawów wykańczalniczych i prezentację np. wykańczania polimerowego skór, skóry z tzw. poprawionym licem, pojawia się tam określenie nazwy zawodu oraz cech charakteru garbarza. Opisane są zadania zawodowe: przygotowanie kąpieli garbującej do prowadzenia procesu garbowania, przygotowanie zestawów wykańczalniczych do produkcji skór z poprawionym licem, a także czynności zawodowe: określenie ilości kąpieli garbującej w stosunku do masy golizny, odważenie garbnika chromowego i wprowadzenie do bębna garbarskiego, podwyższenie zasadowości brzeczki przy użyciu uprzednio przygotowanego procentowego roztworu węglanu sodowego w stosunku do masy golizny (dozowanie porcjami), kontrola procesu garbowania (pH brzeczki, próba gotowania – skóra). Ostatnia część to określenie rodzaju składników zestawu wykańczalniczego oraz prezentacja maszyn do wykańczania.

E‑bookDVoBry0fiE‑book Surowiec skórzany zawiera treści dotyczące budowy histologicznej skóry właściwej i charakterystykę poszczególnych warstw; opisuje skład skóry, właściwości chemiczne fizyczne kolagenu, podział powierzchni i charakterystykę części topograficznych skór, wady i uszkodzenia skór surowych.

Schemat interaktywnyDbGy0zdAUSchemat interaktywny Podstawowy asortyment skór gotowych przedstawia schematyczny podział podstawowych asortymentów skór gotowych stosowanych do produkcji w różnych gałęziach przemysłu, tj. przemysł obuwniczy, odzieżowy, meblowy.

Galeria zdjęćDM9qki4ohGaleria zdjęć Skóry gotowe wyprawione różnego pochodzenia zawiera zdjęcia przedstawiające skóry wyprawione różnego pochodzenia: skóry pochodzące ze zwierząt gospodarskich (np. bydlęce, cielęce, owcze, karakułowe kozie, świńskie itp.), skóry pochodzące z łowiectwa i hodowli zwierząt futerkowych (np. lisie, królicze, norki, szynszyli itp.), skóry pochodzące ze zwierząt morskich (np. fok), skóry pochodzące z gadów (np. jaszczurki węże). Zaprezentowane są skóry różnego sposobu garbowania, np. chromowo, roślinnie, chromowo‑roślinnie, skóry ekologicznego sposobu garbowania czy skóry różnego sposobu wykańczania: od strony mizdry, od strony lica, z okrywą włosową.

Obudowa dydaktyczna

• Interaktywne materiały sprawdzająceDG3QT50r6Interaktywne materiały sprawdzające pozwalają zweryfikować poziom opanowania wiedzy i umiejętności z zakresu podstawowych pojęć związanych z surowcem skórzanym, skórami wyprawionymi, środkami chemicznymi oraz gotowymi preparatami.

• Słownik pojęćDt1qCuy5Słownik pojęć zawiera objaśnienia specjalistycznego słownictwa występującego w całym materiale.

• Przewodnik dla nauczycielaDRgISnlrKPrzewodnik dla nauczyciela zawiera sugestie do wykorzystania e‑materiału w ramach pracy dydaktycznej.

• Przewodnik dla uczącegoDCTrpminePrzewodnik dla uczącego się zawiera wskazówki i instrukcje dotyczące wykorzystania e‑materiału w ramach samodzielnej nauki.

• Netografia i bibliografiaDbjcF4DgeNetografia i bibliografia stanowi listę materiałów, na bazie których został opracowany e‑materiał.

• Instrukcja użytkowaniaDqtMr1r7sInstrukcja użytkowania objaśnia działanie zasobu oraz poszczególnych jego elementów.

Powrót do spisu treści5Powrót do spisu treści

3. Wskazówki do wykorzystania w pracy dydaktycznej e‑materiału dla zawodu technik garbarz

E‑materiał stanowi nowoczesną pomoc dydaktyczną wspomagającą proces uczenia się. Ułatwi uczniom zrozumienie sposobów otrzymania wysokiej jakości skór gotowych wyprawionych, o szerokim spektrum zastosowania. Przy użyciu odpowiednich środków chemicznych oraz gotowych preparatów, stosując różne techniki wyprawy oraz maszyny i urządzenia istnieje możliwość otrzymania różnego asortymentu skór. Poniżej przedstawione zostały propozycje wykorzystania poszczególnych elementów zasobu.

Praca uczniów podczas zajęć

Na podstawie filmu edukacyjnego Sporządzanie roztworów roboczych i zestawów wykańczalniczych uczniowie tworzą listę ważnych informacji o: 1. przygotowaniu kąpieli garbującej w stosunku do masy golizny i odważaniu/odmierzaniu oraz dozowaniu środków chemicznych podczas prowadzenia procesu garbowania chromowego skór, 2. proporcjach kolejnych składników kąpieli garbującej, 3. obsłudze maszyn i urządzeń garbarskich. Pracują w trzech grupach lub rzędach, w zależności od układu sali oraz rozmieszczenia ławek. Zaczynają uczniowie w ostatnich ławach lub wskazany uczeń w grupie, którzy przekazują te informacje koledze lub koleżance siedzącemu obok (zgodnie z ruchem wskazówek zegara). Sąsiad sprawdza, jakie wiadomości zapisał kolega/koleżanka – co jest takie samo, co inne (bez patrzenia na swoją kartkę, to także trening pamięci). Dopisuje do swojej kartki tylko różnice pomiędzy informacjami swoimi i sąsiada, przekazuje kolejnemu uczestnikowi zajęć. W ten sposób powstają trzy listy dotyczące kluczowych zagadnień zagadnień, a następnie wspólny plakat dla każdej z grup (wszystkie różnice zostają potem przeniesione na jeden duży klasowy plakat – w formie tradycyjnej lub na tablicy multimedialnej). Na kolejnej lekcji następuje podsumowanie – omówienie postera. W tym przypadku nauczyciel może przygotować wcześniej także element pokazu z opisem i przedstawi przykład produktu i drogi do jego powstania. Uczniowie w swoich grupach mogą także przejrzeć zasoby internetowe (np. strony polskich producentów skór) oraz opisać wybrany produkt wykonany z wykorzystaniem zestawów wykańczalniczych polimerowego wykańczania skór, skóry z tzw. poprawionym licem, która omówiona jest szczegółowo w sekwencjach filmowych. Należy zachęcić też uczniów, aby wypisali w tabelce określenie nazwy zawodu oraz cech charakteru garbarza w jednej kolumnie, zaś w drugiej własne cechy i kompetencje – te, które już mają i te, nad którymi będą jeszcze pracować.

Można zaproponować pracę metodą stacji zadaniowych na podstawie galerii zdjęć Skóry gotowe wyprawione różnego pochodzenia. Nauczyciel tworzy stacje, przy których uczniowie mają do wykonania konkretne zadania związane z rozpoznawaniem zdjęć przedstawiających skóry wyprawione różnego pochodzenia: skóry pochodzące ze zwierząt gospodarskich, skóry pochodzące z łowiectwa i hodowli zwierząt futerkowych, skóry pochodzące ze zwierząt morskich, skóry pochodzące z gadów, a także skóry różnego sposobu garbowania, np. chromowo, roślinnie, chromowo‑roślinnie, skóry ekologicznego sposobu garbowania oraz skóry różnego sposobu wykańczania: od strony mizdry, od strony lica, z okrywą włosową. Na każdej stacji znajdzie się zdjęcie kilku rodzajów skór oraz rozsypane podpisy (zadanie można wykonać także w sali multimedialnej, wykorzystując aplikacje do tworzenia podpisów pod zdjęciami). Uczeń/zespół, który zaprezentuje najwięcej trafnych podpisów zdjęć zdobędzie nagrodę – np. zwolnienie ze sprawdzianu czy plusy/oceny. Na podstawie zdjęć powstanie mapa myśli, którą nauczyciel będzie uzupełniał z uczniami w aplikacji lub na tradycyjnej tablicy – będzie to podział skór gotowych wyprawionych różnego pochodzenia. Notatki uczniowie powinni przygotować tak, aby można było na ich podstawie wypisać słowa kluczowe.

Interaktywne materiały sprawdzające

Uczniowie wspólnie wypełniają ćwiczenia (np. na klasowej tablicy interaktywnej), na bieżąco konsultując odpowiedzi (praca zespołu klasowego, a także praca z nauczycielem). Ćwiczenie związane z pojęciami i terminologią można zadać jako zadanie domowe. Utrwali ono wiedzę uczniów w zakresie najważniejszych zagadnień dla tego tematu oraz przygotuje do pytań na pisemnym egzaminie zawodowym.

Praca uczniów poza zajęciami

Uczniowie powinni zapoznać się jeszcze raz z filmem edukacyjnym Sporządzanie roztworów roboczych i zestawów wykańczalniczych. Na jego podstawie wypiszą na fiszkach najważniejsze pojęcia, na awersie pojęcie, na rewersie jego definicję. Mogą się tam znaleźć też zagadnienia problemowe: określenie ilości kąpieli garbującej w stosunku do masy golizny, odważenie garbnika chromowego i wprowadzenie do bębna garbarskiego, podwyższenie zasadowości brzeczki przy użyciu uprzednio przygotowanego procentowego roztworu węglanu sodowego w stosunku do masy golizny (dozowanie porcjami), kontrola procesu garbowania (pH brzeczki, próba gotowania skóra). Druga część fiszek powinna dotyczyć maszyn i urządzeń wykorzystywanych do realizacji zadań zawodowych: bęben garbarski, maszyna do szlifowania, maszyny i urządzenia do szczotkowego nanoszenia apretur, urządzenia do natrysku, nalewarki, maszyna do prasowania. Mogą spróbować na swoich fiszkach umieścić także proste szkice.

Indywidualizacja pracy z uczniem na zajęciach i poza nimi

Uczniowie zapoznają się indywidualnie z treścią e‑booka Surowiec skórzany. Garbarz każdego dnia spotyka się z surowcem skórzanym. Musi odpowiednio dobierać surowce i środki chemiczne do wyprawy skór na określony asortyment wyrobów, ale i dobiera surowce skórzane w partie produkcyjne. Bardzo ważne jest, aby garbarz wiedział, jak odczytywać dokumentację surowcowo‑materiałową i technicznotechnologiczną procesu wyprawy skór oraz samodzielnie ustalał przebieg kolejnych etapów procesu wyprawy skór, w tym celu musi posiadać podstawową wiedzę na temat surowców skórzanych. Po zapoznaniu się z e‑bookiem powinni przygotować notatkę w formie posteru, który będzie im służyć do kolejnych powtórek. Pierwszą informacją na plakacie niech będzie rozróżnienie typów skór. Później schematycznie opiszą/naszkicują, jaka jest budowa histologiczna skóry właściwej i charakterystyka poszczególnych jej warstw. Można przygotować rysunek lub wkleić odpowiedni z sieci, tę część notatki plakatowej warto połączyć z informacjami nt. składu skóry. Można dodać odnośnik, w którym opisane będą właściwości chemiczne i fizyczne kolagenu (tutaj należy zachęcić uczniów, aby poszukali w sieci dodatkowych informacji na jego temat). Na koniec uczniowie powinni spróbować wkleić lub naszkicować przykładową powierzchnię skóry i dokonać podziału powierzchni oraz charakterystyki części topograficznych skór. Wady i uszkodzenia skór surowych mogą przedstawić w formie graficznej – stworzyć symbole poszczególnych wad i zapisać obok nich 2‑3 słowa kluczowe.

Alternatywie uczniowie mogą pracować metodą grup eksperckich na podstawie e‑booka. Nauczyciel dzieli klasę na grupy, których zadaniem jest opracowanie poszczególnych rozdziałów. I grupa – uczniowie pracujący najszybciej – otrzymuje do opracowania budowę histologiczną skóry właściwej i charakterystykę poszczególnych warstw oraz skład skóry. Kolejna grupa opracowuje rozdział dotyczący właściwości chemicznych i fizycznych kolagenu. Następna ten o podziale powierzchni i charakterystyce części topograficznych skór. Grupa pracująca najwolniej opisze wady i uszkodzenia skór surowych. W sumie treści e‑booka analizują i opracowują 4 grupy. Ważne jest, by liczba grup była równa liczbie zadań do wykonania. W pierwszym etapie grupy pracują nad opracowaniem wskazanych zagadnień. Każdy uczeń powinien w równym stopniu angażować się w pracę, ponieważ na drugim etapie będzie pracował w innej grupie, w której będzie jedynym ekspertem od konkretnego zagadnienia (stąd nazwa ,,grupy eksperckie”). Po opracowaniu materiału i upływie wyznaczonego przez nauczyciela czasu uczniowie przechodzą do nowych grup. Mogą dysponować jedynie notatkami z pierwszego etapu pracy. Nie mają już dostępu do e‑booka. Na tym etapie pracy każdy członek nowej grupy przekazuje wiedzę pozostałym uczniom. Grupy tworzą w dowolnej formie notatki podsumowujące ten etap pracy. Nauczyciel może sprawdzić wiedzę uczniów w dowolnej formie. Może to być test dla całej klasy, zawierający zadania z poszczególnych rozdziałów lub wybranie po jednym uczniu z każdej grupy i sprawdzenie wiedzy z wybranego zakresu.

Praca z uczniem ze SPE

E‑materiał ułatwia zindywidualizowanie procesu dydaktycznego, co jest szczególnie  istotne dla osób ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. E‑materiał może ułatwić dostęp do informacji oraz zlikwidować niektóre bariery społeczne lub komunikacyjne.

Proces edukacyjny uczniów ze specjalnymi potrzebami powinien uwzględniać następujące zasady:

• zasadę indywidualizacji,

• zasadę konkretności i poglądowości nauczania,

• zasadę priorytetu rewalidacji w organizacji procesu edukacyjnego,

• zasadę przystosowania wymagań do indywidualnych możliwości ucznia.

Należy pamiętać o wyposażeniu klasy w nowoczesny sprzęt elektroniczny ułatwiający pracę z uczniami, np. w syntezator mowy. W zakresie BHP ważne jest zachowanie stałego porządku w otoczeniu ucznia (np. krzesła powinny być dosunięte do stolików, szuflady i drzwiczki szafek zamknięte, drzwi wejściowe albo zawsze zamknięte, albo całkowicie otwarte). Należy informować ucznia o każdej zmianie.

Uczniowie wraz z nauczycielem zapoznają się z planszą interaktywną Podstawowy asortyment skór gotowych, która przedstawia schematyczny podział podstawowych asortymentów skór gotowych stosowanych do produkcji w różnych gałęziach przemysłu, tj. przemysł obuwniczy, odzieżowy, meblowy. Uczniowie pracujący wolniej zapiszą na tablicy, jaki jest schemat podziału skór gotowych: obuwiowe (wierzchnie, spodowe), odzieżowe, meblowe, techniczne (rymarsko‑siodlarskie, do maszyn). Uczniowie zdolni czy szybsi mogą w tym czasie w internecie poszukać przykładowych produktów skórzanych z każdej wymienionej kategorii. Następnie nauczyciel prosi uczniów, aby wspólnie opisali znalezione przykłady (najlepiej z polskich stron internetowych producentów wyrobów skórzanych), nauczyciel może połączyć uczniów w pary w ramach tutoringu rówieśniczego.

Nauczyciel proponuje uczniom, szczególnie tym nadpobudliwym, nadaktywnym, pracę metodą dramy. Wybrani uczniowie wcielają się rolę szefa garbarni, którego zadaniem jest zaprezentowanie nowemu uczniowi asortymentu skór, które produkują. Kilku uczniów może zaprezentować główne typy skór i opowiedzieć o nich.

Powrót do spisu treści5Powrót do spisu treści

4. Wymagania techniczne

Wymagania sprzętowe niezbędne do korzystania z poradnika oraz innych materiałów platformy zpe.gov.pl.

System operacyjny:

• Windows 7 lub nowszy

• OS X 10.11.6 lub nowszy

• GNU/Linux z jądrem w wersji 4.0 lub nowszej 3GB RAM

Przeglądarka internetowa we wskazanej wersji lub nowszej:

• Chrome w wersji 69.0.3497.100

• Firefox w wersji 62.0.2

• Safari w wersji 11.1

• Opera w wersji 55.0.2994.44

• Microsoft Edge w wersji 42.17134.1.0

• Internet Explorer w wersji 11.0.9600.18124

Urządzenia mobilne:

• 2GB RAM iPhone/iPad z systemem iOS 11 lub nowszym

• Tablet/Smartphone z systemem Android 4.1 (lub nowszym) z przeglądarką kompatybilną z Chromium 69 (lub nowszym) np. Chrome 69, Samsung Browser 10.1, szerokość co najmniej 420 px

Powrót do spisu treści5Powrót do spisu treści