Mapa administracyjna Polski. Kolorami zaznaczony podział kraju na województwa. Kropkami oznaczono stolice województw i opisano je. Kliknięcie na wybrane województwo sprawia, że otwiera się mapa danego województwa. Na mapie każdego województwa zaznaczono granice powiatów, kropkami zaznaczono miasta będące stolicami powiatów. Innym kolorem wyróżniono powiaty grodzkie z miastami na prawach powiatu. Większymi kropkami oznaczono stolice województw i opisano je większą czcionką niż pozostałe miasta. Powtórne kliknięcie na mapę województwa kieruje nas na mapę administacyjną Polski.

Wirtualny spacer zaczyna się na placu przed wrocławskim Ratuszem. To długi, późnogotycki budynek o trzech kondygnacjach z wieżą i kilkoma przybudówkami, zbudowany z cegieł i piaskowca. Ratusz posiada przede wszystkim dwuspadowe dachy, a niektóre partie posiadają dachy hełmowe. Wokół Ratusza znajdują się liczne kilkukondygnacyjne kamienice i domy. Plac wokół Ratusza jest wybrukowany. Chodzą po nim liczni przechodnie. Wokół palą się latarnie, neony i reklamy. Opis pierwszego punktu znajdującego się na zdjęciu rynku wrocławskiego: Budynek ratusza, którego początki sięgają XIII wieku, jest dziś siedzibą Muzeum Miejskiego. Współczesne władze miasta urzędują w budynku Nowego Ratusza. Zdjęcie przedstawia boczną ścianę budynku wrocławskiego Ratusza. Jest tu umieszczona półkolista brama wjazdowa na dziedziniec. Na parterze znajdują się liczne okna, wykończone na górze łukiem. Na pierwszej i drugiej kondygnacji okna są prostokątne, stoją w nich skrzynki z kwitnącymi kwiatami. Dach budynku jest spadzisty, pokryty dachówką. Są na nim umieszczone w pewnym odstępie dwa okna – lukarny obudowane strzelistymi elementami. W dachu są także okna połaciowe. Przy ścianie Ratusza stoi kawiarniany ogródek z licznymi stolikami, krzesłami i parasolami. Nieopodal znajduje się także fontanna, zbudowana z dużych tafli szkła. Źródło: Nowy Ratusz we Wrocławiu, Enzo83, pl.wikipedia.org, CC BY‑SA 3.0. Opis drugiego punktu znajdującego się na zdjęciu rynku wrocławskiego: W ratuszu można zobaczyć wystawę poświęconą Pomarańczowej Alternatywie. Był to działający w latach 80. XX wieku we Wrocławiu (a także innych miastach) studencki ruch organizujący uliczne happeningi. W sposób satyryczno‑groteskowy odnosiły się one do bieżących wydarzeń politycznych i ośmieszały absurdy życia w PRL. Zdjęcie przedstawia rzeźbę. Na owalnym postumencie stoi niewielki krasnal. Jest tęgi, na głowie ma wysoką, spiczastą czapkę. Źródło: Krasnoludek – symbol Pomarańczowej Alternatywy. Uczestnicy akcji często nosili czapki krasnali, Julo, pl.wikipedia.org, domena publiczna. Z placu przed Ratuszem przechodzimy do wnętrza tego budynku. Ukazana jest duża, jasna sala z gotyckim, łukowatym sklepieniem. W sali znajduje się wiele krzeseł poustawianych w rzędy. Zapalone są liczne kinkiety. Opis pierwszego punktu znajdującego się na zdjęciu sali ratuszowej: Ratusz jest obecnie siedzibą samorządu miejskiego. W powojennym Wrocławiu funkcjonuje on od 1990 roku. Miasto ma status gminy miejskiej, a po wprowadzeniu w 1999 roku w Polsce powiatów jest także powiatem grodzkim. Organem stanowiącym i kontrolnym w miejskim samorządzie jest rada miejska. Członkowie tego organu, czyli radni, wybierani są przez mieszkańców Wrocławia w głosowaniu powszechnym. Od 2018 roku kadencja Rady Miejskiej Wrocławia – tak jak wszystkich rad gmin w Polsce – trwa pięć lat. Organem wykonawczym we wrocławskim samorządzie jest prezydent miasta. Wrocławianie wybierają go w głosowaniu powszechnym na pięcioletnią kadencję. Od 2018 roku urząd ten pełni Jacek Sutryk. Zdjęcie przedstawia od kolan w górę postać dojrzałego mężczyzny. Jego twarz jest owalna, pokryta krótkim zarostem. Mężczyzna jest łysiejący, bardzo krótko ostrzyżony. Ubrany jest w koszulę, garnitur, pod szyją ma zawiązany krawat. Trzyma ręce skrzyżowane na piersiach. Źródło: Jacek Sutryk, prezydent Wrocławia, Królowalodu, pl.wikipedia.org, CC BY‑SA 4.0. Opis drugiego punktu znajdującego się na zdjęciu sali ratuszowej: W Radzie Miejskiej Wrocławia zasiada 37 radnych. Po wyborach tworzą oni zwyczajowo kluby – skupiają one członków rady według przekonań politycznych. Poszukaj informacji o tym, jakie kluby funkcjonują we wrocławskiej radzie obecnej kadencji. Poza obradami rady miejskiej wrocławscy radni zbierają się na posiedzeniach komisji. Te powoływane są przez radę na początku kadencji – obecnie jest ich 15. Komisje przygotowują i opiniują projekty uchwał, które trafiają następnie na posiedzenie rady. Zdjęcie przedstawia wnętrze dużej sali, w której odbywają się obrady Rady Miejskiej Wrocławia. To podłużna sala. Pod jedną ze ścian znajduje się długi stół prezydialny. Na wprost niego znajdują się ustawione w rzędach długie ławy, w których zasiadają radni. W sali zawieszone są flagi Polski, Unii Europejskiej i dwie flagi Wrocławia. Opis trzeciego punktu znajdującego się na zdjęciu sali ratuszowej: Jedną z najważniejszych kompetencji Rady Miejskiej Wrocławia jest zatwierdzanie budżetu. Jest to zestawienie planowanych na dany rok dochodów i wydatków miasta. Budżet Wrocławia na 2021 rok przewiduje łączne wydatki w wysokości 5,9 mld zł, z czego 1 mld zł przeznaczono na inwestycje. Poszukaj informacji na ich temat. Rada Miejska sprawuje również kontrolę nad działaniami prezydenta miasta. Każdy radny może zwrócić się do niego z interpelacją – czyli pytaniem na piśmie, na które prezydent musi udzielić pisemnej odpowiedzi. Radni często korzystają z tego uprawnienia i pytają o remonty ulic, kolej miejską czy działanie przedsiębiorstw komunalnych. Na zdjęciu, obok teksty dotyczącego budżetu znajduje się wykres kołowy. Prezentuje on strukturę planowanych wydatków w 2021 roku we Wrocławiu. Ich łączna kwota wynosi 5,9 mld złotych. W skład wydatków wchodzą: edukacja 1,6 mld zł; transport i łączność 1,3 mld zł; rodzina, pomoc społeczna i ochrona zdrowia 1,2 mld zł; gospodarka komunalna i ochrona środowiska 443 mln zł; gospodarka mieszkaniowa 342 mln zł; administracja publiczna 341 mln zł; kultura i ochrona dziedzictwa narodowego 164 mln zł. Źródło: Fragment planu budżetu Wrocławia w roku 2021, wroclaw.pl, CC BY‑SA 3.0.

Mapa interaktywna, przedstawiająca Polskę z zaznaczonym podziałem na województwa, wyróżnione zostało województwo opolskie, obok mapy pojawia się tekst: nagłówek Województwa: Zgodnie z założeniami reformy samorządowej z 1999 roku Polska dzieli się na 16 województw. W dwóch województwach można mówić o dwóch miastach będących ich stolicami. Są to województwa: - lubuskie, gdzie kompetencje rozdzielone są między Zieloną Górę i Gorzów Wielkopolski, - kujawsko‑pomorskie, gdzie zadania stolicy wypełniają Toruń i Bydgoszcz. Jest to wynikiem poprzedniego podziału terytorialnego z okresu PRL. Wówczas te miasta były stolicami województw. Dziś również ich potencjał gospodarczy i kulturowy jest porównywalny. Następnie na mapie zostaje wyróżniony powiat krapkowicki, obok mapy pojawia się tekst: nagłówek Powiaty Zgodnie ze stanem na 1 stycznia 2019 roku Polska dzieli się na 314 powiatów. Powiat jest pośrednim stopniem w strukturze samorządu terytorialnego. W Polsce mamy dwa rodzaje powiatów: 1. powiaty ziemskie – w ich skład wchodzą graniczące ze sobą gminy, 2. powiaty grodzkie – jest ich 66. Powiaty grodzkie zostały stworzone ze względu na likwidację znacznej części województw w przeprowadzonej w 1999 roku reformie samorządowej. Miasta będące dawniej stolicami województw nie chciały stracić swojego metropolitalnego charakteru. Stąd przyznano ich władzom kompetencje rady gminy i rady powiatu. Ustanowiono bezpośrednie wybory prezydenta, który stał się jednoosobowym organem wykonawczym. Wprowadzono zasadę, że wszystkie miasta powyżej 100 tys. mieszkańców będą miastami na prawach powiatu. To ułatwia życie i załatwianie spraw obywatelskich ich mieszkańcom. Na mapie zostają wyświetlone Krapowice, Strzeleczki, Gogolin, Zdzieszowice, Walce zaznaczone jako gminy wiejskie, m. Krapkowice i m. Gogolin zaznaczone jako gminy miejskie. Obok mapy pojawia się tekst: nagłówek Gminy Gmina jako najmniejsza jednostka samorządu terytorialnego jest najbliżej obywatela. Mamy gminy miejskie i gminy wiejskie. W gminach wybierane są jednoosobowe organy wykonawcze. W gminach wiejskich to wójt, w gminach miejskich – burmistrz lub prezydent, w zależności od wielkości gminy. Zgodnie z ustawą o samorządzie terytorialnym istnieje również domniemanie kompetencji gminy. Polega ona na tym, że wszystkie kompetencje, które nie są przypisane do innych organów samorządu, należą do gminy. W gminach mogą zostać również powołane jednostki pomocnicze, czyli sołectwa w gminach wiejskich oraz dzielnice i osiedla w gminach miejskich. Te jednostki pomocnicze stają się jeszcze większym źródłem kształtowania postaw obywatelskich, ponieważ dotyczą spraw najbliższych życiu ich mieszkańców.