Czy znasz wzory sumaryczne tlenków metali należących do układu okresowego pierwiastków? Jaki wykazują charakter te tlenki? Przeanalizuj poniższą grafikę interaktywną, a następnie rozwiąż ćwiczenia sprawdzające.
Czy znasz wzory sumaryczne tlenków metali należących do układu okresowego pierwiastków? Jaki wykazują charakter te tlenki? Przeanalizuj opis grafiki interaktywnej, a następnie rozwiąż ćwiczenia sprawdzające.
RrM8NjjJSjPCl1
W grafice interaktywnej przedstawiono układ okresowy pierwiastków. Po najechaniu kursorem na dany pierwiastek pokazuje się okno, w którym zapisano wzory sumaryczne tlenków danego pierwiastka. Kolorem zaznaczono charakter tlenku. Przykładowo w pierwszym okresie H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, którego charakteru nie można określić z powodu nietypowego przebiegu reakcji z zasadami i kwasami. W drugim okresie L i indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O o charakterze zasadowym. Dalej B e O o charakterze amfoterycznym, B indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego o charakterze kwasowym, C O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego o charakterze kwasowym, C O będący tlenkiem obojętnym. Wśród tlenków azotu do obojętnych zalicza się tlenki N O oraz N indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, zaś do kwasowych N indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, N O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, N indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, pięć, koniec indeksu dolnego. W trzecim okresie N a indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O o charakterze zasadowym, dalej M g O również o charakterze zasadowym, A l indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego o charakterze amfoterycznym, S i O będący tlenkiem obojętnym oraz S i O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego o charakterze kwasowym. Tlenki fosforu P indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, sześć, koniec indeksu dolnego oraz P indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, dziesięć, koniec indeksu dolnego o charakterze kwasowym, tlenki S O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego oraz S O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego o charakterze kwasowym, C l indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, OC l indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, sześć, koniec indeksu dolnego i C l indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, siedem, koniec indeksu dolnego również o charakterze kwasowym. W czwartym okresie zasadowe tlenki K indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, C a O oraz S c indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, dalej T i O oraz T i indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego o charakterze zasadowym i T i O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego o charakterze amfoterycznym. Tlenki wanadu V O i V indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego o charakterze zasadowym, V O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego o charakterze amfoterycznym oraz V indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, pięć, koniec indeksu dolnego o charakterze kwasowym. Tlenki chromu C r O o charakterze zasadowym, C r indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego o charakterze amfoterycznym i C r O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego o charakterze kwasowym. Zasadowe tlenki manganu M n O i M n indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, amfoteryczny M n O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego oraz kwasowy M n indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, siedem, koniec indeksu dolnego. Amfoteryczne tlenki żelaza F e O oraz F e indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego. Zasadowy tlenek kobaltu C o O oraz tlenek C o indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, którego charakteru nie można określić z powodu nietypowego przebiegu reakcji z zasadami i kwasami. Kolejno zasadowe tlenki niklu N i O i N i indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego. Amfoteryczny tlenek miedzi C u O i nie mający określonego charakteru C u indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O. Amfoteryczny tlenek cynku zet i galu G a indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego. Dalej amfoteryczne tlenki germanu G e O i G e O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego. Amfoteryczny tlenek arsenu A s indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego i kwasowy A s indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, pięć, koniec indeksu dolnego. Kwasowe tlenki selenu S e O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego i S e O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego. Ostatnie tlenki kwasowe w czwartym okresie B r indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O B r O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego.
W grafice interaktywnej przedstawiono układ okresowy pierwiastków. Po najechaniu kursorem na dany pierwiastek pokazuje się okno, w którym zapisano wzory sumaryczne tlenków danego pierwiastka. Kolorem zaznaczono charakter tlenku. Przykładowo w pierwszym okresie H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, którego charakteru nie można określić z powodu nietypowego przebiegu reakcji z zasadami i kwasami. W drugim okresie L i indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O o charakterze zasadowym. Dalej B e O o charakterze amfoterycznym, B indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego o charakterze kwasowym, C O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego o charakterze kwasowym, C O będący tlenkiem obojętnym. Wśród tlenków azotu do obojętnych zalicza się tlenki N O oraz N indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, zaś do kwasowych N indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, N O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, N indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, pięć, koniec indeksu dolnego. W trzecim okresie N a indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O o charakterze zasadowym, dalej M g O również o charakterze zasadowym, A l indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego o charakterze amfoterycznym, S i O będący tlenkiem obojętnym oraz S i O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego o charakterze kwasowym. Tlenki fosforu P indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, sześć, koniec indeksu dolnego oraz P indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, dziesięć, koniec indeksu dolnego o charakterze kwasowym, tlenki S O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego oraz S O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego o charakterze kwasowym, C l indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, OC l indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, sześć, koniec indeksu dolnego i C l indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, siedem, koniec indeksu dolnego również o charakterze kwasowym. W czwartym okresie zasadowe tlenki K indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, C a O oraz S c indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, dalej T i O oraz T i indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego o charakterze zasadowym i T i O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego o charakterze amfoterycznym. Tlenki wanadu V O i V indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego o charakterze zasadowym, V O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego o charakterze amfoterycznym oraz V indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, pięć, koniec indeksu dolnego o charakterze kwasowym. Tlenki chromu C r O o charakterze zasadowym, C r indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego o charakterze amfoterycznym i C r O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego o charakterze kwasowym. Zasadowe tlenki manganu M n O i M n indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, amfoteryczny M n O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego oraz kwasowy M n indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, siedem, koniec indeksu dolnego. Amfoteryczne tlenki żelaza F e O oraz F e indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego. Zasadowy tlenek kobaltu C o O oraz tlenek C o indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, którego charakteru nie można określić z powodu nietypowego przebiegu reakcji z zasadami i kwasami. Kolejno zasadowe tlenki niklu N i O i N i indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego. Amfoteryczny tlenek miedzi C u O i nie mający określonego charakteru C u indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O. Amfoteryczny tlenek cynku zet i galu G a indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego. Dalej amfoteryczne tlenki germanu G e O i G e O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego. Amfoteryczny tlenek arsenu A s indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego i kwasowy A s indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, pięć, koniec indeksu dolnego. Kwasowe tlenki selenu S e O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego i S e O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego. Ostatnie tlenki kwasowe w czwartym okresie B r indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O B r O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego.
Grafika interaktywna pt. „Jaki charakter mogą mieć tlenki?”
Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
RX1LVamxJ4O5G1
Ćwiczenie 1
Wybierz jedno nowe słowo poznane podczas dzisiejszej lekcji i ułóż z nim zdanie.
Wybierz jedno nowe słowo poznane podczas dzisiejszej lekcji i ułóż z nim zdanie.
bg‑green
Doświadczenia
Polecenie 2
Przeprowadzono pewne doświadczenia chemiczne, których schemat przedstawiono poniżej. Wiedząc, że odczynnikami są tlenek sodu, tlenek cynku oraz tlenek fosforu(), uzupełnij obserwacje i wnioski.
Uwaga! Charakter tlenków został podany w grafice interaktywnej, która znajduje się w poleceniu nr .
Podpowiedź! Tlenki kwasowe reagują z wodorotlenkami, tlenki zasadowe z kwasami, zaś tlenki amfoteryczne reagują zarówno z kwasami, jak i zasadami.
R1bAe9fZFz0uy1
Ilustracja przedstawia dwie probówki. W obu probówkach znajduje się badany tlenek. Do pierwszej probówki dodano wodny roztwór kwasu chlorowodorowego , zaś do drugiej wodny roztwór wodorotlenku sodu .
Źródło: GroMar Sp. z o. o., licencja: CC BY-SA 3.0.
RvBGDUC6wSHWQ
Zaznacz nazwy tlenków, które ulegają rozpuszczeniu w wodnym roztworze kwasu chlorowdorowego Możliwe odpowiedzi: 1. , 2.
R1WiVdX7DkisQ
Wymyśl pytanie na kartkówkę związane z tematem materiału.
RdIOaSLEC0DhD
Tlenek sodu Możliwe odpowiedzi: 1. Reaguje z zasadami, a nie reaguje z kwasami, ma charakter kwasowy., 2. Reaguje z kwasami, a nie reaguje z zasadami, ma charakter zasadowy., 3. Reaguje zarówno z kwasem, jak i zasadą, ma charakter amfoteryczny. Tlenek glinu Możliwe odpowiedzi: 1. Reaguje z zasadami, a nie reaguje z kwasami, ma charakter kwasowy., 2. Reaguje z kwasami, a nie reaguje z zasadami, ma charakter zasadowy., 3. Reaguje zarówno z kwasem, jak i zasadą, ma charakter amfoteryczny. Tlenek fosforu(V) Możliwe odpowiedzi: 1. Reaguje z zasadami, a nie reaguje z kwasami, ma charakter kwasowy., 2. Reaguje z kwasami, a nie reaguje z zasadami, ma charakter zasadowy., 3. Reaguje zarówno z kwasem, jak i zasadą, ma charakter amfoteryczny.
Tlenek sodu Możliwe odpowiedzi: 1. Reaguje z zasadami, a nie reaguje z kwasami, ma charakter kwasowy., 2. Reaguje z kwasami, a nie reaguje z zasadami, ma charakter zasadowy., 3. Reaguje zarówno z kwasem, jak i zasadą, ma charakter amfoteryczny. Tlenek glinu Możliwe odpowiedzi: 1. Reaguje z zasadami, a nie reaguje z kwasami, ma charakter kwasowy., 2. Reaguje z kwasami, a nie reaguje z zasadami, ma charakter zasadowy., 3. Reaguje zarówno z kwasem, jak i zasadą, ma charakter amfoteryczny. Tlenek fosforu(V) Możliwe odpowiedzi: 1. Reaguje z zasadami, a nie reaguje z kwasami, ma charakter kwasowy., 2. Reaguje z kwasami, a nie reaguje z zasadami, ma charakter zasadowy., 3. Reaguje zarówno z kwasem, jak i zasadą, ma charakter amfoteryczny.
RLMENOuSXcthx
Zapisz odpowiednie równania reakcji chemicznych tlenku cynku z kwasem solnym i wodorotlenkiem sodu. (Uzupełnij). (Uzupełnij).
Odpowiedź zapisz w zeszycie do lekcji chemii, zrób zdjęcie, a następnie umieść je w wyznaczonym polu.
Ru2eGNallLVan
Wybierz jedno nowe słowo poznane podczas dzisiejszej lekcji i ułóż z nim zdanie.
Równanie reakcji chemicznej tlenku sodu z kwasem solnym:
Równanie reakcji chemicznej tlenku sodu z wodorotlenkiem sodu:
Równanie reakcji chemicznej tlenku cynku z kwasem solnym:
Równanie reakcji chemicznej tlenku cynku z wodorotlenkiem sodu:
Równanie reakcji chemicznej tlenku fosforu() z kwasem solnym:
Równanie reakcji chemicznej tlenku fosforu() z wodorotlenkiem sodu:
Polecenie 3
Zaproponuj przebieg doświadczenia, za pomocą którego wykażesz charakter chemiczny tlenku krzemu(). Na podstawie problemu badawczego i poniższego schematu wysuń hipotezę, zanotuj przewidywane obserwacje oraz wnioski. Zapisz w formie cząsteczkowej i jonowej równania zachodzących reakcji.
Rli5DZy3zedLy1
Opis schematu dwóch doświadczeń. Ilustracja przedstawiająca dwie probówki umieszczone w statywach. W każdej z nich znajduje się tlenek krzemu(). Do pierwszej z nich dodano wodny roztwór kwasu chlorowodorowego , zaś do drugiej wodny roztwór wodorotlenku sodu . Drugą probówkę ogrzano płomieniem palnika.
Opis schematu dwóch doświadczeń. Ilustracja przedstawiająca dwie probówki umieszczone w statywach. W każdej z nich znajduje się tlenek krzemu(). Do pierwszej z nich dodano wodny roztwór kwasu chlorowodorowego , zaś do drugiej wodny roztwór wodorotlenku sodu . Drugą probówkę ogrzano płomieniem palnika.
Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
R1eEHMQrmJPCB1
Opis schematu dwóch doświadczeń po dodaniu kwasu oraz zasady. Ilustracja przedstawiająca dwie probówki umieszczone w statywach. W pierwszej probówce, do której dodano wodny roztwór kwasu chlorowodorowego H C l nie zaobserwowano zmian, zaś drugiej, do której dodano wodny roztwór wodorotlenku sodu N a O H oraz ogrzano uzyskano przeźroczysty niebieskawy roztwór.
Opis schematu dwóch doświadczeń po dodaniu kwasu oraz zasady. Ilustracja przedstawiająca dwie probówki umieszczone w statywach. W pierwszej probówce, do której dodano wodny roztwór kwasu chlorowodorowego H C l nie zaobserwowano zmian, zaś drugiej, do której dodano wodny roztwór wodorotlenku sodu N a O H oraz ogrzano uzyskano przeźroczysty niebieskawy roztwór.
Badanie właściwości chemicznych tlenku() krzemu
Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
RLIfKo8nTnuMv
Problem badawczy Jaki charakter ma tlenek krzemu cztery?. Hipoteza: Zjawisko wysalania białka jest procesem nieodwracalnym. Sprzęt i odczynniki laboratoryjne (Uzupełnij). Instrukcja wykonania doświadczenia (Uzupełnij). Obserwacje (Uzupełnij). Wnioski (Uzupełnij).
Problem badawczy:
Jaki charakter ma tlenek krzemu()?
RxmluU7eg5AwJ
(Uzupełnij).
Sprzęt i odczynniki laboratoryjne:
dwie probówki; dwa statywy; dwie łapy; palnik; wodny roztwór wodorotlenku sodu; kwas solny; tlenek krzemu().
R1VsDzQx6LQim
(Uzupełnij).
RF1gikG4BWQTr
(Uzupełnij).
RuyKBj6uBBjyn
(Uzupełnij).
RxEFHsZ7VDgNB
(Uzupełnij).
Hipoteza:
Tlenek krzemu() jest tlenkiem kwasowym.
Instrukcja doświadczenia:
1. Należy do obu probówek wsypać równą ilość tlenku krzemu().
2. Do probówki nr należy wlać wodorotlenku sodu, a do probówki nr taką samą objętość kwasu solnego.
3. Następnie ogrzać probówki w płomieniu palnika.
Obserwacje:
Probówka nr : brak zmian.
Probówka nr : osad tlenku krzemu() roztwarza się.
Równania reakcji chemicznych:
w formie cząsteczkowej:
w formie jonowej skróconej:
Wnioski:
Tlenek krzemu() jest tlenkiem kwasowym, ponieważ reaguje z roztworem wodorotlenku, a nie reaguje z kwasem.
RAec2YriCMZ7m
Ćwiczenie 2
Jakiego typu tlenkiem jest tlenek krzemu Możliwe odpowiedzi: 1. obojętnym, 2. kwasowym, 3. zasadowym, 4. amfoterycznym