Ogólny opis interwencji:

W ramach interwencji specjalista przeprowadzi z grupą zainteresowanych nauczycieli cykl spotkań, w trakcie których wprowadzone zostaną narzędzia umożliwiające rozwój współpracy z rodzicami. Między spotkaniami nauczyciele będą wdrażać proponowane rozwiązania, a specjalista będzie ich wspierał w pokonywaniu trudności. Na podstawie doświadczeń z warsztatów i współpracy z nauczycielami specjalista będzie mógł opracować rekomendacje dla pozostałych nauczycieli. Rekomendacje mogą stanowić podstawę do ujednolicenia strategii komunikacji w całej szkole. 

W czasie warsztatów nauczyciele i specjalista przeanalizują warunki, w jakich przebiega współpraca między rodzicami a nauczycielami. Specjalista pomoże nauczycielom określić, za co są odpowiedzialni, a za co odpowiedzialność ponoszą rodzice. Potem nastąpi etap doskonalenia metod komunikacji. Nauczyciele opanują techniki związane z komunikacją jednokierunkową (Graham‑Clay, 2005). Po pierwsze, nauczą się formułować informacje o trudnym zachowaniu ucznia, ćwicząc opisywanie sytuacji językiem faktów. Po drugie, nauczą się formułowania propozycji tego, w jaki sposób rodzice mogą wesprzeć w domu działania prowadzone przez nauczyciela w klasie. Ostatnim etapem będzie ćwiczenie przez nauczycieli pisania skutecznych pochwał, by wdrożyć się w proces informowania rodziców o postępach dziecka.

Interwencja może być zastosowana w każdej szkole, w której nauczyciele chcą zmodyfikować dotychczasowy model komunikacji z rodzicami. Szczególnie sprawdzi się on w klasach, w których nauczyciele określają współpracę z rodzicami jako trudną lub wymagającą, na przykład ze względu na zróżnicowane potrzeby edukacyjne uczniów lub obecność uczniów z doświadczeniem migracji.

Podstawy naukowe interwencji:

Zaproponowana interwencja opiera się na następujących przesłankach teoretycznych popartych licznymi badaniami opisywanymi w literaturze przedmiotu. Podstawą i punktem wyjścia jest postulat sformułowany między innymi przez Christenson i Havsy (2004) wskazujący, że współpraca edukatorów oraz opiekunów stwarza okoliczności do rozwoju społecznego, emocjonalnego i edukacyjnego uczniów. Ponieważ nauczyciele i rodzice mogą mieć inne wyobrażenia dotyczące dobrej edukacji (Sallaku, 2012), konieczne jest podjęcie działań, które pomogą zbudować pozytywną atmosferę wokół ich współpracy (Marzano, 2003). Działania te powinny opierać się na prowadzeniu dialogu, który „polega na zbieraniu informacji o uczniu i wspólnym ustalaniu możliwych sposobów wsparcia/pomocy, na wrażliwości i wzajemnym zaangażowaniu się w ten proces” (Lemańska‑Lewandowska, 2013, s. 125). Niezbędnym elementem tego procesu powinna być komunikacja dotycząca wzajemnych oczekiwań (Bender, 2005). 

Badania wskazują, że trudniej jest zbudować efektywną współpracę rodziców dzieci ze zróżnicowanymi potrzebami edukacyjnymi ze szkołą, niż z rodzicami dzieci o typowym rozwoju, co może być spowodowane wieloma czynnikami, np.: poczuciem niższej efektywności zaangażowania w pomaganie dzieciom, większym przemęczeniem czy rozbieżnościami między rodzicami a nauczycielami dotyczącymi uzyskania możliwych postępów przez dzieci (Szumski, Karwowski, 2015). Wykorzystanie komunikatów opartych na mocnych stronach jest niezbędne w procesie włączania uczniów i rodziców ze zróżnicowanymi potrzebami i służy nie tylko uczniom i rodzicom, ale także nauczycielom, którzy dzięki unikaniu języka skupionego na deficytach zmieniają sposób, w jaki postrzegają swoich uczniów i ich możliwości (Harkness, Walker, Meyer, 2022).