Scenariusz dla nauczyciela

Autorki: Marta Sterna, Tamara Roszak

Przedmiot: Język włoski

Temat zajęć: Tante occasioni per festeggiare! - Tak wiele okazji do świętowania!

Grupa docelowa:

III etap edukacyjny, klasa I, poziom A1+

Podstawa programowa:

Podstawa programowa – wariant III.2. Język obcy nowożytny nauczany jako drugi (kontynuacja 2. języka obcego nowożytnego ze szkoły podstawowej)
Cele kształcenia – wymagania ogólne
I. Znajomość środków językowych. Uczeń posługuje się podstawowym zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych oraz fonetycznych), umożliwiającym realizację pozostałych wymagań ogólnych w zakresie tematów wskazanych w wymaganiach szczegółowych.
II. Rozumienie wypowiedzi. Uczeń rozumie proste wypowiedzi ustne artykułowane wyraźnie, w standardowej odmianie języka, a także proste wypowiedzi pisemne, w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.
III. Tworzenie wypowiedzi. Uczeń samodzielnie tworzy krótkie, proste, spójne i logiczne wypowiedzi ustne i pisemne, w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.
IV. Reagowanie na wypowiedzi. Uczeń uczestniczy w rozmowie i w typowych sytuacjach reaguje w sposób zrozumiały, adekwatnie do sytuacji komunikacyjnej, ustnie lub pisemnie w formie prostego tekstu, w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.
V. Przetwarzanie wypowiedzi. Uczeń zmienia formę przekazu ustnego lub pisemnego w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.
Treści nauczania – wymagania szczegółowe
I. Uczeń posługuje się podstawowym zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych oraz fonetycznych), umożliwiającym realizację pozostałych wymagań ogólnych w zakresie następujących tematów:
9) kultura (np. twórcy i ich dzieła, uczestnictwo w kulturze, tradycje i zwyczaje, media);
II. Uczeń rozumie proste wypowiedzi ustne (np. rozmowy, wiadomości, komunikaty, ogłoszenia, instrukcje) artykułowane wyraźnie, w standardowej odmianie języka:
2) określa główną myśl wypowiedzi;
3) określa intencje nadawcy/autora wypowiedzi;
4) określa kontekst wypowiedzi (np. czas, miejsce, sytuację, uczestników);
5) znajduje w wypowiedzi określone informacje;
III. Uczeń rozumie proste wypowiedzi pisemne (np. listy, e‑mail, SMS‑y, kartki pocztowe, napisy, broszury, ulotki, jadłospisy, ogłoszenia, instrukcje, rozkłady jazdy, historyjki obrazkowe z tekstem, artykuły, teksty narracyjne, recenzje, wywiady, wpisy na forach i blogach, teksty literackie):
1) określa główną myśl tekstu lub fragmentu tekstu;
2) określa intencje nadawcy/autora tekstu;
4) znajduje w tekście określone informacje;
IV. Uczeń tworzy krótkie, proste, spójne i logiczne wypowiedzi ustne:
2) opowiada o czynnościach, doświadczeniach i wydarzeniach z przeszłości i teraźniejszości;
3) przedstawia fakty z przeszłości i teraźniejszości;
V. Uczeń tworzy krótkie, proste, spójne i logiczne wypowiedzi pisemne (np. notatkę, ogłoszenie, zaproszenie, życzenia, wiadomość, SMS, kartkę pocztową, e‑mail, historyjkę, list prywatny, wpis na blogu):
2) opowiada o czynnościach, doświadczeniach i wydarzeniach z przeszłości i teraźniejszości;
3) przedstawia fakty z przeszłości i teraźniejszości;
VI. Uczeń reaguje ustnie w typowych sytuacjach:
6) składa życzenia i gratulacje, odpowiada na życzenia i gratulacje;
VII. Uczeń reaguje w formie prostego tekstu pisanego (np. wiadomość, SMS, krótki list prywatny, e‑mail, wpis na czacie/forum) w typowych sytuacjach:
6) składa życzenia i gratulacje, odpowiada na życzenia i gratulacje;
VIII. Uczeń przetwarza prosty tekst ustnie lub pisemnie:
1) przekazuje w języku obcym nowożytnym informacje zawarte w materiałach wizualnych (np. wykresach, mapach, symbolach, piktogramach) lub audiowizualnych (np. filmach, reklamach);
IX. Uczeń posiada:
1) podstawową wiedzę o krajach, społeczeństwach i kulturach społeczności, które posługują się danym językiem obcym nowożytnym oraz o kraju ojczystym, z uwzględnieniem kontekstu lokalnego, europejskiego i globalnego;
2) świadomość związku między kulturą własną i obcą oraz wrażliwość międzykulturową.
X. Uczeń dokonuje samooceny i wykorzystuje techniki samodzielnej pracy nad językiem (np. korzystanie ze słownika, poprawianie błędów, prowadzenie notatek, stosowanie mnemotechnik, korzystanie z tekstów kultury w języku obcym nowożytnym).
XI. Uczeń współdziała w grupie (np. w lekcyjnych i pozalekcyjnych językowych pracach projektowych).
XII. Uczeń korzysta ze źródeł informacji w języku obcym nowożytnym (np. z encyklopedii, mediów, instrukcji obsługi), również za pomocą technologii informacyjno‑komunikacyjnych.
XIII. Uczeń stosuje strategie komunikacyjne (np. domyślanie się znaczenia wyrazów z kontekstu, identyfikowanie słów kluczy lub internacjonalizmów) i strategie kompensacyjne, w przypadku gdy nie zna lub nie pamięta wyrazu (np. upraszczanie formy wypowiedzi, zastępowanie innym wyrazem, opis, wykorzystywanie środków niewerbalnych).
XIV. Uczeń posiada świadomość językową (np. podobieństw i różnic między językami).

Kształtowane kompetencje kluczowe:

  • kompetencje w zakresie rozumienia i tworzenia informacji;

  • kompetencje w zakresie wielojęzyczności;

  • kompetencje cyfrowe;

  • kompetencje osobiste, społeczne i w zakresie umiejętności uczenia się;

  • kompetencje w zakresie świadomości i ekspresji kulturalnej.

Cele operacyjne:

  1. Uczeń zapamiętuje słownictwo i wyrażenia niezbędne do wypowiadania się na temat różnych rodzinnych uroczystości i wydarzeń.

  2. Uczeń stosuje wyrażenia niezbędne do złożenia życzeń z różnych okazji.

  3. Uczeń tworzy zdania, wykorzystując poznane elementy.

Cele motywacyjne:

  1. Uczeń rozwija wrażliwość międzykulturową oraz kształtuje postawę ciekawości, szacunku i otwartości wobec innych kultur.

  2. Uczeń aktywnie uczestniczy w procesie uczenia się.

  3. Uczeń rozwija kompetencje językowe i komunikacyjne oraz kulturowe.

  4. Uczeń wykorzystuje w naturalnych sytuacjach językowych poznane struktury i słownictwo.

  5. Uczeń zdobywa wiedzę i umiejętności do realizacji własnych celów komunikacyjnych.

  6. Uczeń pozyskuje świadomość znaczenia języków obcych nowożytnych w różnych dziedzinach kultury cywilizacyjnej.

Strategie uczenia się:

  • strategie pamięciowe – powtarzanie i utrwalanie poznanego materiału językowego w nowym kontekście;

  • strategie kognitywne – pozyskiwanie wiedzy językowo‑kulturowej, tworzenie różnych kombinacji zdań, analizowanie danych języka obcego;

  • strategie kompensacyjne – odgadywanie znaczenia wyrazów, poznawanie synonimów, niuansów znaczeniowych;

  • strategie metakognitywne – formułowanie pragmatycznych intencji w wypowiedzi, centralizowanie procesu uczenia na wybranym zagadnieniu;

  • strategie afektywne – odwoływanie się do doświadczeń i upodobań uczniów, podejmowanie ryzyka, akceptacja błędów.

Metody i techniki nauczania:

  • podejście komunikacyjne (luka informacyjna, podejście zadaniowe);

  • eklektyzm;

  • nauczanie polisensoryczne;

  • zintegrowane nauczanie językowo–przedmiotowe;

  • nauczanie zdalne i hybrydowe;

  • nauczanie programowane.

Formy pracy:

  • praca pod kierunkiem nauczyciela;

  • praca indywidualna;

  • praca w parach;

  • praca w grupach.

Środki dydaktyczne:

  • komputer / laptop / smartfon z dostępem do internetu;

  • materiały piśmiennicze;

  • głośniki.

PRZEBIEG LEKCJI

Faza wprowadzająca:

  1. Nauczyciel wprowadza temat lekcji, prosząc uczniów, aby wymienili, jakie uroczystości o charakterze rodzinnym świętują. Zapewne pojawią się wśród nich urodziny, imieniny, ślub, narodziny dziecka. Nauczyciel pomaga uczniom nazwać te uroczystości po włosku.

  2. Przy okazji można wskazać czasowniki ich dotyczące, np. il compleanno – compiere gli anni, il matrimonio – sposarsi. Następnie uczniowie zapoznają się z tekstem źródłowym, w którym pojawiają się życzenia z różnych okazji. Można wspólnie zastanowić się nad sformułowaniem innych życzeń.

  3. Polecenie do tekstu źródłowego sprawdza umiejętność dopasowania życzeń do uroczystości.

  4. Gramatycznie warto poćwiczyć czasowniki zwrotne w czasie passato prossimo, gdyż takie formy pojawią się w medium. Można zaproponować przekształcanie przykładowych zdań w czasie presente na zdania w czasie passato prossimo, np. Mi sveglio di solito alle 8. – Ieri mi sono svegliato/svegliata alle 9.

Faza realizacyjna:

  1. W tej fazie proponuje się zapoznanie z prezentacją multimedialną. Uczniowie przyglądają się ilustracjom, wsłuchują się w teksty odczytywane przez lektorkę i robią notatki. Notują uroczystości, w których uczestniczyła bohaterka.

  2. Nauczyciel może zapytać, w jakich uroczystości brali udział uczniowie w ostatnim czasie. Uczniowie starają się to wyrazić, używając czasu passato prossimo.

  3. Pierwsze polecenie do medium sprawdza zrozumienie prezentacji.

  4. W drugim poleceniu uczniowie mogą sami domyślić się brakujących słów w oparciu o kontekst, bez zaglądania do podpowiedzi.

  5. W poleceniu 3 należy dopasować opis do ilustracji.

Faza podsumowująca:

  1. Pod koniec lekcji uczniowie mają szansę sprawdzić nabytą wiedzę i umiejętności, wykonując zestaw ośmiu ćwiczeń z sekcji Sprawdź się.

  2. Ćwiczenie 3 można wykorzystać do przybliżenia uczniom ważnych dla kultury europejskiej postaci: Arystotelesa i Owidiusza. Nauczyciel może zapytać uczniów, co wiedzą o tych postaciach, a następnie opowiedzieć o nich w kilku zdaniach po włosku.

  3. Trudniejszą formą ćwiczenia 4 będzie domyślenia się rozwiązań z kontekstu, bez zaglądania do podpowiedzi.

  4. W ćwiczeniu 6 można zaproponować ułożenie zdań do czasowników, które nie pasowały.

  5. Jeżeli potencjał grupy na to pozwala, ćwiczenie 7 można wykonać w formie dialogu improwizowanego przez uczniów na forum klasy.

  6. Ćwiczenie 8 może być wykonane w formie pisemnej lub ustnej.

  7. Jeśli pojawiają się trudności z wykonaniem ćwiczeń, należy powtórzyć z uczniami materiał. Uczniowie mogą to też zrobić samodzielnie w domu.

  8. Jeżeli wszystkie ćwiczenia zostaną wykonane poprawnie, będzie to oznaczało, że cele zaproponowane w e‑materiale zostały osiągnięte.

Praca domowa:

Jako pracę domową można zaproponować ćwiczenia nr 1, 2 i 5.

Materiały pomocnicze:

Pomocniczo można wykorzystać fragmenty innych materiałów znajdujących się na platformie:

Wskazówki metodyczne opisujące różne zastosowania danego multimedium:

  • Multimedium bazowe dobrze jest wykorzystać podczas lekcji.

  • Dodatkowo uczniowie powinni wysłuchać prezentacji w domu, aby utrwalić pojawiające się w niej sformułowania.

  • Uczniowie, inspirując się multimedium, mogą przygotować podobną prezentację na temat najważniejszych wydarzeń, które odbyły się w ciągu roku w ich życiu i przedstawić ją na forum klasy. 

Słownik i bibliografia