PROGRAM 3. Ochrona zdrowia psychicznego, zapobieganie zaburzeniom psychicznym dzieci i młodzieży oraz oddziaływanie edukacyjno‑specjalistyczne skierowane do uczniów
Zajęcia adresowane są do uczniów szkół podstawowych (klas 6‑8) oraz szkół ponadpodstawowych. Są działaniami z zakresu profilaktyki uniwersalnej i selektywnej, skierowanej do uczniów, którzy znajdują się w podwyższonej grupie ryzyka podejmowania zachowań, takich jak samouszkodzenia z uwagi na występowanie tego problemu u jednego z uczniów. Zajęcia powinny być przeprowadzanie w klasie ucznia ze zidentyfikowanym problemem jako zajęcia warsztatowe/grupowe. Celem warsztatów jest rozwinięcie wglądu uczniów w swoje własne emocje, wpływu czynników zewnętrznych lub wewnętrznych na pojawiające się myśli i uczucia, a także podejmowane działania. Przede wszystkim nadrzędnym celem jest zapobieganie zachowaniom ryzykownym przez rozwinięcie strategii radzenia sobie w sytuacjach trudnych, regulacji emocji i rozwijania elastyczności psychologicznej, empatii oraz eliminacji poczucia alienacji i wyobcowania.
Zajęcia mogą być prowadzone w wymiarze 2 spotkań po 1,5 godziny lub 4 warsztatów po 45 minut.
Warsztat 1: Trudne sytuacje – wpływ na myśli, emocje, ciało i zachowanie
Warsztat 2: Po co czujemy? O funkcjach emocji
Warsztat 3: Co zrobić z myślami?
Warsztat 4: Co mogę zrobić, aby sobie poradzić
Cele zajęć
Działanie ma na celu zwiększenie świadomości uczniów na temat tego, że sytuacje, które mają miejsce w ich życiu, wpływają na ich myśli, aktywizacje przekonań oraz pojawianie się określonych uczuć. Celem jest również uświadomienie uczniom, że przeżywane cierpienie jest skutkiem tych działań. Aby sobie z nim poradzić, podejmują określone zachowania, które często mogą wiązać się z utrwalaniem problemu, unikaniem go lub stronieniem od doświadczania tych emocji. Te strategie nie służą redukcji trudności. Dzięki uczestnictwu w zajęciach uczniowie poznają inne sposoby na radzenie sobie w sytuacjach stresowych, poszukają strategii, które zmniejszą nasilenie cierpienia lub doprowadzą do rozwiązania problemu.
Dzięki uczestnictwu w zajęciach uczniowie zyskają większy wgląd we własne emocje i zachowania, co może jednocześnie wpłynąć na poszerzenie perspektywy i naukę kontrolowania swoich impulsów oraz lepszego rozumienia siebie.
Uczniowie, poprzez podejmowaną pracę w grupach, będą uczyć się zyskiwania innej perspektywy. Często nastolatki w sytuacjach trudnych doświadczają zawężenia perspektywy, spojrzenie na sytuacje z innej strony jest trudne, ale pomaga zredukować napięcie lub obniża negatywne myśli. Poprzez szukanie wspólnych rozwiązań sytuacji trudnych, uczniowie rozwiną strategie radzenia sobie w trudnych sytuacjach. Zaproponowane aktywności mają na celu pobudzenie młodzieży do poszukiwania rozwiązań.
Wielu nastolatków ma poczucie, że doświadczana przez nich trudność/problem wynika z ich ułomności, braku kompetencji, inności. Prowadzone zajęcia dostarczą uczniowi poczucia, że inni mogą przeżywać to samo, ale też mają różne strategie radzenia sobie z trudnościami. Uczniowie będą mieli szansę dzielić się stosowanymi strategiami radzenia sobie z problemami oraz wymyślać nowe.