Współpraca z rodzicami niepolskojęzycznymi
Rodziców i opiekunów z doświadczeniem migracji, których dzieci dołączają do klasy, warto potraktować w specjalny sposób i podjąć dodatkowe działania, by czuli się mile widziani. Jeśli rodzice nie posługują się językiem polskim w stopniu komunikatywnym, można przygotować w odpowiednim języku wskazówki dotyczące rozkładu szkoły, planu zajęć czy harmonogramu pracy, wręczyć list powitalny. Jeśli jest taka możliwość, warto poprosić o wsparcie tłumacza podczas indywidualnego spotkania. Szereg pomysłów na pierwsze tygodnie można znaleźć w materiałach przygotowanych przez nauczycieli i specjalistów po wybuchu wojny w UkrainieIndeks górny 22Indeks górny 22. Oczywiście, początkowe działania nie wystarczą. Wraz z upływem czasu pojawią się nowe wyzwania, a wspieranie dzieci będzie wymagać sprawnego przepływu informacji. Błędne okazuje się założenie, że do odczytania wiadomości wystarczy, by rodzice się posługiwali translatorami. Często okazuje się, że rodzice nie umieją korzystać z dzienników elektronicznych. Zdarza się, że sprawne wysyłanie i odbieranie wiadomości poprzez aplikacje stanowi wyzwanie nawet dla rodziców z Polski. Nauczyciel powinien upewnić się, czy wszyscy rodzice będą w stanie komunikować się poprzez dziennik elektroniczny. Można w trakcie indywidualnego spotkania przećwiczyć wysłanie pierwszej wiadomości, umówić się na próbne wiadomości wysłane z domu lub połączyć nowych rodziców w parę z kimś, kto używa już sprawnie tego narzędzia i będzie mógł pomóc. Koniecznie trzeba ustalić, czy w komunikacji z rodzicami nieposługującymi się językiem polskim będą obowiązywać takie same zasady jak w przypadku innych rodziców. Być może nauczyciel może dostosować oczekiwania. W dzienniku elektronicznym zwykle istnieje możliwość sprawdzenia, czy wiadomość została przeczytana. Warto też rozważyć możliwość wykorzystania do komunikacji komunikatorów używanych przez tych rodziców uczniów (Tędziagolska, Walczak, Żelazowska‑Kosiorek, 2022).
Ważne, aby planując współpracę rodzicami lub opiekunami dzieci pamiętać, że mamy do czynienia z dorosłymi, doświadczonymi ludźmi, którzy może w tym momencie życia potrzebują wsparcia, ale dalej są w stanie podejmować wszystkie decyzje i powinno się ich traktować po partnersku. Dobrze, by nauczyciel dbał o formę swych komunikatów, upraszczał formę i język, ale nie treści, które chce przekazać.
Nauczyciel może przed rozmową poszerzyć swoją wiedzę dotyczącą sytuacji edukacyjnej w kraju pochodzenia ucznia, sprawdzić, jakie są podstawowe różnice, które mogą zaskoczyć rodziców, np. jaki jest system oceniania, jak przebiega współpraca z rodzicami, czy uczniowie mają zapewnione w szkole posiłki, czy mogą zostawać w szkole po lekcjach. Może okazać się, że nieporozumienia między nauczycielami a rodzicami wynikają z błędnych założeń bazujących na dotychczasowych doświadczeniach. Przygotowany nauczyciel ma szansę wyjaśnić je w trakcie rozmowy. Cały czas należy też pamiętać o kwestii językowej. Warto pomyśleć, jakie terminy edukacyjne będą nam potrzebne do przeprowadzenia tej rozmowy i jak możemy sprawdzić, czy rozmówca zrozumiał nasz komunikat (prośba o powtórzenie, zapisanie najważniejszych ustaleń).