Wyznaczanie ciepła właściwego

Scenariusz zajęć realizowanych zgodnie z metodologią STEM w oparciu o zasoby Zintegrowanej Platformy Edukacyjnej, opracowany w ramach rządowego programu wspierania organów prowadzących szkoły i placówki w rozwijaniu umiejętności cyfrowych dzieci i młodzieży na lata 2025‑2029 – „Cyfrowy Uczeń” (Dz.U.2025.1254)

bg‑azure

Informacje ogólne

Imię i nazwisko autora:  Izabela Okrzesik‑Frąckowiak

Przedmiot wiodący:

  • fizyka

Filary metodologii STEM realizowane w ramach zajęć:

(S) przedmioty przyrodnicze

  • fizyka

(T) technologie

  • informatyka

(M) matematyka

Etap edukacyjny:

III etap - szkoła ponadpodstawowa

  • liceum ogólnokształcące

  • technikum

Pracownia STEM wspierana przez scenariusz:

  • P3: Pracownia przyrodnicza

Czas potrzebny na realizację zajęć:

  • 90 minut (2 godziny lekcyjne)

Sugerowany sposób organizacji czasu:

  • zajęcia podzielone na odrębne jednostki lekcyjne

Krótki opis zajęć

Lekcja koncentruje się na praktycznym wyznaczaniu ciepła właściwego substancji z wykorzystaniem czujnika temperatury w środowisku pracowni STEM. Uczniowie, pracując zespołowo, analizują definicję ciepła właściwego, poznają zasady bilansu cieplnego i obserwują przebieg rzeczywistego doświadczenia kalorymetrycznego. Wykorzystując e‑materiały ZPE, samodzielnie konstruują wiedzę, interpretują dane z pomiarów i formułują wnioski. Celem zajęć jest rozwijanie umiejętności badawczych i analitycznych poprzez wykonywanie doświadczeń,  a spodziewanym efektem – poprawne obliczenie ciepła właściwego metalu, rozpoznanie źródeł błędów oraz świadome wyjaśnienie, skąd wynikają różnice w nagrzewaniu się różnych substancji.

Tytuły i odnośniki do e‑materiałów z ZPE, w oparciu o które przygotowane są zajęcia

Wyznaczanie ciepła właściwego wody przy użyciu grzałki o znanej mocy

Jak definiujemy ciepo właściwe?

Wirtualne laboratorium WL‑I

bg‑azure

Cele lekcji oraz realizowane punkty podstawy programowej

Cel ogólny zajęć:

Cele kształcenia – wymagania ogólne
I. Wykorzystanie pojęć i wielkości fizycznych do opisu zjawisk oraz wskazywanie ich przykładów w otaczającej rzeczywistości.
II. Rozwiązywanie problemów z wykorzystaniem praw i zależności fizycznych.

Treści realizowane podczas lekcji umożliwiają uczniom zrozumienie, w jaki sposób procesy cieplne można opisywać ilościowo poprzez wyznaczanie ciepła właściwego metodą doświadczalną. Zajęcia rozwijają umiejętność planowania i przeprowadzania eksperymentu, analizy danych pomiarowych oraz stosowania zależności matematycznych do rozwiązywania problemów fizycznych. Uczniowie uczą się również oceniać wiarygodność otrzymanych wyników oraz formułować wnioski na podstawie przeprowadzonych obserwacji i pomiarów.

Cele operacyjne w sferze kognitywnej zgodnie ze zrewidowaną taksonomią Blooma

Z zakresu pamiętania informacji
(przywoływanie istotnych informacji).

  • Uczeń:

    • definiuje ciepło właściwe jako wielkość fizyczną,

    •  podaje i zapisuje jednostkę ciepła właściwego w układzie SI,

    • rozpoznaje i wskazuje wzór opisujący zależność między ilością ciepła, masą, ciepłem właściwym i zmianą temperatury.

Z zakresu rozumienia informacji
(wyjaśnienie istotnych informacji).

  • Uczeń:

    • wyjaśnia, dlaczego różne substancje mają różne wartości ciepła właściwego (odwołując się do budowy cząsteczkowej, rodzaju wiązań    i liczby stopni swobody),

    •  interpretuje zależność między ilością ciepła, masą, ciepłem właściwym i zmianą temperatury,

    • wskazuje, od czego zależy tempo nagrzewania i stygnięcia substancji.

Z zakresu zastosowania informacji
(rozwiązywanie problemów o zamkniętej strukturze, o jednoznacznym rozwiązaniu).

Uczeń:

  • oblicza ciepło właściwe metalu na podstawie danych pomiarowych, korzystając ze wzoru Q=mcdeltaT

  • wykonuje prostą analizę niepewności pomiarowej (oblicza względny błąd na podstawie niepewności masy i deltadeltaT).

Z zakresu analizowania, oceniania i tworzenia informacji 
(rozwiązywanie problemów o otwartej strukturze, tworzenie własnych rozwiązań zadanych problemów, ocena dotycząca wartości idei lub materiałów).

Uczeń:

  • projektuje wariant eksperymentu minimalizujący straty ciepła (np. izolacja kalorymetru, sposób mieszania, wybór czujnika)

  • ocenia i porównuje wyniki empiryczne  z wartościami tablicowymi — uzasadnia występujące odchylenia oraz proponuje modyfikacje procedury pomiarowej

  • proponuje i uzasadnia alternatywną metodę pomiaru (np. z wykorzystaniem grzałki o znanej mocy i kalorymetru)

  • analizuje i uzasadnia zależność między wartością ciepła właściwego a tempem zmian temperatury substancji.

Sposób realizacji zaplanowanych celów przez nauczyciela

Metody nauczania:

  • wykład informacyjny (krótki, wprowadzający)

  • pokaz multimedialny

  • dyskusja problemowa (analiza pomysłów uczniów)

  • eksperyment (metoda praktyczna / laboratoryjna)

Formy pracy:

  • praca indywidualna

  • praca w parach.

Realizowane punkty podstawy programowej kształcenia ogólnego dla danego przedmiotu

FIZYKA
bg‑azure

Przygotowanie do zajęć

Przygotowanie nauczyciela: środki dydaktyczne i wyposażenie stanowiska

Sprzęt pomiarowy i cyfrowy:

  •  komputer lub tablet z oprogramowaniem do zapisu danych (arkusz kalkulacyjny) – 1 na zespół lub na 2 zespoły,

  • czujnik temperatury (sonda cyfrowa z interfejsem USB/Bluetooth) wraz z przewodami i ładowarkami,

  • waga elektroniczna (dokładność co najmniej ±0,1 g),

  • stoper lub zegar z sekundnikiem,

Wyposażenie do doświadczenia:

  • kalorymetr (np. metalowy lub styropianowy) z pokrywą i mieszadłem,

  • próbki metali o znanej masie (np. aluminium, miedź, żelazo),

  • źródło ciepła (np. grzałka, płyta grzewcza lub czajnik laboratoryjny – w zależności od wariantu doświadczenia),

  • materiały izolacyjne (np. styropian, folia aluminiowa),

Materiały pomocnicze:

  • arkusze pracy, formularze protokołu doświadczenia,

  • tablica lub prezentacja z poleceniami dla uczniów,

Środki bezpieczeństwa:

  • rękawice ochronne,

  • okulary ochronne,

  •  gaśnica.

Dostosowanie zajęć do zróżnicowanych potrzeb uczniów (SPE)

Aby zajęcia były dostępne dla wszystkich uczniów, należy uwzględnić różnice w możliwościach poznawczych, sensorycznych i motorycznych oraz zapewnić różne sposoby odbioru i przetwarzania informacji.

Uczniowie z trudnościami wzrokowymi

  • przygotowanie materiałów w powiększonej czcionce lub o wysokim kontraście,

  • odczytywanie poleceń i wyników na głos,

  • możliwość korzystania z danych w formie audio lub cyfrowej,

  • elastyczny podział ról w grupie (np. większy udział w analizie danych zamiast odczytów wizualnych).

Uczniowie z dysleksją i trudnościami w czytaniu

  • stosowanie krótkich, punktowanych instrukcji,

  • udostępnienie materiałów w formie nagrań lub filmów (z napisami),

  • ograniczenie ilości tekstu ciągłego na rzecz schematów i tabel.

Uczniowie z niepełnosprawnością ruchową

  •  dostosowanie stanowiska pracy (wysokość stołu, dostępność sprzętu),

  • możliwość wyboru roli w grupie (np. obsługa komputera, analiza danych),

  • zapewnienie wsparcia przy czynnościach wymagających precyzji manualnej.

Uczniowie z trudnościami poznawczymi

  • dzielenie zadania na mniejsze etapy (instrukcja krok po kroku),

  •  udostępnienie wzorów obliczeń i przykładów,

  • wydłużenie czasu pracy,

  • częstsze wsparcie nauczyciela i pytania naprowadzające.

Uczniowie z lękiem lub niską pewnością siebie

  • możliwość wyboru roli mniej obciążającej (np. obserwator, analityk),

  • wcześniejsza demonstracja doświadczenia przez nauczyciela,

  • budowanie poczucia bezpieczeństwa poprzez pracę w parach.

Organizacja i komunikacja

  •  jasne przedstawienie celów i kryteriów sukcesu,

  • stosowanie różnych form przekazu (ustna, wizualna, praktyczna),

  • monitorowanie pracy uczniów i bieżące wsparcie.

Przygotowanie uczniów do zajęć (praca przed lekcją)

Przed lekcją uczniowie zapoznają się z materiałami wprowadzającymi dotyczącymi ciepła właściwego:

Kluczowe zasady bezpieczeństwa podczas zajęć

  • Wszystkie czynności z użyciem gorących przedmiotów wykonuje nauczyciel lub uczniowie pod jego bezpośrednim nadzorem. Uczniowie stosują rękawice ochronne podczas przenoszenia rozgrzanych próbek.

  • Podczas pracy z urządzeniami grzewczymi (grzałka, płyta grzewcza) obowiązuje stosowanie okularów ochronnych.

  • Na stanowisku eksperymentalnym nie wolno przechowywać ani spożywać napojów i jedzenia.

  • Przed rozpoczęciem pracy należy sprawdzić stan techniczny przewodów i urządzeń elektrycznych; korzystać wyłącznie ze sprawnego sprzętu oraz gniazdek zabezpieczonych wyłącznikiem różnicowoprądowym.

  • Należy znać i stosować procedury postępowania w sytuacjach awaryjnych, w szczególności:  w przypadku oparzenia – natychmiastowe chłodzenie miejsca oparzenia pod bieżącą, chłodną wodą; w przypadku pożaru – użycie odpowiedniej gaśnicy i powiadomienie nauczyciela.

  •  Należy zachować porządek na stanowisku pracy oraz unikać pośpiechu podczas wykonywania czynności.

  • W przypadku uczniów z ograniczeniami ruchowymi należy zapewnić bezpieczny dostęp do stanowiska pracy oraz jego odpowiednią wysokość i organizację przestrzeni.

bg‑azure

Przebieg zajęć

Faza wprowadzająca

1

Czas [min]

Działania nauczyciela

Działania uczniów

Uwagi / wskazówki metodyczne

3 min

Przedstawia cele lekcji w języku ucznia, organizuje pracę w grupach, przypomina zasady BHP i oraz rozdaje karty pracy.

Zadają pytania doprecyzowujące cele, przyjmują role w grupach.

Formułowanie celów w języku ucznia sprzyja świadomemu uczeniu się. Pytania uczniów pozwalają ocenić poziom rozumienia i wspierają przydział ról w grupie. Przykład celów w języku ucznia (można wyświetlić na slajdzie):

Na tej lekcji:

  • dowiem się, co to jest ciepło właściwe,

  • zrozumiem, dlaczego różne substancje nagrzewają się w innym czasie,

  • nauczę się korzystać ze wzoru na ilość ciepła,

  • sprawdzę, jak zachodzi wymiana ciepła w doświadczeniu.

4 min

Wyświetla fragment filmu z e‑materiału „Jak definiujmy ciepło właściwe?” i formułuje polecenie ukierunkowujące uwagę uczniów. Zalecany fragment: 0:30–2:30,

Analizują materiał filmowy, identyfikują czynniki wpływające na różnice w czasie nagrzewania wody i oleju.

Przed projekcją warto zadać pytanie kluczowe. Uczniowie mogą notować spostrzeżenia. Przykłady poleceń ukierunkowujących uwagę ucznia

1. Przed obejrzeniem filmu:

  • Zwróć uwagę, co wpływa na to, że jedna substancja nagrzewa się szybciej od drugiej.

  • Spróbuj odpowiedzieć, jakie wielkości fizyczne trzeba zmierzyć, aby porównać nagrzewanie różnych substancji.

  • Zastanów się, dlaczego woda i olej (o tej samej masie) mogą nagrzewać się w różnym tempie.

  • Wypisz na kartce , co może mieć wpływ na zmianę temperatury ciała.

2. W trakcie oglądania / obserwacji:

  • Zanotuj, jakie czynniki autor filmu wskazuje jako istotne.

  • Zwróć uwagę, jakie wielkości są mierzone w doświadczeniu.

  • Sprawdź, czy Twoje przypuszczenia się potwierdziły.

3. Po obejrzeniu:

  • Odpowiedz na pytanie: Co decyduje o tempie nagrzewania substancji?

  •  Porównaj swoje wnioski z odpowiedzią kolegi/koleżanki.

8 min

Moderuje dyskusję problemową: „Dlaczego woda i olej nagrzewają się w różnym tempie, mimo tej samej masy? Jakie wielkości fizyczne należy zmierzyć, aby to zbadać?”

Uczniowie formułują hipotezy dotyczące zależności temperatury od rodzaju substancji oraz proponują sposób ich weryfikacji poprzez pomiar temperatury w czasie przy zachowaniu tych samych warunków.

Przykładowe hipotezy uczniów:

  • Woda nagrzewa się wolniej niż olej, bo ma większe ciepło właściwe.

  • Tempo nagrzewania zależy od rodzaju substancji.

  • Im większa masa, tym wolniej rośnie temperatura.

  • Na zmianę temperatury wpływa ilość dostarczonego ciepła.

  • Jeśli dostarczymy tyle samo energii, różne substancje zmienią temperaturę inaczej.

Propozycje sposobów pomiaru

  • Możemy zmierzyć temperaturę wody i oleju co określony czas.

  • Użyjemy termometru lub czujnika temperatury i stopera.

  • Podgrzewamy substancje taką samą grzałką przez ten sam czas.

  • Zważymy substancje, żeby miały taką samą masę.

  • Porównamy przyrost temperatury po dostarczeniu tej samej ilości energii.

Technika „pomyśl–porozmawiaj–podziel się”: Najpierw indywidualna refleksja (ok. 30 s), następnie rozmowa w parach i prezentacja wniosków na forum. Podane obok przykłady warto wykorzystać jako bank odpowiedzi (np. na slajdzie lub karcie pracy), żeby:

  •  wesprzeć słabszych uczniów,

  •  ukierunkować dyskusję,

  • przejść płynnie do wprowadzenia wzoru .

5 min

Zleca wykonanie trzech początkowych ćwiczeń „Sprawdź się” z e‑materiału „Jak definiujmy ciepło właściwe?” w celu weryfikacji wiedzy wstępnej. Nauczyciel omawia wyniki zwracając szczególną uwagę na typowe błędy uczniów, takie jak niepoprawne stosowanie wzoru, brak uwzględnienia jednostek oraz trudności w interpretacji zależności między ciepłem właściwym a tempem nagrzewania.

Wykonują indywidualnie ćwiczenia 1‑3 z fragmentu e‑materiału „Jak definiujemy ciepło właściwe. Sprawdź się”

Ćwiczenia służą diagnozie poziomu opanowania pojęcia i wzoru . Można omówić najczęstsze błędy. Najczęstsze błędy uczniów związane z pojęciem ciepła właściwego i wzorem na ilość ciepła: 

Błędy pojęciowe

  • Mylenie ciepła właściwego z temperaturą „Substancja ma większe ciepło właściwe, bo ma wyższą temperaturę.”,

  • Brak rozumienia, że ciepło właściwe to cecha substancji, a nie konkretnego ciała,

  • Przekonanie, że „szybciej się nagrzewa = lepsze przewodnictwo cieplne” (mieszanie pojęć).

Błędy we wzorze

  • Pomijanie jednego z czynników (np. masy lub różnicy temperatur),

  • Zapis deltaT jako T zamiast różnicy temperatur,

  • Błędne przekształcanie wzoru (np. dzielenie zamiast mnożenia).

Błędy jednostek

  • Brak jednostek lub błędne jednostki (np. zamiast J to W)

  • Niezgodność jednostek (np. masa w gramach, a ciepło właściwe w J/kg·K)

  • Brak przeliczenia jednostek (g na kg)

Błędy interpretacyjne : Brak zrozumienia, że:

  • większe c to wolniejsze nagrzewanie

  • mniejsze c to szybsze nagrzewanie

5 min

Porządkuje wiedzę uczniów: przypomina definicję ciepła właściwego oraz wprowadza wzór i jednostki, odwołując się do materiału ZPE: „Jak definiujemy ciepło właściwe?”

Analizują definicję i wzór, interpretują znaczenie wielkości fizycznych, uzupełniają kartę pracy (definicja, wzór, jednostki), wykonują proste przekształcenia oraz formułują pytania dotyczące zależności fizycznych.

Należy podkreślić znaczenie jednostek oraz interpretację fizyczną wielkości. Warto odwołać się do wcześniejszych hipotez uczniów. Należy zwrócić szczególną uwagę na poprawne stosowanie jednostek fizycznych – uczniowie powinni zapisywać wielkości w układzie SI (masa w kg, temperatura w K lub °C jako różnica temperatur, ilość ciepła w J) oraz dostrzegać konieczność przeliczania jednostek (np. g na kg). Warto podkreślić, że jednostki niosą informację fizyczną i pozwalają sprawdzić poprawność obliczeń.

10 min

Demonstruje doświadczenie: bilans cieplny (gorąca kulka metalowa zanurzana w wodzie w kalorymetrze). Rejestruje temperaturę w czasie rzeczywistym i omawia kolejne etapy doświadczenia.

Obserwują przebieg doświadczenia, zapisują wyniki w tabeli, identyfikują i analizują wielkości fizyczne (temperatura, masa, zmiana temperatury), interpretują wyniki oraz formułują wnioski dotyczące wymiany ciepła. 

Wnioski – wersja uczniowska

  •  Ciepło przepływa z ciała cieplejszego do chłodniejszego.

  • Temperatura ciał z czasem się wyrównuje.

  • Jedno ciało oddaje tyle ciepła, ile drugie pobiera.

  • Różne substancje nagrzewają się w różnym tempie.

Należy zwrócić uwagę na dokładność pomiarów oraz warunki doświadczenia (izolacja układu). Warto zadać pytania kierujące: Co się zmienia?, Dlaczego temperatura się wyrównuje?. Można zapowiedzieć wykorzystanie danych do obliczeń na kolejnej lekcji.

Wnioski (dla nauczyciela):

  •  Ciepło przepływa od ciała o wyższej temperaturze do ciała o niższej temperaturze.

  • W wyniku wymiany ciepła temperatury ciał dążą do wyrównania (osiągnięcia równowagi cieplnej).

  • Ilość ciepła oddana przez ciało cieplejsze jest równa ilości ciepła pobranej przez ciało chłodniejsze (w układzie izolowanym).

  • Zmiana temperatury zależy od masy ciała oraz jego ciepła właściwego.

  • Substancje o większym cieple właściwym nagrzewają się wolniej niż te o mniejszym cieple właściwym.

Faza realizacyjna

1

Czas [min]

Działania nauczyciela

Działania uczniów

Uwagi / wskazówki metodyczne

35 min

Nadzoruje przebieg doświadczenia, przypomina zasady BHP, wspiera uczniów w posługiwaniu się czujnikiem temperatury i arkuszem obliczeniowym, zadaje pytania naprowadzające oraz moderuje analizę wyników.

Praca w parach:

  1. Przygotowanie próbek: ważą próbkę metalu i zapisują wynik wraz z jednostką.

  2. Podgrzewanie próbki: podgrzewają metal do temp. ok. 80–90°C; kontrolują temperaturę (termometr/czujnik).

  3. Przygotowanie kalorymetru: odmierzają masę wody, mierzą temperaturę początkową.

  4. Przeprowadzenie doświadczenia:

  5. Szybko przenoszą próbkę do wody, mieszają i rejestrują temperaturę w funkcji czasu.

  6. Odczyt temperatury końcowej: po ustabilizowaniu odczytują wartość.

  7. Opracowanie wyników: zapisują dane w arkuszu, wykonują obliczenia.

  8. Analiza niepewności: szacują niepewność pomiaru (deltaT, masa).

  9. Wizualizacja danych: sporządzają wykres temperatury w funkcji czasu i interpretują jego przebieg.

Wykorzystanie e‑materiału ZPE: „Wyznaczanie ciepła właściwego wody przy użyciu grzałki o znanej mocy”

Eksperyment praktyczny – metoda kalorymetryczna

Cel: wyznaczenie ciepła właściwego metalu.

Należy zwrócić uwagę na:

  • zachowanie jednakowych warunków pomiaru,

  • szybkie przeniesienie próbki (ograniczenie strat ciepła),

  • dokładność odczytów i zapis jednostek,

  • interpretację wykresu (moment zanurzenia, stan równowagi).

Możliwe trudności: nierówny udział uczniów, problemy komunikacyjne, błędy w zapisie i analizie danych, trudności w organizacji pracy oraz zarządzaniu czasem. W celu ich ograniczenia nauczyciel wprowadza podział ról w parach, monitoruje przebieg pracy, stosuje pytania naprowadzające oraz przypomina zasady BHP i poprawnego zapisu wyników.

15 min

Proponuje rozszerzenie doświadczenia lub problem badawczy, inicjuje dyskusję podsumowującą oraz zachęca do zastosowania wiedzy w kontekście praktycznym

Przygotowują kartę pracy, wykonują dodatkowy pomiar lub analizują problem badawczy, formułują wnioski i prezentują wyniki.

Można rozszerzyć kontekst, np.:

  • dobór materiału do radiatora (zastosowanie ciepła właściwego),

  • analiza materiałów akumulujących energię (np. kamienie w saunie),

  • porównanie właściwości cieplnych różnych substancji.

Warto zastosować pytania problemowe: „Dlaczego…?”, „Co by się zmieniło, gdyby…?”.

Faza podsumowująca

1

Czas [min]

Działania nauczyciela

Działania uczniów

Uwagi / wskazówki metodyczne

5 min

Pełni rolę mentora: inicjuje podsumowanie pracy, zadaje pytania naprowadzające, wspiera interpretację wyników i koryguje ewentualne błędy w rozumowaniu.

Każda grupa prezentuje wyniki doświadczenia: podaje wyznaczoną wartość ciepła właściwego wraz z oszacowaniem niepewności, omawia wykres temperatury w funkcji czasu.

Dyskusja ukierunkowana pytaniami: Czy wynik jest zgodny z wartością tablicową?, Jakie czynniki mogły wpłynąć na wynik?, Jak ograniczyć straty ciepła? Warto zwrócić uwagę na poprawność jednostek i interpretację wyników.

5 min

Podsumowuje lekcję: odnosi osiągnięcia uczniów do celów lekcji, udziela informacji zwrotnej, wskazuje mocne strony i obszary do poprawy.

Dokonują samooceny: opisują, czego się nauczyli, co było dla nich trudne oraz w jaki sposób mogą wykorzystać zdobytą wiedzę.

Można zastosować technikę „Zdanie podsumowujące”, np.: Dziś nauczyłem/am się, że…. Warto odwołać się do celów lekcji zapisanych na początku. Przykładowe pytania:

  • Czego dziś się nauczyłeś/aś?

  • Co było dla Ciebie najtrudniejsze?

  • Co już rozumiesz lepiej niż na początku lekcji?

  • Jak możesz wykorzystać tę wiedzę w praktyce?

bg‑azure

Po zajęciach

Propozycja działań dla uczniów, które mają na celu integrację i utrwalenie zdobytej wiedzy

  1. Raport grupowy(do oddania w ciągu 3 dni): krótki protokół eksperymentu (cel, metoda, pomiary, obliczenia, wykresy, 3 wnioski, analiza błędów)

  2. Zadanie integrujące (indywidualne): porównać dwie metody wyznaczania (kalorymetryczna i grzałka o znanej mocy) — napisać 1‑stronicowe porównanie     i wskazać, kiedy wybrać którą metodę.

Dodatkowe ćwiczenie ZPE: wykonać kolejne zadania w module „Sprawdź się” - link: https://zpe.gov.pl/a/sprawdz-sie/DEMyKg7cq) i zapisać wyniki.

Propozycja ewaluacji lekcji i stopnia realizacji zaplanowanych celów edukacyjnych

Uzupełnij tabelkę (dokonaj własnej oceny w %):

Ocena

Procenty

Ocena praktyczna

(0 – 50 %)

Ocena obliczeń i analizy

(0 – 30 %)

Ocena raportu

(0 – 20 %)

bg‑azure

Bibliografia i załączniki

Szczegółowy wykaz elementów e‑materiałów z ZPE wykorzystanych do opracowania scenariusza

1

Tytuł e‑materiału

Odnośnik

Element e‑materiału

Jak definiujemy ciepło właściwe?

https://zpe.gov.pl/a/przeczytaj/DChcGFjlZ

Przeczytaj

Jak definiujemy ciepło właściwe?

https://zpe.gov.pl/a/film-samouczek/D1BEzU3iP

Film samouczek

Jak definiujemy ciepło właściwe?

https://zpe.gov.pl/a/sprawdz-sie/DEMyKg7cq

Sprawdź się

Wirtualne laboratorium WL‑I

https://zpe.gov.pl/a/wirtualne-laboratorium-wl-i/DreQnJwhS

Wirtualne laboratorium WL‑I

Jak definiujemy ciepło właściwe?

https://zpe.gov.pl/a/wprowadzenie/D14oInNv5

Wprowadzenie

Jak definiujemy ciepło właściwe?

https://zpe.gov.pl/a/przeczytaj/DChcGFjlZ

Warto przeczytać

Wyznaczanie ciepła właściwego wody przy użyciu grzałki o znanej mocy

https://zpe.gov.pl/b/wyznaczanie-ciepla-wlasciwego-wody-przy-uzyciu-grzalki-o-znanej-mocy/PseG6kpxv

Wyznaczanie ciepła właściwego wody przy użyciu grzałki o znanej mocy

Inne niezbędne środki i pomoce dydaktyczne

  • komputer lub tablet z oprogramowaniem do zapisu i analizy danych (np. arkusz kalkulacyjny) – 1 na zespół lub na 2 zespoły,

  • czujnik temperatury (sonda cyfrowa z interfejsem USB lub Bluetooth) wraz z przewodami i ładowarkami.

Wyznaczanie ciepła właściwego – Karta pracy