Zróżnicowanie w grupie rodziców
Rodzice w klasie tworzą grupę losową. Uczniowie mogą być dobierani w różnych formach rekrutacji, ale rodzice znajdują się tam w konsekwencji przyjęcia do klasy ich dziecka. W każdej klasie rodzice różnią się zaangażowaniem w edukację dzieci, poziomem wykształcenia, statusem społeczno‑ekonomicznym, umiejętnościami wychowawczymi. Można założyć, iż około 70% rodziców w klasie będzie współpracować z nauczycielem zgodnie, według wytycznych. Może rodzice nie będą wykazywać się inicjatywą, ale przy odpowiedniej instrukcji od nauczyciela zaangażują się i zrealizują zlecone zadanie. Pozostałe 30% rodziców podzieli się na dwie grupy, z których jedną stanowić będą osoby bardziej zaangażowane i wykazujące inicjatywę, a drugą – osoby niezaangażowane i wręcz wymagające wsparcia. Gdy nauczyciel ma świadomość takiego podziału, może odpowiednio zaplanować swoją pracę i sposób angażowania rodziców.
Tabela 1. Konsekwencje zróżnicowania wśród rodziców dla działań nauczyciela
15% | 70% | 15% | |
|---|---|---|---|
Czego może się spodziewać nauczyciel? | Jeśli nauczyciel określi, czego oczekuje, rodzice nie zastosują się do zaleceń. Albo zignorują zalecenia albo ich nie zrozumieją i zrobią coś sprzecznego z oczekiwaniami. | Jeśli nauczyciel określi, czego oczekuje, rodzice zrealizują to. | Jeśli nauczyciel określi, czego oczekuje, rodzice zrealizują to, a nawet zrobią coś więcej. |
Co to oznacza dla nauczyciela? | Nauczyciel może walczyć o współpracę (zmniejszyć wymagania, zwiększyć wsparcie), przejąć część zadań rodziców albo poprosić specjalistę o wsparcie. | Wystarczy, że nauczyciel dokładnie określi, czego oczekuję, co rodzic ma zrobić i w jaki sposób. | Rodzice z tej grupy zrealizują to, czego oczekuje nauczyciel, ponadto mogą służyć dodatkowym wsparciem, wykazują inicjatywę. Warto umożliwić im działanie, wskazać, jak mogą pomóc. |
Indeks górny Źródło: Opracowanie własne. Indeks górny koniecŹródło: Opracowanie własne.
Może się wydawać, że procent osób zaangażowanych i wykazujących inicjatywę jest mały. Warto jednak pamiętać, że przy trzydzieściorgu uczniach w klasie oznacza to, że wśród rodziców będą cztery, a może nawet pięć bardzo zaangażowanych osób, gotowych wspierać nauczyciela, dwadzieścia osób, które przy jasnym określeniu oczekiwań będzie wywiązywać się z ustaleń i tylko cztery albo pięć osób, które będą wymagały od nauczyciela stałego wsparcia. Zdarza się, że uwaga nauczycieli skupia się na grupie rodziców niezaangażowanych, wymagających wsparcia. To stwarza mylne wrażenie, że współpraca z daną klasą jest trudna, co w konsekwencji zniechęca nauczyciela do jakichkolwiek działań. Jeśli nauczyciel nie ma zasobów, aby w danym momencie podjąć dodatkowe działania wspierające potrzebujących rodziców, może przekierować ich do nauczyciela współorganizującego kształcenie lub nauczyciela specjalisty. W tej sytuacji przejmuje niektóre zadania rodziców, np. pomoc w organizacji pracy, i nie oczekuje wsparcia z ich strony.