Kierunek Średniowiecze

W rozdziale tym przyjrzymy się filozofii średniowiecznej — epoce, w której myślenie o świecie zostało podporządkowane pytaniom o Boga, wieczność i sens Objawienia. Zaczniemy od określenia ram czasowych średniowiecza i jego miejsca w dziejach kultury europejskiej, a następnie przejdziemy do patrystyki, czyli pierwszego okresu filozofii chrześcijańskiej, w którym Ojcowie Kościoła położyli fundamenty doktryny opartej na wierze i egzegezie biblijnej. Poznamy kontekst historyczny dojrzałego średniowiecza — kształtowanie się państw, wyprawy krzyżowe, narodziny mieszczaństwa — oraz rolę, jaką w rozwoju filozofii odegrały pierwsze uniwersytety w Bolonii, Paryżu, Oxfordzie i Cambridge. Następnie omówimy najważniejszych myślicieli epoki: Anzelma z Canterbury i jego formułę „wiary poszukującej zrozumienia", Tomasza z Akwinu, który rozdzielił filozofię od teologii i stworzył arystotelizm chrześcijański zwany tomizmem, oraz Wilhelma Ockhama, którego empiryzm i słynna brzytwa doprowadziły do dalszego oddzielenia nauki od wiary. Rozdział zamknie omówienie mistycyzmu — nurtu, który obok scholastyki stanowił drugi wielki prąd średniowiecznej myśli i szukał drogi do poznania Boga nie przez rozum, lecz przez kontemplację i bezpośrednie doświadczenie duchowe.