Pośród artystycznych zawodów rzeźbiarz jest szczególnym, ponieważ ma wiele wspólnego zarówno z architektem, jak i malarzem. Tworzone przez niego dzieła są oparte, podobnie jak wytwory architektów, na konstrukcji, a końcowym efektem rzeźb może także być również wprowadzenie barwy, co łączy je z malarstwem. Ale na tym nie koniec...
bg‑red
Ten materiał pomoże Ci
Rozpoznawać techniki rzeźbiarskie,
Rozróżniać materiały z jakich zostały wykonane rzeźby,
Zauważać różnorodność technik i narzędzi medialnych stosowanych przez współczesnych rzeźbiarzy,
Rozpoznawać prace znanych rzeźbiarzy.
Ten materiał przybliży Ci, jak pracują artyści rzeźbiarze. Krótkie filmy wprowadzą Cię w zagadnienia technik rzeźbiarskich, od tradycyjnych, po najbardziej nowatorskie. Opisy wybranych dzieł z zastosowaniem właściwej terminologii pozwolą Ci lepiej poznać współczesne realizacje.
bg‑red
Materiały i techniki
bg‑gray2
Jakie są podstawowe techniki rzeźbiarskie?
Najbardziej znane techniki rzeźbiarskie związane są z materiałami, z jakich artyści tworzą rzeźby. Tradycyjne rzeźby powstają z materiałów takich, jak:
kamień (m.in. marmur, granit, piaskowiec);
drewno (np. dąb, jesion, lipa);
metal (w śród nich brąz, żelazo, metale szlachetne - złoto, srebro);
glina i związane z nią masy ceramiczne (m.in. porcelana, fajans);
kamienie szlachetne i półszlachetne (np. bursztyn, agat, ametyst);
gips;
wosk;
beton
Ale można tu dodać również inne, nietypowe materiały, jak: styropian czy lód.
RNsHBBjTEggkz
Ćwiczenie 1
Z jakich materiałów artyści tworzą rzeźby?
Z jakich materiałów artyści tworzą rzeźby?
bg‑red
Kamień - klasyczny materiał rzeźbiarski
bg‑gray2
Czym wyróżnia się rzeźba w kamieniu?
Zapoznaj się z pracą rzeźbiarza w kamieniu na podstawie krótkiego filmu. Poznaj jedną z najstarszych technik rzeźbiarskich, zwracając uwagę na warsztat i etapy powstawania rzeźby.
RRrXixXP3Sc99
Materiał filmowy do lekcji zatytułowany: Rzeźba w kamieniu.
Materiał filmowy do lekcji zatytułowany: Rzeźba w kamieniu.
Rzeźba w kamieniu, online‑skills, CC BY 3.0
Źródło: online-skills, Rzeźba w kamieniu, licencja: CC BY 3.0.
Źródło: online-skills, Rzeźba w kamieniu, licencja: CC BY 3.0.
Materiał filmowy do lekcji zatytułowany: Rzeźba w kamieniu.
Przykład 1
Oto najsławniejsze rzeźby wykonane z marmuru; starożytna „Wenus z Milo” i „Dawid” Michała Anioła, wyrzeźbiony w okresie renesansu. Mistrzostwo warsztatu rzeźbiarskiego pozwoliło doskonale odwzorować anatomię człowieka.
R17UXKM9JB63V
Na zdjęciu znajduje się rzeźba z marmuru, która przedstawia półnagą kobietę. Jej kręcone włosy są upięte w kok z tyłu głowy. Bogini ma kształtne piersi. Jej szata okala biodra, ciągnąc się do samych stóp. Nie ma rąk. Lewa noga jest nieco wysunięta do przodu i oparta na wzniesieniu, zaś prawa utrzymuje ciężar ciała. Kobieta stoi w swobodnej pozycji, z lewostronnym skrętem ciała. Tułów jest odchylony w lewą stronę. Twarz greckiej bogini wydaje się delikatna i spokojna. Rzeźba stoi na postumencie. Została umieszczona na ciemnym tle.
Wenus z Milo, marmur, II w. p.n.e, Luwr, Paryż, Francja
Źródło: Mattgirling, licencja: CC BY-SA 3.0.
R15UHEZRG2U7Q
Ilustracja o kształcie pionowego prostokąta przedstawia rzeźbę Michała Anioła „Dawid”. Ukazuje posąg młodego, umięśnionego mężczyzny w akcie, stojącego w kontrapoście. Dawid ma odsunięta lewą nogę, jego ciężar ciała spoczywa na nodze prawej. Prawa ręka jest swobodnie opuszczona, dłoń zgięta w nadgarstku. Lewa ręka zgięta w łokciu trzyma przerzuconą przez lewe ramię procę. Głowa skierowana jest w lewa stronę. Lokowane włosy przysłaniają lekko kark i prawe ucho. Wzrok mężczyzny jest skupiony, a mimika twarzy nie zdradza uczuć, jest poważna. Z tyłu za jego prawą nogą widać kawałek pnia drzewa. Posąg ustawiony jest na postumencie. W tle widoczna jest ściana z kasetonami.
Michał Anioł, "Dawid", marmur, XVI w, Galleria dell' Akademia
we Florencji
Źródło: Wikimedia.org, licencja: CC BY 3.0.
Przykład 2
Rzeźba współczesna również wykorzystuje ten szlachetny materiał. Wybierając go, artysta przekazuje dodatkową symbolikę; trwałości i niezłomności przekonań, jak w przypadku rzeźby ręki uniesionej w geście zwycięstwa, lub — obecności i nieobecności, materialności i duchowości, jak w rzeźbie abstrakcyjnej.
RDatmmDwwUatB
Fotografia przedstawia rzeźbę autorstwa Krzysztofa Bednarskiego, pod tytułem: „Victoria‑Victoria”. Rzeźba przedstawia dłoń z palcami, ułożonymi w znak wiktorii. Palce -środkowy oraz wskazujący są ucięte – brakuje w nich ostatnich, dwóch paliczków. Rzeźba jest koloru szarego. Tło kompozycji jest czarne.
Krzysztof Bednarski, „Victoria‑Victoria”, 1983 r., Muzeum Sztuki Współczesnej MOCAK, Kraków, wikimedia.org, CC BY‑SA 4.0
Źródło: Krzysztof Bednarski, Victoria-Victoria, rzeźba, marmur, Muzeum Sztuki Współczesnej MOCAK, Kraków, dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/wiki/Plik:15_Victoria.jpg [dostęp 26.05.2022], licencja: CC BY-SA 4.0.
R1K69GV3BJL1K
Zdjęcie przedstawia wydrążony blok marmuru w galerii sztuki. Okrągły ażur został gładko oszlifowany. Rzeźba została wykonana przez światowej sławy artystę Anisha Kapoora.
Anish Kapoor, "Bez tytułu", marmur, 2013, wystawa w Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku
Źródło: Wikimedia.org, licencja: CC BY 3.0.
bg‑gray2
Jakie zalety ma rzeźbienie w kamieniu?
Rzeźbienie w kamieniu wymaga dużych umiejętności artystycznych i technicznych - rzeźbiarz musi przewidzieć każdy ruch dłuta, ponieważ nie może go już poprawić. Niewątpliwą zaletą jest:
Szlachetność materiału — co sprawia, że od wieków był kojarzony z trwałością, wiecznością, siłą i duchowością,
Ciężar i monumentalność - kamienne rzeźby często mają duże rozmiary, idealnie nadają się do przestrzeni publicznych, parków, placów i świątyń,
Trwałość i odporność na warunki atmosferyczne - rzeźby kamienne przetrwały tysiące lat — stąd ich obecność w muzeach.
Zapoznaj się z ilustracją interaktywną, a klikając w kolejne punkty - dowiesz się, jakie narzędzia służą do rzeźby w kamieniu.
RUBZO9GRKDMU6
Ilustracja interaktywna przedstawiająca rzeźbiarza w pracy. Jest to siwowłosy mężczyzna w okularach, ubrany w jeansy oraz granatową koszulkę. Ma na sobie rękawice, jego wzrok skierowany jest w dół, na kamień oraz narzędzia, które trzyma w dłoniach. Tło stanowi sterta drewna uchwycona z lewej strony, fragment drewnianego budynku gospodarskiego oraz trawa. Na fotografii umieszczono interaktywne punkty.
1. Fotografia przedstawia metalowy przecinak kamieniarski, który leży na brązowych płytkach ceramicznych. Przecinak to narzędzie o metalowej rękojeści z elementem tnącym. Pod ilustracją znajduje się podpis: stux (fotograf), Przecinak kamieniarski, pixabay.com, domena publiczna, 2. Fotografia przedstawia stół z narzędziami do rzeźbienia w kamieniu. Na drewnianym stoliku widoczne są liczne dłuta, przedmioty przypominające grzebienie oraz młotki. Pod ilustracją znajduje się podpis: Bru‑nO (fotograf), Stół z narzędziami do rzeźby w kamieniu, pixabay.com, domena publiczna, 3. Fotografia przedstawia dwa metalowe przecinaki kamieniarskie, kształtem przypominają widelce. Pod ilustracją znajduje się podpis: Reiner Flassig (fotograf), Przecinak kamieniarski, 2007 r., wikimedia.org, CC BY‑SA 2.0, 4. Fotografia przedstawia młotek kamieniarski o metalowym obuchu i rąbie, w kształcie klina i krótkim drewnianym trzonku. Pod ilustracją znajduje się podpis: Młotek kamieniarski, fotograf nieznany, mdgroup.com.pl, CC BY 3.0, 5. Fotografia przedstawia metalowy przecinak kamieniarski, który leży na stole przykrytym szarym materiałem. Przecinak to narzędzie o metalowej rękojeści z elementem tnącym. Pod ilustracją znajduje się podpis: Reiner Flassig (fotograf), Przecinak kamieniarski, 2007 r., wikimedia.org, CC BY‑SA 2.0
Ilustracja interaktywna przedstawiająca rzeźbiarza w pracy. Jest to siwowłosy mężczyzna w okularach, ubrany w jeansy oraz granatową koszulkę. Ma na sobie rękawice, jego wzrok skierowany jest w dół, na kamień oraz narzędzia, które trzyma w dłoniach. Tło stanowi sterta drewna uchwycona z lewej strony, fragment drewnianego budynku gospodarskiego oraz trawa. Na fotografii umieszczono interaktywne punkty.
1. Fotografia przedstawia metalowy przecinak kamieniarski, który leży na brązowych płytkach ceramicznych. Przecinak to narzędzie o metalowej rękojeści z elementem tnącym. Pod ilustracją znajduje się podpis: stux (fotograf), Przecinak kamieniarski, pixabay.com, domena publiczna, 2. Fotografia przedstawia stół z narzędziami do rzeźbienia w kamieniu. Na drewnianym stoliku widoczne są liczne dłuta, przedmioty przypominające grzebienie oraz młotki. Pod ilustracją znajduje się podpis: Bru‑nO (fotograf), Stół z narzędziami do rzeźby w kamieniu, pixabay.com, domena publiczna, 3. Fotografia przedstawia dwa metalowe przecinaki kamieniarskie, kształtem przypominają widelce. Pod ilustracją znajduje się podpis: Reiner Flassig (fotograf), Przecinak kamieniarski, 2007 r., wikimedia.org, CC BY‑SA 2.0, 4. Fotografia przedstawia młotek kamieniarski o metalowym obuchu i rąbie, w kształcie klina i krótkim drewnianym trzonku. Pod ilustracją znajduje się podpis: Młotek kamieniarski, fotograf nieznany, mdgroup.com.pl, CC BY 3.0, 5. Fotografia przedstawia metalowy przecinak kamieniarski, który leży na stole przykrytym szarym materiałem. Przecinak to narzędzie o metalowej rękojeści z elementem tnącym. Pod ilustracją znajduje się podpis: Reiner Flassig (fotograf), Przecinak kamieniarski, 2007 r., wikimedia.org, CC BY‑SA 2.0
Józef Lewkowicz podczas pracy nad kamiennym krzyżem, przed 2020 r.
Źródło: jozeflewkowicz.eu, Rzeźba w kamieniu, Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu).
R1R8GVR7AAFGD
Ćwiczenie 2
Zaznacz narzędzia, którymi posłuży się rzeźbiarz przy obróbce kamienia.
Zaznacz narzędzia, którymi posłuży się rzeźbiarz przy obróbce kamienia.
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
RE2BH9MFR64S5
Ćwiczenie 2
Zaznacz narzędzia, którymi posłuży się rzeźbiarz przy obróbce kamienia. Możliwe odpowiedzi: 1. Dłuto, 2. Pędzel, 3. Pobijak, 4. Tarnik
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
bg‑red
Drewno - klasyczny matreiał rzeźbiarski
bg‑gray2
Czym wyróżnia się rzeźba w drewnie?
Drewno jest tworzywem dość popularnym w rzeźbie. Łatwiej się je obrabia, więc daje wiele możliwości artystom. Do rzeźbienia wykorzystuje się zazwyczaj gatunki liściaste, zwłaszcza lipę i świeżo ściętą topolę, które cechują się miękkością. Trwalsze, lecz trudniejsze w obróbce są: dąb, jesion, orzech lub kasztanowiec. Ciekawe efekty kolorystyczne można uzyskać w rzeźbie z drzew owocowych. Materiały rzeźbiarskie różnią się wyglądem i posiadają odmienną strukturę, mają inny kolor.
Poznaj pracę rzeźbiarza w drewnie na podstawie krótkiego filmu, zwracając uwagę na warsztat i możliwości materiału.
R141I8tu6oPwa
Materiał filmowy do lekcji zatytułowany: Rzeźba w drewnie.
Materiał filmowy do lekcji zatytułowany: Rzeźba w drewnie.
Rzeźba w drewnie, online‑skills, CC BY 3.0
Źródło: online-skills, Rzeźba w drewnie, licencja: CC BY 3.0.
Źródło: online-skills, Rzeźba w drewnie, licencja: CC BY 3.0.
Materiał filmowy do lekcji zatytułowany: Rzeźba w drewnie.
Drewniane rzeźby przetrwały setki, a nawet tysiące lat.
Przykład 3
Rzeźba kapłana nazywana „Wójtem z Sakkary” została wykonana w Egipcie w 2500 r.p.n.e. i ukazuje kunszt starożytnych rzeźbiarzy, tworzących również poza obowiązującym kanonem. Gotycka rzeźba Madonny z Dzieciątkiem, pokryta polichromią i złoceniami, liczy ponad 500 lat - nadal ujmuje miękkością formy i siłą wyrazu.
sykomora
to gatunek figowca, powszechnie uprawiana w starożytnym Egipcie. Jej drewno było lekkie, trwałe i odporne na butwienie, co czyniło je idealnym materiałem do rzeźb i przedmiotów rytualnych.
RRPSXCT6BKS4O
Zdjęcie przedstawia rzeźbę wykonaną z drewna sykomory, co czyni ją wyjątkową — większość zachowanych egipskich rzeźb z tego okresu była kamienna. Przedstawia mężczyznę o krągłych kształtach, w pozycji stojącej, z laską w jednej ręce i prawdopodobnie berłem w drugiej. Jego oczy zostały wykonane z kryształu górskiego i miedzi, co nadaje im niezwykły realizm.
Przezwisko „Wójt” zostało nadane przez odkrywców, ponieważ jego postawa i wygląd przypominały im wiejskiego urzędnika.
tzw."Wójt z Sakkary", drewno sykomory, 2500r.p.n.e , Muzeum Egipskie w Kairze
Źródło: printerest.com, licencja: CC BY 3.0.
RFC6XEGR1C57C
Fotografia prezentuje rzeźbę. Przedstawia ona kobietę - Maryję, trzymającą nagie dziecko na rękach. Kobieta o długich, brązowych włosach ubrana jest w złoto‑czerwoną szatę oraz koronę. Delikatnie pochyla głowę, spoglądając z uśmiechem na dziecko. Dziecko patrzy na wprost, również uśmiechając się.
Madonna z Krużlowej, I poł. XV w., Muzeum Narodowe, Kraków
Źródło: pl.wikimedia.org, licencja: CC BY-SA 3.0.
Drewno, jako najbardziej dostępne, do dzisiaj jest ulubionym materiałem rzeźbiarzy ludowych, ale może być również elementem realizacji konceptualnej.
Przykład 4
To kontrastowe zestawienie wskazuje najlepiej, jak różnymi drogami podąża sztuka. Szczera, naiwna rzeźba ludowa, z drugiej strony - forma jako metafora i manifest artystyczny.
R16NZHECVBJDM
Drewniana rzeźba przedstawiająca czterech muzykantów. Rzeźba jest pomalowana na stonowane kolory. Wszyscy czterej muzykanci mają duże wąsy i kapelusze, brązowe buty, szerokie spodnie oraz płaszcze wiązane w pasie. Mężczyzna z lewej strony gra na kontrabasie, następny na rogu, kolejny na skrzypcach, a ostatni na akordeonie.
Muzykanci - rzeźba ludowa, drewno polichromowane, Muzeum Regionalne w Łukowie
Źródło: muzeum.lukow.pl, Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu).
RGXV2P5U9AV73
Zdjęcie przedstawia pomnik autorstwa Jerzego Beresia, pod tytułem: „Zwid II”. Na fotografii przedstawiono drewnianą kompozycję. Po bliższym przyjrzeniu nabiera cech człowieka. Rzeźba składa się z drewnianych elementów przypominających nogi, ręce, tułów, szyję oraz głowę. Kompozycja ukazana jest na szarym tle.
Jerzy Bereś, „Zwid II”, drewno, 1967 r., Muzeum Sztuki, Łódź
Źródło: zasoby.msl.org.pl, Zwid II, Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu).
2
Ćwiczenie 3
1
RhH3OOpdhzPeA
Uzupełnij zdanie podanymi poniżej wyrazami, wybierając z listy rozwijanej. Tworzywem najbardziej popularnym w rzeźbie jest drewno. Łatwiej się je obrabia, więc daje wiele możliwości artystom. Do rzeźbienia wykorzystuje się zazwyczaj 1. miękkością, 2. topolę, 3. twardością, 4. sosnę, 5. gatunki iglaste, 6. gatunki liściaste, zwłaszcza lipę i świeżo ściętą 1. miękkością, 2. topolę, 3. twardością, 4. sosnę, 5. gatunki iglaste, 6. gatunki liściaste, które cechują się 1. miękkością, 2. topolę, 3. twardością, 4. sosnę, 5. gatunki iglaste, 6. gatunki liściaste. Trwalsze, lecz trudniejsze w obróbce są dąb, jesion, orzech lub kasztanowiec. W prawym dolnym rogu ćwiczenia umieszczony jest przycisk „Sprawdź”, służący sprawdzeniu poprawności jego wykonania.
Uzupełnij zdanie podanymi poniżej wyrazami, wybierając z listy rozwijanej. Tworzywem najbardziej popularnym w rzeźbie jest drewno. Łatwiej się je obrabia, więc daje wiele możliwości artystom. Do rzeźbienia wykorzystuje się zazwyczaj 1. miękkością, 2. topolę, 3. twardością, 4. sosnę, 5. gatunki iglaste, 6. gatunki liściaste, zwłaszcza lipę i świeżo ściętą 1. miękkością, 2. topolę, 3. twardością, 4. sosnę, 5. gatunki iglaste, 6. gatunki liściaste, które cechują się 1. miękkością, 2. topolę, 3. twardością, 4. sosnę, 5. gatunki iglaste, 6. gatunki liściaste. Trwalsze, lecz trudniejsze w obróbce są dąb, jesion, orzech lub kasztanowiec. W prawym dolnym rogu ćwiczenia umieszczony jest przycisk „Sprawdź”, służący sprawdzeniu poprawności jego wykonania.
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
Ren3Bb7mpsS2A1
Rozpoznaj materiały. Pod każdym dopisz jego nazwę.
Rozpoznaj materiały. Pod każdym dopisz jego nazwę.
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
bg‑gray2
Jakie zalety ma rzeźbienie w drewnie?
Rzeźbienie w drewnie to sztuka, która ma w sobie coś pierwotnego, a jednocześnie daje ogromne pole do twórczej ekspresji. Drewno to materiał organiczny, który wnosi ciepło i autentyczność do każdej pracy. Główne zalety to:
Łatwość obróbki - w porównaniu do kamienia czy metalu, drewno jest bardziej podatne na kształtowanie, pozwala na precyzyjne detale, nawet przy użyciu prostych narzędzi,
Praktyczność i dostępność - drewno jest łatwo dostępne i stosunkowo tanie. Rzeźby drewniane są lżejsze niż kamienne, co ułatwia ich transport i ekspozycję.
Bogactwo gatunków drewna - różne rodzaje drewna (np. dąb, orzech, akacja) oferują różnorodność kolorów i struktur. Można je barwić, lakierować, bejcować, a nawet pozłacać,
Tradycja i trwałość - drewno ma głębokie korzenie w kulturze ludowej i sakralnej, co może być istotne dla niektórych artystów.
Odpowiednio zakonserwowane rzeźby z drewna mogą przetrwać dziesięciolecia, a nawet wieki.
R61TP6D16AE75
Ilustracja interaktywna przedstawia mężczyznę rzeźbiącego w drewnie w czasie festiwalu Ax Day, który odbywa się na świeżym powietrzu. Jest on w średnim wieku, jego krótkie włosy są brązowo‑siwe. Na jego twarzy widoczny jest krótki zarost. Ma na sobie koszulkę odsłaniającą tatuaż na prawej ręce, w której trzyma pobijak, w drugiej dłoni trzyma dłuto. Mężczyzna bije pobijakiem w dłuto, które trzyma przy fragmencie drewna. Na głowie mężczyzna ma czapkę oraz słuchawki wygłuszające dźwięki, nie są one jednak nasunięte na jego uszy. Tło stanowi las oraz inne drewniane rzeźby. Na fotografii umieszczono interaktywne punkty. 1. Fotografia przedstawia zestaw dłut do drewna. Każde z dłut ma brązową drewnianą rękojeść, oraz metalowe ostrze - każde dłuto ma inny kształt. Można wyróżnić dłuta o wąskim i szerokim ostrzu, okrągłe i płaskie ostrza. Dłuta leżą na drewnianym stole. Pod ilustracją znajduje się podpis: Zestaw dłut do drewna, blog.dluta.pl, Administrator blogu blog.dluta.pl (fotograf), CC BY 3.0, 2. Fotografia przedstawia pobijak skórzany, czyli skórzany młotek używany przy pracach rzeźbiarskich. Pobijak ma drewnianą rękojeść oraz gruby i skórzany obuch. Pod ilustracją znajduje się podpis: Pobijak skórzany, otelo.pl, Fotogaf nieznany, CC BY 3.0
Ilustracja interaktywna przedstawia mężczyznę rzeźbiącego w drewnie w czasie festiwalu Ax Day, który odbywa się na świeżym powietrzu. Jest on w średnim wieku, jego krótkie włosy są brązowo‑siwe. Na jego twarzy widoczny jest krótki zarost. Ma na sobie koszulkę odsłaniającą tatuaż na prawej ręce, w której trzyma pobijak, w drugiej dłoni trzyma dłuto. Mężczyzna bije pobijakiem w dłuto, które trzyma przy fragmencie drewna. Na głowie mężczyzna ma czapkę oraz słuchawki wygłuszające dźwięki, nie są one jednak nasunięte na jego uszy. Tło stanowi las oraz inne drewniane rzeźby. Na fotografii umieszczono interaktywne punkty. 1. Fotografia przedstawia zestaw dłut do drewna. Każde z dłut ma brązową drewnianą rękojeść, oraz metalowe ostrze - każde dłuto ma inny kształt. Można wyróżnić dłuta o wąskim i szerokim ostrzu, okrągłe i płaskie ostrza. Dłuta leżą na drewnianym stole. Pod ilustracją znajduje się podpis: Zestaw dłut do drewna, blog.dluta.pl, Administrator blogu blog.dluta.pl (fotograf), CC BY 3.0, 2. Fotografia przedstawia pobijak skórzany, czyli skórzany młotek używany przy pracach rzeźbiarskich. Pobijak ma drewnianą rękojeść oraz gruby i skórzany obuch. Pod ilustracją znajduje się podpis: Pobijak skórzany, otelo.pl, Fotogaf nieznany, CC BY 3.0
Robert Wyskiel w czasie Festiwalu Rzeźby Drewnianej "Prazdnik Topora" - Ax Day, 2018, Tomsk, Rosja
Źródło: drewno.pl, Rzeźba, Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu).
R1RL2SOX6CDUF
Ćwiczenie 4
Wymień 3 materiały, z których można wykonać rzeźbę.
Wymień 3 materiały, z których można wykonać rzeźbę.
Źródło: edycja: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
bg‑red
Metal - trwałość i ekspresja
bg‑gray2
Czym wyróżniają się rzeźby w metalu?
Rzeźba w metalu to zupełnie inna liga niż drewno — bardziej industrialna, techniczna, ale też niesamowicie ekspresyjna. Przekonaj się o tym na podstawie krótkiego filmu.
R17qE6xLNdqHw
Materiał filmowy do lekcji zatytułowany: Rzeźba w metalu.
Materiał filmowy do lekcji zatytułowany: Rzeźba w metalu.
Rzeźba w metalu, online‑skills, CC BY 3.0
Źródło: online-skills, Rzeźba w metalu, licencja: CC BY 3.0.
Źródło: online-skills, Rzeźba w metalu, licencja: CC BY 3.0.
Materiał filmowy do lekcji zatytułowany: Rzeźba w metalu.
Możliwości wykorzystania metalu przez artystów jest więcej. Poznaj kilka innych przykładów.
Przykład 5
Pies wykonany został ze stalowych ram, do których rzeźbiarz przykręcał blachy faliste. Rzeźba posiada certyfikat bezpieczeństwa. Natomiast rzeźba konia jest metalowym odlewem, który tak wiernie imituje fakturę drewna, że pomyłkę w określeniu materiału popełniają nawet osoby przyglądające się rzeźbie z bliska.
RU7E431FLMDBA
Ilustracja przedstawia pracę Deborah Butterfield'a pt. „Koń”. Rzeźba to koń wykonany z metalu, który wygląda, jakby został stworzony z patyków. Rzeźba przedstawia tylko zarys konia, bez wypełnienia. Widoczne są nogi, pysk, grzbiet, brzuch i ogon konia.
Deborah Butterfield pt. „Koń”, odlew z brązu
Źródło: wikimedia.org, licencja: CC BY 3.0.
RO44aWff66uBY
Fotografia przedstawia rzeźbę - psa, na tle kremowego muru oraz niewielkich drzew z różowymi kwiatami. Praca jest dosyć wysoka i sięga pierwszego piętra - łeb psa jest na równi z dachem budynku, obok którego stoi. Pies stoi w ogrodzonym fragmencie przestrzeni, które wysypane zostało piaskiem. Rzeźbę wykonano z blachy falistej o nieregularnej strukturze, na której można dostrzec wiele linii oraz wgłębień. Do brzucha psa łańcuchem przytwierdzono huśtawkę. Pies ma brązowe oczy oraz obrożę z zawieszoną na niej kością.
Don Kennell, „Najlepszy przyjaciel”, 2019 r., Santa Fe, Stany Zjednoczone, donkennell.com, CC BY 3.0
Źródło: Don Kennel, Najlepszy przyjaciel, Rzeźba, Santa Fe, dostępny w internecie: https://www.donkennell.com/public-art/barn-dog [dostęp 11.08.2021], licencja: CC BY 3.0.
Przykład 6
Abstrakcyjne formy przestrzenne zmieniły otoczenie, w którym zostały umieszczone. Wyobraź sobie te miejsca bez rzeźb.
R17328DFR75DQ
"Spirala kosmiczna" autorstwa Antoniego Hajdeckiego to rzeźba która została wykonana z metalu i jest przykładem artystycznej ekspresji w formie spirali.Głównym elementem rzeźby jest spiralnie skręcona metalowa bryła, która wydaje się rosnąć lub rozciągać się w przestrzeni. Spiralna forma jest dynamiczna i pełna energii, co nadaje dziełu wrażenie ruchu i przepływu. Struktura metalu nadaje rzeźbie fakturę.
Antoni Hajdecki, "Spirala kosmiczna", metal, 1974, Os. Tysiąclecia w Krakowie
Źródło: commons.wikimedia.org, licencja: CC BY 3.0.
R1XOMGT5M39JN
Rzeźba "CUBI VI" autorstwa Davida Smitha to abstrakcyjna kompozycja z metalu, składająca się z różnorodnych kubicznych elementów. Te elementy, choć różnią się kształtem i rozmiarem, są starannie ułożone w dynamiczny układ, tworząc wrażenie ruchu i harmonii. Metalowa faktura rzeźby nadaje jej interesującą teksturę, a metaliczne odcienie podkreślają jej nowoczesny charakter.
David Smith, "Cubi VI", 1963, Muzeum Izraela, Jerozolima
Źródło: commons.wikimedia.org, domena publiczna.
RLUS5VTDX77AN
Ćwiczenie 5
Powiedz, w jaki sposób wykonuje się odlew.
Powiedz, w jaki sposób wykonuje się odlew.
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
Ćwiczenie 5
RHkP1jwC4Urd4
Zaznacz prawidłową odpowiedź. Która z technik rzeźbienia jest szczególnie czasochłonna i niezwykle trwała? Możliwe odpowiedzi: 1. Rzeźbienie woskiem, 2. Rzeźbienie w metalu, 3. Rzeźbienie w drewnie, 4. Rzeźbienie w kamieniu
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
bg‑gray2
Jakie są zalety rzeźbienia w metalu?
Rzeźby z metalu często monumentalne mają w sobie surowość i moc, która podkreśla ekspresję dzieła. Dlatego artyści wybierają metal, dzięki następującym cechom:
Możliwości formowania - dzięki technikom takim jak spawanie, odlewanie i przekuwanie, czy cięcie laserem, artyści mogą tworzyć skomplikowane formy o dużych rozmiarach i precyzyjnych detalach,
Interakcja z technologią - metal dobrze współgra z mechaniką, elektroniką i światłem, co pozwala na tworzenie rzeźb kinetycznych, interaktywnych lub multimedialnych,
Wytrzymałość i trwałość - metal jest odporny na warunki atmosferyczne, co czyni go idealnym do rzeźb plenerowych. Dzieła z metalu mogą przetrwać setki lat bez większych uszkodzeń.
Jedną z bardziej złożonych technologii związanych z rzeźbą odlewaną najczęściej w brąziebrązbrązie jest metoda odlewu na wosk tracony. Umożliwia wykonanie rzeźb o skomplikowanej formie i zróżnicowanej fakturze - prezentuje to niniejszy film.
brąz
to klasyczny stop metali, który od tysiącleci odgrywał ogromną rolę w rozwoju cywilizacji — od epoki brązu po współczesne technologie. Jest stopem miedzi z cyną, może zawierać też inne pierwiastki, takie jak aluminium i fosfor.
R15IStfi1JBpt
Materiał filmowy do lekcji zatytułowany: Rzeźba wykonana metodą traconego wosku.
Materiał filmowy do lekcji zatytułowany: Rzeźba wykonana metodą traconego wosku.
Rzeźba wykonana metodą traconego wosku, online‑skills, CC BY 3.0
Źródło: online-skills, Rzeźba wykonana metodą traconego wosku, licencja: CC BY 3.0.
Rzeźba wykonana metodą traconego wosku, online‑skills, CC BY 3.0
Źródło: online-skills, Rzeźba wykonana metodą traconego wosku, licencja: CC BY 3.0.
Materiał filmowy do lekcji zatytułowany: Rzeźba wykonana metodą traconego wosku.
R1AGBNORM9DNG
Ćwiczenie 6
Zaznacz zdania prawdziwe. Możliwe odpowiedzi: 1. Podczas pracy w drewnie należy używać okularów ochronnych i rękawiczek., 2. Odlewanie przedmiotów metodą traconego wosku jest jednoetapowym procesem., 3. Artyści mogą łączyć różne materiały w jednym dziele., 4. Rzeźba w kamieniu jest jedną z najstarszych technik.
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
bg‑red
Techniki mieszane - kontrasty i dopełnienia
bg‑gray2
Po jakie rozwiązania techniczne sięgają współcześni rzeźbiarze?
Współcześnie, rzeźbiarze sięgają niemal po wszystko — czasami są to zupełnie nieoczywiste tworzywa, takie jak:
Fotografia przedstawia rzeźbę - psa, na tle niebieskiego budynku stojącego z lewej strony, jasnego budynku z oszklonym frontem z prawej strony, a także bezchmurnego, niebieskiego nieba. Rzeźba jest wielkości około 3 pięter budynku. Pies stoi w ogrodzonym fragmencie jasnego placu, na którym stoi dwójka małych dzieci. Rzeźba została wykonana na stelażu ze stali nierdzewnej, na której umieszczono doniczki z kwiatami. Przeważają kolory żółty, zielony oraz fioletowy, przypominające łaty na umaszczeniu zwierzęcia. Pies jest w pozycji siedzącej, z niewielkimi uszami oraz masywnym pyskiem. Rzeźba psa została uchwycona na fotografii z boku.
Jeff Koons, „Szczeniaczek”, 1992 r., Muzeum Guggenheima, Bilbao, Hiszpania, wikimedia.org, domena publiczna, (fotograf) Nobese
Źródło: Jeff Koons, Szczeniaczek, rzeźba, Muzeum Guggenheima, Bilbao, dostępny w internecie: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Bilbao_Jeff_Koons_Puppy.jpg [dostęp 7.06.2022], Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu).
W przypadku łączenia różnych tworzyw w rzeźbie lub instalacjach mówimy o technikach mieszanych. Jakie materiały i w jaki sposób wykorzystują artyści, poszukując ciekawych rozwiązań - dowiesz się z krótkiego filmu.
RdfnqLy4jjooU
Materiał filmowy do lekcji zatytułowany: Rzeźba w technikach mieszanych.
Materiał filmowy do lekcji zatytułowany: Rzeźba w technikach mieszanych.
Rzeźba w technikach mieszanych, online‑skills, CC BY 3.0
Źródło: online-skills, Rzeźba w technikach mieszanych, licencja: CC BY 3.0.
Rzeźba w technikach mieszanych, online‑skills, CC BY 3.0
Źródło: online-skills, Rzeźba w technikach mieszanych, licencja: CC BY 3.0.
Materiał filmowy do lekcji zatytułowany: Rzeźba w technikach mieszanych.
Częstym zabiegiem stosowanym przez artystów w rzeźbie jest kontrast faktur, polegający na zestawieniu elementów o różnych właściwościach, na przykład gładkich (szkło, metal) z chropowatym (kamień, tkanina o grubym splocie), miękkiego z twardym.
Przykład 7
Obie realizacje przedstawiają zwierzęta. „Koń” został wykonany z drewna, drutu, blachy, podkreślając organiczny dystans artystki wobec postępu technologicznego. „Łoś” dzięki zastosowaniu ciepłych tkanin sprawia wrażenie bezpieczeństwa i spokoju. Użycie innych tworzyw; skóry konstrukcji z metalu, drewna i gipsu wprowadza niepokój.
R1KG2LEUEA7Q5
Fotografia przedstawia rzeźbę konia z pochyloną głową, pozbawionego kopyt oraz uszu. Korpus wykonano ze splecionego drutu oraz fragmentów metalu. Kończyny konia wykonano z tyczek oplecionych drutem. Tło, na którym zaprezentowano rzeźbę jest białe.
Deborah Butterfield, „Aluminiowy koń numer 5”, 1982 r., Muzeum Sztuki, San Diego, Stany Zjednoczone
Źródło: printerest.com, licencja: CC BY 3.0.
R1Z1MTSCMEJLJ
Fotografia przedstawia rzeźbę łosia stojącą w pomieszczeniu o kremowych ścianach oraz drewnianej podłodze. Łosia wykonano fragmentów tkaniny i koców. Racice łosia są wykonane z czarnej skóry. Pozostałe elementy są szaro‑brązowe, z wyjątkiem fragmentu materiału na grzbiecie łosia, ozdobionego kremowymi pasami. Rzeźba nie ma zaznaczonych oczu oraz pyska.
Laura Ford, „Łoś”, 1998 r., Galeria Tate Modern, Londyn, Wielka Brytania
Źródło: tate.org.uk, licencja: CC BY 3.0.
Polecenie 1
Podaj trzy przykłady rzeźb mieszanych. Podaj autora oraz tytuł.
RkSk8jboB8epl
(Uzupełnij).
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
R1F818F7SUNJ8
Ćwiczenie 7
Rozpoznaj techniki w poniższych rzeźbach. Przyporządkuj nazwę techniki do ilustracji. W prawym dolnym rogu ćwiczenia umieszczony jest przycisk „Sprawdź”, służący sprawdzeniu poprawności jego wykonania.
Rozpoznaj techniki w poniższych rzeźbach. Przyporządkuj nazwę techniki do ilustracji. W prawym dolnym rogu ćwiczenia umieszczony jest przycisk „Sprawdź”, służący sprawdzeniu poprawności jego wykonania.
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
R139OP9TC5BTK
Ćwiczenie 7
Połącz pojęcie z definicją. Faktura Możliwe odpowiedzi: 1. powierzchnia trójwymiarowych obiektów graficznych., 2. charakterystyczna powierzchnia dzieła malarskiego, graficznego, rzeźbiarskiego, obiektu rzemiosła artystycznego itp., zależna od charakteru tworzywa, techniki i indywidualnego stylu artysty., 3. dzieło plastyczne zbudowane przez artystę w zastanej przestrzeni. Instalacja Możliwe odpowiedzi: 1. powierzchnia trójwymiarowych obiektów graficznych., 2. charakterystyczna powierzchnia dzieła malarskiego, graficznego, rzeźbiarskiego, obiektu rzemiosła artystycznego itp., zależna od charakteru tworzywa, techniki i indywidualnego stylu artysty., 3. dzieło plastyczne zbudowane przez artystę w zastanej przestrzeni. Tekstura Możliwe odpowiedzi: 1. powierzchnia trójwymiarowych obiektów graficznych., 2. charakterystyczna powierzchnia dzieła malarskiego, graficznego, rzeźbiarskiego, obiektu rzemiosła artystycznego itp., zależna od charakteru tworzywa, techniki i indywidualnego stylu artysty., 3. dzieło plastyczne zbudowane przez artystę w zastanej przestrzeni. W prawym dolnym rogu ćwiczenia umieszczony jest przycisk „Sprawdź”, służący sprawdzeniu poprawności jego wykonania.
Połącz pojęcie z definicją. Faktura Możliwe odpowiedzi: 1. powierzchnia trójwymiarowych obiektów graficznych., 2. charakterystyczna powierzchnia dzieła malarskiego, graficznego, rzeźbiarskiego, obiektu rzemiosła artystycznego itp., zależna od charakteru tworzywa, techniki i indywidualnego stylu artysty., 3. dzieło plastyczne zbudowane przez artystę w zastanej przestrzeni. Instalacja Możliwe odpowiedzi: 1. powierzchnia trójwymiarowych obiektów graficznych., 2. charakterystyczna powierzchnia dzieła malarskiego, graficznego, rzeźbiarskiego, obiektu rzemiosła artystycznego itp., zależna od charakteru tworzywa, techniki i indywidualnego stylu artysty., 3. dzieło plastyczne zbudowane przez artystę w zastanej przestrzeni. Tekstura Możliwe odpowiedzi: 1. powierzchnia trójwymiarowych obiektów graficznych., 2. charakterystyczna powierzchnia dzieła malarskiego, graficznego, rzeźbiarskiego, obiektu rzemiosła artystycznego itp., zależna od charakteru tworzywa, techniki i indywidualnego stylu artysty., 3. dzieło plastyczne zbudowane przez artystę w zastanej przestrzeni. W prawym dolnym rogu ćwiczenia umieszczony jest przycisk „Sprawdź”, służący sprawdzeniu poprawności jego wykonania.
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
bg‑red
Sztuczne tworzywa - znak współczesności
bg‑gray2
Dlaczego tworzywa sztuczne są atrakcyjnym materiałem rzeźbiarskim?
Tworzywa sztuczne zapewniają artystom różnorodność form, dzięki cechom takim, jak:
Lekkość – łatwiejszy transport i montaż dużych instalacji,
Plastyczność – można je formować, odlewać, ciąć, kleić
Kolorystyka – intensywne, trwałe barwy bez potrzeby malowania,
Koszt – tańsze niż tradycyjne materiały,
Odporność na warunki atmosferyczne – idealne do realizacji plenerowych. Należą do nich: żywice, akryl, poliestry, sylikony, włókno szklane i inne. Czasami syntetyki łączy się z metalami, betonem lub szkłem, tworząc hybrydowe struktury o dużej skali.
Przykład 8
Charakterystyczne rzeźby uliczne Niki de Saint Phalle [niki są fal] zostały wykonane głównie z poliestrupoliesterpoliestru, który pozwala uzyskać intensywne kolory i fantazyjne kształty.
poliester
to syntetyczne włókno, które powstało w laboratorium, a dziś jest jednym z najczęściej używanych materiałów na świecie — od ubrań po butelki.
RePe7ZMJSu5741
Ilustracja przedstawia pracę Niki de Saint Phalle „Nany”. Dzieło pochodzi z 1974 roku. Obecnie możemy je znaleźć w Hanowerze w Niemczech. Na fotografii widzimy trzy zniekształcone, kolorowe figury. Figury kształtem przypominają sylwetki postaci o dynamicznych ruchach. W tle widoczne są drzewa. Autorką pracy jest francuska rzeźbiarka oraz malarka. W swoich pracach bardzo często wykorzystywała motyw kobiecego ciała.
Niki de Saint Phalle, „Nany”, 1974, Hanower, Niemcy, wikimedia.org, CC BY 3.0.
Przykład 9
Silikon daje możliwości doskonałego odwzorowania skóry człowieka, co w hiperrealistycznej rzeźbie tego artysty gwarantuje pożądany efekt.
R39OKAVESTT8T
Dzieło Rona Muecka pod tytułem „Maska II” inaczej znane jako „Autoportret” przedstawia wymodelowaną głowę mężczyzny w średnim wieku, o krótkich ciemnych włosach i głębokich zakolach. Na rzeźbie autor umieścił zmarszczki mimiczne. Skóra została wykonana z silikonu i wygląda naturalnie. Głowa leży na prawym boku, oczy przedstawionego mężczyzny są zamknięte, a usta rozchylone, jak gdyby spał. W pomieszczeniu stanowiącym tło rzeźby stoją ludzie oglądający inne dzieła z lewej strony, a z prawej na ścianie znajduje się napis "Living and dying".
Ron Mueck, „Maska II” („Autoportret”), 2001 – 2002 r., Muzeum Sztuki Nowoczesnej, San Francisco, Stany Zjednoczone
Źródło: mfah.org, licencja: CC BY 3.0.
bg‑red
Rzeźba recyklingowa - przekaz nie tylko eko
bg‑gray2
Dlaczego artyści wykorzystują materiały pochodzące z recyklingu?
Na całym świecie artyści, również rzeźbiarze wykorzystują w swoich pracach materiały pochodzące z recyklingu. To połączenie troski o planetę, kreatywności i dostępności sprawia, że recykling w rzeźbie nie jest tylko modą, ale świadomym wyborem artystycznym. W tworzeniu prac recyklingowych można wykorzystać różne odzyskane materiały, takie jak stare gazety, kawałki drewna, metal, tkaniny, plastik czy różne znaleziska. Te materiały, zamiast trafić na wysypisko, otrzymują nowe życie w formie sztuki.
Przykład 10
Interesującym przykładem takiego działania jest instalacja „Wenus wśród szmat”., gdzie kontekst ekologiczny ukazany jest w sposób prosty i sugestywny.
RDH7VBB2L81VV
Zdjęcie ukazuje posąg nagiej Wenus odwróconej tyłem i zagłębionej w wysokiej stercie kolorowych szmat. Szmaty układają się w wysoką piramidę sięgającą powyżej głowy posągu.
Michelangelo Pistoletto, „Wenus wśród szmat”, 1967, 1974 r., Muzeum Tate Britain, Londyn, Wielka Brytania
Źródło: tate.org.uk, Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu).
Recykling w sztuce zachęca do eksperymentowania z różnymi technikami i materiałami. Artyści, którzy praktykują recykling w swojej twórczości, pomagają promować odpowiedzialność i kształtują świadomość ekologiczną odbiorców.
Przykład 11
Innym ciekawym przykładem sztuki recyklingowej jest rzeźba z odpadków, niepotrzebnych elementów zabawek i innych przedmiotów jak spinacze, foremki, plastikowe sztućce, itp.
R1G9ZQZNUBVSZ
Robert Bradford, „Dark Sniff” , niepotrzebne plastikowe przedmioty, 2010, Galeria Saatchi”, Londyn, Wielka Brytania
Źródło: saatchigallery.com, licencja: CC BY 3.0.
Ćwiczenie 8
Odpowiedz na pytanie: W jakim celu artyści wykorzystują w swoich dziełach materiały pochodzące z recyklingu? Swoją odpowiedź zapisz poniżej.
RBNHPQosm8424
(Uzupełnij).
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
W swojej odpowiedzi możesz uwzględnić, co artyści chcą podkreślić, wykonując prace z recyklingu - jak chcą, żeby ich działania były odbierane.
Przykład odpowiedzi: Artyści stosując w swoich dziełach materiały pochodzące z recyklingu, chcą podkreślić wpływ, jakie nasze odpoady mają wpływ na środowisko, a także żeby nadać ekologiczny kontekst swoim działaniom.
3
Ćwiczenie 8
Wykonaj rzeźbę lub instalację recyklingową z dowolnie zebranych materiałów. Określ jej temat lub nadaj tytuł. Opisz wszystkie czynności.
RJWGkSqpFpfD6
(Uzupełnij).
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
W opisie uwzględnij poniższe informacje:
określ materiały, z których powstanie dzieło oraz określ, czy jest to rzeźba, czy instalacja;
dobierz do wybranych materiałów narzędzia, które umożliwią wykonanie dzieła.
Przykład odpowiedzi: Tematem rzeźby/instalacji jest abstrakcja zatytułowana „Recyklingowa piramida informacji”, wykonana ze znalezionych, nieużytecznych materiałów. W pracy użyto plastikowych butelek w różnych kolorach, które połączono za pomocą kleju na gorąco, tworząc z nich piramidalny kształt. Z kolorowych gazet wycięte zostały nagłówki różnych artykułów o charakterze informacyjnym i naklejone na butelki w miejscu etykiet.
RO5Z9EM55PAM7
Ćwiczenie 9
Z czyim nazwiskiem kojarzysz sztukę recyklingową? Możliwe odpowiedzi: 1. Roy Lichtenstein, 2. Salvador Dali, 3. Robert Bardford
bg‑red
Nowe technologie
bg‑gray2
Jak nowe technologie wpływają na współczesną rzeźbę?
Nowe technologie całkowicie przekształciły współczesną rzeźbę — zarówno w zakresie wykorzystania materiałów, jak i procesu twórczego. To cyfrowe narzędzia, które otwierają zupełnie nowe światy dla artystów.
Lasery - to jedno z najbardziej rewolucyjnych narzędzi, jakie wkroczyły do świata rzeźby współczesnej. Pozwalają na cięcie metalu, drewna, akrylu, szkła czy kamienia z mikroskopijną dokładnością, można nimi tworzyć detale niemożliwe do uzyskania ręcznie, zwłaszcza w materiałach twardych,
Druk 3D - pozwala tworzyć skomplikowane formy niemożliwe do wykonania ręcznie, umożliwia szybkie prototypowanie i powielanie dzieł, można używać materiałów z recyklingu.
Modelowanie cyfrowe (CAD, ZBrush, Blender) - możliwość projektowania dzieła w programach komputerowych, umożliwiająca precyzyjne planowania proporcji, struktury i detali. Ułatwia współpracę z inżynierami, architektami i wykonawcami,
Interaktywność i immersja - możliwość zaprojektowania rzeźb reagujących na ruch, dźwięk lub dotyk, np. instalacji multimedialnych z elementami światła, dźwięku i projekcji, w których widz staje się częścią dzieła — nie tylko je ogląda, ale współtworzy.
Nowoczesne materiały - żywice syntetyczne, włókna węglowe, akryl i inne. Użycie materiałów z odzysku jako manifest ekologiczny i społeczny.
Rozszerzona rzeczywistość (AR) i wirtualna rzeczywistość (VR) - projektowanie rzeźb, które istnieją tylko w przestrzeni cyfrowej. Umożliwia „zwiedzanie” dzieł w VR lub ich umieszczanie w realnym świecie przez AR.
Sztuczna inteligencja - AI jako współtwórca form — np. generowanie struktur na podstawie danych biologicznych czy społecznych. Eksperymenty z formą, które przekraczają ludzką wyobraźnię.
Przykład 12
Metalowa głowa należy do rzeźb kinetycznych i posiada zaawansowaną automatykę. Znacznie wykracza poza tradycyjną rzeźbę kinetyczną, ponieważ mechanizmy posągu są oparte na technologiach komputerowych. Składa się z 42 niezależnych, ruchomych paneli, będących cały czas w ruchu i zmieniających się z form abstrakcyjnych w głowę pisarza Franza Kafki .
R1SMJS9MZSG4S
Fotografia przedstawia dzieło pod tytułem „Obrotowa głowa Franza Kafki”, autorstwa Jindřich Nosek. Rzeźba składa się z niezależnych błyszczących paneli. Panele ułożeniem tworzą głowę pisarza Franza Kafki. Rzeźba jest bardzo duża, dodatkowo głowa pisarza znajduje się na podwyższeniu. Rzeźba jest koloru grafitowego. W tle znajdują się budynki.
David Černý, „Obrotowa głowa Franza Kafki”, 2014 r., Praga, Czechy, fot.Jindřich Nosek
Źródło: , wikimedia.org, licencja: CC BY-SA 4.0.
Przykład 13
Interaktywna rzeźba głowy powstała dzięki zmapowaniu twarzy, która wcześniej została sfotografowana w fotobudce, znajdującej się w pobliżu. Rzeźba składa się z 24 warstw aluminium i została pokryta 3 tysiącami paneli LED. Łącznie jest tam ponad 850 tysięcy diod, które odpowiadają za wyświetlanie twarzy.
RTSGEX5FKNSH3
Zdjęcie przedstawia interaktywną rzeźbę głowy. Rzeźba składa się z podłużnych paneli LED, ułożonych w poprzek, jeden na drugim. Na tych panelach wyświetlany jest obraz, który tworzy ludzką twarz. Przedstawiony został mężczyzna w średnim wieku. Ma duży nos, lekko rozchylone usta, ciemny zarost. Oczy ciemne, głęboko osadzone. Na głowie ma krótkie, ciemne włosy. Rzeźba oddaje nawet światło, które odbija się od twarzy, dzięki czemu jest bardzo realistyczna. Stoi na okrągłej podstawce, otoczona barierkami, w dużym, oszklonym pomieszczeniu.
Matthew Mohr , Interaktywna rzeźba głowy, panele LED, 2017 r., Atrium Centrum Kongresowego, Ohio, Stany Zjednoczone
Źródło: artsinohio.com, Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu).
Ćwiczenie 10
R1VDDRQKXFHMC
W dostępnym programie komputerowym zaprojektuj własną rzeźbę w otwartej przestrzeni . I wersja: wykonaj ręcznie prostą formę abstrakcyjną, sfotografuj ją, wytnij otoczenie, a następnie umieść na zdjęciu wybranego krajobrazu. II wersja: wykonaj fotografię dowolnego przedmiotu, wytnij otoczenie i wklej w krajobraz.
Uwaga! Zwróć uwagę na wielkość, kolor i strukturę formy przestrzennej, aby współgrała z otoczeniem
Źródło: ORE, licencja: CC BY 3.0.
bg‑red
Podsumowanie
bg‑gray2
Rzeźba to sztuka kształtowania przestrzeni, która od wieków wykorzystuje różnorodne techniki i materiały. Tradycyjne metody, takie jak rzeźbienie w kamieniu, drewnie czy odlewanie z brązu, wymagają fizycznej pracy i bliskiego kontaktu z tworzywem. Współczesne techniki wprowadzają nowoczesne narzędzia, takie jak laser, projektowanie komputerowe czy multimedia, poszerzając granice wyrazu artystycznego. Dziś rzeźba może być zarówno trwałym obiektem, jak i efemerycznym doświadczeniem, łączącym tradycję z innowacją.
Więcej na temat technik rzeźbiarkich znajdziesz tutaj:
Jeff Koons, „Szczeniaczek”, 1992 r., Muzeum Guggenheima, Bilbao, Hiszpania, wikimedia.org, domena publiczna, (fotograf) NobeseŹródło: Jeff Koons, Szczeniaczek, rzeźba, Muzeum Guggenheima, Bilbao, dostępny w internecie: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Bilbao_Jeff_Koons_Puppy.jpg [dostęp 7.06.2022], Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu).
