Kierunek nowożytność
Element jest częścią modułowego podręcznika pt. "Kompas filozoficzny. Filozofia - zakres rozszerzony". Kliknij tutaj, aby przejść do spisu treści.
W rozdziale tym wkroczymy w epokę nowożytną, obejmującą XVII, XVIII i XIX wiek, gdy filozofia oderwała się od teologii i zwróciła ku nowej, centralnej dyscyplinie: epistemologii, czyli teorii poznania. Przyjrzymy się historycznym i kulturowym impulsom, które ukształtowały myśl nowożytną (odkrycia geograficzne, postęp nauk przyrodniczych, wojny religijne i polityczne, doświadczenie niesprawiedliwości społecznej), a następnie prześledzimy, jak rewolucja kopernikańska w astronomii i idea nieskończoności wszechświata zmieniły filozoficzny obraz świata, zastępując średniowieczny teocentryzm i teleologię myśleniem przyczynowo‑skutkowym oraz wizją jednorodnej, zmatematyzowanej przyrody. Zobaczymy, jak odkrycia innych kultur inspirowały filozofów do tworzenia utopii i nowych koncepcji ustroju społecznego, prowadząc ostatecznie do tak doniosłych wydarzeń jak Wielka Rewolucja Francuska, a ta z kolei stawała się pożywką dla kolejnych systemów filozoficznych. Rozdział wprowadzi nas w świat, w którym ideałem wiedzy stała się mathesis universalis, a filozofia pod przewodnictwem Kartezjusza podjęła poszukiwanie pewnej, niezawodnej metody poznania.
Bibliografia
- Źródło: Leszek Kołakowski, Horror metaphysicus, tłum. M. Panufnik.
- Źródło: Blaise Pascal, Myśli, tłum. T. Żeleński (Boy).
- Źródło: Cyt. za: Bronisław Baczko, Hiob, mój przyjaciel. Obietnice szczęścia i nieuchronność zła, tłum. J. Niecikowski.
- Źródło: Giovanni Pico della Mirandola, Mowa o godności człowieka, [w:] , tłum. Z. Kalita.
- Źródło: Giovanni Pico della Mirandola, Mowa o godności człowieka, [w:] , tłum. j.w.
- Źródło: O niezliczonych i o tym, co niezmierzone i nie mające kształtu, tłum. A. Nowicki.
- Źródło: Uczta popielcowa, tłum. W. Zawadzki.
- Źródło: Pisma filozoficzne, tłum. W. Zawadzki.
- Źródło: Giordano Bruno, [***]. Cytat za: W. Tatarkiewicz, Historia filozofii, t. 2.
- Źródło: Réné Descartes, Reguła IV, [w:] Reguły kierowania umysłem, tłum. L. Chmaj.