Podyskutujmy o nas
Element jest częścią modułowego podręcznika pt. "Kompas filozoficzny. Filozofia - zakres rozszerzony". Kliknij tutaj, aby przejść do spisu treści.
W rozdziale tym wejdziemy w obszar filozofii społecznej i politycznej, dyscypliny badającej naturę społeczeństwa, władzy, prawa i sprawiedliwości. Zaczniemy od odróżnienia filozofii społecznej od politologii i socjologii, a następnie przejdziemy do klasycznych problemów tej dziedziny: pytania o genezę społeczeństwa (czy wynika ono z natury człowieka, jak twierdził Arystoteles, czy z umowy wolnych jednostek, jak dowodzili Hobbes, Locke i Rousseau), opozycji między kolektywizmem a indywidualizmem oraz sporu o istotę prawa (prawo naturalne versus pozytywizm prawniczy). Omówimy nowożytne koncepcje umowy społecznej i ich współczesne kontynuacje u Rawlsa i Nozicka, podstawy liberalizmu jako doktryny wolności jednostki, a także problem relacji prawa do moralności, ilustrowany m.in. uchyleniem ustawodawstwa nazistowskiego przez trybunał norymberski. Rozdział zamkną XX‑wieczne koncepcje wolności i tożsamości: postmodernistyczna krytyka metafizyki (Derrida, Baudrillard i jego teoria symulakrów, Foucault i analiza instytucjonalnego kształtowania człowieka) oraz diagnoza społeczeństwa masowego sformułowana przez Ortegę y Gasseta.
Bibliografia
- Źródło: Blaise Pascal fragm. 207, Myśli, tłum. T. Żeleński (Boy), w nowym układzie według wydania J. Chevaliera.
- Źródło: Jan Hartman, Polityka. Władza i nadzieja, Warszawa 2017, s. 11.
- Źródło: John Locke, Dwa traktaty o rządzie, tłum. Z. Rau, Warszawa 1992, s. 168.
- Źródło: J. J. Rousseau,, Umowa społeczna, s. 19–20.
- Źródło: Arystoteles, Polityka, tłum. L. Piotrowicz, Wrocław 2005.
- Źródło: José Ortega y Gasset, Bunt mas, tłum. P. Niklewicz.
- Źródło: Thomas Hobbes, Lewiatan, tłum. C. Znamierowski.
- Źródło: Jean-Jacques Rousseau, Umowa społeczna, tłum. A. Pieretiakowicz.
- Źródło: Jean-Jacques Rousseau, Umowa społeczna, tłum. j.w.
- Źródło: R. Nozick, Anarchia, państwo, utopia, tłum. P. Maciejko, M. Szczubiałka, Warszawa 1999, s. 5.
- Źródło: John Locke, Dwa traktaty o rządzie, [w:] , tłum. Z. Rau.