Pop‑art to jeden z nurtów artystycznych w sztuce, powstały po II wojnie światowej. Swoje początki ma w latach 50. XX w. w Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych.
Nazwa jest skrótem od angielskiego popular art - sztuka popularna.

Nurt związany był z kulturą masową i został ukształtowany poprzez konsumpcjonizmkonsumpcjonizmkonsumpcjonizm, charakterystyczny wówczas dla zachodniego społeczeństwa.

Artyści podnieśli do rangi sztuki rzeczy codziennego użytku i środki masowego przekazu: komiksy, gazety, reklamę, etykiety, butelki, puszki oraz banalne wydarzenia i gwiazdy kultury masowej. 

Masowa konsumpcja i globalizacja

W drugiej połowie XX w. pojawiło się zjawisko masowej konsumpcjikonsumpcjonizmkonsumpcji. Wolny handel, rozwój środków transportu i komunikacji spowodował globalizację.
W związku z globalizacją doszło do stopniowego zacierania się różnic między osobami z różnych klas społecznych czy z różnych krajów. 

Komercjalizacja i kultura masowa

To jedna z głównych cech kultury masowej. Twórcy kultury masowej mają interes w jak największej ich dystrybucji. Zarabiają na tym w sposób bezpośredni, a za pośrednictwem mediów, kształtują również opinie.
Kultura masowa ma przede wszystkim stawać się niewymagającą przygotowania do jej odbioru rozrywką. 
Odbiorcą kultury masowej może być każdy bez względu na poziom wykształcenia i możliwości intelektualne. Kultura masowa jest dla wszystkich. 

Kultura popularna

Pop‑artpop‑artPop‑art to nurt artystyczny powstały w II połowie XX wieku.
Ale kultura popularnakultura popularnakultura popularna nie jest zjawiskiem nowym. Idea wielokrotnego powtarzania wzorów była powiązana z targowiskami z reprodukcjami świętych obrazków i figurek już kilkaset lat wcześniej. W ten sposób następowała popularyzacja dzieł.
We współczesnym świecie twórcy kultury kierują swoje działania do coraz większych mas społeczeństwa. Kultura staje się towarem, a liczba zainteresowanych jej konsumpcją przekłada się bezpośrednio na dochody artystów i producentów. 

Współczesny artysta

Artysta chce być - i staje się - artystą komercyjnymkomercjakomercyjnym, tworzącym w celu dotarcia do jak największej liczby odbiorców. Jest artystą zainteresowanym masową produkcją sztuki. W ten sposób sztuka staje się wszechobecna, nie jest zarezerwowana dla wybranej grupy społecznej.

Pop‑art

Przełom w połowie XX wieku i powstanie pop‑artupop‑artpop‑artu, związany był z narastającą niechęcią do sztuki abstrakcyjnej oraz elitarnej sztuki muzealnej.
Jednocześnie rosła produkcja masowa, propagowany był konsumpcjonizm.
Stąd też wiele symboli tzw. „amerykańskiego snu” stało się głównym motywem dzieł pop‑artupop‑artpop‑artu. 
W okresie niechęci do muzealnych świętości powstaje ruch zrywający z tradycją elitarnej sztuki, który okazał się przełomem kulturowym: spowodował, że sztuka stała się zjawiskiem masowym.

Wydaje się, że aby stworzyć dzieło pop‑artpop‑artpop‑art wystarczy rozejrzeć się wokół i sięgnąć po najczęściej widziane, czy używane rzeczy. Zrobić kilka zdjęć, powycinać, przykleić na wybranym tle. Albo - wykorzystać program graficzny do tworzenia grafiki komputerowej. I na koniec - opublikować i powielić w jak największej ilości.

„Widzę sztukę we wszystkim. W twoich butach. W tym samochodzie. W tej filiżance do kawy. To sztuka, jeśli postrzegasz to jako sztukę. Najlepszą sztuką są te tanie powieści. Ludzie pewnego dnia wystawią te książki w muzeum. Artyści będą malować je obrazami. Są piękne. I dla każdego. Tak właśnie chcę, żeby wyglądała moja sztuka” Andy Warhol

Jeżeli sztuka jest kierowana do szerokiej publiczności, do tzw. przeciętnego  odbiorcy, to wówczas określa się ją jako sztukę popularną.kultura popularnasztukę popularną.
Efekt oddziaływania dzieła sztuki zależy od nadawcy: jego wysiłku i środków, jakie zaangażował w konstrukcję i dystrybucję przekazu.
Zależy również od odbiorców: ich społecznego, ekonomicznego i kulturowego uwarunkowania, które niektóre treści przyjmuje, inne modyfikuje, a jeszcze inne - blokuje.
Popularyzacja sztuki ma związek z rozwojem środków przekazu: najpierw telewizji, a później – Internetu.

Celem sztuki popularnej jest dotarcie do jak największej ilości odbiorców.

Celem artysty pop‑artpop‑artpop‑art było przedstawienie rzeczywistości dużych miast oraz wpływu kultury masowej. Twórcy byli zainteresowani techniką, życiem codziennym, sferą erotyczną. W dziełach pop‑artupop‑artpop‑artu można zauważyć motywy zaczerpnięte z komiksu, reklamy, łączenie różnych stylów, poczucie humoru, ironię.

Twórcy fascynowali się przedmiotami codziennego użytku i życiem codziennym, będącymi tematem ich dzieł.
Artyści malowali realistycznie - a nawet tworzyli atrapy przedmiotów, produktów spożywczych - np.: butelki po coca‑coli, puszki po konserwach.
Ulubioną techniką stał się sitodrukserigrafia (sitodruk)sitodruk, umożliwiający powielanie i produkowanie całych serii.

prowokuje do zadania pytania: czy wystarczy coś pokazać wiele razy, aby stało się ważne? Jak zapewne się domyślasz, nie ma jednoznacznej odpowiedzi.

Kolaż, fotokolaż, fotomontaż

Hamilton w kolażu z 1956 roku „Co sprawia, że dzisiejsze domy są tak różne, tak atrakcyjne?” wykorzystuje obrazy wycięte z amerykańskich magazynów, komiksów, opakowań różnych dóbr konsumpcyjnych. Stworzył współczesne wnętrze z modnymi meblami i nowoczesnymi produktami domowymi, takimi jak telewizor, magnetofon i odkurzacz.
W ten sposób tworzył wiele nowych obrazów - kolaży i fotokolaży, najczęściej o wymowie lekceważącej, piętnując nadmierny konsumpcjonizmkonsumpcjonizmkonsumpcjonizm.

Ta grafika jest oparta na niewielkim kolażu z 1956 roku. W 2004 roku, po dalszym rozwoju druku atramentowego, Hamilton stworzył „ulepszoną” wersję tej grafiki na komputerze Apple Macintosh.

Sitodruk

Metodą sitodrukuserigrafia (sitodruk)sitodruku Andy Warhol wykonał serię puszek z zupą Campbell – masowy produkt przeznaczony do sprzedaży.
Sitodrukserigrafia (sitodruk)Sitodruk to technika graficzna, czyli umożliwia powielanie dzieła w wielu egzemplarzach. 

Pracą graficzną wykonana techniką sitodrukuserigrafia (sitodruk)sitodruku jest również „Jedwabny świat Michała Anioła” Eduardo Paolozzi, w której artysta łączy elementy popkultury i renesansu.

Komiks, rastrowanie

KomikskomiksKomiks to forma działalności twórczej, która w pop‑arciepop‑artpop‑arcie rozwijała się bardzo dynamicznie.
Mistrzem komiksu był artysta pop‑artupop‑artpop‑artu Roy Lichtenstein. Artysta w swoich dziełach wykorzystywał cechy charakterystyczne dla komiksu: 

• podkreślał kontury postaci;

• aranżował dynamiczną akcję;

• wprowadzał dymki z tekstami;

•  wyrazy dźwiękonaśladowcze;

• stosował czysty nasycony kolor;

• stosował metodę rastrowania.

R1R8TLV486Z8S

Ilustracja przedstawia napis "Andy Warhol" na czarnym tle. Napis o takiej samej wielkości, jest wykonany cztery razy i umieszczony w czterech rogach. napisy wykonane są w czterech kolorach: żółtym, zielonym, niebieskim, czerwonym.

Ikoną pop‑artupop‑artpop‑artu w sztuce stał się Andy Warhol , żyjący w latach 1928‑1987, amerykański artysta, reżyser filmowy i producent. 

Co warto wiedzieć o Andy Warhol'u, artyście, który radykalnie zmienił znaczenie procesu twórczego i sprawił, że wartością dzieła sztuki stała się jego dostępność? 
I uważał, że wystarczy tylko odpowiednio spojrzeć, a wszystko może być dziełem sztuki?

• że był artystą, który uważał, że sztuka jest odbiciem nas wszystkich, bez udawania czegokolwiek;

• że był jednym z pierwszych artystów wykorzystujących różnorodne media w swojej twórczości, m.in: malarstwo, sitodruk, fotografię, film;

• że jego prace wykazują silny związek między ekspresją artystyczną, reklamą i kulturą celebrytów lat 60. XX wieku;

•  że bardzo lubił eksperymentować z różnymi technikami wizualnymi;

• że stworzył bardzo dużo dzieł;

• że ceny jego dzieł są bardzo wysokie, na aukcjach sięgają milionów dolarów;

• że chętnie korzystał z multiplikacji;

• że wybierał najpopularniejsze marki przemysłowe i przeobrażał ich reklamy w dzieła sztuki;

• że piękno i artyzm można odnaleźć w najbardziej nieoczekiwanych miejscach: od powszedniości po ekstrawagancję;

• że przywiązywał bardzo dużą rolę do medialnej promocji własnej osoby i twórczości;

• że nie stosował klasycznych technik malarskich – nie malował na zagruntowanym płótnie, pędzlem i olejnymi farbami - stosował techniki dające możliwość tworzenia jak największej ilości wersji, jak np.: sitodruk;

•  że lubił prowokować, nie miał tematów tabu;

• że w swojej twórczości nawiązywał do konsumpcjonizmu życia codziennego, gwiazd popkultur;

• że chętnie stosował kontrastową kolorystykę;

• że jako temat pracy chętnie wybierał coś banalnego, zwykłego i uniwersalnego, dostępnego, jak np.: puszka coca‑coli, puszka zupy;

• że tworzył serie prac wielokrotnie powielając wybrany motyw;

• że w  jego twórczości przewija się motyw buta:  W 1955 roku wykonał serię „W poszukiwaniu straconego buta”, na którą składa się 17 plansz z obuwiem z dołączonymi opisami;

Pokaż więcej

Buty Warhola są ozdabiane złotem, widziane z profilu lub spodu, pojedyncze, rzeźbione, szkicowane albo wykonane drobnymi kropkami:

RRU9NFR89CM23

Ilustracja przedstawia trzy dzieła Andy'ego Warhola, należące do serii „W poszukiwaniu straconego buta”. Ukazuje trzy kobiece buty na obcasie różnego koloru: niebieski, różowy z ciemnożółtymi dodatkami oraz żółty z niebieskimi dodatkami. Pierwszy od lewej jest zapinany u góry, drugi – wiązany, trzeci – wsuwany.

Ta seria to dowód na fascynację Warhola przedmiotami codziennego użytku, temat, który będzie obecny przez całą jego karierę. Symbolizuje jego zdolność do zacierania granic między sztuką, modą i życiem codziennym, wynosząc zwykłe przedmioty do sfery artystycznej.

• że piękno i artyzm można odnaleźć nie tylko w muzeach, ale przede wszystkim poza nimi - wszędzie, w najbardziej nieoczekiwanych miejscach;

• że wykonywał portrety - serie sławnych ludzi za pomocą serigrafii: używając szablonów i sitodruku powtarzał w różnych kombinacjach twarze, uzyskując zaskakujące efekty barwne;

W jaki sposób tworzył Warhol?

Dziś artyści wizualni korzystają z wielu podobnych technik, ale w latach 50. XX w. Warhol był prekursorem:

RAQSSZQV8EKAQ

Ilustracja przedstawia dzieło Andy'ego Warhola „Seria puszek zup” o kształcie poziomego prostokąta. Ukazuje ułożone w trzech rzędach po osiem sztuk puszek zupy firmy Campbell's. Puszki są czerwono‑białe. Na czerwonym tle znajduje się logo firmy, na białym, dolnym, informacja o zawartości. Tło obrazu namalowanego akrylami jest jednolite, jasne.

R149DUQ66UTHJ

Sławę przyniosły artyście portrety Marilyn Monroe:

Andy Warhol projektował również okładki do płyt:

Ważną postacią dla pop‑artu był także Roy Lichtenstein (1923 - 1997), amerykański malarz, rzeźbiarz i grafik.

Po 1960 roku artysta wprowadził do swojej twórczości technikę, która miała imitować druk, estetyką bardzo zbliżoną są do komiksu. Stosował w tym celu uroszczone środki wyrazu, wprowadzał wyrazowe onomatopejeOnomatopejaonomatopeje, stosując tzw. rastryRasterrastry.

W grafice Lichtenstein połączył dwa odmienne, aspekty amerykańskiej kultury - odniesienie do rodzimych artefaktów, takich jak totemy, ze stylem wizualnym inspirowanym współczesnymi materiałami drukowanymi.

Lichtenstein tworzył grafiki, jak np. drzeworyt z motywem Indian inspirowany  kulturą plemion i przypomina totem.

Kolorowe punkty rastrowerasterrastrowe imitowały druk, były rozprowadzane regularnie na białym tle. Oglądane z daleka wydawały się łączyć w jednolitą plamę.

Roy Lichtenstein tworzył wielkoformatowe obrazy inspirowane komiksem;

Twarze postaci Lichtensteina posiadają wiele ekspresji, chociaż wyrażane są  w bardzo uproszczony sposób. Bohaterowie scen zdają się kontrolować swoje emocje i jak najdłużej zachować spokój. Dużo wyjaśniają też gesty, takie jak np. bezwładna dłoń kobiety w „Nie boję się”.

Rn6HYf7CCdWIB1

Ilustracja przedstawia dzieło Roya Lichtensteina „Martwa natura ze słojem złotych rybek” o kształcie pionowego prostokąta. Ukazuje ono dekorowany żółtym i białym pionowym pasem o zielonym liściem słój. W napełnionym naczyniu pływają czerwone rybki. Wszystkie elementy otoczone są czarną konturową linią.

Krokiem w kierunku stylu artystycznego, który stał się znakiem rozpoznawczym Lichtensteina jest komiks. Kreskówką Look Mickey artysta po raz pierwszy w swojej karierze reprezentował scenę i styl związany z popkulturą.
Jego rekonstrukcja wcześniej istniejącej sceny wywołała niemałą burzę wśród krytyków sztuki.

Dziedzictwo pop‑artu obecne jest w pracach Keitha Haringa , jednego z liderów nurtu neopopu, znanego z ilustracyjnych przedstawień postaci i symboli.
Od najmłodszych lat artysta czerpał inspirację z kreskówek Walta Disneya . W połowie lat 80. zaprzyjaźnił się z Andym Warholem.
 Keith Haring inspirował się artystami graffiti. Narysował setki rysunków na nowojorskim metrze.

Keith Haring. używa linii jako obrysu. W pracach artysty linia jest podstawowym środkiem plastycznym. Grube czarne lub jednobarwne kontury, wypełnia płaskim kolorem lub pozostawia bez wypełnienia. Swoje postacie wykonuje jedną wyrazistą linią, niezależnie, czy są to pojedyncze figury czy splecione ze sobą, porozrzucane na całym dziele postacie.

Jeżeli sztuka jest kierowana do szerokiej publiczności, do tzw. przeciętnego  odbiorcy, to wówczas określa się ją jako sztukę popularną.
Celem artysty pop‑artpop‑artpop‑art było przedstawienie rzeczywistości dużych miast oraz wpływu kultury masowej.

Twórca może robić sztukę, bo widzi wszędzie sztukę.

Pop‑artpop‑artPop‑art to kopiowanie świata, nie jego malowanie.  
Zamiast pędzla - artysta stosuje np. technikę sitodrukuserigrafia (sitodruk)sitodruku, czyli „maszynę do produkcji dzieł:.
Dzieła powstają w „fabrykach obrazów”, zastępujące techniczne zmaganie się artysty z ręcznym wykonywaniem dzieła.

Pop‑artpop‑artPop‑art to redefinicja sztuki - dzieło nie musi być oryginalne i niepowtarzalne - lecz przeciwnie: powielane i wielokrotne.

Kilka cech pop‑artupop‑artpop‑artu to: tworzenie serii dzieł, multiplikacja, powielanie, rastrowanierasterrastrowanie, często intensywna kolorystyka, banalna treść, łatwość w odbiorze inspiracja produktami masowej produkcji.

• https://zpe.gov.pl/b/grafika/P1FYbDv9X

• https://zpe.gov.pl/a/fotokolaze-fotomontaze-i-kolaze/Dph4LCF2Q#Fotomontaz_sztuki_i_popkultury

• https://zpe.gov.pl/a/wybrane-trendy-w-dzialaniach-plastycznych-ii-pol-xx-wieku–kierunki-artysci-dziela-techniki/DTJMZSYtN

• https://zpe.gov.pl/a/rysuje-komiks/D5c4nTM5H#Komiks_a_edukacja

• Historia sztuki: https://zpe.gov.pl/a/graficzna-odslona-pop-artu/DZocsgY2o

• Wiedza o społeczeństwie: https://zpe.gov.pl/b/cechy-kultury-masowej/PWy0D59Mr

• Język polski: https://zpe.gov.pl/b/pop-art-kultura-niska-czy-wysoka-andy-warhol-i-miron-bialoszewski/PtnhraNVP