Ustalanie okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy oraz sporządzanie dokumentacji powypadkowej
BPO.01. Zarządzanie bezpieczeństwem w środowisku pracy – Technik bezpieczeństwa i higieny pracy 325509
Przewodnik dla nauczyciela
Autor przewodnika: Danuta Rak
Konsultant przewodnika: Marek Magniszewski
Spis treści
Podstawowe informacje o e‑materialePodstawowe informacje o e‑materiale
Wskazówki do wykorzystania materiałów multimedialnych w procesie dydaktycznymWskazówki do wykorzystania materiałów multimedialnych w procesie dydaktycznym
Opis interaktywnych materiałów sprawdzających dla e‑materiałuOpis interaktywnych materiałów sprawdzających dla e‑materiału
Wykorzystanie e‑materiału do pracy z uczącymi się o specjalnych potrzebach edukacyjnychWykorzystanie e‑materiału do pracy z uczącymi się o specjalnych potrzebach edukacyjnych
Minimalne wymagania techniczne umożliwiające korzystanie z e‑materiałuMinimalne wymagania techniczne umożliwiające korzystanie z e‑materiału
Podstawowe informacje o e‑materiale
Tytuł e‑materiału
Ustalanie okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy oraz sporządzanie dokumentacji powypadkowej
Nazwa i symbol cyfrowy zawodu
Technik bezpieczeństwa i higieny pracy 325509
Kod i nazwa kwalifikacji
BPO.01. Zarządzanie bezpieczeństwem w środowisku pracy.
Oznaczenie i nazwa jednostki efektów kształcenia
BPO.01.1. Podstawy bezpieczeństwa i higieny pracy
BPO.01.6. Ustalanie okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy oraz chorób zawodowych
Efekty kształcenia i odpowiadające im kryteria weryfikacji właściwe dla e‑materiału
Uczący się:
BPO.01.1.1) opisuje zakres praw i obowiązków pracownika oraz pracodawcy wynikających z przepisów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy.
BPO.01.1.1) 1) analizuje podstawowe przepisy prawa, prawa i obowiązki pracownika oraz pracodawcy związane z bezpieczeństwem i higieną pracy, ochroną przeciwpożarową i ochroną środowiska.
BPO.01.1.1) 2) wskazuje prawa i obowiązki pracownika w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy.
BPO.01.1.1) 3) wskazuje prawa i obowiązki pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy.
BPO.01.1.1) 4) opracowuje procedury postępowania z zakresu ochrony pracy.
BPO.01.1.1) 5) wskazuje prawa i obowiązki pracownika, który uległ wypadkowi przy pracy.
BPO.01.1.1) 6) wskazuje rodzaje świadczeń z tytułu wypadku przy pracy.
BPO.01.1.2) rozróżnia zadania i uprawnienia instytucji oraz służb działających w zakresie ochrony pracy i ochrony środowiska.
BPO.01.1.2) 1) rozróżnia instytucje działające w zakresie ochrony pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska.
BPO.01.1.3) przewiduje zagrożenia dla zdrowia lub życia człowieka oraz mienia i środowiska, związane z wykonywaniem zadań zawodowych.
BPO.01.1.3) 1) identyfikuje źródła zagrożeń w wybranych procesach pracy.
BPO.01.1.3) 2) określa skutki zagrożeń w wybranych procesach pracy.
BPO.01.1.3) 3) identyfikuje czynniki niebezpieczne, szkodliwe i uciążliwe występujące na określonych stanowiskach pracy oraz ich źródła i skutki oddziaływania.
BPO.01.1.4) identyfikuje czynniki środowiska pracy.
BPO.01.1.4) 1) rozróżnia czynniki fizyczne, biologiczne, chemiczne i psychofizyczne występujące w środowisku pracy oraz rozpoznaje zagrożenia związane z występowaniem tych czynników.
BPO.01.1.4) 5) wskazuje skutki oddziaływania czynników psychofizycznych na organizm człowieka, w tym obciążenia fizycznego, obciążenia układu mięśniowo‑szkieletowego, monotonii i stresu.
BPO.01.1.7) określa zasady doboru środków ochrony indywidualnej i zbiorowej podczas wykonywania zadań zawodowych.
BPO.01.1.7) 2) rozpoznaje środki ochrony indywidualnej i zbiorowej stosowane podczas wykonywania zadań na różnych stanowiskach pracy.
BPO.01.1.9) udziela pierwszej pomocy w stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego.
BPO.01.1.9) 1) opisuje podstawowe symptomy wskazujące na stany nagłego zagrożenia zdrowotnego.
BPO.01.1.9) 2) ocenia sytuację poszkodowanego na podstawie analizy objawów obserwowanych u poszkodowanego.
BPO.01.1.9) 3) zabezpiecza siebie, poszkodowanego i miejsce wypadku.
BPO.01.1.9) 5) powiadamia odpowiednie służby.
BPO.01.1.9) 6) prezentuje udzielanie pierwszej pomocy w urazowych stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego, np. krwotok, zmiażdżenie, amputacja, złamanie, oparzenie.
BPO.01.6.1) ocenia zdarzenia zgodnie z definicją wypadku przy pracy i choroby zawodowej.
BPO.01.6.1) 1) wskazuje przepisy prawa dotyczące wypadków przy pracy.
BPO.01.6.1) 2) klasyfikuje wypadki przy pracy.
BPO.01.6.1) 3) wskazuje cechy charakteryzujące wypadek przy pracy.
BPO.01.6.2) określa zakres obowiązków pracodawcy w przypadku zaistnienia wypadku przy pracy oraz w razie wystąpienia choroby zawodowe.
BPO.01.6.2) 4) opisuje działania, jakie należy podjąć w razie wystąpienia wypadku przy pracy.
BPO.01.6.3) ustala okoliczności i przyczyny wypadku przy pracy.
BPO.01.6.3) 1) rozróżnia metody ustalania przyczyn wypadku przy pracy.
BPO.01.6.3) 2) rozróżnia przyczyny bezpośrednie i pośrednie wypadku przy pracy.
BPO.01.6.3) 3) sporządza listę przyczyn technicznych wypadku przy pracy.
BPO.01.6.3) 4) sporządza listę przyczyn organizacyjnych wypadku przy pracy.
BPO.01.6.3) 5) sporządza listę przyczyn ludzkich wypadku przy pracy.
BPO.01.6.4) sporządza dokumentację powypadkową.
BPO.01.6.4) 1) kompletuje dokumenty dotyczące okoliczności wypadku.
BPO.01.6.4) 2) sporządza dokumentację powypadkową.
BPO.01.6.4) 3) opracowuje wnioski i zalecenia profilaktyczne dotyczące wypadków przy pracy.
BPO.01.6.5) określa działania zapobiegawcze z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.
BPO.01.6.5) 1) określa działania zapobiegawcze z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.
Cele ogólne e‑materiału
E‑materiał wspiera osiąganie celów kształcenia określonych dla kwalifikacji BPO.01. Zarządzanie bezpieczeństwem w środowisku pracy:
ustalanie okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy oraz chorób zawodowych,
ocenianie zdarzenia zgodnie z definicją wypadku przy pracy i choroby zawodowej,
ustalanie okoliczności i przyczyny wypadku przy pracy,
weryfikacja zawartych w dokumentacji treści i ich zgodności z faktami,
sporządzanie dokumentacji powypadkowej.
Struktura e‑materiału, tytuły materiałów multimedialnych wraz z ich typem
Wypadek w salonie fryzjerskim – film edukacyjnyWypadek w salonie fryzjerskim – film edukacyjny
Dokumentacja powypadkowa z wypadku w salonie fryzjerskim – dokumentacja interaktywnaDokumentacja powypadkowa z wypadku w salonie fryzjerskim – dokumentacja interaktywna
Wypadek przy pracy na stanowisku biurowym – plansza interaktywnaWypadek przy pracy na stanowisku biurowym – plansza interaktywna
Procedura powypadkowa w teorii i praktyce – e‑bookProcedura powypadkowa w teorii i praktyce – e‑book
Interaktywne materiały sprawdzająceInteraktywne materiały sprawdzające
Słownik pojęć dla e‑materiałuSłownik pojęć dla e‑materiału
Przewodnik dla nauczycielaPrzewodnik dla nauczyciela
Przewodnik dla uczącego sięPrzewodnik dla uczącego się
Netografia i bibliografiaNetografia i bibliografia
Instrukcja użytkowaniaInstrukcja użytkowania
E‑materiał stanowi spójną całość, zawierającą powiązania pomiędzy wszystkimi materiałami multimedialnymi i obudową dydaktyczną, na przykład poprzez słowa kluczowe: wypadek, okoliczności wypadku, dokumentacja powypadkowa, zagrożenia, środki profilaktyczne.
Sytuacje dydaktyczne zawarte w każdym z materiałów multimedialnych pokazują kolejne etapy postępowania specjalisty BHP, od ustalania okoliczności wypadku przy pracy aż do wypełnienia dokumentacji powypadkowej, w oparciu o różne przykłady.
Zaleca się, aby nauczyciel w pierwszej kolejności pracował z e‑bookiem, a dopiero później z pozostałymi materiałami multimedialnymi. E‑book zawiera najwięcej informacji o postępowaniu powypadkowym w najszerszym możliwym zakresie.
Dokumentacja interaktywna składa się z dwóch dokumentów powypadkowych do częściowego uzupełnienia. Są nimi zgłoszenie wypadku przy pracy przez pracownika oraz protokół ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy. Praca z dokumentacją interaktywną ma ukształtować u uczących się umiejętność wypełniania dokumentacji powypadkowej.
Nauczyciel może pracować również z planszą interaktywną, na której znajdują się: opis wypadku przy pracy pracownika biurowego oraz niezbędne wzory dokumentów do wypełnienia w postępowaniu powypadkowym.
Film edukacyjny pokazuje zdarzenia mające miejsce w salonie fryzjerskim przed wypadkiem, w jego trakcie i po nim. Na zajęciach edukacyjnych nauczyciel może omówić, w jaki sposób specjalista BHP powinien uzyskiwać informacje od świadka zdarzenia na temat wypadku oraz poszkodowanej osoby.
Powrót do spisu treściPowrót do spisu treści
Wskazówki do wykorzystania materiałów multimedialnych w procesie dydaktycznym
Tytuł materiału multimedialnego
Wypadek w salonie fryzjerskim
Typ materiału multimedialnego
Film edukacyjny
Opis zawartości merytorycznej materiału multimedialnego i powiązania pomiędzy elementami materiału multimedialnego
Film edukacyjny pokazuje rekonstrukcję zdarzeń przed wypadkiem przy pracy w salonie fryzjerskim, a także sposób zbierania informacji o przyczynach i okolicznościach wypadku przy pracy.
Film przedstawia:
zadania zawodowe fryzjera;
czynności zawodowe fryzjera: umawianie klientów na zabieg, strzyżenie, farbowanie, mycie, suszenie, modelowanie i upinanie włosów;
sprzęt wykorzystywany do realizacji zadań zawodowych fryzjera;
okoliczności wypadku w salonie fryzjerskim podczas przemieszczania się z myjki na stanowisko do strzyżenia;
ustalanie przyczyn wypadku;
zebranie i sporządzenie dokumentacji powypadkowej (protokół, zeznania świadków wypadku, rejestr wypadków, dokumentacja medyczna);
zadania zawodowe technika bezpieczeństwa i higieny pracy.
Materiał multimedialny powinien być wykorzystywany na zajęciach, na których omawiane są przyczyny i okoliczności wypadków przy pracy.
Film powiązany jest z dokumentacją interaktywną oraz z e‑bookiem „Procedura powypadkowa w teorii i praktyce”, w którym nauczyciel i uczący się znajdą obowiązkowe dokumenty w postępowaniu powypadkowym oraz przykłady ich uzupełnienia.
Film powiązany jest z następującymi interaktywnymi materiałami sprawdzającymi:
Test wielokrotnego wyboru z jedną poprawną odpowiedzią „Zgłoszenie wypadku przy pracy”,
Quiz „Okoliczności i przyczyny wypadku przy pracy”,
Wskazywanie prawidłowej odpowiedzi „Po wypadku w salonie fryzjerskim”,
Zadanie prawda czy fałsz „Wypadek w salonie fryzjerskim”.
Kryteria weryfikacji powiązane z materiałem multimedialnym:
BPO.01.1.1) 2) wskazuje prawa i obowiązki pracownika w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy.
BPO.01.1.3) 1) identyfikuje źródła zagrożeń w wybranych procesach pracy.
BPO.01.6.1) 2) klasyfikuje wypadki przy pracy.
BPO.01.6.3) 2) rozróżnia przyczyny bezpośrednie i pośrednie wypadku przy pracy.
BPO.01.6.4) 1) kompletuje dokumenty dotyczące okoliczności wypadku.
Cele szczegółowe materiału multimedialnego
Materiał wspiera osiąganie następujących celów szczegółowych:
posługiwanie się podstawową terminologią z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy,
wskazywanie przepisów prawa dotyczących wypadków przy pracy,
klasyfikowanie wypadków przy pracy,
określanie obowiązków pracodawcy w razie wystąpienia wypadku przy pracy,
określanie działań, jakie należy podjąć w razie wystąpienia wypadku przy pracy,
wskazywanie metod ustalania przyczyn wypadku przy pracy,
ustalanie przyczyn bezpośrednich i pośrednich wypadku przy pracy,
sporządzanie listy przyczyn technicznych, organizacyjnych i ludzkich wypadku przy pracy,
kompletowanie dokumentów związanych z wypadkiem przy pracy,
sporządzanie dokumentacji powypadkowej,
opracowywanie zaleceń profilaktycznych dotyczących wypadku przy pracy,
określanie działań i środków zapobiegających wypadkom w pracy.
Wykorzystanie materiału multimedialnego w trakcie zajęć
Materiał multimedialny może być wykorzystywany na zajęciach, na których realizowane są treści z zakresu ustalania przyczyn i okoliczności wypadku przy pracy. W trakcie zajęć materiał multimedialny może być wykorzystywany podczas pracy:
indywidualnej,
w grupach,
z całym zespołem.
Praca indywidualna
Uczący się w trakcie zajęć może pracować z filmem indywidualnie. Na stanowisku pracy wyposażonym w komputer i słuchawki może oglądać film we własnym tempie, zatrzymywać jego wyświetlanie i wykonywać notatki. Nauczyciel może wykorzystać materiał multimedialny, realizując takie tematy jak: klasyfikacja wypadków przy pracy, ustalanie przyczyn i okoliczności wypadków przy pracy, prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy w momencie wystąpienia wypadku przy pracy, wypełnianie dokumentacji powypadkowej itp. Nauczyciel może w każdej chwili zatrzymać film edukacyjny i wyjaśnić zagadnienia niezrozumiałe dla osób uczących się lub odpowiedzieć na ich pytania.
Praca w grupach
Nauczyciel może wykorzystać materiał multimedialny przy realizacji tematów dotyczących sporządzania dokumentacji powypadkowej. Nauczyciel dzieli uczących się na maksymalnie 4‑osobowe grupy lub pozwala, aby podzielili się sami. Grupy otrzymują te same zadania do wykonania w określonym czasie.
Przykład zadania do wykonania: obejrzenie filmu edukacyjnego „Wypadek w salonie fryzjerskim”, a następnie wypełnienie rejestru wypadków przy pracy.
Nauczyciel może również poprosić uczących się o wypełnienie protokołu powypadkowego. Uczący się omawiają w grupach informacje, jakie mają na temat wypadku przy pracy w salonie fryzjerskim, jego przyczyny i okoliczności, a także środki profilaktyczne, jakie powinny być wpisane do protokołu lub rejestru wypadków przy pracy. Wyniki swojej pracy uczący się przedstawiają przed całą grupą. Nauczyciel wskazuje ewentualne błędy i ocenia pracę grupy.
Praca z całym zespołem
Wykorzystując materiał multimedialny do pracy z całym zespołem, nauczyciel może uwzględnić pracę metodą lekcji odwróconej. Uczący się zapoznają się z materiałem multimedialnym przed zajęciami, natomiast na zajęciach mogą uzyskane w ten sposób informacje porządkować, grupować, poszerzać i wykorzystywać w praktyce do rozwiązywania problemów. Oglądając film przed zajęciami, osoby uczące się zdobywają wiedzę na temat okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy. Dzięki temu będą mogli wypełnić dokumenty obowiązujące w postępowaniu powypadkowym, czyli protokół ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy oraz statystyczną kartę wypadku.
Inną metodą pracy z całym zespołem może być zadanie przez nauczyciela pytania przed obejrzeniem przez uczących się filmu edukacyjnego „Wypadek w salonie fryzjerskim”, na przykład: Jakie są bezpośrednie przyczyny wypadku przy pracy w salonie fryzjerskim? Po obejrzeniu filmu cały zespół odpowiada na zadane pytanie.
Wykorzystanie materiału multimedialnego poza zajęciami
Praca indywidualna
Przygotowanie do lekcji odwróconej: Przed zajęciami uczący się oglądają film edukacyjny samodzielnie. Mogą to zrobić wielokrotnie, na urządzeniu mobilnym lub komputerze, z dowolnego miejsca. Podczas oglądania filmu edukacyjnego uczący się mogą również zapisywać pytania lub wątpliwości, które nauczyciel będzie wyjaśniał na zajęciach dydaktycznych.
Przygotowanie do egzaminu: Na podstawie filmu edukacyjnego , uczący się mogą wypełniać dokumentację powypadkową w ramach przygotowania do części praktycznej egzaminu zawodowego lub rozwiązywać testy teoretyczne.
Praca nad prezentacją lub referatem: Nauczyciel może zadać uczącemu się indywidualną pracę polegającą na wykonaniu prezentacji lub napisaniu referatu na temat etapów postępowania powypadkowego, zadań zespołu powypadkowego itp.
Samodzielne powtórzenie materiału: Nauczyciel może zadać uczącym się pracę opierającą się na samodzielnym powtórzeniu materiału z zajęć dydaktycznych, np. zadanie polegające na wypełnieniu określonych dokumentów (protokołu ustalania okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy, zgłoszenia wypadku przy pracy przez pracownika, statystycznej karty wypadku) na podstawie filmu edukacyjnego.
Praca w grupach
Przygotowanie do egzaminu: Uczący się mogą przygotowywać się do egzaminu w grupach. Najlepiej byłoby tworzyć grupy z uczących się o różnych kompetencjach. Wówczas mogą się oni wspierać i wzajemnie od siebie uczyć. Uczący się wykonują w grupach różne zadania na podstawie filmu edukacyjnego.
W przypadku przygotowań do praktycznej części egzaminu zawodowego każda grupa, opierając się na wypadku przedstawionym w filmie, może wypełniać inny dokument dokumentacji powypadkowej.
Powtórzenie materiału w grupie: Nauczyciel może zadać uczącym się powtórzenie w grupach materiału z zajęć dydaktycznych. Skład grupy jest uzależniony od poziomu wiedzy i umiejętności uczących się. Powtórzenie materiału może polegać na wypełnieniu określonych dokumentów (protokołu ustalania okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy, zgłoszenia wypadku przy pracy przez pracownika, statystycznej karty wypadku) na podstawie filmu edukacyjnego.
Praca w grupie nad projektem, referatem lub prezentacją:Uczący się opracowują w grupie materiały dotyczące etapów postępowania powypadkowego, zadań zespołu powypadkowego itp. rozszerzające wiadomości z filmu edukacyjnego. Materiały te mogą mieć formę referatu, projektu lub prezentacji.
Wykorzystanie materiału multimedialnego do indywidualizacji pracy z uczącymi się
Indywidualizacja pracy z wykorzystaniem filmu edukacyjnego może polegać na poleceniu uczącemu się:
rozwiązania interaktywnych zadań sprawdzających,
opracowania dokumentacji powypadkowej po obejrzeniu filmu edukacyjnego,
opracowania referatu lub prezentacji pokazujących schemat działania w procedurze powypadkowej.
Indywidualizując pracę z uczącym się, nauczyciel powinien uwzględniać różnicowanie zadań: inne dla uczących się, którzy mają problemy z opanowaniem materiału lub byli nieobecni na zajęciach, a inne dla uczących się, którzy opanowali materiał i mogą go poszerzać oraz wykorzystywać w praktyce do rozwiązywania problemów.
Film edukacyjny pozwala na indywidualizację pracy z uczącymi się. Można go w każdej chwili zatrzymać, zmienić jego głośność lub wrócić do poszczególnych scen, tak aby poprawnie wypełnić poszczególne dokumenty powypadkowe.
Uczący się, którzy opanowali materiał, mogą wykonać prezentację, projekt lub referat na tematy rozszerzające treści filmu edukacyjnego, na przykład: zadania zespołu powypadkowego, opracowanie pełnej dokumentacji powypadkowej na podstawie filmu lub rola świadka zdarzenia w postępowaniu powypadkowym.
Uczący się, którzy mają trudności z opanowaniem materiału, oglądają film jeszcze raz i zapisują pytania lub wątpliwości, które wyjaśnią z innymi uczącymi się lub z nauczycielem.
W celu wyjaśnienia wątpliwości uczący się, samodzielnie lub w grupie, może skorzystać z innych materiałów multimedialnych dotyczących postępowania powypadkowego, takich jak:
dokumentacja interaktywna „Dokumentacja powypadkowa z wypadku w salonie fryzjerskim”,
plansza interaktywna „Wypadek przy pracy na stanowisku biurowym”,
e‑book „Procedura powypadkowa w teorii i praktyce”,
interaktywne materiały sprawdzające,
słownik pojęć do e‑materiału.
Uczący się, którzy korzystają z materiałów, literatury i innych źródeł, lecz mają trudności ze zrozumieniem lub opanowaniem tematyki postępowania powypadkowego, mogą wspólnie innymi uczącymi się lub pod kierunkiem nauczyciela przygotować plakat przedstawiający schemat postępowania powypadkowego. Na plakacie powinny znaleźć się nazwy wszystkich potrzebnych dokumentów wraz z informacją, kto je wypełnia i w jakim terminie.
Tytuł materiału multimedialnego
Dokumentacja powypadkowa z wypadku w salonie fryzjerskim
Typ materiału multimedialnego
Dokumentacja interaktywna
Opis zawartości merytorycznej materiału multimedialnego i powiązania pomiędzy elementami materiału multimedialnego
W materiale multimedialnym przedstawiono następujące dokumenty:
opis wypadku w salonie fryzjerskim,
zgłoszenie wypadku przy pracy przez pracownika,
protokół ustalania okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy.
Wypełnianie dokumentacji polega na wstawieniu prawidłowych danych, które zawarte są w opisie stanowiska pracy oraz opisie wypadku przy pracy. Uczący się ma do wyboru dwie możliwe odpowiedzi. Jeśli wybierze błędną odpowiedź, uzyskuje wskazówkę, która nakieruje go na prawidłowe rozwiązanie. Dokumentacja zawiera również wzory dokumentów oraz przykład poprawnie wypełnionego protokołu powypadkowego.
Dokumentacja interaktywna składa się z dwóch dokumentów powypadkowych do częściowego uzupełnienia. Są to: zgłoszenie wypadku przy pracy przez pracownika oraz protokół ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy.
Praca z dokumentacją interaktywną ma ukształtować u uczących się umiejętność wypełniania dokumentacji powypadkowej.
Dokumentacja interaktywna powiązana jest z filmem edukacyjnym „Wypadek w salonie fryzjerskim” oraz z e‑bookiem „Procedura powypadkowa w teorii i praktyce”.
W dokumentacji interaktywnej znajduje się opis zdarzenia.
Materiały multimedialne są ze sobą powiązane. Kolejność zapoznawania się z nimi powinna być następująca: w pierwszej kolejności e‑book, później film edukacyjny, a następnie dokumentacja interaktywna. E‑book i film edukacyjny rozszerzają wiadomości ujęte w dokumentacji interaktywnej.
Dokumentacja powiązana jest z następującymi interaktywnymi materiałami sprawdzającymi:
Test wielokrotnego wyboru z jedną poprawną odpowiedzią „Zgłoszenie wypadku przy pracy”,
Zadanie ukierunkowane na grupowanie „Dane niezbędne do wypełnienia dokumentacji wypadkowej”.
Kryteria weryfikacji powiązane z materiałem multimedialnym:
BPO.01.6.1) 2) klasyfikuje wypadki przy pracy.
BPO.01.6.1) 3) wskazuje cechy charakteryzujące wypadek przy pracy.
BPO.01.6.2) 4) opisuje działania, jakie należy podjąć w razie wystąpienia wypadku przy pracy.
BPO.01.6.3) 2) rozróżnia przyczyny bezpośrednie i pośrednie wypadku przy pracy.
BPO.01.6.4) 1) kompletuje dokumenty dotyczące okoliczności wypadku.
BPO.01.6.4) 2) sporządza dokumentację powypadkową.
Cele szczegółowe materiału multimedialnego
Materiał wspiera osiąganie następujących celów szczegółowych:
klasyfikowanie wypadków przy pracy,
określanie działań, jakie należy podjąć w razie wystąpienia wypadku przy pracy,
ustalanie przyczyn bezpośrednich i pośrednich wypadku przy pracy,
kompletowanie dokumentów związanych z wypadkiem przy pracy,
sporządzanie dokumentacji powypadkowej.
Wykorzystanie materiału multimedialnego w trakcie zajęć
Materiał multimedialny może być wykorzystany na zajęciach, podczas których realizowane są treści z zakresu ustalania przyczyn i okoliczności wypadku przy pracy. W trakcie zajęć materiał multimedialny może być wykorzystywany podczas pracy:
indywidualnej,
w grupach,
z całym zespołem.
Praca indywidualna
Nauczyciel może wykorzystać materiał multimedialny, realizując na przykład tematy związane z wypełnianiem dokumentacji powypadkowej. Praca indywidualna z wykorzystaniem dokumentacji interaktywnej może polegać na:
rozwiązaniu interaktywnych zadań sprawdzających,
opracowaniu dokumentacji powypadkowej po wypełnieniu dokumentacji interaktywnej. Podczas wypełniania dokumentacji interaktywnej nauczyciel może objaśniać kwestie niezrozumiałe dla uczących się oraz odpowiadać na pytania, uwzględniając przy tym podpowiedzi pojawiające się w polach do wypełnienia dokumentacji interaktywnej.
Praca w grupach
Nauczyciel może wykorzystać materiał multimedialny, realizując temat dotyczący sporządzania dokumentacji powypadkowej. Nauczyciel dzieli uczących się na maksymalnie 4‑osobowe grupy lub pozwala, aby podzielili się sami. Grupy otrzymują te same zadania do wykonania w określonym czasie.
Przykład zadania do wykonania:
W grupach należy wypełnić dokumentację interaktywną, składającą się ze zgłoszenia wypadku przy pracy oraz protokołu powypadkowego. Uczący się powinni dokładnie przeanalizować wypełnione przykłady oraz – w przypadku udzielenia błędnych odpowiedzi – sugerować się podpowiedziami w materiale multimedialnym.
Praca z całym zespołem
Nauczyciel, wykorzystując materiał multimedialny do pracy z całym zespołem, może zadać pytania dotyczące dokumentacji interaktywnej przed rozwiązaniem zadania, na przykład: Jakie informacje są niezbędne do prawidłowego uzupełnienia dokumentacji powypadkowej? lub Kto wypełnia poszczególne dokumenty?
Wykorzystanie materiału multimedialnego poza zajęciami
Praca indywidualna
Przygotowanie do egzaminu: Na podstawie dokumentacji interaktywnej uczący się mogą, wypełnić dokumentację powypadkową w ramach przygotowania do części praktycznej egzaminu zawodowego lub rozwiązywać testy teoretyczne.
Praca nad prezentacją lub referatem: Nauczyciel może zadać uczącemu się indywidualną pracę polegającą na wykonaniu prezentacji, referatu lub projektu. Praca ta może dotyczyć informacji i danych, jakie powinien zebrać zespół powypadkowy, aby dobrze wypełnić dokumentację powypadkową.
Samodzielne powtórzenie materiału: Nauczyciel może zadać uczącym się pracę opierającą się na samodzielnym powtórzeniu materiału z zajęć dydaktycznych, np. zadanie polegające na wypełnieniu protokołu ustalania okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy na podstawie informacji podanych przez nauczyciela lub wypełnieniu zgłoszenia wypadku na podstawie dokumentacji interaktywnej oraz informacji podanych przez nauczyciela.
Praca w grupach
Przygotowanie do egzaminu: Uczący się mogą przygotowywać się do egzaminu również w grupach. Skład grupy jest uzależniony od poziomu wiedzy i umiejętności uczących się. Na podstawie dokumentacji interaktywnej uczący się wykonują w grupach różne zadania, na przykład w ramach przygotowania do praktycznej części egzaminu zawodowego każda grupa wypełnia inny dokument dokumentacji powypadkowej lub w przypadku przygotowania do teoretycznej części egzaminu zawodowego uczący się wspólnie zastanawiają się nad odpowiedziami.
Powtórzenie materiału w grupie: Na podstawie informacji podanych przez nauczyciela oraz dokumentacji interaktywnej uczący się wypełniają protokół ustalania okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy lub zgłoszenie wypadku przy pracy przez pracownika.
Praca nad projektem, referatem lub prezentacją: – Uczący się mogą opracować materiały dotyczące informacji i danych, jakie powinien zebrać zespół powypadkowy, aby dobrze wypełnić dokumentację powypadkową. Materiały te mogą mieć formę projektu, referatu lub prezentacji.
Wykorzystanie materiału multimedialnego do indywidualizacji pracy z uczącymi się
Dokumentacja interaktywna „Dokumentacja powypadkowa z wypadku w salonie fryzjerskim” jest dostosowana do indywidualizacji pracy z osobami uczącymi się przygotowującymi się do pracy w zawodzie technik bezpieczeństwa i higieny pracy.
Podczas uzupełniania dokumentacji interaktywnej nauczyciel może uszczegółowić każde zagadnienie, którego uczący się nie rozumie. W trakcie pracy z e‑materiałem uczący się może wykonywać notatki lub poszukać wyjaśnień w innych materiałach multimedialnych w ramach zagadnień wynikających z podstawy programowej.
Indywidualizacja pracy z wykorzystaniem dokumentacji interaktywnej może polegać na poleceniu uczącemu się:
rozwiązania interaktywnych zadań sprawdzających,
opracowania dokumentacji powypadkowej po wypełnieniu dokumentacji interaktywnej.
Indywidualizując pracę z uczącym się, nauczyciel powinien uwzględniać różnicowanie zadań: inne dla uczących się, którzy mają problemy z opanowaniem materiału, a inne dla uczących się, którzy opanowali materiał i mogą go poszerzać oraz wykorzystywać w praktyce do rozwiązywania problemów.
Tytuł materiału multimedialnego
Wypadek przy pracy na stanowisku biurowym
Typ materiału multimedialnego
Plansza interaktywna
Opis zawartości merytorycznej materiału multimedialnego i powiązania pomiędzy elementami materiału multimedialnego
Plansza interaktywna przedstawia:
miejsce pracy na stanowisku biurowym,
zadania zawodowe i obowiązki pracownika zatrudnionego na stanowisku biurowym,
opis wypadku przy pracy w drodze od szafki z dokumentami do biurka (potknięcie się i skręcenie nogi),
skład i zadania zespołu powypadkowego,
wzory dokumentacji powypadkowej: protokół powypadkowy, zeznania świadków, karta wypadku, rejestr wypadków i wyjaśnienia poszkodowanego w postępowaniu powypadkowym.
Plansza powiązana jest z e‑bookiem „Procedura powypadkowa w teorii i praktyce”. E‑book rozszerza wiadomości ujęte w planszy interaktywnej.
Plansza powiązana jest z następującymi interaktywnymi materiałami sprawdzającymi:
Test wielokrotnego wyboru z jedną poprawną odpowiedzią „Zgłoszenie wypadku przy pracy”,
Quiz „Okoliczności i przyczyny wypadku przy pracy”,
Dobieranie w pary „Rola poszczególnych osób w ustalaniu okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy”,
Zadania ukierunkowane na uporządkowanie „Etapy postępowania po wypadku przy pracy”.
Kryteria weryfikacji powiązane z materiałem multimedialnym:
BPO.01.1.3) 2) określa skutki zagrożeń w wybranych procesach pracy.
BPO.01.1.4) 5) wskazuje skutki oddziaływania czynników psychofizycznych na organizm człowieka, w tym obciążenia fizycznego, obciążenia układu mięśniowo‑szkieletowego, monotonii i stresu.
BPO.01.1.9) 1) opisuje podstawowe symptomy wskazujące na stany nagłego zagrożenia zdrowotnego.
BPO.01.1.9) 2) ocenia sytuację poszkodowanego na podstawie analizy objawów obserwowanych u poszkodowanego.
BPO.01.1.9) 5) powiadamia odpowiednie służby.
BPO.01.6.4) 1) kompletuje dokumenty dotyczące okoliczności wypadku.
Cele szczegółowe materiału multimedialnego
Materiał wspiera osiąganie następujących celów szczegółowych:
posługiwanie się podstawową terminologią z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy,
określanie działań, jakie należy podjąć w razie wystąpienia wypadku przy pracy,
wskazywanie metod ustalania przyczyn wypadku przy pracy,
ustalanie przyczyn bezpośrednich i pośrednich wypadku przy pracy,
kompletowanie dokumentów związanych z wypadkiem przy pracy.
Wykorzystanie materiału multimedialnego w trakcie zajęć
Materiał multimedialny może być wykorzystywany na zajęciach dotyczących ustalania przyczyn i okoliczności wypadku przy pracy.
Praca indywidualna
Nauczyciel może wykorzystać materiał multimedialny, realizując takie tematy jak: wypełnianie dokumentacji powypadkowej, ustalanie przyczyn i okoliczności wypadku przy pracy itp. Praca indywidualna z wykorzystaniem planszy interaktywnej może polegać na:
rozwiązaniu interaktywnych zadań sprawdzających,
opracowaniu dokumentacji powypadkowej po zapoznaniu się z opisem wypadku w biurze.
Podczas wypełniania dokumentacji powypadkowej nauczyciel może objaśniać kwestie niezrozumiałe dla uczących się oraz odpowiadać na pytania.
Praca w grupach
Nauczyciel dzieli uczących się na maksymalnie 4‑osobowe grupy lub pozwala, aby podzielili się sami. Grupy otrzymują te same zadania do wykonania w określonym czasie.
Przykład zadania do wykonania:
W oparciu o opis wypadku w biurze należy wypełnić w grupach dokumentację powypadkową, obejmującą m.in. protokół powypadkowy i kartę wypadku. Uczący się powinni dokładnie przeanalizować wypadek przy pracy opisany w planszy interaktywnej.
Każda z grup może wypełnić inny dokument. W trakcie podsumowania uczący się mogą wskazywać elementy dokumentu, które sprawiły im najwięcej trudności. Grupy mogą przygotować listę pytań, jakie należy zadać poszkodowanemu oraz świadkowi.
Praca z całym zespołem
Wykorzystując materiał multimedialny do pracy z całym zespołem, nauczyciel może uwzględnić pracę metodą lekcji odwróconej. Uczący się zapoznają się z materiałem multimedialnym przed zajęciami, natomiast na zajęciach mogą uzyskane w ten sposób informacje porządkować, grupować, poszerzać i wykorzystywać w praktyce do rozwiązywania problemów. Na podstawie opisów umieszczonych na planszy uczący się mogą samodzielnie przygotować listy możliwych zagrożeń na stanowisku biurowym. W trakcie zajęć tworzona jest wspólna lista. Nauczyciel może zainicjować dyskusję na temat minimalizacji zidentyfikowanych zagrożeń.
Innym przykładem pracy z całym zespołem może być zadanie przez nauczyciela pytania przed zapoznaniem się z planszą przez uczących się, na przykład: Jakie informacje są niezbędne do prawidłowego uzupełnienia dokumentacji powypadkowej? Nauczyciel może wykorzystać materiał multimedialny do pracy z całym zespołem podczas realizacji takich tematów jak sporządzanie dokumentacji powypadkowej.
Wykorzystanie materiału multimedialnego poza zajęciami
Praca indywidualna
Przygotowanie do lekcji odwróconej: Przed zajęciami uczący się zapoznają się z planszą interaktywną. Mogą to zrobić wielokrotnie, na urządzeniu mobilnym lub komputerze, z dowolnego miejsca. Podczas oglądania planszy interaktywnej uczący się mogą zapisywać pytania czy wątpliwości, które nauczyciel będzie wyjaśniał na zajęciach. Uczący się może ustalić, czy na planszy przedstawione są wszystkie informacje potrzebne do wypełnienia dokumentacji powypadkowej. W trakcie zajęć uczący się tworzą listę brakujących informacji i ustalają, od kogo mogą je uzyskać.
Przygotowanie do egzaminu: Przygotowując się do części praktycznej egzaminu zawodowego, uczący się mogą wypełniać dokumentację powypadkową na podstawie opisu wypadku w biurze zawartego na planszy interaktywnej.
Praca nad prezentacją lub referatem: Uczący się opracowują materiały dotyczące etapów postępowania powypadkowego, zadań zespołu powypadkowego, zagrożeń w środowisku pracy biurowej itp. Mogą one mieć formę prezentacji lub referatu.
Samodzielne powtórzenie materiału: Na podstawie planszy interaktywnej uczący się wypełnia protokół ustalania okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy, zgłoszenie wypadku przy pracy przez pracownika lub statystyczną kartę wypadku.
Praca w grupach
Przygotowanie do egzaminu: Podczas przygotowań do praktycznej części egzaminu zawodowego każda grupa wypełnia inny dokument dokumentacji powypadkowej zgodnie z opisem wypadku w biurze. W podsumowaniu grupy wymieniają się dokumentami i wzajemnie sprawdzają swoje prace.
Powtórzenie materiału w grupie: Nauczyciel może zadać uczącym się powtórzenie w grupach materiału z zajęć dydaktycznych. Skład grupy jest uzależniony od poziomu wiedzy i umiejętności uczących się. Na podstawie opisu wypadku w biurze zawartego na planszy interaktywnej uczący się wypełniają protokół ustalania okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy, zgłoszenie wypadku przy pracy przez pracownika lub statystyczną kartę wypadku.
Praca nad projektem, referatem lub prezentacją w grupie: – Uczący się w grupach opracowują materiały dotyczące na przykład kolejności działań w postępowaniu powypadkowym lub zadań zespołu powypadkowego.
Korzystając z opisu wypadku zawartego na planszy, uczący się przygotowują dla pozostałych grup opisy innych wypadków i proszą o wypełnienie wskazanego dokumentu lub przygotowanie wskazówek do rozmowy ze świadkami wypadku.
Wykorzystanie materiału multimedialnego do indywidualizacji pracy z uczącymi się
Plansza interaktywna „Wypadek przy pracy na stanowisku biurowym” wspiera indywidualizację pracy z uczącymi się. Na planszy znajdują się punkty interaktywne. Po ich kliknięciu pojawiają się rozwinięcia tematów. Ponadto można dostosować głośność odtwarzania lub wrócić do poszczególnych elementów planszy, tak aby nauczyciel mógł uszczegółowić kwestie, których uczący się nie rozumie.
Indywidualizacja pracy z osobami przygotowującymi się do pracy w zawodzie technika bezpieczeństwa i higieny pracy może polegać na dostosowaniu stopnia trudności zadań oraz czasu ich wykonywania, a także metod, środków, form i warunków pracy do potrzeb i możliwości uczących się. Nauczyciel może wykorzystać materiał multimedialny, realizując takie tematy jak wypełnianie dokumentacji powypadkowej lub ustalanie przyczyn i okoliczności wypadku przy pracy.
Indywidualizacja pracy z uczącym się z wykorzystaniem planszy interaktywnej może polegać na poleceniu uczącemu się:
rozwiązania interaktywnych zadań sprawdzających,
opracowania dokumentacji powypadkowej.
Indywidualizując pracę z uczącym się, nauczyciel powinien uwzględniać różnicowanie zadań: inne dla uczących, którzy mają problemy z opanowaniem materiału, a inne dla uczących się, którzy opanowali materiał i mogą go poszerzać oraz wykorzystywać w praktyce do rozwiązywania problemów.
Planując indywidualizację pracy uczących się, warto przede wszystkim brać pod uwagę pracę w grupach. Zróżnicowanie kompetencji i doświadczeń członków grupy znacząco zwiększa efektywność uczenia się.
Tytuł materiału multimedialnego
Procedura powypadkowa w teorii i praktyce
Typ materiału multimedialnego
E‑book
Opis zawartości merytorycznej materiału multimedialnego i powiązania pomiędzy elementami materiału multimedialnego
E‑book zawiera:
treści dotyczące ustalania przyczyn i okoliczności wypadku przy pracy oraz sporządzania dokumentacji powypadkowej na stanowisku administracyjnym, sprzątaczki i fryzjerki,
opis i charakterystykę stanowiska pracy oraz opis charakteru pracy,
opis dokumentów potrzebnych do sporządzenia dokumentacji powypadkowej.
Do sporządzenia dokumentacji powypadkowej podano niezbędne informacje dotyczące okoliczności wypadku:
zadania zawodowe sprzątaczki, fryzjerki oraz osoby zatrudnionej na stanowisku administracyjno‑biurowym,
opis wypadku przy pracy,
dokumentację powypadkową: protokół powypadkowy, zeznania świadków, dokumentację medyczną (pogotowie, lekarz prowadzący, przebieg całego leczenia),
wypełnienie obowiązujących dokumentów i złożenie do odpowiednich instytucji (ZUS, towarzystwa ubezpieczeniowe).
E‑book powiązany jest z innymi materiałami multimedialnymi: filmem edukacyjnym „Wypadek w salonie fryzjerskim”, dokumentacją interaktywną „Dokumentacja powypadkowa z wypadku w salonie fryzjerskim” i planszą interaktywną „Wypadek przy pracy na stanowisku biurowym”.
E‑book powiązany jest z następującymi interaktywnymi materiałami sprawdzającymi:
Test wielokrotnego wyboru z jedną poprawną odpowiedzią „Zgłoszenie wypadku przy pracy”,
Quiz „Okoliczności i przyczyny wypadku przy pracy”,
Dobieranie w pary „Wypadek przy pracy”,
Zadanie z lukami „Wypełnianie dokumentacji powypadkowej”,
Krzyżówka „Zdarzenie nagłe wywołane przyczyną zewnętrzną”.
Kryteria weryfikacji powiązane z materiałem multimedialnym:
BPO.01.1.2) 1) rozróżnia instytucje działające w zakresie ochrony pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska.
BPO.01.1.3) 2) określa skutki zagrożeń w wybranych procesach pracy.
BPO.01.1.4) 5) wskazuje skutki oddziaływania czynników psychofizycznych na organizm człowieka, w tym obciążenia fizycznego, obciążenia układu mięśniowo‑szkieletowego, monotonii i stresu.
BPO.01.1.7) 2) rozpoznaje środki ochrony indywidualnej i zbiorowej stosowane podczas wykonywania zadań na różnych stanowiskach pracy.
BPO.01.1.9) 1) opisuje podstawowe symptomy wskazujące na stany nagłego zagrożenia zdrowotnego.
BPO.01.6.1) 2) klasyfikuje wypadki przy pracy.
BPO.01.6.1) 3) wskazuje cechy charakteryzujące wypadek przy pracy.
BPO.01.6.2) 4) opisuje działania, jakie należy podjąć w razie wystąpienia wypadku przy pracy.
BPO.01.6.3) 1) rozróżnia metody ustalania przyczyn wypadku przy pracy.
BPO.01.6.3) 2) rozróżnia przyczyny bezpośrednie i pośrednie wypadku przy pracy.
BPO.01.6.4) 1) kompletuje dokumenty dotyczące okoliczności wypadku.
BPO.01.6.4) 2) sporządza dokumentację powypadkową.
BPO.01.6.4) 3) opracowuje wnioski i zalecenia profilaktyczne dotyczące wypadków przy pracy.
BPO.01.6.5) 1) określa działania zapobiegawcze z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.
Cele szczegółowe materiału multimedialnego
Materiał wspiera osiąganie następujących celów szczegółowych:
posługiwanie się podstawową terminologią z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy,
wskazywanie przepisów prawa dotyczących wypadków przy pracy,
klasyfikowanie wypadków przy pracy,
określanie obowiązków pracodawcy w razie wystąpienia wypadku przy pracy,
określanie działań, jakie należy podjąć w razie wystąpienia wypadku przy pracy,
wskazywanie metod ustalani przyczyn wypadku przy pracy,
ustalanie przyczyn bezpośrednich i pośrednich wypadku przy pracy,
sporządzanie listy przyczyn technicznych, organizacyjnych i ludzkich wypadku przy pracy,
kompletowanie dokumentów związanych z wypadkiem przy pracy,
sporządzanie dokumentacji powypadkowej,
opracowanie zaleceń profilaktycznych dotyczących wypadku przy pracy,
określanie działań i środków zapobiegających wypadkom w pracy.
Wykorzystanie materiału multimedialnego w trakcie zajęć
Materiał multimedialny może być wykorzystywany na zajęciach, podczas których realizowane są treści z zakresu ustalania przyczyn i okoliczności wypadku przy pracy.
Praca indywidualna
Nauczyciel może wykorzystać materiał multimedialny, realizując takie tematy jak: wypełnianie dokumentacji powypadkowej, ustalanie przyczyn i okoliczności wypadku przy pracy lub procedura powypadkowa. Wykorzystując treści e‑booka, nauczyciel może objaśniać kwestie niezrozumiałe dla uczących się oraz odpowiadać na pytania.
Nauczyciel może pokazać i omówić wzory obowiązujących dokumentów w postępowaniu powypadkowym, jak również podać uczącym się przykłady wypełnionej dokumentacji powypadkowej.
Korzystając z e‑booka, uczący się może opracować materiał dotyczący procedury postępowania świadków wypadku przy pracy oraz obowiązków pracodawcy w razie wystąpienia wypadku przy pracy, np. w postaci plakatu lub instrukcji. Efekty jego pracy mogą być weryfikowane przez innych uczących się.
Praca w grupach
Nauczyciel może wykorzystać materiał multimedialny, realizując takie tematy jak sporządzanie dokumentacji powypadkowej lub procedura powypadkowa. Nauczyciel dzieli uczących się na grupy lub pozwala, aby podzielili się sami. Należy dążyć do tego, aby w grupach były osoby o różnych kompetencjach i doświadczeniu.
Przykład zadania do wykonania: Należy wypełnić dokumentację powypadkową dla jednego z opisanych stanowisk pracy, obejmującą m.in. zgłoszenie wypadku przy pracy, protokół powypadkowy oraz statystyczną kartę wypadku. Uczący się powinni dokładnie przeanalizować poszczególne rozdziały e‑booka oraz zapisać ustawowe terminy złożenia dokumentów w postępowaniu powypadkowym. Po zakończeniu pracy grupy mogą wymienić się wypełnionymi dokumentami, by sprawdzić ich kompletność i zgodność z sytuacjami opisanymi w e‑booku.
Korzystając z opisu stanowisk pracy zawartego w e‑booku, uczący się mogą przygotować listę możliwych zagrożeń w pracy nauczyciela, a następnie wskazać zalecenia profilaktyczne dotyczące wybranych zagrożeń oraz określić działania i środki zapobiegające wypadkom na tym stanowisku pracy. Grupy mogą przedstawić wyniki swojej pracy w postaci plakatu lub prezentacji multimedialnej.
Praca z całym zespołem
Wykorzystując materiał multimedialny do pracy z całym zespołem, nauczyciel może zaplanować pracę metodą lekcji odwróconej. Uczący się zapoznają się z materiałem multimedialnym przed zajęciami, natomiast na zajęciach mogą uzyskane w ten sposób informacje porządkować, grupować, poszerzać i wykorzystywać w praktyce do rozwiązywania problemów.
Innym przykładem pracy z całym zespołem może być zadanie przez nauczyciela pytań ukierunkowujących uczących się przed przeczytaniem przez nich e‑booka, na przykład: W jakich terminach należy złożyć poszczególne obowiązkowe dokumenty w postępowaniu powypadkowym? Kto wypełnia poszczególne dokumenty? lub Gdzie są one przechowywane lub przekazywane?
Warto poddać dyskusji inne zagrożenia na stanowiskach pracy opisanych w e‑booku oraz zastanowić się nad działaniami zapobiegawczymi.
Wykorzystanie materiału multimedialnego poza zajęciami
Praca indywidualna
Przygotowanie do lekcji odwróconej: Przed zajęciami uczący się samodzielnie zapoznają się z e‑bookiem. Mogą to zrobić wielokrotnie, na urządzeniu mobilnym lub komputerze, z dowolnego miejsca. Podczas czytania e‑booka uczący się mogą zapisywać pytania czy wątpliwości, które nauczyciel będzie wyjaśniał na zajęciach.
Przygotowanie do egzaminu: Na przykład wypełnianie dokumentacji powypadkowej jako przygotowanie do części praktycznej egzaminu lub rozwiązywanie testów teoretycznych.
Po zapoznaniu się z e‑bookiem uczący się rozwiązuje udostępnione przez nauczyciela przykładowe zadania egzaminacyjne dotyczące ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy oraz sporządzania dokumentacji powypadkowej. Dobrze byłoby, aby uczący się zaznaczyli, z rozwiązaniem których zadań mieli trudności i czy w e‑booku znaleźli odpowiednie informacje. Taka informacja zwrotna pozwoli nauczycielowi zaplanować powtórzenie materiału adekwatnie do potrzeb uczących się.
Praca nad prezentacją lub referatem: Uczący się opracowują materiały dotyczące na przykład etapów postępowania powypadkowego lub zadań zespołu powypadkowego opisanych w e‑booku. Mogą one mieć formę prezentacji lub referatu.
Korzystając z przykładowych schematów zawartych w rozdziale „Badanie przyczyn wypadku”, uczący się przygotowuje jeden ze schematów dla wypadku w salonie fryzjerskim lub na stanowisku biurowym. Warto zadbać o to, by uczący się opracowali różne schematy i porównali je w trakcie zajęć.
Na podstawie schematu opisującego wypadek przy pracy na stanowisku sprzątaczki uczący się wypełnia wybrane dokumenty z procedury powypadkowej.
Samodzielne powtórzenie materiału: Na podstawie e‑booka uczący się może wypełnić protokół ustalania okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy, zgłoszenie wypadku przy pracy przez pracownika lub statystyczną kartę wypadku.
Praca w grupach
Przygotowanie do egzaminu: Uczący się mogą przygotowywać się do egzaminu w grupach. Skład grupy jest uzależniony od poziomu wiedzy i umiejętności uczących się. Na podstawie przeczytanego e‑booka uczący się wykonują w grupach różne zadania, na przykład w ramach przygotowań do praktycznej części egzaminu zawodowego każda grupa wypełnia inny dokument dokumentacji powypadkowej dla stanowiska pracy i wypadku wybranego spośród wypadków opisanych w e‑booku lub, w przypadku przygotowania do teoretycznej części egzaminu, uczący się wspólnie zastanawiają się nad odpowiedziami do zadań z przykładowych arkuszy egzaminacyjnych.
Uczący się powinni przygotować dla nauczyciela informacje o tym, które zagadnienia sprawiły im najwięcej trudności oraz jakich informacji koniecznych do rozwiązania zadań nie udało im się znaleźć w e‑booku. Pozwoli to nauczycielowi na diagnozę kompetencji uczących się w zakresie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy oraz sporządzania dokumentacji powypadkowej, a także na odpowiednie zaplanowanie zajęć powtórzeniowych.
Powtórzenie materiału w grupach: Wspólne wypełnianie dokumentacji powypadkowej dla stanowiska pracy i wypadku wybranego spośród wypadków opisanych w e‑booku, opracowywanie schematów badania przyczyn wypadków, formułowanie działań zapobiegawczych.
Praca nad projektem, referatem lub prezentacją w grupach – Uczący się opracowują materiały dotyczące na przykład etapów postępowania powypadkowego lub zadań zespołu powypadkowego. Mogą one mieć formę prezentacji lub referatu.
Grupy opracowują schematy badania przyczyn wypadków przy pracy w salonie fryzjerskim, na stanowisku biurowym lub na stanowisku sprzątaczki dla różnych urazów. Po analizie opracowanych schematów badania przyczyn wypadków grupy proponują odpowiednie działania zapobiegawcze.
Grupy mogą poszukać opisów różnych wypadków w miejscu pracy, opracować je analogicznie jak w e‑booku (wraz z opisem zadań zawodowych) i przekazać je innym uczącym się z prośbą o wypełnienie dokumentacji powypadkowej.
Wykorzystanie materiału multimedialnego do indywidualizacji pracy z uczącymi się
E‑book „Procedura powypadkowa w teorii i w praktyce” jest dostosowany do indywidualizacji pracy z uczącymi się przygotowującymi się do pracy w zawodzie technik bezpieczeństwa i higieny pracy. Uczący się mogą czytać e‑book we własnym tempie, wracać do jego treści, robić notatki lub prosić nauczyciela o wyjaśnienie niezrozumiałych dla nich treści. Stopień trudności materiałów sprawdzających powiązanych z e‑bookiem oraz czas ich wykonywania może być dostosowany do potrzeb i możliwości uczących się.
Indywidualizując pracę z uczącym się, nauczyciel powinien uwzględniać różnicowanie zadań: inne dla uczących się, którzy mają problemy z opanowaniem materiału, a inne dla uczących się, którzy opanowali materiał i mogą go poszerzać oraz wykorzystywać w praktyce do rozwiązywania problemów.
Uczących się, którzy mają trudności ze zrozumieniem materiału, warto zachęcić, by przygotowali rozbudowany spis treści e‑booka. Przy tytule każdego rozdziału mogą zapisać tytuły podrozdziałów, a także krótko opisać, jakie informacje są w nich zawarte.
W celu ułatwienia przyswajania treści e‑booka warto zachęcić uczących się do poznawania jego zawartości nie tylko rozdziałami, ale również tematami, np. zapoznawania się ze wszystkimi materiałami dotyczącymi stanowiska sprzątaczki, począwszy od zadań zawodowych, przez opis wypadku przy pracy oraz wypełnione dokumenty, po działania zapobiegające dalszym wypadkom.
Planując indywidualizację pracy uczących się, warto przede wszystkim brać pod uwagę pracę w grupach. Zróżnicowanie kompetencji i doświadczeń członków grupy znacząco zwiększa efektywność uczenia się.
Powrót do spisu treściPowrót do spisu treści
Opis interaktywnych materiałów sprawdzających dla e‑materiału
Typ i tytuł materiału sprawdzającego
Test wielokrotnego wyboru z jedną poprawna odpowiedzią „Zgłoszenie wypadku przy pracy”
Opis materiału sprawdzającego
Test składa się z sześciu pytań o różnym stopniu trudności (łatwe, średnie, trudne), powiązanych z różnymi kryteriami weryfikacji. Po udzieleniu odpowiedzi na każde pytanie uczący się otrzymuje informację zwrotną dotyczącą oceny realizacji zadania, opartą na zasadach oceniania kształtującego. Uczący się ma możliwość wielokrotnego powtórzenia ćwiczenia i jego sprawdzenia, aż do momentu wykonania go w pełni poprawnie.
Materiał może być wykorzystywany w procesie edukacyjnym do sprawdzenia i samosprawdzenia wiedzy i umiejętności uczących się, a także w celu uzupełnienia stwierdzonych braków.
Materiały multimedialne, z którymi jest powiązany materiał sprawdzający: film edukacyjny, dokumentacja interaktywna, plansza interaktywna i e‑book.
Kryteria weryfikacji powiązane z materiałem sprawdzającym
Materiał sprawdza spełnienie następujących kryteriów weryfikacji:
BPO.01.1.1) 1) analizuje podstawowe przepisy prawa, prawa i obowiązki pracownika oraz pracodawcy związane z bezpieczeństwem i higieną pracy, ochroną przeciwpożarową i ochroną środowiska.
BPO.01.1.1) 2) wskazuje prawa i obowiązki pracownika w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy.
BPO.01.1.3) 2) określa skutki zagrożeń w wybranych procesach pracy.
BPO.01.6.1) 3) wskazuje cechy charakteryzujące wypadek przy pracy.
BPO.01.6.3) 2) rozróżnia przyczyny bezpośrednie i pośrednie wypadku przy pracy.
BPO.01.6.3) 5) sporządza listę przyczyn ludzkich wypadku przy pracy.
BPO.01.6.4) 1) kompletuje dokumenty dotyczące okoliczności wypadku.
BPO.01.6.4) 2) sporządza dokumentację powypadkową.
Typ i tytuł materiału sprawdzającego
Dobieranie w pary „Wypadek przy pracy”
Opis materiału sprawdzającego
Jest to zadanie interaktywne o średnim stopniu trudności, złożone z czterech par ilustracja – tekst. Uczący się ma przyporządkować ilustracje pochodzące z filmu „Wypadek w salonie fryzjerskim” do opisów. Jeżeli uczący się poprawnie rozwiązał zadanie, to znaczy, że uważnie obejrzał film i opanował przekazane w nim treści merytoryczne. W przypadku błędnej odpowiedzi zaleca się ponowne obejrzenie filmu edukacyjnego i powtórne rozwiązanie zadania.
Materiał może być wykorzystywany w procesie edukacyjnym w celu sprawdzenia i samosprawdzenia wiedzy i umiejętności uczących się, a także w celu uzupełnienia stwierdzonych braków.
Materiały multimedialne, z którymi jest powiązany materiał sprawdzający: film edukacyjny.
Kryteria weryfikacji powiązane z materiałem sprawdzającym
Materiał sprawdza spełnienie następujących kryteriów weryfikacji:
BPO.01.1.1) 1) analizuje podstawowe przepisy prawa, prawa i obowiązki pracownika oraz pracodawcy związane z bezpieczeństwem i higieną pracy, ochroną przeciwpożarową i ochroną środowiska.
BPO.01.1.1) 2) wskazuje prawa i obowiązki pracownika w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy.
BPO.01.1.1) 3) wskazuje prawa i obowiązki pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy.
BPO.01.1.9) 1) opisuje podstawowe symptomy wskazujące na stany nagłego zagrożenia zdrowotnego.
BPO.01.1.9) 2) ocenia sytuację poszkodowanego na podstawie analizy objawów obserwowanych u poszkodowanego.
Typ i tytuł materiału sprawdzającego
Dobieranie w pary „Rola poszczególnych osób w ustalaniu okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy”
Opis materiału sprawdzającego
Jest to zadanie o średnim stopniu trudności. Uczący się ma przyporządkować stanowiska pracy poszczególnych osób uczestniczących w procedurze powypadkowej do ich zadań. Jeżeli dokładnie przeanalizował planszę interaktywną „Wypadek przy pracy na stanowisku biurowym”, powinien poprawnie rozwiązać zadanie.
Materiał może być wykorzystywany w procesie edukacyjnym w celu sprawdzenia i samosprawdzenia wiedzy i umiejętności uczących się, a także w celu uzupełnienia stwierdzonych braków.
Materiał multimedialny, z którym jest powiązany materiał sprawdzający: plansza interaktywna.
Kryteria weryfikacji powiązane z materiałem sprawdzającym
Materiał sprawdza spełnienie następujących kryteriów weryfikacji:
BPO.01.1.1) 1) analizuje podstawowe przepisy prawa, prawa i obowiązki pracownika oraz pracodawcy związane z bezpieczeństwem i higieną pracy, ochroną przeciwpożarową i ochroną środowiska.
BPO.01.1.1) 2) wskazuje prawa i obowiązki pracownika w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy.
BPO.01.1.1) 3) wskazuje prawa i obowiązki pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy.
BPO.01.1.9) 1) opisuje podstawowe symptomy wskazujące na stany nagłego zagrożenia zdrowotnego.
BPO.01.1.9) 2) ocenia sytuację poszkodowanego na podstawie analizy objawów obserwowanych u poszkodowanego.
Typ i tytuł materiału sprawdzającego
Zadanie ukierunkowane na uporządkowanie „Etapy postępowania po wypadku przy pracy”
Opis materiału sprawdzającego
Jest to zadanie o średnim stopniu trudności. Uczący się powinien uporządkować czynności świadka wypadku i zespołu powypadkowego w kolejności, w jakiej powinny być wykonywane w postępowaniu powypadkowym. Istnieje możliwość sprawdzenia poprawności wykonania zadania, a także:
wielokrotnego powtórzenia wykonania ćwiczenia i jego sprawdzenia, aż do momentu wykonania go w pełni poprawnie;
otrzymania informacji zwrotnych dotyczących oceny realizacji zadania, opartych na zasadach oceniania kształtującego.
Materiał może być wykorzystywany w procesie edukacyjnym do sprawdzenia i samosprawdzenia wiedzy i umiejętności uczących się, a także w celu uzupełnienia stwierdzonych braków.
Materiał multimedialny, z którym jest powiązany materiał sprawdzający: plansza interaktywna.
Kryteria weryfikacji powiązane z materiałem sprawdzającym
Materiał sprawdza spełnienie następujących kryteriów weryfikacji:
BPO.01.1.1) 3) wskazuje prawa i obowiązki pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy.
BPO.01.6.4) 1) kompletuje dokumenty dotyczące okoliczności wypadku.
BPO.01.6.4) 2) sporządza dokumentację powypadkową.
Typ i tytuł materiału sprawdzającego
Zadanie z lukami „Wypełnianie dokumentacji powypadkowej”
Opis materiału sprawdzającego
Jest to zadanie trudne. Uczący się powinien wypełnić luki w tabeli. Do rozwiązania tego zadania niezbędna jest wiedza, jakie osoby i w jakich terminach powinny wypełnić dokumentację powypadkową. Sformułowania, które należy umieścić w tabeli, znajdują się pod nią.
Istnieje możliwość sprawdzenia poprawności wykonania zadania, a także:
wielokrotnego powtórzenia wykonania ćwiczenia i jego sprawdzenia, aż do momentu wykonania go w pełni poprawnie;
otrzymania informacji zwrotnych dotyczących oceny realizacji zadania, opartych na zasadach oceniania kształtującego.
Materiał może być wykorzystywany w procesie edukacyjnym do sprawdzenia i samosprawdzenia wiedzy i umiejętności uczących się, a także w celu uzupełnienia stwierdzonych braków.
Materiał multimedialny, z którym jest powiązany materiał sprawdzający: e‑book.
Kryteria weryfikacji powiązane z materiałem sprawdzającym
Materiał sprawdza spełnienie następujących kryteriów weryfikacji:
BPO.01.1.1) 2) wskazuje prawa i obowiązki pracownika w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy.
BPO.01.1.1) 3) wskazuje prawa i obowiązki pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy.
BPO.01.6.4) 1) kompletuje dokumenty dotyczące okoliczności wypadku.
BPO.01.6.4) 2) sporządza dokumentację powypadkową.
Typ i tytuł materiału sprawdzającego
Zadanie ukierunkowane na grupowanie „Dane niezbędne do wypełnienia dokumentacji wypadkowej”
Opis materiału sprawdzającego
Jest to zadanie łatwe. Uczący się powinien przyporządkować podane elementy do następujących grup informacji:
dane podstawowe – kto, gdzie i kiedy miał wypadek,
badanie faktów,
analiza wypadku.
Istnieje możliwość sprawdzenia poprawności wykonania zadania, a także:
wielokrotnego powtórzenia wykonania ćwiczenia i jego sprawdzenia, aż do momentu wykonania go w pełni poprawnie;
otrzymania informacji zwrotnych dotyczących oceny realizacji zadania, opartych na zasadach oceniania kształtującego.
Materiał może być wykorzystywany w procesie edukacyjnym do sprawdzenia i samosprawdzenia wiedzy i umiejętności uczących się, a także w celu uzupełnienia stwierdzonych braków.
Materiał multimedialny, z którym jest powiązany materiał sprawdzający: dokumentacja interaktywna.
Kryteria weryfikacji powiązane z materiałem sprawdzającym
Materiał sprawdza spełnienie następujących kryteriów weryfikacji:
BPO.01.1.1) 3) wskazuje prawa i obowiązki pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy.
BPO.01.6.4) 1) kompletuje dokumenty dotyczące okoliczności wypadku.
BPO.01.6.4) 2) sporządza dokumentację powypadkową.
Typ i tytuł materiału sprawdzającego
Krzyżówka „Zdarzenie nagłe wywołane przyczyną zewnętrzną”
Opis materiału sprawdzającego
Krzyżówka składa się z siedmiu haseł, które uczący się musi odgadnąć, aby pojawiło się hasło główne: wypadek. Wszystkie hasła można uzupełnić po zapoznaniu się z e‑bookiem. Pod krzyżówką znajduje się zadanie otwarte – zadaniem uczącego się jest wyjaśnić pojęcie „wypadek przy pracy”.
Istnieje możliwość sprawdzenia poprawności wykonania zadania, a także:
wielokrotnego powtórzenia wykonania ćwiczenia i jego sprawdzenia, aż do momentu wykonania go w pełni poprawnie;
otrzymania informacji zwrotnych dotyczących oceny realizacji zadania, opartych na zasadach oceniania kształtującego, które wskażą uczącemu się jego mocne strony oraz drogi osiągnięcia sukcesu.
Materiał może być wykorzystywany w procesie edukacyjnym do sprawdzenia i samosprawdzenia wiedzy i umiejętności uczących, a także w celu uzupełnienia stwierdzonych braków.
Materiał multimedialny, z którym jest powiązany materiał sprawdzający: e‑book.
Kryteria weryfikacji powiązane z materiałem sprawdzającym
Materiał sprawdza spełnienie następujących kryteriów weryfikacji:
BPO.01.1.1) 1) analizuje podstawowe przepisy prawa, prawa i obowiązki pracownika oraz pracodawcy związane z bezpieczeństwem i higieną pracy, ochroną przeciwpożarową i ochroną środowiska.
BPO.01.1.1) 2) wskazuje prawa i obowiązki pracownika w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy.
BPO.01.1.1) 5) wskazuje prawa i obowiązki pracownika, który uległ wypadkowi przy pracy.
BPO.01.1.3) 1) identyfikuje źródła zagrożeń w wybranych procesach pracy.
BPO.01.6.4) 1) kompletuje dokumenty dotyczące okoliczności wypadku.
BPO.01.6.4) 2) sporządza dokumentację powypadkową.
Typ i tytuł materiału sprawdzającego
Wskazywanie prawidłowej odpowiedzi „Po wypadku w salonie fryzjerskim”
Opis materiału sprawdzającego
Uczący się ma za zadanie wskazać prawidłowe stwierdzenia. Tekst dotyczy filmu edukacyjnego „Wypadek w salonie fryzjerskim”. Jest to zadanie łatwe.
Istnieje możliwość sprawdzenia poprawności wykonania zadania, a także:
wielokrotnego powtórzenia wykonania ćwiczenia i jego sprawdzenia, aż do momentu wykonania go w pełni poprawnie;
otrzymania informacji zwrotnych dotyczących oceny realizacji zadania, opartych na zasadach oceniania kształtującego, które wskażą uczącemu się jego mocne strony oraz drogi osiągnięcia sukcesu.
Materiał może być wykorzystywany w procesie edukacyjnym do sprawdzenia i samosprawdzenia wiedzy i umiejętności uczących się, a także w celu uzupełnienia stwierdzonych braków.
Materiał multimedialny, z którym jest powiązany materiał sprawdzający: film edukacyjny.
Kryteria weryfikacji powiązane z materiałem sprawdzającym
Materiał sprawdza spełnienie następujących kryteriów weryfikacji:
BPO.01.1.1) 1) analizuje podstawowe przepisy prawa, prawa i obowiązki pracownika oraz pracodawcy związane z bezpieczeństwem i higieną pracy, ochroną przeciwpożarową i ochroną środowiska.
Typ i tytuł materiału sprawdzającego
Quiz „Okoliczności i przyczyny wypadku przy pracy”
Opis materiału sprawdzającego
Quiz składa się z 15 pytań jednokrotnego wyboru. Zawiera po pięć pytań z każdego poziomu trudności (łatwe, średnie i trudne). System losuje kolejność pytań i kolejność odpowiedzi (dystraktorów).
Istnieje możliwość sprawdzenia poprawności wykonania zadania, a także:
wielokrotnego powtórzenia wykonania ćwiczenia i jego sprawdzenia, aż do momentu wykonania go w pełni poprawnie;
otrzymania informacji zwrotnych dotyczących oceny realizacji zadania, opartych na zasadach oceniania kształtującego, które wskażą uczącemu się jego mocne strony oraz drogi osiągnięcia sukcesu.
Materiał może być wykorzystywany w procesie edukacyjnym do sprawdzenia i samosprawdzenia wiedzy i umiejętności uczących się, a także w celu uzupełnienia stwierdzonych braków.
Materiały multimedialne, z którymi jest powiązany materiał sprawdzający: film edukacyjny, plansza interaktywna i e‑book.
Kryteria weryfikacji powiązane z materiałem sprawdzającym
Materiał sprawdza spełnienie następujących kryteriów weryfikacji:
BPO.01.1.1) 1) analizuje podstawowe przepisy prawa, prawa i obowiązki pracownika oraz pracodawcy związane z bezpieczeństwem i higieną pracy, ochroną przeciwpożarową i ochroną środowiska.
BPO.01.1.1) 2) wskazuje prawa i obowiązki pracownika w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy.
BPO.01.1.1) 3) wskazuje prawa i obowiązki pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy.
BPO.01.1.1) 5) wskazuje prawa i obowiązki pracownika, który uległ wypadkowi przy pracy.
BPO.01.1.3) 1) identyfikuje źródła zagrożeń w wybranych procesach pracy.
BPO.01.6.1) 2) klasyfikuje wypadki przy pracy.
BPO.01.6.1) 3) wskazuje cechy charakteryzujące wypadek przy pracy.
BPO.01.6.4) 1) kompletuje dokumenty dotyczące okoliczności wypadku.
BPO.01.6.4) 2) sporządza dokumentację powypadkową.
Typ i tytuł materiału sprawdzającego
Zadanie prawda czy fałsz „Wypadek w salonie fryzjerskim”
Opis materiału sprawdzającego
Zadanie składa się z pięciu zdań. Uczący się ma wskazać, które zdanie jest prawdziwe, a które fałszywe.
Istnieje możliwość sprawdzenia poprawności wykonania zadania, a także:
wielokrotnego powtórzenia wykonania ćwiczenia i jego sprawdzenia, aż do momentu wykonania go w pełni poprawnie;
otrzymania informacji zwrotnych dotyczących oceny realizacji zadania, opartych na zasadach oceniania kształtującego, które wskażą uczącemu się jego mocne strony oraz drogi osiągnięcia sukcesu.
Materiał może być wykorzystywany w procesie edukacyjnym do sprawdzenia i samosprawdzenia wiedzy i umiejętności uczących się, a także w celu uzupełnienia stwierdzonych braków.
Materiał multimedialny, z którym jest powiązany materiał sprawdzający: film edukacyjny.
Kryteria weryfikacji powiązane z materiałem sprawdzającym
Materiał sprawdza spełnienie następujących kryteriów weryfikacji:
BPO.01.1.1) 1) analizuje podstawowe przepisy prawa, prawa i obowiązki pracownika oraz pracodawcy związane z bezpieczeństwem i higieną pracy, ochroną przeciwpożarową i ochroną środowiska.
BPO.01.1.1) 3) wskazuje prawa i obowiązki pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy.
BPO.01.1.1) 5) wskazuje prawa i obowiązki pracownika, który uległ wypadkowi przy pracy.
BPO.01.1.3) 1) identyfikuje źródła zagrożeń w wybranych procesach pracy.
BPO.01.6.1) 2) klasyfikuje wypadki przy pracy.
Powrót do spisu treściPowrót do spisu treści
Wykorzystanie e‑materiału do pracy z uczącymi się o specjalnych potrzebach edukacyjnych
E‑materiały ułatwiają zindywidualizowanie procesu dydaktycznego, co jest szczególnie istotne dla uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Odtwarzanie każdego e‑materiału jest możliwe również w trybie dostępności, który zawiera alternatywne wersje materiałów dostępne dla użytkowników z dysfunkcjami wzroku, słuchu. Ułatwia to dostęp do informacji, likwiduje niektóre bariery społeczne i komunikacyjne oraz zapewnia wyrównywanie szans.
Powrót do spisu treściPowrót do spisu treści
Minimalne wymagania techniczne umożliwiające korzystanie z e‑materiału
Minimalne wymagania sprzętowe zgodne z wymaganiami zpe.gov.pl
Powrót do spisu treściPowrót do spisu treści