Spór o uniwersalia.
Element jest częścią modułowego podręcznika pt. "Kompas filozoficzny. Filozofia - zakres rozszerzony". Kliknij tutaj, aby przejść do spisu treści.
W rozdziale tym przyjrzymy się jednemu z najstarszych problemów filozoficznych – sporowi o uniwersalia, czyli pytaniu o istnienie i naturę tego, co ogólne. Zaczniemy od źródeł sporu w filozofii Platona i Arystotelesa, poznając dwa stanowiska realistyczne: realizm skrajny i umiarkowany. Następnie zobaczymy, jak problem powszechników rozwinął się w filozofii średniowiecznej, gdzie obok realizmu pojawiły się nominalizm i konceptualizm. Szczególną uwagę poświęcimy poglądom Wilhelma Ockhama oraz zasadzie znanej jako brzytwa Ockhama. Na koniec prześledzimy dalsze losy sporu i zobaczymy, że pytanie o istnienie bytów ogólnych pozostaje aktualne również współcześnie – między innymi w filozofii matematyki, w dyskusji o tym, czy liczby i inne obiekty matematyczne istnieją niezależnie od ludzkiego umysłu.
Bibliografia
- Źródło: Piotr Abelard, Rozprawa o pojęciach ogólnych. Cytat za: Barbara Markiewicz, Od filozofów jońskich do Pascala. Wybór tekstów, Warszawa 1999, s. 122.
- Źródło: Kazimierz Ajdukiewicz, Zagadnienia i kierunki filozofii, Warszawa 2008, s. 108–109.
- Źródło: Wilhelm Ockham, Ordinatio, Oxford 1956.
- Źródło: Wilhelm Ockham, Suma logiczna, tłum. T. Włodarczyk, Warszawa 1971, s. 63–64.