W jaki sposób artyści realizowali swoje wizje artystyczne?
Jakie mogą być rodzaje sztuki abstrakcyjnej?
Co to znaczy, że może być abstrakcja organiczna i geometryczna?
W jakich dziedzinach działalności twórczej może być wykorzystana abstrakcja?
bg‑azure
Materiał zawiera również:
bg‑gray2
ilustracje;
multimedia;
interaktywne ćwiczenia;
tekst interaktywny;
słownik;
linki do materiałów na ZPE.
Obejrzyj kilka ilustracji - przykładów dzieł abstrakcji geometrycznej i organicznej
RQ8HMA8S13XPK
Ilustracja interaktywna przedstawiająca obraz Pieta Mondriana „Kompozycja z czerwonym, niebieskim i żółtym". Na obrazie znajduje się duży czerwony kwadrat zajmujący 2/3 powierzchni z jednym z wierzchołków w górnym prawym rogu. Po lewej stronie są trzy prostokąty: dwa w kolorze biały i jeden dolny w kolorze niebieskim. Pod kwadratem jest prostokąt o długości boku równej 4/5 długości boku kwadratu. Pozostałą część stanowią małe prostokąty jeden pod drugim w kolorze białym i żółtym. Figury są oddzielone od siebie czarną kreską. Dodatkowo na ilustracji umieszczono następujące informacje: 1. W obrazie znajdują się figury w trzech kolorach podstawowych na białym tle: czerwona, niebieska i żółta. 2. Płaskie pola barwne podzielone są krzyżującymi się pod kątem prostym, czarnymi liniami. 3. Obraz nie jest ograniczony z żadnej strony – posiada kompozycję otwartą.
Ilustracja interaktywna przedstawiająca obraz Pieta Mondriana „Kompozycja z czerwonym, niebieskim i żółtym". Na obrazie znajduje się duży czerwony kwadrat zajmujący 2/3 powierzchni z jednym z wierzchołków w górnym prawym rogu. Po lewej stronie są trzy prostokąty: dwa w kolorze biały i jeden dolny w kolorze niebieskim. Pod kwadratem jest prostokąt o długości boku równej 4/5 długości boku kwadratu. Pozostałą część stanowią małe prostokąty jeden pod drugim w kolorze białym i żółtym. Figury są oddzielone od siebie czarną kreską. Dodatkowo na ilustracji umieszczono następujące informacje: 1. W obrazie znajdują się figury w trzech kolorach podstawowych na białym tle: czerwona, niebieska i żółta. 2. Płaskie pola barwne podzielone są krzyżującymi się pod kątem prostym, czarnymi liniami. 3. Obraz nie jest ograniczony z żadnej strony – posiada kompozycję otwartą.
Piet Mondrian, Kompozycja z czerwonym, niebieskim i żółtym, 1930, Kunsthaus Zürich, Szwajcaria
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
RB3LXK3QQ1GQB
Ilustracja przedstawia obraz Thea van Doesburga „Counter Composition V”. Ukazuje kompozycje abstrakcyjną, podzieloną skośnie na pola będące figurami geometrycznymi. Płaszczyzny mają czyste kolory - czerwień, niebieski i żółty. Pojawiają się także pola: jedno czarne i dwa białe.
Theo van Doesburg, Counter Composition V, 1924, Stedelijk Museum, Amsterdam, Holandia
Źródło: commons.wikimedia.org, dostępny w internecie: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Theo_van_Doesburg_Counter-CompositionV_(1924).jpg, domena publiczna.
RO258X3DPUVE3
Ilustracja przedstawia obraz Thea van Doesburga „Counter Composition XV”. Ukazuje on abstrakcyjne dzieło, podzielone skośną siatką z wydzielonymi czterema polami o większej powierzchni w kolorach: czerwonym, czarnym, żółty i niebieskim.
Theo van Doesburg, Counter Composition XV, 1925, Muzeum Sztuki, Łódź, Polska
Źródło: commons.wikimedia.org, dostępny w internecie: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Theo_van_Doesburg_-_Kontrkompozycja_XV.jpg, domena publiczna.
RDXJ9H19L86CB
Ilustracja przedstawia obraz Pieta Mondriana „New York City I<?span>”. Ukazuje nałożone na siebie kolorowe linie przecinających się pionowo i poziomo w kolorach: żółtym, czerwonym i niebieskim. Tworzą siatkę na jasnym jednolitym tle.
Piet Mondrian, New York City I, 1941, Kunstsammlung Nordrhein‑Westfalen, Düsseldorf, Niemcy
Źródło: commons.wikimedia.org, dostępny w internecie: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:New_York_City_I.jpg, domena publiczna.
R1J5OSG4KZ6PL
Ilustracja interaktywna przedstawia obraz Wassily'ego Kandinsky'ego „Pierwsza akwarela abstrakcyjna”. Na obrazie znajdują się plamy i linie o nieregularnych kształtach, różnych kolorach. Są swobodnie położone na całej powierzchni obrazu. Cienkie czarne kreski mają wijący kształt i różne kierunki. Dodatkowo na ilustracji umieszczono następujące informacje: 1. Obraz jest akwarelą, niektóre z plan ukształtowały się więc w wyniku rozlania na mokrej płaszczyźnie. 2. Malarz nakładał kolory z lekkością, komponując je na całej powierzchni dzieła. 3. Poza plamami pojawia się także kreska o wijącym się kształcie i różnych kierunkach.
Ilustracja interaktywna przedstawia obraz Wassily'ego Kandinsky'ego „Pierwsza akwarela abstrakcyjna”. Na obrazie znajdują się plamy i linie o nieregularnych kształtach, różnych kolorach. Są swobodnie położone na całej powierzchni obrazu. Cienkie czarne kreski mają wijący kształt i różne kierunki. Dodatkowo na ilustracji umieszczono następujące informacje: 1. Obraz jest akwarelą, niektóre z plan ukształtowały się więc w wyniku rozlania na mokrej płaszczyźnie. 2. Malarz nakładał kolory z lekkością, komponując je na całej powierzchni dzieła. 3. Poza plamami pojawia się także kreska o wijącym się kształcie i różnych kierunkach.
Wassily Kandinsky, Pierwsza akwarela abstrakcyjna, 1913, Musée National d'Art Moderne, Paryż, Francja
Źródło: commons.wikimedia.org, dostępny w internecie: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Untitled_(First_Abstract_Watercolor)_by_Wassily_Kandinsky.jpg, licencja: CC BY 3.0.
R1C8GPBN75HOT
Ilustracja interaktywna przedstawia obraz Tadeusza Kantora „Informel II”. Jest to abstrakcja niegeometryczna o swobodnej kompozycji. Na obrazie znajdują się niebiesko‑fioletowe plamy barwne o różnej wielkości i ułożeniu. Na nich naniesione zostały czarne linie i plamy, powstałe z wyciskanej bezpośrednio z tuby farby. Gdzieniegdzie porozrzucane są plamy koloru czerwonego, będącego silnymi akcentami. Obraz w dolnej części jest bardziej intensywny, a im wyżej kolory stają się jaśniejsze. Na ilustracji umieszczony jest interaktywny punkt z informacją:
Punkt 1: Tytułowy informel to określenie na „sztukę bez formy”, czyli sztukę pozbawioną tradycyjnie rozumianej zasady kompozycyjnej i czytelnej struktury. Tadeusz Kantor wykorzystuje techniki typowe dla malarstwa gestu, akcji. Rozlewa farby na rozłożonym płótnie, wyciska je prosto z tuby lub uderza zanurzonym w farbie sznurkiem lub batem. Proces tworzenia, zapis gestu artysty, był ważniejszy niż sam efekt.
Ilustracja interaktywna przedstawia obraz Tadeusza Kantora „Informel II”. Jest to abstrakcja niegeometryczna o swobodnej kompozycji. Na obrazie znajdują się niebiesko‑fioletowe plamy barwne o różnej wielkości i ułożeniu. Na nich naniesione zostały czarne linie i plamy, powstałe z wyciskanej bezpośrednio z tuby farby. Gdzieniegdzie porozrzucane są plamy koloru czerwonego, będącego silnymi akcentami. Obraz w dolnej części jest bardziej intensywny, a im wyżej kolory stają się jaśniejsze. Na ilustracji umieszczony jest interaktywny punkt z informacją:
Punkt 1: Tytułowy informel to określenie na „sztukę bez formy”, czyli sztukę pozbawioną tradycyjnie rozumianej zasady kompozycyjnej i czytelnej struktury. Tadeusz Kantor wykorzystuje techniki typowe dla malarstwa gestu, akcji. Rozlewa farby na rozłożonym płótnie, wyciska je prosto z tuby lub uderza zanurzonym w farbie sznurkiem lub batem. Proces tworzenia, zapis gestu artysty, był ważniejszy niż sam efekt.
Tadeusz Kantor, Informel II, 1958, własność prywatna
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
RORLZOJMMQOUN
Ilustracja interaktywna przedstawia obraz „Pejzaż”, Tadeusza Dominika. Jest to widok na krajobraz z lotu ptaka. Pośrodku znajduje się rzeka, przedstawiona za pomocą ukośnych, niebieskich linii na białym tle. Po jej obu stronach znajdują się owalne plamy, sugerujące korony drzew, są wśród nich: różne odcienie zieleni, żółcieni, ale także plamy niebieskie i czarne. Po lewej stronie przestrzeń wypełniają poziome, szerokie niebiesko‑białe pasy, natomiast strona prawa to pasy skośne, biało‑czerwone.
Ilustracja interaktywna przedstawia obraz „Pejzaż”, Tadeusza Dominika. Jest to widok na krajobraz z lotu ptaka. Pośrodku znajduje się rzeka, przedstawiona za pomocą ukośnych, niebieskich linii na białym tle. Po jej obu stronach znajdują się owalne plamy, sugerujące korony drzew, są wśród nich: różne odcienie zieleni, żółcieni, ale także plamy niebieskie i czarne. Po lewej stronie przestrzeń wypełniają poziome, szerokie niebiesko‑białe pasy, natomiast strona prawa to pasy skośne, biało‑czerwone.
Tadeusz Dominik, Pejzaż, 1985, własność prywatna, Polska
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
R12487VHC3VL4
Ilustracja przedstawia detal obrazu Jacksona Pollocka "Rytm jesieni (numer 30)". Obraz wykonany jest w stylu abstrakcyjnym. Składa się z plątaniny wielu nieregularnych linii różnej grubości, nachodzących na siebie. Obraz jest dynamiczny, bardzo dużo się na nim dzieje, a linie są w kolorze czarnym, białym i brązowym na jasnobrązowym tle.
Jackson Pollock, Rytm jesieni (numer 30), detal, prawa strona, 1950, Muzeum Sztuki Metropolitan, Nowy Jork, Stany Zjednoczone
Źródło: galleryintell.com, dostępny w internecie: https://galleryintell.com/artex/autumn-rhythm-by-jackson-pollock/ [dostęp 6.10.2021], Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu).
Ilustracje i informacje dotyczące sztuki abstrakcyjnej znajdziesz m.in. w materiałach do szkoły podstawowej: