ważn@historia Długi Wiek XIX

Szkoła ponadpodstawowa
Historia

Dlaczego Francja nie chciała królów? Co można odebrać szablą? Dlaczego wybuchają rewolucje? Odpowiedzi na te pytania szukaj w e-podręczniku.

Autor:
Monika Piotrowska-Marchewa, Przemysław Wiszewski, Ryszard Balicki, Artur Preisner, Contentplus.pl sp. z o.o., prof. Bogumiła Burda, mgr Anna Wilczyńska, dr Monika Szymańska, Mateusz Ciborowski

Bibliografia:

  • Karol Ludwik Monteskiusz, O duchu praw, tłum. Tadeusz Boy-Żeleński, Kraków 2003.
  • Jacques Necker, O rewolucji francuskiej, [w:] Grzegorz Chomicki, Leszek Śliwa, Wiek XIX. Teksty źródłowe. Tematy lekcji i zagadnienia do historii w szkole średniej, Kraków 2001, s. 23.
  • Alexis de Tocqueville, Dawny ustrój i rewolucja, Warszawa 1970, s. 239.
  • Charles Maurice de Talleyrand, Pamiętniki, Londyn 1994.
  • Deklaracja praw człowieka i obywatela (fragment), [w:] Grzegorz Chomicki, Leszek Śliwa, Wiek XIX. Teksty źródłowe. Tematy lekcji i zagadnienia do historii w szkole średniej, Kraków 2001, s. 29–31.
  • Katarzyna Sójka-Zielińska, Drogi i bezdroża prawa. Szkice z dziejów kultury prawnej Europy, Wrocław 2000, s. 55.
  • Maximilien Robespierre, Raport o zasadach rządów rewolucyjnych, [w:] , Wielkie mowy historii., t. 1. Od Mojżesza do Napoleona, oprac. i wybór Tadeusz Zawadzki, tłum. cyt. fragmentu Halina Lubicz-Trawkowska, Warszawa 2006, s. 240.
  • Kodeks Napoleona, Warszawa 1810.
  • Paul Kennedy, Mocarstwa świata: narodziny, rozkwit, upadek, Warszawa 1994, s. 132.
  • Stanisław Grodziski, Eligiusz Kozłowski, Polska zniewolona 1795-1806. Dzieje narodu i państwa Polskiego, t. 3, Warszawa 1987.
  • Z pamiętników Napoleona, [w:] Czesław Nanke, Wypisy do nauki historii nowożytnej, t. 2, Lwów 1927.
  • Jenerała Henryka Dąbrowskiego pamiętnik wojskowy legionów polskich we Włoszech, [w:] , Wiek XIX w źródłach, oprac. Stanisław Lenard, Melania Sobańska-Bondaruk, Warszawa 1998.
  • Andrzej Nieuważny, My z Napoleonem, Wrocław 2006, s. 77–78.
  • P. Johnson, Narodziny nowoczesności, Gdańsk 1995.
  • A. Chwalba, Wiek XIX. Historia powszechna, Warszawa 2008.
  • B. Orłowski, Technika, Wrocław 1999, s. 92.
  • N. Ferguson, Cywilizacja. Zachód i reszta świata, Kraków 2013.
  • P. Kennedy, Mocarstwa świata. Narodziny, rozkwit i upadek, Warszawa 1994.
  • T. Kizwalter, Historia powszechna. Wiek XIX, Warszawa 2003.
  • A. de Tocqueville, Podróże po Anglii, Irlandii, Szwajcarii i Algierii (1835), [w:] , Wiek XIX w źródłach. Wybór tekstów źródłowych, oprac. S.B. Lenard, M. Sobańska-Bondaruk, Warszawa 1998, s. 140.
  • H. Heine, Szkice z Anglii, [w:] , Wiek XIX w źródłach. Wybór tekstów źródłowych, oprac. S.B. Lenard, M. Sobańska-Bondaruk, Warszawa 1998, s. 139–140.
  • F. Braudel, Gramatyka cywilizacji, Warszawa 2006, s. 415.
  • M. Piotrowska-Marchewa, Nędzarze i filantropii. Problem ubóstwa w polskiej opinii publicznej 1815–1863, Toruń 2004, s. 44.
  • E. Kaczyńska, Pejzaż miejski z zaściankiem w tle, Warszawa 1999, s. 29–30.
  • A. Chwalba, Historia powszechna. Wiek XIX, Warszawa 2008, s. 32.
  • M. Bogucka, Gorsza płeć. Kobieta w dziejach Europy od antyku po wiek XXI, Warszawa 2005, s. 247–248.
  • R. Owen, Spostrzeżenie co do skutków systemu fabrycznego (1815), [w:] , Wiek XIX w źródłach. Wybór tekstów źródłowych, oprac. S.B. Lenard, M. Sobańska-Bondaruk, Warszawa 1998, s. 135.
  • E. Buret, Ubóstwo klas najniższych w Anglii i Francji (1840), [w:] , Wiek XIX w źródłach. Wybór tekstów źródłowych, oprac. S.B. Lenard, M. Sobańska-Bondaruk, Warszawa 1998, s. 137.
  • J. Baszkiewicz, Władza, Wrocław-Warszawa-Kraków 1999, s. 124–125.
  • List Neda Ludda do fabrykanta w Huddersfield (1812), [w:] , Wiek XIX w źródłach. Wybór tekstów źródłowych z propozycjami metodycznymi dla nauczycieli historii, studentów i uczniów, oprac. Stanisław Bogusław Lenard, Melania Sobańska-Bondaruk, Warszawa 1998, s. 133.
  • Wystąpienia luddystów w 1812 roku, [w:] , Wiek XIX w źródłach. Wybór tekstów źródłowych z propozycjami metodycznymi dla nauczycieli historii, studentów i uczniów, oprac. Stanisław Bogusław Lenard, Melania Sobańska-Bondaruk, Warszawa 1998, s. 133–134.
  • Charles Fourier o zasadach pracy w falandze (1822), [w:] , Wiek XIX w źródłach. Wybór tekstów źródłowych z propozycjami metodycznymi dla nauczycieli historii, studentów i uczniów, oprac. Stanisław Bogusław Lenard, Melania Sobańska-Bondaruk, Warszawa 1998, s. 148–149.
  • Fryderyk Engels, Anty-Dühring (1878), [w:] Fryderyk Engels, Karol Marks, Dzieła, t. 20, Warszawa 1969.
  • Julian Ursyn Niemcewicz, Pamiętnik z 1830–1831 roku, Kraków 1909.
  • Natalia Kicka, Pamiętniki, Warszawa 1972.
  • I. Prądzyński, Pamiętniki, [w:] tegoż, Zaprzepaszczone szanse. Wybór myśli politycznych i społecznych, oprac. J. R. Nowak, Kraków 1985.
  • Gustaw Ehrenberg, Szlachta w roku 1831, [w:] , Księga wierszy polskich XIX wieku, Warszawa 1954.
  • Towarzystwo Demokratyczne Polskie o przyczynach upadku powstania listopadowego, [w:] Grzegorz Chomicki, Leszek Śliwa, Teksty źródłowe, Kraków 2001, s. 188.
  • Adam Mickiewicz, Niezgody emigracji naszej, „Pielgrzym polski” 1833.
  • Natalia Kicka, Pamiętniki, Warszawa 1972.
  • Zbigniew Fras, Galicja, Wrocław 2002, s. 298.
  • Manifest Rządu Narodowego Rzeczypospolitej do Narodu Polskiego z 22 lutego 1846 roku (fragment).
  • H. Szuman, Wspomnienia berlińskie i poznańskie z roku 1848, [w:] S. Kalemba, Wiosna ludów w Europie, Warszawa 1991, s. 116–118.
  • Maurice de Talleyrand, Wspomnienia, [w:] G. Chomicki, L. Śliwa, Wiek XIX. Teksty źródłowe, Kraków 2001.
  • E. Bellamy, W roku 2000, Warszawa 1890.
  • J. Baszkiewicz, Władza, Wrocław 1999, s. 137–138.
  • Mowa cesarza Aleksandra II wygłoszona w Warszawie wobec marszałków, szlachty, senatorów i duchowieństwa 23 V 1856 roku, [w:] , Wiek XIX w źródłach. Wybór tekstów źródłowych z propozycjami metodycznymi dla nauczycieli historii, studentów i uczniów, oprac. S. B. Lenard, M. Sobańska-Bondaruk, Warszawa 2001, s. 228.
  • Prawo gwarancyjne (9 marca 1871 r.), [w:] G. Chomicki, L. Śliwa, Wiek XIX. Teksty źródłowe, Kraków 2001, s. 81–82.
  • Wielkie mowy historii. Od Lincolna do Stalina, t. 2, Warszawa 2006, s. 91–92.
  • Abraham Lincoln, Pierwsze przemówienie inauguracyjne 4 marca 1861, [w:] , Wielkie mowy historii, t. 2, Warszawa 2006, s. 88.
  • Stojący Niedźwiedź – wódz Ponca. Wystąpienie przed sądem, 3 maja 1879 r., [w:] , Wielkie Mowy historii. Od Lincolna do Stalina, Warszawa 2006, s. 114.
  • Raport komisji Kongresu Stanów Zjednoczonych (styczeń 1867) - fragment, [w:] Grzegorz Chomicki, Leszek Śliwa, Wiek XIX. Teksty źródłowe, Kraków 2001, s. 86–90.
  • Pierre Leroy-Beaulieu, Kolonie, [w:] , Sprawy międzynarodowe 1870-1914. Teksty źródłowe do nauki historii w szkole, oprac. A. Deruga, J. Derużyna, Warszawa 1960.
  • Rudyard Kipling, Brzemię Białego Człowieka, [w:] Hannu Salmi, Europa XIX wieku. Historia kulturowa, tłum. Agnieszka Szurek, Kraków 2010.
  • Karen Blixen, Listy z Afryki 1914-1924, Warszawa 1998, s. 31.
  • Wiek XIX w źródłach, s. 481.
  • Ernest Renan, Co to jest naród, [w:] , Wielkie mowy historii. Od Lincolna do Stalina, red. W. Władyka, T. Zawadzki, P. Zmelonek, Warszawa 2006, s. 115.
  • Ustawa o sprawach wspólnych dla obu części Austro-Węgier z 21 XII 1867 roku, [w:] , Powszechna historia państwa i prawa. Wybór tekstów źródłowych, red. M. Kinsteler, M.J. Ptak, Wrocław 1996.
  • Otton Bismarck, Mowa w sprawie zbrojeń z 6 II 1888, [w:] , Wiek XIX w źródłach. Wybór tekstów źródłowych, oprac. S.B. Lenard, M. Sobańska-Bondaruk, Warszawa 1998, s. 360.
  • Ignacy Józef Kraszewski, Program Polski z 1872 r. Myśli o zadaniu narodowym, [w:] , W stronę Odry i Bałtyku. Wybór źródeł (1795-1950), t. 1, red. Wojciech Wrzesiński, Wrocław 1990.
  • Roman Dmowski, Ze studiów nad szkołą rosyjską w Polsce w drugiej połowie XIX wieku, [w:] , Wiek XIX w źródłach. Wybór tekstów źródłowych, red. Stanisław B. Lenard, Melania Sobańska-Bondaruk, Warszawa 2002.
  • Piotr Cywiński, Rodowody niepokornych, Warszawa 1996, s. 30.
  • Józef Szujski, fragment publicystyki, [w:] M. Król, Stańczycy. Antologia myśli społecznej i politycznej Konserwatystów Krakowskich, Warszawa 1982.
  • Roman Dmowski, Myśli nowoczesnego Polaka, b.m.w. 1986, s. 68–72.
  • J. Bojko, Okruszyny z Gręboszowa, [w:] , Wiek XIX w źródłach. Wybór tekstów źródłowych, oprac. S.B. Lenard, M. Sobańska-Bondaruk, Warszawa 1998, s. 424–425.
  • Witold Rybczyński, Dom. Krótka historia idei, Gdańsk-Warszawa 1996, s. 153–154.
  • Cecylia Walewska, Z dziennika szczęśliwej mężatki, [w:] tejże, Flirt, małżeństwo, opinja. Dziesięć kart życia, Warszawa 1914.
  • Elisabeth Cady Stanton, O destrukcyjnym pierwiastku męskim. Na konwencji praw wyborczych kobiet, [w:] , Wielkie mowy historii. Od Lincolna do Stalina, t. 2, Warszawa 2006.
  • Wiek XIX w źródłach. Wybór tekstów źródłowych, oprac. S.B. Lenard, M. Sobańska-Bondaruk, Warszawa 1998, s. 363.
  • Wiek XIX w źródłach. Wybór tekstów źródłowych, oprac. S.B. Lenard, M. Sobańska-Bondaruk, Warszawa 1998, s. 436–438.
  • Mikołaj II, Manifest konstytucyjny (17/30 X 1905), [w:] Grzegorz Chomicki, Leszek Śliwa, Wiek XIX. Teksty źródłowe, Kraków 2001, s. 128–129.
  • G. Chomicki, L. Śliwa, Wiek XIX. Teksty źródłowe, Kraków 2001, s. 334–336.
  • Andrzej Chwalba, Samobójstwo Europy. Wielka wojna 1914-1918, Kraków 2014, s. 46.
  • Modris Eksteins, Święto wiosny. Wielka Wojna i narodziny nowego wieku, Warszawa 1996, s. 128–132.
  • Odezwa Rządu Tymczasowego z 2/15 marca 1917 roku, [w:] Grzegorz Chomicki, Leszek Śliwa, Wiek XIX. Teksty źródłowe. Tematy lekcji i zagadnienia do historii w szkole średniej, Kraków 2001, s. 130.
  • Państwo a rewolucja, [w:] Włodzimierz Iljicz Lenin, Dzieła, t. 2, NIE PODANO 1917, s. 233.
  • Wincenty Witos, Moje wspomnienia, [w:] Józef Piłsudski, O państwie i armii. W świetle wspomnień i innych dokumentów, Warszawa 1985, s. 14–15.
  • W. Grabski, Idea Polski, [w:] Józef Piłsudski, O państwie i armii. W świetle wspomnień i innych dokumentów, Warszawa 1985, s. 26–27.
  • W. Baranowski, Rozmowy z Piłsudskim 1916–1931, [w:] Józef Piłsudski, O państwie i armii. W świetle wspomnień i innych dokumentów, Warszawa 1985, s. 27–28.
  • Telegram Józefa Piłsudskiego, [w:] Zbigniew Jerzy Hirsz, II Rzeczpospolita. Narodziny, ustrój konstytucyjny, zmierzch, Białystok 1994, s. 9–10.
  • Karol Ludwik Monteskiusz, O duchu praw, tłum. Tadeusz Boy-Żeleński, Kraków 2003.
  • Jacques Necker, O rewolucji francuskiej, [w:] Grzegorz Chomicki, Leszek Śliwa, Wiek XIX. Teksty źródłowe. Tematy lekcji i zagadnienia do historii w szkole średniej, Kraków 2001, s. 23.
  • Alexis de Tocqueville, Dawny ustrój i rewolucja, Warszawa 1970, s. 239.
  • Charles Maurice de Talleyrand, Pamiętniki, Londyn 1994.
  • Deklaracja praw człowieka i obywatela (fragment), [w:] Grzegorz Chomicki, Leszek Śliwa, Wiek XIX. Teksty źródłowe. Tematy lekcji i zagadnienia do historii w szkole średniej, Kraków 2001, s. 29–31.
  • Katarzyna Sójka-Zielińska, Drogi i bezdroża prawa. Szkice z dziejów kultury prawnej Europy, Wrocław 2000, s. 55.
  • Maximilien Robespierre, Raport o zasadach rządów rewolucyjnych, [w:] , Wielkie mowy historii., t. 1. Od Mojżesza do Napoleona, oprac. i wybór Tadeusz Zawadzki, tłum. cyt. fragmentu Halina Lubicz-Trawkowska, Warszawa 2006, s. 240.
  • Kodeks Napoleona, Warszawa 1810.
  • Paul Kennedy, Mocarstwa świata: narodziny, rozkwit, upadek, Warszawa 1994, s. 132.
  • Stanisław Grodziski, Eligiusz Kozłowski, Polska zniewolona 1795-1806. Dzieje narodu i państwa Polskiego, t. 3, Warszawa 1987.
  • Z pamiętników Napoleona, [w:] Czesław Nanke, Wypisy do nauki historii nowożytnej, t. 2, Lwów 1927.
  • Jenerała Henryka Dąbrowskiego pamiętnik wojskowy legionów polskich we Włoszech, [w:] , Wiek XIX w źródłach, oprac. Stanisław Lenard, Melania Sobańska-Bondaruk, Warszawa 1998.
  • Andrzej Nieuważny, My z Napoleonem, Wrocław 2006, s. 77–78.
  • P. Johnson, Narodziny nowoczesności, Gdańsk 1995.
  • A. Chwalba, Wiek XIX. Historia powszechna, Warszawa 2008.
  • B. Orłowski, Technika, Wrocław 1999, s. 92.
  • N. Ferguson, Cywilizacja. Zachód i reszta świata, Kraków 2013.
  • P. Kennedy, Mocarstwa świata. Narodziny, rozkwit i upadek, Warszawa 1994.
  • T. Kizwalter, Historia powszechna. Wiek XIX, Warszawa 2003.
  • A. de Tocqueville, Podróże po Anglii, Irlandii, Szwajcarii i Algierii (1835), [w:] , Wiek XIX w źródłach. Wybór tekstów źródłowych, oprac. S.B. Lenard, M. Sobańska-Bondaruk, Warszawa 1998, s. 140.
  • H. Heine, Szkice z Anglii, [w:] , Wiek XIX w źródłach. Wybór tekstów źródłowych, oprac. S.B. Lenard, M. Sobańska-Bondaruk, Warszawa 1998, s. 139–140.
  • F. Braudel, Gramatyka cywilizacji, Warszawa 2006, s. 415.
  • M. Piotrowska-Marchewa, Nędzarze i filantropii. Problem ubóstwa w polskiej opinii publicznej 1815–1863, Toruń 2004, s. 44.
  • E. Kaczyńska, Pejzaż miejski z zaściankiem w tle, Warszawa 1999, s. 29–30.
  • A. Chwalba, Historia powszechna. Wiek XIX, Warszawa 2008, s. 32.
  • M. Bogucka, Gorsza płeć. Kobieta w dziejach Europy od antyku po wiek XXI, Warszawa 2005, s. 247–248.
  • R. Owen, Spostrzeżenie co do skutków systemu fabrycznego (1815), [w:] , Wiek XIX w źródłach. Wybór tekstów źródłowych, oprac. S.B. Lenard, M. Sobańska-Bondaruk, Warszawa 1998, s. 135.
  • E. Buret, Ubóstwo klas najniższych w Anglii i Francji (1840), [w:] , Wiek XIX w źródłach. Wybór tekstów źródłowych, oprac. S.B. Lenard, M. Sobańska-Bondaruk, Warszawa 1998, s. 137.
  • J. Baszkiewicz, Władza, Wrocław-Warszawa-Kraków 1999, s. 124–125.
  • List Neda Ludda do fabrykanta w Huddersfield (1812), [w:] , Wiek XIX w źródłach. Wybór tekstów źródłowych z propozycjami metodycznymi dla nauczycieli historii, studentów i uczniów, oprac. Stanisław Bogusław Lenard, Melania Sobańska-Bondaruk, Warszawa 1998, s. 133.
  • Wystąpienia luddystów w 1812 roku, [w:] , Wiek XIX w źródłach. Wybór tekstów źródłowych z propozycjami metodycznymi dla nauczycieli historii, studentów i uczniów, oprac. Stanisław Bogusław Lenard, Melania Sobańska-Bondaruk, Warszawa 1998, s. 133–134.
  • Charles Fourier o zasadach pracy w falandze (1822), [w:] , Wiek XIX w źródłach. Wybór tekstów źródłowych z propozycjami metodycznymi dla nauczycieli historii, studentów i uczniów, oprac. Stanisław Bogusław Lenard, Melania Sobańska-Bondaruk, Warszawa 1998, s. 148–149.
  • Fryderyk Engels, Anty-Dühring (1878), [w:] Fryderyk Engels, Karol Marks, Dzieła, t. 20, Warszawa 1969.
  • Julian Ursyn Niemcewicz, Pamiętnik z 1830–1831 roku, Kraków 1909.
  • Natalia Kicka, Pamiętniki, Warszawa 1972.
  • I. Prądzyński, Pamiętniki, [w:] tegoż, Zaprzepaszczone szanse. Wybór myśli politycznych i społecznych, oprac. J. R. Nowak, Kraków 1985.
  • Gustaw Ehrenberg, Szlachta w roku 1831, [w:] , Księga wierszy polskich XIX wieku, Warszawa 1954.
  • Towarzystwo Demokratyczne Polskie o przyczynach upadku powstania listopadowego, [w:] Grzegorz Chomicki, Leszek Śliwa, Teksty źródłowe, Kraków 2001, s. 188.
  • Adam Mickiewicz, Niezgody emigracji naszej, „Pielgrzym polski” 1833.
  • Natalia Kicka, Pamiętniki, Warszawa 1972.
  • Zbigniew Fras, Galicja, Wrocław 2002, s. 298.
  • Manifest Rządu Narodowego Rzeczypospolitej do Narodu Polskiego z 22 lutego 1846 roku (fragment).
  • H. Szuman, Wspomnienia berlińskie i poznańskie z roku 1848, [w:] S. Kalemba, Wiosna ludów w Europie, Warszawa 1991, s. 116–118.
  • Maurice de Talleyrand, Wspomnienia, [w:] G. Chomicki, L. Śliwa, Wiek XIX. Teksty źródłowe, Kraków 2001.
  • E. Bellamy, W roku 2000, Warszawa 1890.
  • J. Baszkiewicz, Władza, Wrocław 1999, s. 137–138.
  • Mowa cesarza Aleksandra II wygłoszona w Warszawie wobec marszałków, szlachty, senatorów i duchowieństwa 23 V 1856 roku, [w:] , Wiek XIX w źródłach. Wybór tekstów źródłowych z propozycjami metodycznymi dla nauczycieli historii, studentów i uczniów, oprac. S. B. Lenard, M. Sobańska-Bondaruk, Warszawa 2001, s. 228.
  • Prawo gwarancyjne (9 marca 1871 r.), [w:] G. Chomicki, L. Śliwa, Wiek XIX. Teksty źródłowe, Kraków 2001, s. 81–82.
  • Wielkie mowy historii. Od Lincolna do Stalina, t. 2, Warszawa 2006, s. 91–92.
  • Abraham Lincoln, Pierwsze przemówienie inauguracyjne 4 marca 1861, [w:] , Wielkie mowy historii, t. 2, Warszawa 2006, s. 88.
  • Stojący Niedźwiedź – wódz Ponca. Wystąpienie przed sądem, 3 maja 1879 r., [w:] , Wielkie Mowy historii. Od Lincolna do Stalina, Warszawa 2006, s. 114.
  • Raport komisji Kongresu Stanów Zjednoczonych (styczeń 1867) - fragment, [w:] Grzegorz Chomicki, Leszek Śliwa, Wiek XIX. Teksty źródłowe, Kraków 2001, s. 86–90.
  • Pierre Leroy-Beaulieu, Kolonie, [w:] , Sprawy międzynarodowe 1870-1914. Teksty źródłowe do nauki historii w szkole, oprac. A. Deruga, J. Derużyna, Warszawa 1960.
  • Rudyard Kipling, Brzemię Białego Człowieka, [w:] Hannu Salmi, Europa XIX wieku. Historia kulturowa, tłum. Agnieszka Szurek, Kraków 2010.
  • Karen Blixen, Listy z Afryki 1914-1924, Warszawa 1998, s. 31.
  • Wiek XIX w źródłach, s. 481.
  • Ernest Renan, Co to jest naród, [w:] , Wielkie mowy historii. Od Lincolna do Stalina, red. W. Władyka, T. Zawadzki, P. Zmelonek, Warszawa 2006, s. 115.
  • Ustawa o sprawach wspólnych dla obu części Austro-Węgier z 21 XII 1867 roku, [w:] , Powszechna historia państwa i prawa. Wybór tekstów źródłowych, red. M. Kinsteler, M.J. Ptak, Wrocław 1996.
  • Otton Bismarck, Mowa w sprawie zbrojeń z 6 II 1888, [w:] , Wiek XIX w źródłach. Wybór tekstów źródłowych, oprac. S.B. Lenard, M. Sobańska-Bondaruk, Warszawa 1998, s. 360.
  • Ignacy Józef Kraszewski, Program Polski z 1872 r. Myśli o zadaniu narodowym, [w:] , W stronę Odry i Bałtyku. Wybór źródeł (1795-1950), t. 1, red. Wojciech Wrzesiński, Wrocław 1990.
  • Roman Dmowski, Ze studiów nad szkołą rosyjską w Polsce w drugiej połowie XIX wieku, [w:] , Wiek XIX w źródłach. Wybór tekstów źródłowych, red. Stanisław B. Lenard, Melania Sobańska-Bondaruk, Warszawa 2002.
  • Piotr Cywiński, Rodowody niepokornych, Warszawa 1996, s. 30.
  • Józef Szujski, fragment publicystyki, [w:] M. Król, Stańczycy. Antologia myśli społecznej i politycznej Konserwatystów Krakowskich, Warszawa 1982.
  • Roman Dmowski, Myśli nowoczesnego Polaka, b.m.w. 1986, s. 68–72.
  • J. Bojko, Okruszyny z Gręboszowa, [w:] , Wiek XIX w źródłach. Wybór tekstów źródłowych, oprac. S.B. Lenard, M. Sobańska-Bondaruk, Warszawa 1998, s. 424–425.
  • Witold Rybczyński, Dom. Krótka historia idei, Gdańsk-Warszawa 1996, s. 153–154.
  • Cecylia Walewska, Z dziennika szczęśliwej mężatki, [w:] tejże, Flirt, małżeństwo, opinja. Dziesięć kart życia, Warszawa 1914.
  • Elisabeth Cady Stanton, O destrukcyjnym pierwiastku męskim. Na konwencji praw wyborczych kobiet, [w:] , Wielkie mowy historii. Od Lincolna do Stalina, t. 2, Warszawa 2006.
  • Wiek XIX w źródłach. Wybór tekstów źródłowych, oprac. S.B. Lenard, M. Sobańska-Bondaruk, Warszawa 1998, s. 363.
  • Wiek XIX w źródłach. Wybór tekstów źródłowych, oprac. S.B. Lenard, M. Sobańska-Bondaruk, Warszawa 1998, s. 436–438.
  • Mikołaj II, Manifest konstytucyjny (17/30 X 1905), [w:] Grzegorz Chomicki, Leszek Śliwa, Wiek XIX. Teksty źródłowe, Kraków 2001, s. 128–129.
  • G. Chomicki, L. Śliwa, Wiek XIX. Teksty źródłowe, Kraków 2001, s. 334–336.
  • Andrzej Chwalba, Samobójstwo Europy. Wielka wojna 1914-1918, Kraków 2014, s. 46.
  • Modris Eksteins, Święto wiosny. Wielka Wojna i narodziny nowego wieku, Warszawa 1996, s. 128–132.
  • Odezwa Rządu Tymczasowego z 2/15 marca 1917 roku, [w:] Grzegorz Chomicki, Leszek Śliwa, Wiek XIX. Teksty źródłowe. Tematy lekcji i zagadnienia do historii w szkole średniej, Kraków 2001, s. 130.
  • Państwo a rewolucja, [w:] Włodzimierz Iljicz Lenin, Dzieła, t. 2, NIE PODANO 1917, s. 233.
  • Wincenty Witos, Moje wspomnienia, [w:] Józef Piłsudski, O państwie i armii. W świetle wspomnień i innych dokumentów, Warszawa 1985, s. 14–15.
  • W. Grabski, Idea Polski, [w:] Józef Piłsudski, O państwie i armii. W świetle wspomnień i innych dokumentów, Warszawa 1985, s. 26–27.
  • W. Baranowski, Rozmowy z Piłsudskim 1916–1931, [w:] Józef Piłsudski, O państwie i armii. W świetle wspomnień i innych dokumentów, Warszawa 1985, s. 27–28.
  • Telegram Józefa Piłsudskiego, [w:] Zbigniew Jerzy Hirsz, II Rzeczpospolita. Narodziny, ustrój konstytucyjny, zmierzch, Białystok 1994, s. 9–10.